QazAqparat-Anons: tamyzdyń 28-i men 30-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASY

  Tamyzdyң 28-inde  Elbasy  N.Nazarbaev  Astana қalasyndaғy    birқatar nysandardy    aralaıdy.

 ҮKІMET

Tamyzdyң 28-i kүni Astanada Syrtқy ister mınıstrliginiң alқa mәjilisi өtedi. Mәjilis barysynda Қazaқstannyң 2010-shy jyly Eýropadaғy қaýipsizdik pen yntymaқtastyқ ұıymyna tөraғalyқ etýi, «Eýropaғa jol» memlekettik baғdarlamasynyң jүzege asyrylýy jәne Қazaқstan azamattaryna vızalyқ rejımdi jeңildetý mәseleleri talқylanatyn bolady.

Tamyzdyң 28-inde Bilim jәne  ғylym mınıstrliginde   «Prezıdenttiң  konstıtýtsııalyқ  bastamalary - demokratııany әri қaraı damytý  faktory»  degen   taқyrypta   respýblıkalyқ   ғylymı-tәjirıbelik   konferentsııasy   bolady.

Tamyzdyң 28-inde Syrtқy ister mınıstrliginde    alқa  mәjilisi  өtedi.

Tamyzdyң  28-inde  syrtқy  ister vedomstvosynda  «Konstıtýtsııalyқ құndylyқtar  jәne    olardy  Қazaқstannyң  zaңnamalyқ jәne  құқyққa saı tәjirıbesinde jүzege asyrýdyң joldary»   taқyrybynda  VII tamyz   oқýy    bolady.

Tamyzdyң 28-inde Іshki әsker komıtetinde   Konstıtýtsııa kүnine arnalғan  saltanatty    shara өtedi.

Tamyzdyң  28-inde  Joғarғy sotta  Sot әkimshiligi  jөnindegi komıtettiң saltanatty jınalysy  bolady.

 BASҚA MEMLEKETTІK ҚҰRYLYMDAR

Shilde aıynan bastap қyrkүıek aıyna deıin Kedendik baқylaý komıtetiniң basshylary azamattardy қabyldaıdy. Komıtet tөraғasy Kozy-Kөrpesh Kәribozov azamattardy - shildeniң 11-i, tamyzdyң 14-i, қyrkүıektiң 11-i kүnderi қabyldaıdy. Azamattar sondaı-aқ, өz mәselelerimen komıtet tөraғasynyң orynbasarlaryna da kire alady. Tөraғa orynbasary Serjan Dүısebaev - shildeniң 16-synda, tamyzdyң 13-inde, қyrkүıektiң 17-sinde қabyldasa, Jarқynbek Ospanov - shildeniң 15-inde, tamyzdyң 12-sinde, қyrkүıektiң 9-ynda, al Igor Ten - shildeniң 6-synda, tamyzdyң 10-ynda, қyrkүıektiң 14-inde қabyldaıdy. Қabyldaý ýaқyty - saғat 16.30-18.30-dyң aralyғynda. Myna telefon arқyly қabyldaýғa jazylýғa bolady: (8-7172) 79-45-79.

 ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEM

Tamyzdyң  29-30-ynda Mәskeýde «Adamdardy құldyққa satýmen  kүresýdegi      halyқaralyқ  yntymaқtastyқty  jetildirý»  taқyrybynda  halyқaralyқ  ғylymı-tәjirıbelik konferentsııa    өtedi.

  Tamyzdyң 27-28-inde  BҰҰ Bas hatshysynyң arnaıy өkili, Ortalyқ Azııaғa қatysty preventıvti dıplomatııa jөnindegi BҰҰ aımaқtyқ ortalyғy basshysy (UNRCCA/OAPDO) Mıroslav Encha Қazaқstanғa kelmek.Қazaқstan basshylyғymen birқatar kezdesýler josparlanғan bұl sapar barysynda  M. Encha sý-energetıkaғa,  laңkestikke қarsy kүres, Ortalyқ Azııadaғy қazirgi jaғdaı, elimizdiң EҚYҰ- daғy tөraғalyғy, sol sııaқty aımaқtyқ қaýipsizdikke қatysty ҚR men BҰҰ OAPDO arasyndaғy seriktestik mәseleleri týraly pikir alyspaқ.

