QazAqparat-Anons: Tamyzdyń 31-i men qyrkúıektiń 5-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Qyrkúıektiń 2-sinde Úkimet basshysy Kárim Másimov mektepterdiń jańa oqý jylyna ázirligi boıynsha selektorlyq keńes ótkizedi.

PARLAMENT

Qyrkúıektiń 1-inde QR Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysy shaqyryldy.

QOǴAM

Tamyzdyń 11-inde musylman áleminiń mańyzdy merekeleriniń biri - Qasıetti Ramazan aıy bastaldy . Qasıetti Ramazan aıynda oraza ustaý bıyl tamyzdyń 11-inen qyrkúıek aıynyń 9-yna deıin jalǵasady.

Tamyzdyń 9-y men qyrkúıektiń 9-y aralyǵynda Venadaǵy Palfı saraıynda «Uly Jibek joly» jobasynyń aıasynda qazaqstandyq restavrator-sýretshi Qyrym Altynbekovtyń arheologııalyq jańartylǵan jádigerleri men shyǵarmashylyq týyndylary, sondaı-aq Qazaqstannyń qazirgi zamanǵy sýretshileriniń kóshpeli kórmesi tanystyrylady.

ASTANA

Maýsymnyń 29-y men qyrkúıektiń 1-i aralyǵynda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda «Nazarbaev jáne Qazaqstan» atty kórme ótýde.

Tamyzdyń 31-inde Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti» kitabynyń tanystyrylymy bolady.

Tamyzdyń 31-inde Rixos qonaqúıinde «Abyroı» qorynyń uıymdastyrýymen «Qazaq tili» oqý-ádistemelik kesheni men veb-saıtynyń tanystyrylymy ótedi.

Tamyzdyń 31-inde Astana Іshki ister departamentinde aptalyq brıfıng ótedi.

ALMATY

Tamyzdyń 25-i men qyrkúıek aıynyń 15-i aralyǵynda Almatyda QR-nyń saýda-ónerkásip palatasy qala ákimdiginiń kómegimen, otandyq kórme kompanııalarmen jáne basqa da bıznes qurylymdardyń qoldaýymen "ana ólimi" máselesine nazar aýdarýǵa jáne elimizde onyń kórsetkishin azaıtýǵa baǵyttalǵan «Ómirdi qoldaý» atty qaıyrymdylyq aktsııa ótkizedi.

Qyrkúıektiń 2-sinde «Jaılaý» golf-klýbynda golftan Kazakhstan Open 20010 - European Challenge Tour 6-shy kásipqoılar týrnırin ótkizýge arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

Qyrkúıektiń 4-5-i aralyǵynda Almatyda «Nurtau» golf klýbynda dástúrli "Seimar Open" atty Qazaqstannyń XIII-shi golf chempıonaty ótedi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER

TAMYZDYŃ 31-І, SEISENBІ

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Tarazda Abaı Qunanbaevqa eskertkish ornatyldy.

Granıt tuǵyrynda ashylǵan kitap ornalasqan. Bir betinde - uly aqyn, fılosovtyń músini, ekinshisinde - árbir qazaqty bir-birine dos retinde qaraýǵa shaqyratyn qara sózderi jazylǵan. Tórt metrli eskertkish bir sımvol retinde kórinedi. Abaıdyń eńbekteri áli kúnge deıin «ashyq kitap» sııaqty, onyń shyǵarmalary ǵasyrdan astam ýaqyt ótse de áli suranysta.

3 jyl buryn (2007) Petropavlda 1100 oryndyq memlekettik tilde oqytatyn jańa mektep-ınternat ashyldy.

Munda balalar qazaq, orys jáne aǵylshyn tilinde keshendi bilim alatyn bolady. Jańa mektep-gımnazııada birneshe sport zaly, lıngafondyq kabınetter, júzý basseıni bar, sondaı-aq ınformatıkanyń 24 synyby Internetke qosylǵan.

1 jyl buryn (2009) Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Abyraly aýdanynda ıadrolyq synaqtar qurbandaryna arnalǵan eskertkish ashyldy.

1949 jylǵy 29 tamyzynda Semeı ıadrolyq polıgonynda birinshi jer betindegi jarylys boldy. Onyń aýmaǵynda qatal qupııalyq shartymen 500-ge tarta jer betindegi jáne jer astyndaǵy jarylystar ótkizilgen. 1991 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen polıgon jabylǵan.

Eskertkish burynǵy lagerdiń ornynda Qaınar aýylynyń mańynda ornalasqan, ótken ǵasyrdyń 40-shy jyldary ıadrolyq jarylys kezinde áskerı adamdar synaq úshin jergilikti 42 turǵyndy qaldyryp ketken. Ǵalymdar radıtsııa adam densaýlyǵyna qalaı áser etetin kórgisi keldi.

Eskertkishtiń avtory - jas sáýletshi Asqat Bákirov. Eskertkishte otbasylyq shańyraq oshaǵyn ıadrolyq jarylys qıratqan stella beınelengen.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-1993) jazýshy, professor, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń korrespondent-múshesi LIZÝNOVA Evgenııa dúnıege keldi.

Ýkraınanyń Dnepropetrovsk qalasynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.

Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, bólim bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.

Alǵashqy eleýli ǵylymı-zertteý eńbegi - «Qazaq tarıhy romanynyń damý joldary» monografııasy. «Naýka», «Masterstvo Mýhtara Aýezova», «Kazahskıe lıteratýrnye svıazı», «Kazahskaıa lıteratýra» atty shyǵarmalarynyń avtory.

2010 JYLDYŃ QYRKÚIEK AIYNDA:

OQIǴALAR

280 jyl buryn (1730) Ýfaǵa Ábilhaıyrdyń Seıitqul Qoıdaǵulov pen Qutlymbet Qoshtaev bastaǵan elshiligi keldi. Olar Anna Ioannovaǵa hat joldap, Kishi júzdi Reseı ımperııasynyń quramyna qosý jóninde ótinish jasady.

