QazAqparat-Anons: Tamyzdyń 25-i men 29-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Tamyzdyń 25-inde Syrtqy ister mınıstrliginde Memlekettik hatshy -syrtqy ister mınıstri Q.Saýdabaev ıAdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly kelisimshart uıymy ýaqytsha tehnıkalyq hatshylyǵynyń daıyndyq komıssııasynyń atqarýshy hatshysy Tıbor Totpen kezdesedi.

Tamyzdyń 25-inde Syrtqy ister mınıstrliginde Qazaqstannyń 2010 jylǵy EQYU-ǵa tóraǵalyǵy máseleleri jónindegi memlekettik komıssııanyń birlesken keńesi ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Kongress-Holda Astana ákimi I.Tasmaǵambetov pen Bilim jáne ǵylym mınıstri J.Túımebaevtyń qatysýymen elorda pedagogtarynyń tamyz keńesi ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Ekonomıkalyq damý jáne saýda mınıstrliginiń «Ekonomıkalyq zertteýler ınstıtýty» aktsıonerlik qoǵamynda vıtse-mınıstr Q.Bishimbaevtyń jetekshiligimen «Álemdik ekonomıkalyq damý perspektıvasyn baǵalaý» degen taqyrypta semınar ótedi. Semınarǵa reseılik jáne qazaqstandyq jetekshi ǵalymdar, ınstıtýt pen mınıstrliktiń sarapshylary qatysady.

PARLAMENT

Qyrkúıektiń 1-inde QR Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysy shaqyryldy.

QOǴAM

Tamyzdyń 11-inde musylman áleminiń mańyzdy merekeleriniń biri - Qasıetti Ramazan aıy bastaldy . Qasıetti Ramazan aıynda oraza ustaý bıyl tamyzdyń 11-inen qyrkúıek aıynyń 9-yna deıin jalǵasady.

Tamyzdyń 9-y men qyrkúıektiń 9-y aralyǵynda Venadaǵy Palfı saraıynda «Uly Jibek joly» jobasynyń aıasynda qazaqstandyq restavrator-sýretshi Qyrym Altynbekovtyń arheologııalyq jańartylǵan jádigerleri men shyǵarmashylyq týyndylary, sondaı-aq Qazaqstannyń qazirgi zamanǵy sýretshileriniń kóshpeli kórmesi tanystyrylady.

Tamyzdyń 21-i men 27-si aralyǵynda «Dala qyrany-2010» arnaıy-ádistemelik bitimgerlik jattyǵýlary ótýde.

Tamyzdyń 23-i men 25-i aralyǵynda Tájikstannyń syrtqy ister mınıstri Hamrohon Zarıfı Astanaǵa resmı sapar jasaıdy. Sapar aıasynda Qazaqstan men Tájikstan Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń birinshi otyrysyn ótkizý josparlanǵan.Sondaı-aq, H.Zarıfıdiń resmı sapary barysynda eki eldiń Úkimetteri arasyndaǵy dıplomatııalyq ókildikter ǵımarattaryn salý úshin jer ýchaskelerin ózara berý týraly kelisimge qol qoıylady dep kútilýde.

Tamyzdyń 25-inde «Nur Otan»HDP Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary Nurlan Nyǵmatýllın partııalyq baqylaý qosyndarynyń jumysymen tanysý maqsatynda Qyzylorda oblysyna sapar jasaıdy.

TMD

Tamyzdyń 26-synda TMD Atqarý komıtetinde Uıymnyń jarǵylyq jáne basqa da organdaryndaǵy Dostastyq elderiniń turaqty ókilderiniń májilisi ótedi. Onda gýmanıtarlyq yntymaqtastyq salasyndaǵy basymdyq sharalardyń 2011-2012 jyldarǵa arnalǵan josparynyń jobasyn talqylanady.