  SPORT

 Tamyzdyң 29-30-ynda Sankt-Peterbordaғy  «Peterbýrgskıı»   sporttyқ-kontsert kesheninde  өtetin  mүgedekter  arbasyndaғy    sporttyқ   bal bıleriniң  «Құrlyқ kýbogy»  halyқaralyқ týrnırine    қazaқstandyқ  mүgedek sportshylar   қatysady.

 ҚOҒAM

Tamyzdyң 1-inen bastap  jolaýshylar poıyzdarynyң  platskart  vagondarynyң  bılet  құnyna  tөsek  jabdyқtarynyң    құny қosylady. Jolaýshylar tөsek  jabdyқtaryn    bұdan bylaı bılet kassasynda     jol құjatyn   resimdeý kezinde    satyp ala alady. Oғan қosa,       қyrkүıektiң 15-ine  deıin  platskart  vagondarda  VÝ-9  tүbirtekteri  boıynsha   tөsek jaımalarynyң ýaқytsha satylymy    rұқsat etilip otyr.     Biraқ    қyrkүıektiң  15-inen bastap     vagondarda tөsek jabdyқtaryn satýғa  tyıym salynady.  Jolaýshy   tөsektiң  құnyn   bılet kassasynda tөleýden bas tartsa,  ony vagonda    satyp  ala almaıdy.

 Tamyzdyң 11-i men  қyrkүıektiң 30-ynda   BҰҰ-nyң  Nıý-Iorktegi   shtab-pәterinde  «ıAdrolyқ қarýғa  jol joқ»  қazaқstan-japon kөrmesi өtedi.

 ASTANA

  Tamyzdyң 25-i men қyrkүıektiң 4-i aralyғynda  elordada jol-kөlik apatynan jaraқattanýdyң aldyn alý maқsatynda «Abaılaңyz, balalar!» jedel-aldyn alý sharasy өtedi. Jaңa oқý jylynyң basynda jol polıtseıleri «Nұr Otan» HDP jәne «Jas Otan» jastar қanatynyң өkilderimen birigip, қalalyқ orta bilim mekemeleriniң aınalasyndaғy kөshelerdi tekserip shyғady.

 Tamyzdyң  28-inde Astanada Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң Alқasy otyrysy өtedi.      Kүn tәrtibinde kelesi mәselelrdi қarastyrý josparlanýda: 2010 jylғy Қazaқstannyң EҚYҰ daғy tөraғalyғy jәne «Eýropaғa jol» atty Memlekettik baғdarlamanyң jүzege asý barysy, Қazaқstan azamattary үshin vızalyқ rejimin jeңildetý týraly ekijaқty kelisimderge қol jetkizý jұmystarynyң barysy.

Tamyzdyң 28-i kүni -  Ұlttyқ akademııalyқ kitaphanada aқyndar mүshәırasy өtedi.

Tamyzdyң 28-inde  Kөliktegi Іshki ister  departamentinde     jas  қyzmetkerlerdiң  ant қabyldaý  rәsimi   jәne  Konstıtýtsııa kүnine arnalғan  saltanatty    jıyn bolady.

Tamyzdyң 29-y kүni - «Shyғys» ortalyғynda «Men өz elimniң azamatymyn» atty sporttyқ jekpe-jekten týrnır bolady.

Tamyzdyң 29-ynda elordanyң Prezıdenttik mәdenıet ortalyғynda ҚR Konstıtýtsııasynyң 14 jyldyғyna arnalғan «Ata zaң - el tiregi» atty merekelik is-shara өtedi.

Tamyzdyң  30-ynda - «Қazaқ eli» monýmenti alaңynda әskerı sherý jәne merekelik  saýda-sattyқ, Beıbitshilik jәne kelisim saraıynda saltanatty jıyn jәne merekelik kontsert, қala әkimdigi men ҚR Қarjy mınıstrligi aldyndaғy alaңdarda aýyl sharýashylyқ jәne mektep jәrmeңkeleri, sondaı-aқ Astanalyқ saıabaқ pen B.Momyshұly saıabaғynyң amfıteatrynda kontsertter өtedi.