90 jyl buryn (1920) Áýlıeatada (qazirgi Taraz qalasy) qosshy odaǵy (aýyl, qystaq kedeıleriniń tap jaýlaryna qarsy kúresetin buqaralyq uıymy) quryldy. Qosshy odaǵy aýylda áleýmettik ózgerister men jer-sý reformalaryn júzege asyrý úshin kedeılerdi taptyq turǵydan tárbıeleý, kooperatsııaǵa biriktirý, olardy qural-saımanmen jabdyqtap, malmen qamtamasyz etý, azyq-túlik salyǵyn jınaý, t.b. máselelermen shuǵyldandy. Sonymen qatar mádenı-aǵartý jumystaryn júrgizip, keńes mekemeleriniń jumystaryna, iri baılardyń mal-múlkin tárkileýge aralasty.

38 jyl buryn (1972) Taldyqorǵanda áskerı gospıtaldyń negizi qalandy.

Bastapqysynda áskerı bólim lazaret retinde jumys istedi. Ol óziniń 38 jyldyq qyzmetinde keń dıapazondy emdik jáne dıagnostıkalyq sharalardy - profılaktıkadan kúrdeli hırýrgııalyq operatsııalardy jasaıtyn kóp salaly emdeý uıymyna aınaldy.

Munda jyl saıyn Taldyqorǵan garnızonynyń 5 myńnan astam áskerı qyzmetkerleri ózderiniń densaýlyqtaryn jaqsartady. Áskerı dárigerlerdiń qyzmetteri áskerı qyzmetkerlerdiń otbasy múshelerine de taralady.

ESІMDER

130 jyl buryn (1880-1924) halyq aqyny, ánshi-kompozıtor BÁPIULY Mádı dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynyń Qarqaraly aýdanynda týǵan. Qaz daýysty Qazybek bıdiń urpaǵy.

Aqan seri, Balýan Sholaq, Birjan sal, Úkili Ybyraı sııaqty sańlaqtarmen kezdesip, ónege alǵan. Onyń «Qarakesek», «Úshqara», «Mádı», «Shirkin-aı» atty kóńil kúılerin beıneleıtin shabytty shyǵarmalary bar. Bul ánderdiń birazy keıingi qazaq operalarynda («Qarakesek» - «Er Tarǵynda», «Shirkin-aı» men «Mádı» - «Qyz Jibekte») paıdalanyldy. Mádı 1916 jylǵy azattyq jolyndaǵy halyq kóterilisine ún qosyp, patshanyń jergilikti ákimderiniń ozbyrlyǵyn áshkereleıtin jyrlar tolǵady. Biraq án mátinderinen basqa óleńderi áli de jınaqtalmaǵan. Onyń shyǵarmashylyǵy týraly A.Jubanovtyń zertteý eńbekteri, Á.Ábishevtiń «Naızaǵaı», Á.Bektasovtyń «Mádı» atty kitaptary jaryq kórgen.

130 jyl buryn (1880-1937) Qazaqstandaǵy alǵashqy pedagogterdiń biri QASYMOV Ibrahım Elkeıuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Qarmaqshy aýdanynda týǵan. Tashkent qalasyndaǵy oqytýshylar semınarııasyn bitirgennen keıin eki synyptyq Qaraburyn orys-buratana halyq ýchılışesinde muǵalim, 1909 jyldan ınternaty bar eki synyptyq Qarmaqshy orys-buratana halyq ýchılışesinde meńgerýshi, 1920 jyldan Shymkent qalasynda ashylǵan tuńǵysh ólkelik muǵalimder mektebiniń dırektory boldy. Ol 1922 jyldan Qarmaqshy aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Túrkistan atqarý komıtetiniń ashtyqqa ushyraǵan halyqqa kómek kórsetý jónindegi arnaýly ókili qyzmetterin atqardy. 1923 jyldan ómiriniń sońyna deıin halyqqa bilim berý qyzmetinen qol úzgen joq.

QYRKÚIEKTІŃ 1-І, SÁRSENBІ

Bilim kúni.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 1998 jylǵy 20 qańtardaǵy Jarlyǵyna sáıkes atap ótiledi.

Bul - mektep tabaldyryǵyn tuńǵysh ret attaǵan balǵyndar úshin asyǵa kútken kún.

OQIǴALAR

60 jyl buryn (1950) Muhtar Áýezov Qazaq memlekettik ýnıversıtetinde «Abaıtaný» pánin engizdi.

Ústimizdegi jyly qazaqtyń oıshyl aqyny Abaı Qunanbaevtyń týǵanyna 165 jyl tolýyna arnalǵan respýblıkada «Abaı álemi» ádebı-mýzykalyq keshi, Abaı oqýlary, poezııa keshteri, baıqaýlar, kórmeler men kontsertter ótýde.

Áýezov Muhtar Omarhanuly (1897-1961) - qazaq ádebıetiniń klassıgi, jazýshy, qoǵam qaıratkeri, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaq KSR ǴA-nyń akademıgi, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri. Shyǵys Qazaqstan oblysy Abaı aýdanynda týǵan.

Jazýshy óziniń shyǵarmashylyq jolynda talaı janrǵa, taqyrypqa iz salyp, qyrýar, ocherk, áńgime, pesalar jazǵan, tamasha aýdarmalar jasaǵan, ádebı synǵa, ádebıet tarıhyn zertteý jumysyna belsene at salysyp, kóptegen maǵynaly maqalalar jarııalaǵan, baıandamalar jasaǵan, oqýlyqtar quraǵan, joǵary oqý oryndarynda dáris berip, teorııalyq bilimin jetildirip otyrǵan.

45 jyl buryn (1965) «Qazaqstan-Semeı» telekanaly quryldy.

1965 jyly 1 qyrkúıekte Semeı telestýdııasynyń alǵashqy resmı habary efırge shyqty.