SPORT

Tamyzdyń 19-y men 28-i aralyǵynda Óskemen qalasynda erler komandalary arasynda shaıbaly hokkeıden Qazaqstan kýbogi jolyndaǵy jarys ótip jatyr. Týrnırdiń A tobynda Qaraǵandynyń «Saryarqa», Rýdnyıdyń «Gornıak», Kókshetaýdyń «Arlan», Astananyń «Barys» komandalary, V tobynda Atyraýdyń «Beıbarys», Óskemenniń «Qazmyrysh - Torpedo», Pavlodar qalasynyń «Ertis-Pavlodar» jáne Sátpaevtiń «Qazaqmys» klýbtary kúsh synasatyn bolady.

Tamyzdyń 25-26-synda Astana qalasynda Qazaqstan Konstıtýtsııasynyń 15 jyldyǵyna arnalǵan QR Bas Prokýrorynyń Kýbogy úshin prokýratýra organdarynyń arasyndaǵy mını-fýtbol chempıonatynyń aqtyq oıyndary ótedi.

ASTANA

Maýsymnyń 29-y men qyrkúıektiń 1-i aralyǵynda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda «Nazarbaev jáne Qazaqstan» atty kórme ótedi.

Tamyzdyń 10-y men qyrkúıektiń 30-y aralyǵynda Astanada Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq muraǵatynyń uıymdastyrýymen Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 15 jyldyǵyna arnap «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasy - turaqtylyq, kelisim, órleý» atty qujattyq kórme ótýde.

Tamyzdyń 25-inde «Grand Park Esil» qonaqúıinde Qazaqstanda polıomıelıtke qarsy qosymsha egý júrgizý máselesine arnalǵan brıfıng ótedi.

Tamyzdyń 25-inde №7 qalalyq emhanada «Polıomıelıtke qarsy egý júrgizýdiń ulttyq kúnderi» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty ótedi.

Tamyzdyń 25-inde «Nur Otannyń» ortalyq apparatynda «Elim dep soqqan júregim» jalpyrespýblıkalyq shyǵarmashylyq konkýrsynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda «Abaı álemi» ádebı-mýzykalyq keshi ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Beıbitshilik jáne Kelisim saraıynyń «Besik» zalynda Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 15 jyldyǵyna arnalǵan «Konstıtýtsııa - demokratııa men qoǵamdyq turaqtylyq negizi» taqyrybyndaǵy «dóńgelek ústel» ótedi. Sharany Qazaqstan halqy Assambleıasy, Astana qalasynyń ákimdigi jáne «Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń ujymy uıymdastyryp otyr.

Tamyzdyń 25-inde «Báıterek» medıa-ortalyǵynda Temeki tartýǵa shekteý salý jáne saǵat 23-00-ten keıin alkogol ónimderin satýǵa tyıym salý týraly zań normalarynyń júzege asyrylýyn baqylaý jónindegi reıdtik sharalardyń qorytyndysyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

Tamyzdyń 25-i kúni elordadaǵy «Qazaq eli» monýmentiniń aldyndaǵy alańda QR Konstıtýtsııasynyń mereıtoıyna arnalǵan áskerı paradtyń bas daıyndyǵy ótedi.

Tamyzdyń 25-26-synda Ulttyq medıtsınalyq holdıng ǵımaratynda Eýroodaq baǵdarlamalarynyń medıtsına jáne densaýlyq saqtaý salasyndaǵy konkýrstaryna qatysý máselerine arnalǵan semınar ótedi. Іs-sharany Eýroodaqtyń "EECAlink - Shyǵys Eýropa jáne Ortalyq Azııa elderimen aradaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty qoldaý jáne ilgeriletý» jobasynyń ókilderi júrgizedi. Semınardyń maqsaty - FP7 baǵdarlamasynyń medıtsına jáne densaýlyq saqtaý salasyndaǵy konkýrstaryna qatysý erejelerimen tanystyrý jáne Qazaqstannyń medıtsınalyq ǵylymynyń basymdyqtaryn taldaý.

Tamyzdyń 26-synda elordada QR Syrtqy ister mınıstrligi men BUU-nyń Qazaqstandaǵy ókildiginiń uıymdastyrýymen ıAdrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyldyń halyqaralyq kúni qarsańynda konferentsııa ótedi.