 Altamyzdyң 31-i kүni mereke ҚR Tұңғysh Prezıdentiniң mұrajaıynda ұıymdastyrylatyn «Meniң Otanym - Қazaқstan» kөrmesine, қyrkүıektiң 16-synda - jas sýretshilerdiң «Adam jәne Zaң» baıқaýyna (Өner mektebinde) jәne «Baldyrғandardyң shyғarmashylyғy - 2009» kөrmesine (M.Өtemisұly atyndaғy oқýshylar saraıy) ұlasatyn bolady.

 ALMATY

 Tamyzdyң 5-i men қyrkүıektiң 5-i aralyғynda  Almatyda қorshaғan ortanyң  sapasyn jaқsartý   maқsatynda «Taza aýa» aılyғy өtkiziledi.     Aılyқ aıasynda  қalaғa kire beris joldar men kөlik  magıstraldarynda avtokөlikterden shyғatyn tүtin  men ýly gazdardyң  normasyna, atmosferalyқ  aýany lastaýshy  birқatar  kәsiporyndardyң  tabıғatty қorғaý  қyzmetine, janarmaı  құıý  stansalarynda  satylatyn  kөlik  janarmaılarynyң  sapasyna monıtorıng  jasaý kөzdelgen.

Tamyzdyң  28-inde   қalalyқ  әkimdikte «Қazaқstan  ıadrolyқ қarýsyz  әlemdi  қoldaıdy!»   degen taқyrypta «dөңgelek  үstel» otyrysy  өtedi.

Tamyzdyң   28-inde Қazaқtyң Abaı atyndaғy ұlttyқ  pedagogıkalyқ ýnıversıtetinde  «Қazaқstan Respýblıkasyndaғy Konstıtýtsııanyң   roli»  degen taқyrypta «dөңgelek  үstel»  otyrysy  bolady.

 TAMYZDYҢ 28-І, JҰMA

 ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

 20 jyl bұryn (1989)Қazaқstan Respýblıkasy Үkimetiniң sheshimimen «Әziret - Sұltan memlekettik қoryқ-mұrajaıy» ұıymdastyryldy. Қoryқ mұrajaı Tүrkistan қalasynda kөne Jibek Joly boıynda қazirgi Shymkent-Қyzylorda avtojolynyң boıynda, Tәýke han daңғyly men Almaty alaңynyң қıylysynda ornalasқan. Қoryқ mұrajaıdyң құramynda 100-den astam tarıhı-mәdenı jәne arheologııalyқ eskertkish bar. Olardyң jalpy қorғaý aımaғy 529,4 gektardy alyp jatyr. Al kesene ornalasқan қalanyң tarıhı ortalyғynyң қorғaý aımaғy 88,7 gektar. Osy aımaқta ornalasқan segiz tarıhı eskertkish mұrajaılandyrylyp halyққa қyzmet kөrsetýde. «Әziret - Sұltan» memlekettik қoryқ mұrajaıy Қazaқstandaғy erekshe maңyzy bar rýhanı ortalyқ bolyp tabylady.

13 jyl bұryn (1996) Vengrııada Қazaқ mәdenıetiniң kүnderi өtti.

11 jyl bұryn (1998) Қazaқstanda tүsirilip jatқan 250 serııaly «Toғysқan taғdyrlar» teleserııaly TMD jәne Baltyқ jaғalaýy elderi arasynda өtken festıvalde jүldeli birinshi oryndy ıelendi.

 8 jyl bұryn (2001) Elbasy N.Nazarbaevtyң «Beıbitshilik kindigi» kitabynyң tұsaýkeseri өtkizildi.

7 jyl bұryn (2002) Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaev «Қazaқstan Respýblıkasy memlekettik basқarý jүıesin odan ary damytý sharalary týraly» Jarlyққa қol қoıdy.

3 jyl bұryn (2006) Қostanaı oblysynyң Sarykөl aýdanynda Aққozy қajy atyndaғy meshit ashyldy. Aққozy қajy Abaıdyң seriktesteriniң biri bolғan. Ol osydan 100 jyldan astam bұryn қazirgi Sarykөl aýdany aýmaғynda ýaғyz jәne tәrbıe jұmystaryn jүrgizgen tұlғa.

45 jyl bұryn (1964) AҚSh Nevada ıadrolyқ қarý synaғyn өtkizdi.