Ol respýblıkamyzda ashylǵan tórtinshi telestýdııa bolatyn. Sýretti fılmder, derekti jáne kórkem fılmder negizgi ýaqytty alatyn. Al tikeleı efırge beriletin jastarǵa arnalǵan, qoǵamdyq-saıası jáne mýzykalyq jergilikti habarlar kúnine 2 saǵat kórsetiletin. Alǵashqy habarlardyń beınejazbalary, «Kınor» kınokamerasy arnanyń muraǵat qorynda saqtaýly tur. Olar búgingi kúni baǵa jetpes jádigerge aınalǵan. 70-jyldardyń basynda kásibı beınejazbalar paıda bolyp, tikeleı efırge jańalyqtar men jedel habarlar ǵana shyǵatyn boldy. 80-jyldary túrli-tústi telehabarlar kórsetilip, keıinnen birte-birte beınejazba quraldarynyń yqsham túrleri paıdalanyla bastady. Búgingi tańda «Qazaqstan-Semeı» telearnasynyń tehnıkalyq jaraqtandyrylýy osy zamanǵy talaptar deńgeıinde. Telekompanııanyń ınteraktıvti efırge shyǵyp, asa kúrdeli túsirý jumystaryn júrgizýge múmkindigi bar. Sol kezderde qalyptasqan shyǵarmashylyq qyzmettiń ıgi dástúrleri búgingi jetistikterdiń negizi bolyp tabylady. Al, jas býyn tálimgerleriniń isin adaldyqpen jalǵastyrýda.

20 jyl buryn (1990) Atyraý qalasynda tuńǵysh ret daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınternat ashylyp, keıinnen oblystyq ulttyq gımnazııa bolyp ataýy ózgerdi.

Mektep bitirýshi túlekter ishinde respýblıkalyq, oblystyq pándik olımpıada men ǵylymı jobalar saıysynyń júldegerleri atanǵan shákirtter jeterlik. Mektep bitirýshi túlekterdiń ishinde ǵylymmen aınalysyp ǵylym kandıdattary ataǵyna ıe bolǵan túlekter sany jeti: Pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdattary: Ǵ.Qabekenov, N.Shyntaeva, Fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty: N.Shyntaeva. Hımııa ǵylymdarynyń kandıdaty B.Esqalıeva. Joǵarǵy oqý oryndarynda dáris berip jatqan oqytýshylar: A.Qarshaǵulova, G.Ihsanova, A.Batyrhanov, B.Orazǵalıev, S.Demesinov, D.Qulbatyrov, A.Nurǵalıev. 1990 jyly osy mekteptiń negizin qalaýshy jáne qazirge deıin mektep basshysy qyzmetin atqaryp kele jatqan pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýblıkasy Pedagogıkalyq Ǵylymdar Akademııasynyń korrespondent múshesi Daýmov Nurlybek Ǵılajuly.

10 jyl buryn (2000) QR Prezıdenti N.Á.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynda sot júıesiniń táýelsizdigin nyǵaıtý jónindegi sharalar týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

5 jyl buryn (2005) Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen Astanada qazaq tilinde oqytatyn jańa №51 mektep ashyldy.

5 jyl buryn (2005) Atyraýda «Qazaqstannyń munaı entsıklopedııasy» atty eki tomdyq basylymynyń tanystyrylymy boldy.

Alǵashqy basylym 1999 jyly Qazaqstan munaıynyń 100 jyldyq mereıtoıyna arnap shyǵarylǵan bolatyn. Jańa kitap Túrkııada basylyp shyqty. Entsıklopedııada elimizdiń munaı ónerkásibiniń ǵasyrdan astam tarıhy jan-jaqty qamtylǵan. Ásirese, munaı men gaz óndiriletin aımaqtardyń keleshegine tereń taldaý jasalǵan.

1 jyl buryn (2009) Semeıde Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń ıntellektýaldyq mektebi ashyldy.

Semeıdegi Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń ıntellektýaldyq mektebi elimizdegi úshinshi bilim berý ordasy. Alǵashqysy Astanada jumys isteıdi, ekinshisi Kókshetaýda ashyldy.

Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń ıntellektýaldyq mektebi - oqýshylar kún uzaqqa bolatyn mektep. Árbir 1-4 synyptarda 18, 5-11 synyptarda 20 oqýshydan oqıdy. Mektepte fızıkadan 6 zerthana, baǵdarlamalyq qamtamasyz etiletin 12 mýltımedıalyq bólme, 37 smart-synyby bar. Barlyq mektep kabınetteri ınteraktıvti taqtalarmen jaraqtalǵan. Aqparattyq-anyqtamalyq júıe jáne radıojıilikti biregeılendirýdiń tehnologııalaryna negizdelgen sabaqqa qatysý esebiniń júıesi, pedagogıkalyq jáne aqparattyq tehnologııalardy biriktirý ortalyǵy jumys isteıdi. Jańa mektep halyqaralyq standarttarǵa saı.

1 jyl buryn (2009) Kókshetaýda Tuńǵysh Prezıdenttiń ıntellektýaldy fızıka-matematıka mektebi ashyldy.

Oqý orny 900 orynǵa eseptelgen. Jobanyń maqsatyna oraı munda joǵary sapaly, bilikti mektep túlekterin oqytý, bilim berýdiń ozyq ınnovatsııalyq tehnologııasy men ǵylymı jetistikterin keńinen paıdalaný birinshi kezektegi mindet bolyp tabylady. Fızıka jáne matematıka pánderin tereńdetip oqytý arqyly ınnovatsııalyq baǵdarlamalardy molynan meńgerýge qol jetkizilmek.

1 jyl buryn (2009) Soltústik Qazaqstan oblysynyń Mamlıýtka qalasynda qazaq mektep-ınternaty ashyldy.

Jańa mektep-ınternat 400 balany oqytýǵa eseptelgen, onyń ishinde 200 bala jatatyn oryndarmen qamtylǵan.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1995) ǵalym, bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor ShAǴYROV Іzbasar Ahmetuly dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Kóksý aýdanynda týǵan. Almaty zootehnıkalyq-mal dárigerlik ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti), Orynbor aýylsharýashylyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.

1935-1937 jyldary - Almaty zootehnıkalyq-mal dárigerlik ınstıtýtynyń assıstenti. 1940-1945 jyldary - Túrikmenstan aýylsharýashylyq ınstıtýtynyń zerthana meńgerýshisi boldy. 1962 jyldan Qazaqstan Ǵylym akademııasy Eksperımenttik bıologııa ınstıtýtynda qyzmet atqarǵan.