ALMATY

Tamyzdyń 25-i men yrkúıek aıynyń 15-i aralyǵynda Almatyda QR-nyń saýda-ónerkásip palatasy qala ákimdiginiń kómegimen, otandyq kórme kompanııalarmen jáne basqa da bıznes qurylymdardyń qoldaýymen "ana ólimi" máselesine nazar aýdarýǵa jáne elimizde onyń kórsetkishin azaıtýǵa baǵyttalǵan «Ómirdi qoldaý» atty qaıyrymdylyq aktsııa ótkizedi.

Tamyzdyń 25-inde «Interkontınental» «Canton Fair-2010» kórmesi 108-shi sessııasynyń tusaýkeser rásimi ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Abaı atyndaǵy memlekettik opera jáne balet teatrynda Almaty pedagogtarynyń tamyz keńesi ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Qazaqstannyń Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda QR Konstıtýtsııasynyń 15 jyldyǵyna arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.

Tamyzdyń 25-inde Qazaqstandyq baspasóz klýbynda qazaqstandyq birinshi «EmotionEvolutioun» Eko-Etno festıvaline arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

Tamyzdyń 29-ynda Sh.Aımanov atyndaǵy "Qazaqfılm" AQ -da túsirilgen «Qyzǵylt qoıan týraly ańyz» atty jańa fılmniń premerasy bolady. Premeraǵa elimizge belgili mádenıet qaıratkerleri, tanymal akterlar men rejısserlar, prodıýsserler men otandyq shoý-bıznestiń juldyzdary, sonymen qatar, fılmniń túsirý toby men kınostýdııanyń basshylary qatysady.

ShYǴYS QAZAQSTAN

Tamyzdyń 29-30-y kúnderi Óskemende halyqaralyq músháıra ótedi. Bul halyqaralyq festıval Ata Zańymyzdyń qabyldanýynyń 15 jyldyǵyna, uly Abaıdyń 165 jyldyǵyna jáne Óskemen qalasynyń 290 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalar aıasynda ótkeli otyr.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER

TAMYZDYŃ 25-І, SÁRSENBІ

Brazılııa soldattarynyń kúni. Brazılııa armııasynyń bas qolbasshysy, marshal Lýıs Alves de Lıma e Sılvanyń týǵan kúnine oraı jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Almaty qalasynda Prezıdent N.Á.Nazarbaev atyndaǵy kýbok úshin tennısten halyqaralyq týrnır bolyp ótti.

5 jyl buryn (2005) Almatyda, Qazaqstan energetıkteriniń alǵashqy keńesi bolyp ótti.

Oǵan Qazaqstannyń barlyq óńirinen kelgen ónerkásiptik kásiporyndardyń 100-den astam ókilderi, jaqyn jáne alys shetelderden kelgen energetıkalyq jabdyqtardy shyǵaratyn kásiporyndar, taǵy da bizdiń elimizdiń birqatar mınıstrleri qatysty.

Jumys barysynda energetıka salasynyń zań shyǵarý jáne normatıvtik bazasy, ónerkásiptik kásiporyndaryn elektrqýatymen qamtamasyz etý máseleleri jáne jańa tehnologııalarmen qazirgi zamanǵy jabdyqtardy engizý máseleleri talqylandy.

5 jyl buryn (2005) Almatyda «Jeti Jarǵy» baspasy Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10-jyldyq mereıtoıyna oraılastyrǵan zańnama aktiler jınaǵyn jáne Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń syılyq komplektisin basyp shyǵardy.

Zańnama aktiler jınaǵynyń qurastyrýshysy - belgili ǵalym, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi Ǵaırat Saparǵalıev. Jınaq qazaq jáne orys tilinde jaryq kórdi, onyń tırajy - 2500 dana.

Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń syılyq komplektisi qazaq jáne orys tilindegi kishkentaı kitapshadan turady, onyń tırajy - 2000 dana. Taǵy da syılyq komplektisine arnaıy ydystaǵy qazaq, orys jáne aǵylshyn tilindegi kitap kiredi, onyń tırajy - 1000 dana.