 ESІMDER

120 jyl bұryn (1889-1941) Alash қozғalysynyң қaıratkeri AMANJOLOV Sadyқ Aıýkeұly dүnıege keldi.

Almaty oblysynyң Eңbekshiқazaқ aýdanynda týғan. Vernyı er balalar gımnazııasyn, Қazan ımperatorlyқ ýnıversıtetiniң zaң fakýltetin bitirgen. 1917 jyldyң Aқpan revolıýtsııasyna deıin Jetisý oblysynyң Aıagөz, Үrjar zaң oryndarynda қyzmetter atқaryp, Үrjar ýezi қazaқ komıtetiniң tөraғasy boldy. 1-shi jalpyқazaқ sezi Amanjolovty Bүkilreseılik Құryltaı jınalysy depýtattyғyna bekitken. Sezden keıin ol «Alash» partııasynyң Jetisý өңirindegi jergilikti ұıymdaryn құrýғa belsene aralasty. 1917 jyly 2-shi jalpyқazaқ sezi Amanjolovty Alashorda үkimetine - Halyқ Keңesine mүshe etip saılady. 1918 jyly Lepsi қalasynda өtken Jetisý oblystyқ 2-shi қazaқ sezinde  oblystyқ keңes mүsheligine saılanyp, Jetisýda jәne Shyңjaңnyң Shәýeshek қalasynda Alashorda jasaқtaryn құrýғa basshylyқ jasaғan. Keңes әskerlerimen bolғan shaıқastarғa қatysyp, aýyr jaraқattandy. 1923-1930 jyldary Қazaқ AKSR Zaң halyқ komıssarıaty jүıesinde қyzmet atқardy. 1930 jyly Қazaқstannan ketýge mәjbүr bolyp, Mәskeýde, Bishkekte, Tashkentte jұmys istegen.

105 jyl bұryn (1904-1977) ataқty әnshi, Қazaқ KSR-iniң halyқ artısi, Қazaқ KSR Memlekettik syılyғynyң laýreaty ELEBEKOV Jүsipbek dүnıege keldi. Қaraғandy oblysy Қarқaraly aýdany Mәdı aýylynda týғan. Bes-alty jasynan әnshilik өnerge den қoıғan. Әn өnerin әkesiniң inisi Jaқypbek Balғabaıұlynan үırengen. Әnshiler Ғ.Aıtbaev, Қ.Baıjanov, Ә.Қashaýbaev shyғarmashylyғymen tanysқan. 1920-1930 jyldary Semeıdegi «Es aımaқ» trýppasynyң spektaklderi men birneshe kontsertterine қatysқan. 1931-1935 jyldary Қazaқ memlekettik drama teatrynda (қazirgi M.Әýezov atyndaғy drama teatry), 1935-1960 jyldary Қazaқ Memlekettik fılarmonııasynda қyzmet etti. 1960 jyldan «Қazaқkontserttiң» әnshi - solısi boldy. Қazaқtyң Abaı atyndaғy opera jәne balet teatrynyң spektaklderine қatysyp, «Aıman-Sholpan» mýzykalyқ komedııasynan Әlibektiң, «Қyz Jibek» pen «Aıman-Sholpan» operasynan Tөlegen men Arystannyң partııasyn aıtyp, kөptegen dramalyқ spektaklderde oınaғan. Ұly Otan soғysy jyldary kontserttik brıgadanyң құramynda bolyp, Kalının maıdany jaýyngerlerine mәdenı қyzmet kөrsetti. Osy saparynda jaýynger-kompozıtor R.Elebaevtyң «Jas қazaқ» әnin tұңғysh ret oryndap, keıin halyқ arasynda keң tүrde nasıhattady. 1967 jyldan Қazaқ estradalyқ stýdııasynda pedagogtyқ қyzmetpen aınalysқan.

J.Elebekov repertýry negizinen halyқtyң jәne halyқ kompozıtorlarynyң mýzykalyқ құrylysy men tili kүrdeli, syrshyl әnderi «Ardaқ», «Aғash aıaқ», «Aıtbaı», «Jambas sıpar», «Jıyrma bes», «Қanattaldy», «Құlager», «Segiz aıaқ», «Sұrjekeı», taғy basқalardan tұrady.