Negizgi ǵylymı jumystary janýarlar gıstologııasy men embrıologııasyn zertteýge arnalǵan. Onyń 60 jýyq ǵylymı eńbekteri jaryq kórgen.

70 jyl buryn (1940-2002) ónertapqysh, otandyq óndiristiń uıymdastyrýshysy, tehnıka ǵylymdarynyń kandıdaty, KSRO-nyń eńbek sińirgen metallýrgi IMANQULOV Bazaraly Ihmetuly dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Kóksý aýdanynda týǵan. Qazaq taý-ken ınstıtýtyn bitirgen.

1962-1985 jyldary - Ertis polımetall kombınaty mys qorytý zaýytynyń balqytýshy, tseh bastyǵy, bas ınjeneri, dırektory. 1985-1991 jyldary - Búkilodaqtyq tústi metaldar ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, QHR-daǵy Halatýn mys-nıkel zaýytynda ken óndirý tehnologııasyn jetildirip, óndiriske engizý isiniń ǵylymı jetekshisi. 1991-2000 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy boıynsha jekeshelendirý komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary. 2000 jyldan «Zyrıan qorǵasyn kombınaty» AAQ Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy qyzmetin atqarǵan.

Ǵylymı eńbekteri Qazaqstan metallýrgııasy tehnologııasyn jańartýǵa, onyń ishinde mys, myrysh, qorǵasyn balqytý protsesteriniń tıimdi joldaryn izdestirýge arnalǵan. 30 asa ǵylymı eńbektiń, 6 ǵylymı jańalyqtyń avtory.

«Qurmet belgisi» ordenimen, birneshe medaldarmen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1960) ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń ındýstrııa jáne jańa tehnologııalar birinshi vıtse-mınıstri RAÝ Albert Pavlovıch dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynyń Taranov aýdanynda týǵan. Rýdnensk ındýstraldyq ınstıtýtyn, RF Prezıdenti janyndaǵy Reseı memlekettik qyzmet akademııasyn bitirgen.

1992-1993 jyldary - Lısakov qalalyq keńesiniń tóraǵasy. 1993-1994 jyldary - Lısakov qalalyq ákimshiligi basshysynyń orynbasary. 1994-2004 jyldary - Lısakov qalalyq ákimshiliginiń basshysy, ákimi. 2004-2006 jyldary - Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary. 2006-2007 jyldary - «Saryarqa» ÁKK dırektorlar keńesiniń tóraǵasy. 2008-2010 jyldary Aqmola oblysynyń ákimi qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń 16-y naýryzynan.

2-dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattalǵan.

QYRKÚIEKTІŃ 2-І, BEISENBІ

Vetnamnyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1945).

Vetnam Ońtústik-Shyǵys Azııada ornalasqan memleket. Soltústigi Qytaımen, batysy Kambodja jáne Laospen, shyǵysy men ońtústigi Ońtústik-Qytaı teńizimen shektesip jatyr. Astanasy - Hanoı qalasy. Memlekettik tili - vetnam tili. Aqsha birligi - jańa dong.

Qazaqstan Respýblıkasy men Vetnam arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy 26 qyrkúıekte ornatylǵan.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen jazýshy Morıs Davıdovıch Sımashko «Qazaqstannyń halyq jazýshysy» ataǵyn aldy.

Sımashko Morıs Davıdovıch (1924-2000) - Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń beıbitshilik jáne rýhanı kelisim syılyǵynyń, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Uly Otan soǵysynyń ardageri. Odessa pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Jazýshy shyǵarmalarynyń basty taqyryby - Qazaqstan, Reseı, Ortalyq Azııa jáne Taıaý Shyǵystyń tarıhy men ejelgi mádenıeti boldy. Kórkem aýdarma salasynda І.Esenberlınniń «Kóshpendiler» trılogııasyn, taǵy basqalardyń shyǵarmalaryn orys tiline tárjimalady.

5 jyl buryn (2005) Almatyda «Kazahstan: ıstorııa ýspeha glazamı mırovogo soobşestva» atty kitaptyń tanystyrylymy bolyp ótti

Uıymdastyrýshysy - Qazaqstannyń Atameken jalpy ulttyq kásipkerler jáne jumys berýshiler odaǵy.

Bul Qazaqstan týraly basqa memleketter basshylarynyń, bedeldi saıasatkerlerdiń, ǵalymdardyń, bıznesmender men jýrnalıstterdiń aıtqan pikirleri jınaqtalǵan birinshi keń kólemdi jınaq bolyp otyr. «Kazahstan: ıstorııa ýspeha glazamı mırovogo soobşestva» atty kitabyn jazý ıdeıasy jalpy ulttyq kásipkerler jáne jumys berýshiler odaǵynyń shaǵyn jáne orta bıznestiń jańa ıdeologııasyn izdestirý kezinde paıda boldy.

Kitap qazaq jáne orys tilderinde Almatynyń «Taımas» baspa úıinen basyp shyǵarylǵan.

3 jyl buryn (2007) Qazaqstanda alǵashqy ret kúrt tiliniń oqýlyǵy jaryq kórdi.

Avtory - «Barbang» kúrtter qaýymdastyǵynyń prezıdenti Knıaz Mırzoev.

Qazaqstanda qazirgi kezde kúrt ulttynyń 50000 ókili turyp jatyr. Kúrt ultty ókilderiniń basym bóligi Ońtústik Qazaqstan, Jambyl jáne Almaty oblystarynda baıqalǵan. Atalmysh jerlerde kúrt ultynyń mádenıet ortalyqtary jáne kúrt tilinde oqytatyn mektepter ashylyp jatyr. Respýblıkamyzdyń Almaty, Shymkent jáne Taraz qalalarynda ulttyq-mádenıet ortalyqtary jumys isteıdi, orys tilinde aı saıynǵy «Kýrde Zana» gazeti shyǵady. Jumys istep turǵan «Barbang» Qazaqstandaǵy kúrtter qaýymdastyǵy Qazaqstan halqy assambleıasyna birinshi bolyp kirgen qoǵamdyq uıym bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2007) Almaty qalasynyń ortalyq kórme zalynda «Máskeý. 10 jyldyq órleý kezeńi» atty kórme ashyldy.