«Jeti Jarǵy» baspahanasy 10 jyldan astam zań ádebıetin shyǵarady. Onyń qyzmetiniń negizgi baǵyty - jańadan qabyldanǵan zańdardy, tolyqtyrýlar men ózgertýlerdi, buryn shyqqan zańnama aktilerine tolyqtyrýlardy jedel túrde shyǵarý jáne zańgerlerdiń praktıkalyq qyzmetinde qoldanylatyn normatıvtik-quqyqtyq aktiler jınaǵyn daıyndaý. 2002 jyly baspahana Frantsııa ónerkásibin qoldaıtyn qaýymdastyqtyń Altyn medalimen marapattaldy.

1 jyl buryn (2009) Astanada «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń ortalyq apparatynda Qazaqstan áıelderi uıymdarynyń forýmy ótti.

Atalmysh sharaǵa Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isi jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy Gúlshara Ábdihalyqova, sondaı-aq Parlament depýtattary, mádenıet, óner salasynyń maıtalmandary, áıelder uıymdarynyń ókilderi qatysty.

«Nur Otan» partııasy men Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isi jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııasy arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi Memorandýmǵa qol qoıylyp, Qazaqstan áıelderi uıymdarynyń alıansyn qurý jónindegi qarar qabyldandy.

1 jyl buryn (2009) Elordadaǵy Ýspen Kafedralyq Soborynyń kúmbezderi ornatyldy.

Pravoslav dini Islam dinimen qatar dástúrli konfessııa bolyp sanalady. Álemdik eki dinniń arasyndaǵy túsinistik qazaqstandyq qoǵamnyń turaqtylyǵyn bildiredi.

2003 jyly Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen Astana Álemdik jáne dástúli dinder sezi ótkiziletin jerge aınalǵan, onda konfessııaaralyq yntymaqtastyq salasyndaǵy mańyzdy áreketter usynylǵan.

Bul Ortalyq Azııada sońǵy 20 jylda salynǵan jalǵyz kafedralyq sobor. Ol aımaqtaǵy Orys pravoslav shirkeýleriniń rýhanı ortalyǵy bolmaq. Aýmaǵy 900 sharshy metr, al bıiktigi 68 metr bolatyn shirkeýge bir ýaqytta 4 myń adam kire alady.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925) jazýshy, dramatýrg, Uly Otan soǵysyna qatysýshy ISABAI Qalmuqan dúnıege keldi.

Pavlodar oblysyndaǵy Baıanaýylda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti.

1955-1985 jyldary «Sotsıalıstik Qazaqstan» gazetinde ádebı qyzmetker, «Juldyz» jýrnalynyń bólim meńgerýshisi, Qazaqstan jazýshylar odaǵy janyndaǵy ádebıetti nasıhattaý bıýrosynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 1985 jyldan bastap shyǵarmashylyq jumyspen aınalysady.

Alǵashqy áńgimeler jınaǵy «Baıan» atty áńgimesi 1959 jyly jaryq kórdi. Budan soń «Ajal qursaýynda», «Jumbaq úı», «Betpe-bet», «Sońǵy táýlik» povest, áńgime, ocherkter jınaqtary, «Cunqar samǵaýy», «Aıqyz», «Joldas komendant», «Kógildir qazyna», «Sert», «Arna» t.b. romandary basyldy.

Qyzyl Juldyz, Eńbek Qyzyl Tý, І-dárejeli Otan soǵysy, «Qurmet» ordenderimen, jáne kóptegen medaldarmen marapattalǵan.

80 jyl buryn (1930-1992) geolog-ǵalym, tehnıka ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri LIMANOV Esenǵalı dúnıege keldi.

Soltústik Qazaqstan oblysynyń Shal aqyn aýdanynda týǵan. Máskeý Geologııalyq barlaý ınstıtýtyn bitirgen.