Қazaқ әdebıeti men өneriniң on kүndikterinde, sondaı-aқ kontserttik saparmen barlyқ respýblıkalarda, Қytaı Halyқ Respýblıkasynda, Moңғol Halyқ Respýblıkasynda, Үndistanda boldy. J.Elebekovtyң құrmetine Egindibұlaқ selosyndaғy mýzykalyқ mektepke, kөshege onyң esimi berilgen. Lenın ordeni, «Құrmet belgisi» ordenderimen jәne medaldarmen marapattalғan.

 65 jyl bұryn (1944) aқyn, Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң mүshesi BAҚTYGEREEVA Aқұshtap dүnıege keldi.

Batys Қazaқstan oblysy Aқjaıyқ aýdanynda týғan. Қazaқ memlekettik қyzdar pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. 1966-1971 jyldary - Oral oblysy «Oral өңiri», Taldyқorғan oblysy «Oktıabr týy», respýblıkalyқ «Қazaқ әdebıeti» gazetteriniң әdebı қyzmetkeri. 1971-1972 jyldary - «Қazahfılm» kınostýdııasynyң redaktory. 1972-1975 jyldary - «Jұldyz» jýrnalynyң әdebı қyzmetkeri. 1975-1981 jyldary «Jazýshy» baspasynyң aýdarma redaktsııasynyң redaktory қyzmetterin atқarғan. 1981 jyldan shyғarmashylyқ jұmysta. 1967 jyly  tұңғysh «Өrimtal» өleңder jınaғy jaryқ kөrgen.

«Naz», «Қanyshym - iңkәrim», «Seni oılaımyn», «Aқ қanat», «Baқyt әni», «Jaıyқ қyzy», «Belokrylaıa», «Aқjeleң», «Sүmbile» atty kitaptarynyң avtory. 2001 jyly «Aқ shaғala» atty taңdamaly jyr jınaғy jaryқ kөrdi. S.Kapýtıan, V.Týshnova, A.Ahmatova өleңderin қazaқ tiline aýdarғan. Kөptegen әn mәtinderiniң avtory.

 «Құrmet» ordenimen jәne medaldarmen marapattalғan.

 60 jyl bұryn (1949) Aқtөbe oblysy әkiminiң keңesshisi ӘBÝBӘKІROV Elkeı dүnıege keldi.

Aқtөbe oblysynda týғan. Batys Қazaқstan aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyn bitirgen. Keңshardyң bas zootehnıgi, Aқtөbe oblystyқ partııa komıtetiniң nұsқaýshysy, keңshardyң dırektory, «Kөkөnis» aktsıonerlik қoғamynyң prezıdenti, «Rүstem» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiң dırektory, Mұғaljar aýdany әkiminiң orynbasary қyzmetterin atқarғan. 2004-2006 jyldary - Aқtөbe oblysy әkiminiң apparat basshysynyң orynbasary, Mұғaljar aýdanynyң әkimi. Қazirgi қyzmetinde 2006 jyldan bastap isteıdi.

115 jyl bұryn (1894-1981) avstrııalyқ dırıjer, klassıtsızm jәne romantızm kezeңindegi nemis jәne avstrııa mýzykasyn sheber oryndaýshy BEM Karl dүnıege keldi.

Ol dırıjerlik mansabyn 1917 jyly Gratse қalasynda bastaғan. 1921-1933 jyldary Mıýnhen, Darmshtadt, Gambýrg қalalarynda jұmys istegen. 1933 jyly Venada alғash ret Vagnerdiң «Trıstan men Izolda» operasyna dırıjerlik etken.  1934-1941 jyldary Drezden opera teatrynda basshylyқ қyzmet atқarғan. 1943-1945 jәne 1954-1956 jyldary Vena operasynyң dırektory bolғan.  Dırıjer Zaltsbýrg, Baıroıt festıvaldaryna қatysқan.  Italııa, Frantsııa, Býenos-aıres, Tokıo, Mәskeýde gastroldik saparmen bolyp Motsart, Shtraýs, Vagnet, Brýkner, Bethoven shyғarmalaryn oryndaғan. Vena fılarmonııalyқ orkestrmen tyғys jұmys istep, kөptegen jazbalar jasaғan. 1967 jyly osy orkestrdiң құrmetti dırıjeri atanғan. Ol «Gremmı» mýzykalyқ syılyғyn ıelengen.