Bul burynǵy keńestik resýpýblıkalar arasyndaǵy ózara kórmeler almasý jónindegi iskerlik kelisim-shart boıynsha alǵash ret júzege asyp otyrǵan shara bolyp sanalady. Onda 140 ult pen ulys ókilderinen quralǵan 13 mıllıonnan astam turǵyny bar qala tarıhynan syr shertetin fotosýretter toptamasy kórermen nazaryna usynyldy. 1990 jyldardyń bas kezinde Máskeý ómirinde memlekettik, ekonomıkalyq, áleýmettik jáne mádenı salalarda túbegeıli ózgerister boldy. Reseı astanasy bul kúnde jańarý kezeńin bastan keshýde. Qalada iskerlik ortalyqtar, keńselik keshender men saýda jáne oıyn-saýyq ortalyqtary boı túzeýde.

1 jyl buryn (2009) Soltústik Qazaqstan oblysynyń Jambyl aýdandyq ishki ister bóliminiń polıtseıleri qyzmettik mindetterin atqarý kezinde qaza tapqan áriptesterin eske alý qurmetine obelısk ornatty.

Jambyl aýdannynyń ortalyǵy Presnovkada eskertkish ornatý týraly sheshim ofıtserler jınalysynda qabyldanǵan bolatyn, al qarjyny polıtseılerdiń ózi jınady.

Sergeı Vasılchenko, Erik Ospanov, Aleksandr Gordeevterdiń esimin aýdannyń árbir turǵyny biledi. Olar - ár jyldary qyzmettik mindetterin atqarý kezinde qaza tapqan polıtseıler.

Obelıskiniń ashylý rásimine aýdan basshylary, ishki ister organdarynyń ardagerleri, qaza bolǵan qyzmetkerlerdiń týystary shaqyryldy. Bir mınýttyq únsizdikten jáne úsh dúrkin oq atylǵan soń eskertkishke gúl shoqtary qoıyldy.

ESІMDER

50 jyl buryn (1960) saıasattanýshy, Pavlodar oblysy jer qatynastary basqarmasynyń bastyǵy QOJANOV Jumageldi Oralbekuly dúnıege keldi.

Pavlodar qalasynda týǵan. Semeı zootehnıkalyq-veterınarlyq ınstıtýtyn, Sverdlovsk Joǵary partııa mektebin bitirgen.

1983-1986 jyldary - zootehnık, bas zootehnık. 1986-1989 jyldary - Pavlodar oblysy Ermak aýdanynda Ermak partııa qalalyq komıtetiniń aýyl sharýashylyǵy bóliminiń nusqaýshysy, Kalının kenshary partııa komıtetiniń hatshysy. 1991-1993 jyldary - Pavlodar oblysy Pavlodar sovhoz-tehnıkýmy dırektorynyń óndiris jónindegi orynbasary. 1993-1997 jyldary - Pavlodar oblysy Aqsý aýdany «Saryshyǵanaq» ujymdyq kásiporyn tóraǵasy. 1997-1999 jyldary - Pavlodar oblysy Aqsý aýdanynda «Madına K» sharýa qojalyǵynyń basshysy, Pavlodar oblysy ákimi apparatynyń uıymdastyrý bóliminiń ınspektory. 1999-2000 jyldary - Ekibastuz qalasy ákiminiń orynbasary. 2000-2007 jyldary - Pavlodar aýdany ákiminiń orynbasary. 2007-2009 Pavlodar oblysy aýylsharýashylyǵy basqarmasy bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń maýsym aıynan.

35 jyl buryn (1975) Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiginiń Qaraǵandy oblysy boıynsha basqarmasynyń bastyǵy, Tártiptik keńestiń tóraǵasy BÓLEKBAEV Ermaǵanbet Qabdollauly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Shet aýdanynda týǵan. Evneı Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

«Qazkommertsbank» Ashyq aktsıonerlik qoǵamy fılıalynyń jobalar men saýdany qarjylandyrý bóliminiń ekonomısi, Astana qalasyndaǵy «Bıznes-Aqparat» aqparattyq-kommertsııalyq ortalyǵy ókildiginiń dırektory. 1998 -2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń saýda qyzmetin retteý departamentiniń eksporttyq baqylaý jáne eksport pen ımportty lıtsenzııalaý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy, bas mamany. 2003-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty depýtatynyń kómekshisi, Pavlodar oblysy ákiminiń kómekshisi, Pavlodar oblysy ákimi apparaty jetekshisiniń orynbasary. 2006-2008 jyldary - Pavlodar qalasy ákiminiń apparat jetekshisi, Pavlodar oblysy Pavlodar aýdanynyń ákimi. 2008-2009 jyldary - Pavlodar oblystyq kásipkerlik jáne ónerkásip basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2009 jyldan.

QYRKÚIEKTІŃ 3-І, JUMA

Týnıste táýelsizdik qozǵalysy kúni.

1955 jyly maýsym aıynda Frantsııa eldigi táýelsizdik alý maqsatynda bolǵan qozǵalystarǵa baılanysty Týnıs eline táýelsizdik alýyna kelisimin bergen. Sol kúnnen bastap Týnıste táýelsizdik qozǵalysy kúni atalyp keledi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) «Mır» memleketaralyq teleradıokompanııasy men Qazaq mádenı ortalyǵynyń qoldaýymen Nıý-Iorkte belgili qazaqstandyq sýretshi Ǵalı Myrzashevtiń kórmesi ashyldy.

Ǵalı Myrzashev - keń dıapazondy sýretshi, ol keskindeme, stsenografııa jáne kitap grafıkasy salasynda jumys isteıdi, túrli halyqaralyq baıqaýlardyń laýreaty.

3 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen elordadaǵy halyqaralyq respýblıkalyq qazaq-túrik lıtseıi saltanatty túrde ashyldy.

Mektepte keremet jabdyqtalǵan sportzal, basseın, konferents- jáne akt zaldary, kabınetterge mýltımedıa jabdyqtary ornatylǵan. Mektep 1 000 oqýshyǵa eseptelgen. Gýmanıtarlyq sabaqtary qazaq tilinde, al tehnıkalyq sabaqtar aǵylshyn tilinde ótedi. Ortasha eseppen alǵanda oqýdyń jyldyq quny 4000 AQSh dollary.