Lısakov, Adaı temir keninde jáne Alakól tıtan ken ornynda, Qazaq KSR Geologııa mınıstrliginde, Qazaq mıneraldy shıkizat ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda jumys istegen. 1967 jyldan ómiriniń sońyna deıin Qazaq polıtehnıka ınstıtýtynda qyzmet atqardy. Ǵylymı jumystarynyń baǵyty uńǵymalardy baǵyttap burǵylaýdyń teorııasy men praktıkasyna jáne burǵylaýdyń tıimdi ádisterin jasap, óndiriske engizýge arnalǵan. Onyń basshylyǵymen qoıtasty-maltatasty túzilimderdiń ónimdiligin 12-15 ese arttyrýǵa baǵyttalǵan pnevmosoqqyly burǵylaý jasalǵan. 200-den asa ǵylymı eńbektiń, onyń ishinde 19 monografııanyń, 38 avtorlyq kýáliktiń, 3 patenttiń avtory.

«Qazan tóńkerisi», «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

TAMYZDYŃ 26-Y, BEISENBІ

AQSh-ta áıelderdiń teńdigi kúni.

Bul kúnniń negizin amerıkandyq saıasattanýshy, zańger, qoǵam qaıratkeri, jazýshyBella Abzýg qalaǵan, alǵash ret 1971 jyly atap ótildi.

OQIǴALAR

170 jyl buryn (1840) Oralda ortalyq mádenıet jáne demalys baǵy ashyldy.

Baqtyń bastapqy aýmaǵy 7,5 shaqyrymdy qurady. Qazirgi kezde 5,6 gektar jerdi quraıdy. 1935 jyly baqqa Sergeı Kırovtyń esimi berilgen. 1997 jyly ol memleket qorǵaýyndaǵy tarıhı jáne mádenıet eskertkishter sanyna qosylǵan bolatyn, keıinen memlekettik qazynalyq kommýnaldyq kásiporynǵa ózgertildi.

90 jyl buryn (1920) tamyzdyń 26-y men 31-i aralyǵynda Gýrev (qazirgi Atyraý) qalasynda Gýrev ýezi Keńesiniń birinshi sezi ótti. 125 delegat qatysqan bul sezde jergilikti memlekettik basqarý organy quryldy.

12 jyl buryn (1998) Taraz qalasyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń aldyna uly tarıhshy, shyǵystanýshy, oıshyl, aqyn, qolbasshy Muhamed Haıdar Dýlatıge eskertkish ornatyldy.

5 jyl buryn (2005) Almatyda Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10-jyldyq mereıtoıyna arnalǵan jańa kórkem poshta markalarynyń tanystyrylymy bolyp ótti.

Poshta markasynda Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10-jyldyǵyn toılaý rásimi beınelengen. Markany ofset ádisin qoldanyp tórt túrli boıaýmen oryndaǵan, ólshemi 33 h 27,5 mm. Resimdeýshi - R.Japalova. QHR baılanys jáne aqparattandyrý mınıstrligi janyndaǵy Qytaı poshta markalarynyń tıpografııasynda jasalǵan.

1 jyl buryn (2009) Almaty qalasynyń ákimi Ahmetjan Esimov qalalyq bilim júıesine jan-jaqty qoldaý kórsetken úshin «Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý isindegi eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy.

ESІMDER

80 jyl buryn (1930-1999) General-maıor, Qazaq KSR-niń memlekettik qaýipsizdik qyzmetiniń qurmetti qyzmetkeri NALPIN Vıktor Fedorovıch dúnıege keldi.

Reseı Federtsııasynyń Krasnoıarsk ólkesinde týǵan. Tomsk polıtehnıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.

Óskemen qalasynda master, aýsym bastyǵy, ınjener, partııa komıteti hatshysynyń orynbasary, Shyǵys Qazaqstan boıynsha Memlekettik qaýipsizdik komıteti basqarmasynda bólim bastyǵy, Qazaq KSR-niń Memlekettik qaýipsizdik komıteti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Aqtóbe oblysy boıynsha Memlekettik qaýipsizdik komıteti basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.

Qyzyl Juldyz ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

75 jyl buryn (1935-1996) arhıtektor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen arhıtektory RATÝShNYI ıÝrıı Grıgorevıch dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Novosıbırsk ınjener-qurlys ınstıtýtyn bitirgen.