 TAMYZDYҢ 29-Y, SENBІ

ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

60 jyl bұryn (1949) Semeı polıgonynda Keңes odaғyndaғy tұңғysh ıadrolyқ қarý synaқtan өtkizildi.

 18 jyl bұryn (1991) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Nazarbaev «Semeı ıadrolyқ synaқ polıgonyn jabý týraly» Jarlyққa қol қoıdy. Polıgon jabylғannan keıin ondaғy barlyқ nysandar jәne үsh ıadrolyқ reaktor Қazaқstan Respýblıkasynyң menshigine өtti.

15 jyl bұryn (1994) Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaevtyң «Ұlttyқ joғary memlekettik basқarý mektebin құrý týraly» (қazirgi Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaғy Memleket қyzmet akademııasy) Jarlyғy jarııalandy.

 9 jyl bұryn (2000) Қostanaı қalasyndaғy № 9 mektepke aқyn Ғafý Қaıyrbekovtyң esimi berildi.

7 jyl bұryn (2002) N.Nazarbaev «Astana - Bәıterek» monýmentiniң ashylý saltanatyna қatysty. El eңsesiniң bıiktigi Astana-Bәıterek mұnarasymen beınelenedi. Құrylysty tұrғyzý ıdeıasynyң avtory elimizdiң tұңғysh prezıdenti - N.Nazarbaev. Arhıtektýralyқ avtorlar tobynyң jetekshisi - A.Rүstembekov. Қazaқ aңyzdary boıynsha Bәıterek - өmir men өrkendeýdiң sımvoly. Құrylys bıiktigi - 97 metr. Bұl  ұly kөshtiң  jaңa astanaғa at basyn tiregen jylyn bildiredi. Jalpy bұl aıbyndy asқaқ ғımarat-mұnarany salý barysynda 2812 tekshemetr құıma temirbeton, 999 tonna metall konstrýktsııalary jәne prokattary, 251 tonna өzektemir armatýra қoldanylғan. Tөbesindegi shardyң dıametri 22 metr. Mұnda demalýshylarғa arnalғan dәmhana, akvarıým, t.b. қosalқy қyzmet kөrsetetin bөlmeler bar.

 3 jyl bұryn (2006) Astanada «Astana polıgrafııa» aktsıonerlik қoғamynyң jaңa ғımaraty ashyldy. Jaңa ғımarattyң өndiristik alaңy 4 myң sharshy metrdi құraıdy. Құral-jabdyғy jaңarғan bұl jerde 40-tan astam gazet tүri basylady.

 ESІMDER

 390 jyl bұryn (1619-1683) belgili frantsýzdyқ memleket қaıratkeri, Frantsııa akademııasynyң mүshesi KOLЬBER Jan-Batıstdүnıege keldi.

Ol Lıýdovık XIV-niң mınıstri boldy. 1665 jyldan fınanstyң bas ıntendanty bolyp, memleket bıligin tүgelge jýyқ (syrtқy saıasat pen әskerı vedomstvodan basқasyn) өz қolyna aldy.  Kolberdiң ekonomıkalyқ saıasaty - merkantılızmniң bir tүri boldy. Ol eң aldymen saýda balansyn jandandyrý, frantsýz өnerkәsibin өrkendetý, өnerkәsip bұıymdaryn syrtқa kөbirek shyғarý jәne shet el өnerkәsip bұıymdaryn  әkelýdi қysқartý esebinen memlekettik kiristi kөbeıtýge kүsh saldy. Frantsýz saýdasy men jol қatynasyn damytýғa, saýda jәne әskerı flottyң jandanýyna, otarlar jaýlap alýғa (Kanada, Lýızıana, Gvıana t.b.) yқpal etti. Degenmen onyң saıasaty elde birneshe mәrte sharýalar kөterilisiniң oryn alýyna tүrtki boldy. Kolber frantsýz mәdenıetiniң damýyna zor yқpal etip, Jazba akademııasynyң, Ғylym akademııasynyң, Sәýlet akademııasynyң negizin қalady.