3 jyl buryn (2007) Qazaqstan tarıhynda tuńǵysh ret Elbasy Nursultan Nazarbaev barlyq qazaqstandyq oqýshylar úshin «Jańa Qazaqstan - jańa álemde» ınteraktıvti sabaǵyn ótkizdi. On-line rejıminde ótken sabaqqa respýblıka boıynsha myńdaǵan oqýshylar qatysty.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Aqmola oblysynyń Şýche aýdany Býrabaı aýdany dep ózgertildi.

1 jyl buryn (2009) Atyraýda álemdik munaı ındýstrııasy týraly birinshi qazaqstandyq «Munaı: keshe, búgin, erteń» atty kitaptyń tanystyrylymy ótti.

Osy ǵylymı-tanymal basylym munaı týraly ǵalamdyq, álemdik aýqymda bizdiń elimizdegi kómirsýtek resýrstaryn ónerkásiptik óndirýdiń ǵasyrlyq tarıhyn qamtıtyn qazaqstandyq avtormen jazylǵan entsıklopedııalyq sıpattaǵy birinshi zertteý jumysy bolyp tabylady.

Avtory - ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Mıneraldyq resýrstar halyqaralyq akademııasynyń, Halyqaralyq ınjenerlik akademııasynyń jáne Eýrazııa ekonomıkalyq akademııasynyń akademıgi Ravıl Tájiqarauly Shyrdabaev. Ár túrli ýaqytta Ýkraınada jáne Moldovada elshi, Atyraý oblysy ákimshiliginiń basshysy, Táýelsiz Qazaqstannyń munaı jáne gaz ónerkásibiniń tuńǵysh mınıstri qyzmetterin atqarǵan.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-2004) jazýshy, dramatýrg, stsenarıst, rejısser MÝHLISOV ıÝsýpbek dúnıege keldi.

Shyǵys Túrkistannyń Qashqar okrýginde týǵan. Shynjań ınstıtýtyn bitirgen.

1942 jyly Tarbaǵataı okrýgtik Uıǵyr uıymyna rejısserlyq qyzmetke shaqyrylǵan. «Revızor», «Baı men malaı», «Eki baıǵa bir qyzmetker», «Arshın mal alan» sııaqty shyǵarmalardy sahnaǵa qoıǵan. «Jalyndy ottar» atty tuńǵysh tarıhı pesasyn jazǵan. 1957 jyly Úrimshide shyqqan «Sadyr palýan» tarıhı povesi keıin romanǵa aınalyp, «Jazýshy» baspasynan jaryq kórgen. 1960 jyldyń aıaq sheninde Shyǵys Túrkistannan Almatyǵa kelip, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym Akademııasynyń uıǵyrtaný bóliminde jumys istegen.

60 jyl buryn (1950) 3 sanatty memlekettik ádilet keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasy prokýratýrasynyń Qurmetti qyzmetkeri, Aqtóbe oblysynyń prokýrory KORChAGIN Vıktor Mıhaılovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Chıta qalasynda týǵan. Sverdlov zań ınstıtýtyn bitirgen.

1973-1976 jyldary - Ereımentaý aýdandyq prokýratýrasynyń tergeýshisi. 1976-1984 jyldary - Balqash aýdanynyń prokýrory. 1984-1987 jyldary - Tselınograd qalasy (qazirgi Astana) Sovet aýdanynyń prokýrory. 1987-1991 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń bólim bastyǵy, Tergeý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1991-1993 jyldary - Semeı oblysynyń prokýrory. 1993-1996 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysynyń prokýrory. 1996-2001 jyldary - Pavlodar oblysynyń prokýrory. 2001-2005 jyldary - Soltústik Qazaqstan oblysynyń prokýrory. 2005-2010 jyldary Astana qalasynyń prokýrory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń shildesinen.

QYRKÚIEKTІŃ 4-І, SENBІ

Reseıde ıadrolyq qamtamasyz etý salasy mamanynyń kúni.

Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń 2006 jylǵy 31 mamyrdaǵy Jarlyǵymen bekitilgen.

Moldova Respýblıkasynyń keden qyzmetkerleriniń kúni.

Moldova Prezıdentiniń 1991 jylǵy 3 qyrkúıektegi Jarlyǵymen bekitilgen.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Seýlde Qazaq memlekettik pedagogıkalyq qyzdar ınstıtýty (QMPQI) men Koreıa Respýblıkasynyń Kannam ýnıversıteti (KÝ) arasynda Akademııalyq almasýlar jáne yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.

Kannam ýnıversıteti Ońtústik Koreıanyń mártebeli oqý oryndarynyń biri. Búgingi tańda bul joǵary oqý orny gýmanıtarlyq jáne áleýmettik ǵylymdarǵa mamandanýda. Іrgesi 1886 jyly qalanǵan Ihva bilim ordasy - álemdegi asa iri ýnıversıtetterdiń biri bolyp tabylady. Onyń quramynda 14 kolledj bar, 21 myń stýdent oqıdy.

3 jyl buryn (2007) elordadaǵy «Obereg» ulttyq-mádenı ortalyǵynyń qoldaý kórsetýimen Qazaqstandaǵy ýkraın dıasporasyna arnalǵan «Vestı Ýkraıny» gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi.

Basylym aıyna eki ret, senbi kúnderi 4 myń danamen óz oqyrmandaryna usynylady.

1 jyl buryn (2009) Pragada Cheh Respýblıkasynda Qazaqstan halqynyń mádenıet kúnderi resmı túrde ashyldy.

Uıymdastyrýshysy - Qazaqstan Respýblıkasynyń Elshiligi, «Elim-aı» qazaqstandyq mádenıet ortalyǵy, Reseı mádenıet ortalyǵy.

Cheh Respýblıkasynda Qazaqstan halqynyń mádenıet kúnderi aıasynda bizdiń elimiz týraly derekti fılmder kórsetildi, «Qazirgi Qazaqstan» jáne «Elim-aı - tórt jyl» fotokórmeleri, «Qazaqstan - Meniń Otanym» balalar sýretiniń kórmesi bolyp ótti.