Almaty qalasyndaǵy Qazaq qala qurylysyn jobalaý ınstıtýtynda jobalaý tobynyń jetekshi, jobalaý sheberhanasynyń arhıtektory qyzmetterin atqarǵan.

Onyń negizgi jumystary: Respýblıka saraıy (N.I. Rıpınskıı, V.ıÝ. Alle, V.N. Kım, L.L.Ýbohotov t.b. birge), «Qazaqstan» qonaq úıi (Ýbohotovpen birge), Saıası-oqý úıi (T.Eralıevpen birge), Ortalyq murajaıy (Z.Mýstafınmen birge) t.b. ǵımarattardy salǵan.

KSRO jáne Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń ıegeri. Qazaqstan Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

TAMYZDYŃ 27-І, JUMA

Moldava Respýblıkasynyń táýelsizdik kúni. Moldava Respýblıkasy Parlamenti 1991 jylǵy 27 tamyzda Táýelsizdik jónindegi Deklaratsııany qabyldady.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Aqtaýda josparlanyp otyrǵan Aqtaý-Sıtı qurylysynyń aýmaǵynda seksennen astam tarıhı qundy eskertkishteri bar 28 tarıhı-arheologııalyq keshen tabyldy.

Eneolıt jáne qola dáýirindegi turaqtar jáne qola, temir jáne orta ǵasyrlardaǵy qorymdar tabyldy. Olardyń arasynda Qazaqstan aýmaǵynda mal sharýashylyǵynyń taraǵan dáýirindegi Qosqudyq-1 jáne Qosqudyq -2 turaqtary ornalasqan.

Arheologııalyq qazbalar kezinde Basqudyq-1 dinı-qabirleý ornynyń qaldyqtary tabyldy. Qaldyqtardy tazalaý kezinde 11-12 ǵasyrǵa jatatyn qypshaq bozbalasynyń qorymy, 12-13 ǵasyrǵa jatatyn musylmandardyń qorymy tabyldy.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev «2010 jyldan 2020 jylǵa deıingi kezeńdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń quqyqtyq saıasatynyń tujyrymdamasy týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Pavlodardaǵy Buhar jyraý atyndaǵy oblystyq murajaıda táýelsiz Qazaqstannyń Ata zańy týraly áńgimeleıtin kórme ashyldy.

Kórmege baıyrǵy qazaq qoǵamynyń qajetin óteýge tolyq laıyqtalǵan jáne arab jazýymen jazylǵan Áz-Táýke hannyń «Jeti Jarǵysy», fotosýretter men Konstıtýtsııaǵa arnalǵan materıaldardy, Ata zańnyń qabyldanýyna jetekshilik jasaǵan Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń sýretteri, Elbasy jazǵan kitaptar, Qazaqstannyń jańa tarıhy týraly baıandaıtyn jýrnaldar, quqyqtanýshy-ǵalymdardyń materıaldary qoıylǵan.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-2009) músinshi, ulttyq kásibı músin óneriniń negizin salýshylardyń biri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Qazaqstannyń halyq sýretshisi, Qazaqstannyń óner qaıratkeri, KSRO Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Sýretshiler Odaǵynyń múshesi NAÝRYZBAEV Hakimjan Esimhanuly dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynyń Meńdiqara aýdanynda týǵan. Harkov kórkemdik ınstıtýtyn bitirgen.

1952-1954 jyldary - Qazaqstan Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy. 1961-1965 jyldary - Lenındik syılyq jónindegi komıtettiń múshesi. 1959-1965 jyldary - KSRO Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń múshesi. 1952-1966 jyldary Almaty kórkemóner ýchılışesinde oqytýshy bolǵan.

Abaı Qunanbaev, Shoqan Ýálıhanov, Jambyl Jabaev, Mánshúk Mámetova, Ahmet Baıtursynov pen Mirjaqyp Dýlatov eskertkishiniń avtory. «Amangeldi Imanov», «Qurmanǵazy», «M.Hakimjanova», «Sáken Seıfýllın», «Shoqan Ýálıhanov» atty eskertkishterinde proportsııa, rıtm zańdylyqtaryn, tıimdi paıdalaný arqyly obrazdardy shynaıy keskindedi ári ulttyq kolorıtke jiti nazar aýdardy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik óner murajaıynda, sondaı-aq Q.Sátbaev, Y.Jaqaev, A.Jubanov, T.Tájibaev, J.Saın, D.Nurpeıisova, T.Jarokov, H.Esenjanov, M.Áýezov, S.Muqanov, Jambyl tulǵalaryn jasady.