 TAMYZDYҢ 30-Y, JEKSENBІ

Қazaқstan Respýblıkasynyң Ata Zaңy қabyldanғan kүn. 14 jyl bұryn (1995) eldiң jaңa Konstıtýtsııasy қabyldandy. Ata Zaңymyzғa sәıkes, Қazaқstan Respýblıkasynda prezıdenttik bılik jarııalandy.

 Shahter kүni. Shahterlerdiң kәsibı merekesi. Tamyz aıynyң soңғy jeksenbisinde atap өtiledi. KSRO Joғarғy Keңesi Tөralқasynyң 1947 jylғy қyrkүıektiң 10-yndaғy Jarlyғymen bekitilgen.

2007 jyly Қazaқstannyң kөmir salasynyң қyzmetkerleri kәsiptik merekeleri - Shahter kүniniң 60 jyldyғyn atap өtti. Mereıtoılyқ ataýly kүnge oraı Қazaқstannyң kөmir salasynyң tarıhy týraly fılm, kөmir kenishterin damytýғa қomaқty үles қosқan ardagerler týraly «Қazaқstannyң shahterlik daңқy» atty kitap jaryқ kөrdi. Қazaқstannyң kөmir өnerkәsibi el ekonomıkasynyң eң iri salalarynyң biri bolyp tabylady. Қazaқstan kөmir қory boıynsha әlemde 8-shi orynda, respýblıka қoınaýynda jalpyәlemdik қordyң 4 paıyzy jatyr: kөmir өndirisin 33 kompanııa jүrgizýde, olardyң 28-i - otandyқ kompanııalar.

Tatarstan Respýblıkasynyң memlekettik meıramy - Respýblıka kүni. 1990 jyly Tatarstannyң tәýelsizdigi týraly Deklaratsııa қabyldandy.

Baıkal kүni. Tamyz aıynyң soңғy jeksenbisinde atap өtiledi.

ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

65 jyl bұryn (1944) KSRO Memlekettik қaýipsizdik komıtetiniң 1944 jylғy shildeniң 31-indegi №6279 қaýlysyna sәıkes tүrik, kүrd, hemshılder Қazaқstanғa jer aýdaryldy.

 16 jyl bұryn (1993) Almatyda Halyқaralyқ ıadrolyқ jarylysқa қarsy Kongress өz jұmysyn bastady.

9 jyl bұryn (2000) Өskemen қalasyndaғy Lýgovaıa kөshesiniң ataýy D.Serikbaev atyndaғy kөshe bolyp өzgerdi.

ESІMDER

75 jyl bұryn(1934-2000) Қazaқ KSR-niң eңbek siңirgen jattyқtyrýshysy, Қazaқstannyң eңbek siңirgen mәdenıet қyzmetkeri, Қazaқstan Respýblıkasynyң dene shynyқtyrý mәdenıetiniң үzdigi, joғary dәrejeli tөreshi BORISOV Mıhaıl Grıgoreevıch dүnıege keldi.

1964-1994 jyldary konkı tebý sportynan memlekettik jattyқtyrýshy, KSRO Sport komıtetiniң Қazaқ KSR-i boıynsha jattyқtyrýshysy қyzmetterin atқarғan. 1974-1984 jyldary әıelder arasynda Eýropa birinshilikterin ұıymdastyrýғa қatysyp, tөreshilik jasaғan.

KSRO Sport komıtetiniң «Dene shynyқtyrý jәne sportty damytýғa қosқan eңbegi үshin» belgisimen marapattalғan.

125 jyl bұryn (1884-1971) shved hımıgi әri fızıgi, Shved Ғylym akademııasynyң mүshesi SVEDBERG Teodor dүnıege keldi.

1907 jyly Ýpsal ýnıversıtetin bitirip, sol jerde istegen. 1949 jyldan ıAdrolyқ hımııa ınstıtýtynyң dırektory bolғan. Ғalymnyң negizgi ғylymı eңbekteri kolloıdty hımııaғa, molekýlalardyң kөlemi men pishinin anyқtaýғa arnalғan. 1906 jyly A.Eınshteınmen M.Smolýhovskıı jasaғan broýndyқ қozғalys teorııasyn tәjirıbe jүzinde dәleldedi.