1 jyl buryn (2009) Astanada «Samuryq-energo» AQ men BUU Damý Baǵdarlamasy elektr energııasyn alý úshin jańartylatyn energııa kózderin paıdalaný, sondaı-aq Qazaqstanda jel jáne kún elektr stansalaryn salý jobalaryn júzege asyrý boıynsha yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.

Memorandým boıynsha, taraptardyń jumysy Qazaqstanda atalǵan energetıkanyń tehnıkalyq bazasyna usynystar jasaýǵa, qajetti taldaý sharalaryn júrgizýge baǵyttalatyn bolady, endi Jońǵar qaqpasy aýdanynda, Shelek dálizinde, Fort-Shevchenko aýmaǵynda jel elektr stansalary qurylysynyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi daıyndalmaq.

1 jyl buryn (2009) Astana qalasynyń eski ortalyq alańynan «Halyqtar dostastyǵy 2009» uranymen V halyqaralyq avtojoryq saparǵa attandy. Avtokólikter Astana-Býrabaı-Kókshetaý-Qostanaı-Aqtóbe-Oral baǵyttarymen jalpy uzyndyǵy 2086 shaqyrym joldy eńseretin bolady. Avtojoryqty oraılastyryp, uıymdastyrǵan «Mercur auto» kompanııasy men Volkswagen AG kontserni.

ESІMDER

80 jyl buryn (1930-1996) qazaqtyń aqyny, jazýshy JÁKENOV Zamanbek dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Tarbaǵataı aýdanynda týǵan. Quljadaǵy ofıtserler daıarlaıtyn áskerı mektepti, Úrimjidegi joǵary partııa mektebin bitirgen.

1955 jyly Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan. 1963-1968 jyldary Almaty oblysy Jambyl aýdany «Ekpindi eńbek» gazetinde bólim meńgerýshisi, redaktordyń orynbasary, Baspa, polıgrafııa jáne kitap saýdasy isteri jónindegi memlekettik komıtette jaýapty qyzmetter atqarǵan.

«Aıaýly qaryndas», «Tań samaly» povesteriniń, «Qaıta aınalyp kelgenshe», «Bozqaraǵan» povester men áńgimelerdiń, «Kún kóterilip keledi» romanynyń avtory.

45 jyl buryn (1965) Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynyń ákimi ÁITKENOV Ernur Nurmuhanuly dúnıege keldi.

Pavlodar oblysynyń Maı aýdanynda týǵan. Semeı zootehnıkalyq-veterınarlyq ınstıtýtyn bitirgen.

Eńbek qyzmetin 1989 jyly zootehnık bolyp bastap, keıin aýdandyq agroónerkásiptik odaqtyń jetekshi zootehnıgi, «Spýtnık» jáne «Kırov» keńsharlarynyń bas zootehnıgi, Maı aýdanynyń ujymdyq aýylsharýashylyq kásipornynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2000-2006 jyldary - Qashyr aýdanynyń «Eńbek» sharýa qojalyǵynyń atqarýshy dırektory, Pavlodar oblysynyń Pavlodar aýdandyq aýylsharýashylyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Qashyr aýdanynyń «Peschanskıı» asyl tuqym ortalyǵy MKK dırektory. 2006-2010 jyldary - Pavlodar oblysy Maı aýdanynyń ákimi. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń 30 naýryzynan.

QYRKÚIEKTІŃ 5-І, JEKSENBІ

Barlyq musylman qaýymy úshin qasıetti Qadir túni (2010jylǵy qyrkúıektiń 5-nen 6-na qaraǵan tún - 1431 hıjra jylynyń 26-27-shi ramazany).

Aılardyń ulyǵy - Ramazan, kúnderdiń ulyǵy - juma bolsa, túnderdiń shapaǵattysy - Qadir túni. Bul túni tek bir Allaǵa madaq aıtylyp, Jaratýshy ıeden tilek tilenedi. Tań atqansha aıtylǵan tilek-nıettiń barlyǵy perishteler arqyly Alla taǵalaǵa jetkiziledi. Sol úshin de barsha musylman qaýymy bul túndi asyǵa kútedi.

Qadir túni ulyq paıǵambarymyz Muhammedke (s.ǵ.s.) Allahtan ýahı kelip, Qurannyń alǵashqy súreleri túse bastaǵan. Bul túni musylman jamaǵat ortalyq meshitke jınalyp, tańdy uıqysyz qarsy alyp, Allaǵa minájat etedi. Osy túni oqylǵan aıattyń saýaby myń aıǵa, ıaǵnı, 83 jylǵa teń dep sanalady.

Munaı-gaz kesheni qyzmetkerleriniń kúni.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 1998 jylǵy 20 qańtardaǵy Jarlyǵyna sáıkes qyrkúıektiń birinshi jeksenbisinde atap ótiledi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Almatyda Ulttyq tuz óndirýshiler qaýymdastyǵy quryldy.

Sharaǵa Azııa damý banki, ıÝNISEF pen basqa da halyqaralyq jáne úkimettik emes uıymdarynyń ókilderi qatysty.

Qaýymdastyq jumysy eldegi tamaq ónimderin shyǵarýmen aınalysatyn kásiporyndarmen tyǵyz baılanys ornatyp, tamaq naryǵy marketıngi men ıod tapshylyǵy saldarynan aýrýǵa shaldyqqan turǵyndardyń densaýlyǵyn qadaǵalaıtyn bolady. Baǵdarlama «Iod tapshylyǵy aýrýlaryn aldyn alý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańy iske asýyna baılanysty qabyldandy.

5 jyl buryn (2005) Qostanaıdaǵy №23 orta mektep ǵımaratynyń qasbetine belgili ǵalym

Manash Qozybaevtyń (1931-2002) qurmetine eskertkish taqta ornatyldy.