«Parasat», Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

TAMYZDYŃ 28-І, SENBІ

Ýkraınada avıatsııa kúni. Ýkraına Prezıdentiniń Jarlyǵyna sáıkes tamyz aıynyń sońǵy senbisinde atap ótiledi.

OQIǴALAR

14 jyl buryn (1996) Vengrııada Qazaq mádenıetiniń kúnderi bolyp ótti.

9 jyl buryn (2001) Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Beıbitshilik kindigi» kitabynyń tusaýkeseri ótkizildi.

3 jyl buryn (2007) Almatyda www.atameken-asr.com qazaq tilindegi jańa veb-saıt quryldy.

Táýelsizdik jyldary resmı aqparat kózi boıynsha respýblıkamyzǵa 650000 oralmandar qonys aýdardy. Kóshi-qon saıasaty memlekettik saıasattyń birden-biri bolyp tabylady. Qurylǵan saıt kóshi-qon salasynyń jetistigine jáne Qazaqstanda aqparattyq tehnologııalardyń damýyna yqpal etedi.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev Astanadaǵy kóp beıindi «Abý Dabı Plaza» kesheni qurylysynyń irgetasyna kapsýla qalady.

2009 jylǵy shildeniń 7-de Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen elimizdiń Úkimeti men Birikken Arab Ámirlikteri arasynda atalǵan keshenniń qurylysy boıynsha kelisim bekitilgen bolatyn. Jobany «Aldar EýroAzııa» JShS-i júzege asyrady. Onyń jumysyna Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıy jobasynyń avtory brıtandyq sáýletshi Norman Fosterdiń bıýrosy tartylyp otyr.

«Abý Dabı Plaza» jobasy boıynsha nysannyń bıiktigi 382 metr bolatyn 88 qabatty quraıdy. Atalǵan keshende joǵary jáne orta synyptaǵy 450 páter men 2 qonaq úı salynatyn bolady.

Jalpy aýdany 80 myń sharshy metrden turatyn keńselik oryn-jaılardyń qurylysy qarastyrylǵan. Onyń aýmaǵynda 4,5 myń avtokólikke arnalǵan turaq ornalasady. Jobanyń quny 1 mlrd. AQSh dollarynan astam qarjyǵa baǵalanyp otyr. Nysannyń birinshi kezeńiniń qurylysyn 2013 jyldyń qyrkúıeginde tapsyrý josparlanǵan. Al ekinshi kezegi 2014 jyldyń aıaǵyna qaraı paıdalanýǵa berilmek.

1 jyl buryn (2009) tamyzdyń 28-i men 30-y aralyǵynda Soltústik Qazaqstan oblysynyń aýdandarynda Konstıtýtsııa kúnine oraı 1600 shaqyrymdyq qashyqtyqqa alaýmen júgirý sharalary ótti.

Petropavldyq «Úmit» jelaıaqtar klýbynyń músheleri qatysqan bul joryqtyń baǵyty oblystyń barlyq aýdandaryn qamtydy. Olar Soltústik Qazaqstan oblysynda alǵash ótken «Aqbıdaı» IV respýblıkalyq aýyl oıyndarynda tamyzdyń 15-inde jaǵylǵan alaýmen júgirýde.

Qatysýshylardyń eń úlkeni Alık Ázmuhametov - 69 jasta, eń jasy - 18 jasta. Júgirý Konstıtýtsııa kúni Petropavlda márege jetti.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-1985) qoǵam jáne memleket qaıratkeri, ekonomıka ǵylymynyń kandıdaty, Uly Otan soǵysyna qatysqan QAShAǴANOV Ekeıbaı dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda týǵan. Almaty pedogogıkalyq tehnıkýmyn. Qazaqstan KP OK janyndaǵy joǵary partııa mektebin, KOKP OK joǵary partııa mektebin bitirgen.