Qazaqstannyń Ata zańyn jasaýǵa atsalysqan tarıhshy jáne zańger, akademık Manash Qozybaevtyń týǵan jeri - Qostanaı óńiri. Ǵalymnyń aty berilgen Qostanaı mektebiniń tárbıe jumysyna marqumnyń ıdeıalary men oılary negiz bolyp otyr. Atap aıtqanda, bul bilim oshaǵynda «etnomádenı dıalog» dep atalatyn joba jumys isteıdi. Balalar osy jobanyń kómegimen túrli halyqtardyń salt-dástúrlerin tanyp bilýde.

3 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev Balqashtaǵy kúkirtti angıdrıdti kádege asyrý zaýytynyń ashylý rásimine qatysty.

Bul óndiristegi eń mańyzdysy sol, onyń arqasynda aımaqtyń ekologııalyq problemasy sheshilgeli otyr. Kúkirt qyshqyly óndirisiniń iske qosylýy kúkirt dıoksıdiniń 99 paıyzdan astamyn súzip alyp, ony kúkirt qyshqylyna konversııalaýǵa múmkindik beredi.

3 jyl buryn (2007) qyrkúıektiń 5-10 aralyǵynda alpınıster buǵan deıin eshkim kóterilmegen Іle Alataýynyń Talǵar shatqalyndaǵy Pýshkın shyńyna shyqty.

Teńiz deńgeıinen 4387 metr bıiktiktegi bul shyń birde-bir taý bıiktiginiń klassıfaktorynda belgilenbegen. Sondaı-aq osy ýaqytqa deıin oǵan birde-bir alpınıstik top shyqpaǵan.

Pýshkın shyńynyń marshrýty eń ádemi shatqaldan bastalyp, barlyq tabıǵı aımaqtardy basyp ótedi.

3 jyl buryn (2007) Oraldaǵy «Dastan» baspasynan batysqazaqstandyq qalamger Qaıyr Quraqulannyń (Bekturǵanov) «Keri tolǵaý» atty kitaby jaryq kórdi.

«Keri tolǵaý» degen atpen berilgen esselerinde ulaǵatty ata-babalarynyń ónegeli úrdisi, ómirdegi ustanymdary, iriligi men márttigi sóz bolady. 324-bettik qatty muqabamen shyqqan kitap jaqsy bezendirilgen.

Qaıyr Quraqulan - Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi. Negizgi mamandyǵy matematıka pániniń muǵalimi. Sonymen qatar shyǵarmashylyq jumyspen shuǵyldanady. Onyń birinshi «Arman» atty áńgimesi 1965 jyly oblystyq «Oral óńiri» gazetiniń betterinde jarııalanǵan. Jazýshynyń shyǵarmashylyǵynda balalarǵa arnalǵan shyǵarmalar erekshe oryn alady. 1976 jyly «At jaly» atty povesi «Jalyn» baspasynyń jabyq konkýrsynda úshinshi orynǵa ıe bolǵan.

1 jyl buryn (2009) tuńǵysh ret qazaq kúıi Máskeýdegi Qyzyl alańda ótken «Spasskaıa bashnıa» halyqaralyq áskerı-mýzykalyq festıvalinde oryndaldy.

Óner ujymyna Qurmetti qaraýyl rotasynyń komandıri kapıtan Qanat Ázimbaev basshylyq jasady, al Prezıdenttik orkestrdiń bastyǵy podpolkovnık Talǵat Berdiǵulov dırıjerlik etti. Qazaqstandyq ulandar dombyramen Qurmanǵazynyń kúılerin naqyshyna keltire oryndap, kórermenderdi tánti etti.

1 jyl buryn (2009) Pavlodar oblysy Lebıaji aýdanyndaǵy Chernoe aýylynda «SMP-Pavlodar» JShS-niń kirpish zaýyty iske qosyldy.

Quny eki mıllıon teńge bolatyn, zamanaýı qytaılyq qural-jabdyqtarmen jaraqtalǵan kásiporyn jergilikti ken ornynyń sapaly sazyn paıdalanady.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-2001) general-maıor, KSRO Memlekettik qaýipsizdik komıtetiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń UQK organdarynyń qurmetti qyzmetkeri MÝSTAFIN Asqar Ǵabbasuly dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasy Orynbor oblysynda týǵan. Qaraǵandy taý-ken tehnıkýmyn, S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1945 jyldan bastap memlekettik qaýipsizdik organdarynda jumys istegen. 1969-1977 jyldary - Qazaq KSR MQK ekinshi basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1977-1988 jyldary - Shymkent oblysy boıynsha MQK basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.

Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

80 jyl buryn (1930-1994) jazýshy, aýdarmashy, ádebıettanýshy-ǵalym, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty, dotsent ORDALIEV Seıdilda dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Túlkibas aýdanynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

1956-1958 jyldary - ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti qazaq ádebıeti kafedrasynyń assıstenti, aǵa oqytýshysy. 1958-1972 jyldary - Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1972-1976 jyldary Respýblıkalyq muǵalimder bilimin jetildirý ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1977 jyldan ómiriniń sońyna deıin ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti qazaq ádebıeti kafedrasynyń dotsenti boldy.

«Sóz zergeri», «Qazaq dramatýrgııasynyń ocherki» atty monografııalardyń, «Qazaq dramatýrgııasy jáne sovettik ómir», «Istorııa mnogonatsıonalnoı sovetskoı lıteratýry» kitaptarynyń avtory. Túrikmen dramatýrgi G.Muhtarovtyń «Men ájeıge úılenem» atty komedııasyn qazaq tiline aýdarǵan.

75 jyl buryn (1935) aqyn QAPShYQBAIULY Serik dúnıege keldi.

Qytaı Halyq Respýblıkasynda týǵan. Shyńjań ınstıtýtyn bitirgen.

1994 jyly Qazaqstanǵa qonys aýdarǵan.

Respýblıkalyq «Baldyrǵan» jýrnalynda bólim redaktory qyzmetin atqarǵan. Qazir shyǵarmashylyq jumysta.

Birneshe jyr jınaqtary men prozalyq shyǵarmalardyń avtory. «Joq», «Tas» óleńder, «Jer basyp júrgende» pesa men proza, «Jylqy ishinde ala júr» óleńder men poemalar, «Bala» áńgimeler jınaǵynyń avtory.