Lýgovoı aýdany partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, 2- jáne 1-hatshy, Jambyl oblysynyń partııa komıtetinde bólim meńgerýshisi, hatshy, Ońtústik Qazaqstan ólkelik partııa komıtetiniń hatshysy, Semeı obkomynyń 2-hatshysy, oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.

Qazaq KSR Memlekettik syılyǵynyń ıegeri. 3 ret Eńbek Qyzyl Tý, Qurmet belgisi, Halyqtar Dostyǵy, І- jáne ІІ-dárejeli Otan soǵysy, 2 ret Qyzyl Juldyz ordenderimen, 6 ret «Erligi úshin» medalimen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1950) fýtbolshy, Qazaqstan fýtbol federatsııasynyń vıtse-prezıdenti BAIShAQOV Seıilda Ikramuly dúnıege keldi.

Taraz qalasynda týǵan. Qazaq dene shynyqtyrý jáne sport ınstıtýtyn bitirgen.

«Qaırat» fýtbol komandasynda jáne KSRO ulttyq qurama komandasynda oınady.

«Qaırat» Fýtbol klýby» AQ vıtse-prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasynyń mını-fýtbol Qaýymdastyǵynyń prezıdenti, Dene shynyqtyrý jáne sport klýby tóraǵalyq komıtetiniń tóraǵasy, Dene shynyqtyrý jáne sport klýbynyń vıtse-prezıdenti, Qazaqstan fýtbol federatsııasynyń balalar men jasóspirimderge arnalǵan fýtbolynyń jetekshi mamany qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldyń tamyz aıynan.

30 jyl buryn (1980) Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti tóraǵasynyń orynbasary ŞEGORTsOVA Anastasııa Gennadevna dúnıege keldi.

Pavlodar qalasynda týǵan. L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek jolyn «Kongress dýhovnogo soglasııa» halyqaralyq Qoǵamdyq Qorynyń fılıalynda bastady. Astana qalasy ishki saıasat departamentinde bas maman, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi taldaý jáne strategııalyq josparlaý departamentiniń dırektor orynbasary, taldaý jáne strategııalyq josparlaý departamentiniń dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń sáýir aıynan.

TAMYZDYŃ 29-Y, JEKSENBІ

Shahter kúni.

Tamyz aıynyń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi. KSRO Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń 1947 jylǵy 10 qyrkúıektegi Jarlyǵymen bekitilgen.

Qazaqstannyń kómir ónerkásibi elimiz ekonomıkasynyń eń iri salalarynyń biri bolyp tabylady. Kómir qory boıynsha Qazaqstan álemde 8 orynǵa ıe, respýblıkamyzdyń kendi qoınaýynda búkilálemdik qor kóleminiń 4 paıyzy jınaqtalǵan. Kómir ónerkásibi el elektr energııasynyń 80 paıyzǵa jýyǵyn qamtamasyz etip otyr.

ıAdrolyq qarýdan bas tartýdyń halyqaralyq kúni.

2009 jylǵy 30 qazanda BUU Bas Assambleıasynyń Birinshi komıtetine Qazaqstan 29 tamyzdy Búkilálemdik ıadrolyq qarýdan bas tartý kúni dep jarııalaýdy usyndy. Qazaqstan usynǵan qarardyń birlesken avtorlary 26 memleket boldy, onyń ishinde Armenııa, Belarýs, Brazılııa, Katar, Qyrǵyzstan, Monǵolııa, Arab Ámirshiligi, Tájikstan, Túrikmenstan jáne Japonııa.

OQIǴALAR

290 jyl buryn (1720) Óskemen qalasynyń negizi qalandy.

Óskemen qalasy uly mártebeli І Petr patshalyq quryp turǵanda qamal-bekinis retinde salynǵan edi. 1868 jyly Óskemenge qala mártebesi berildi. Qalada saýda, aýylsharýashylyǵy ónimderin óńdeıtin óndiris oryndary damı bastady, aılaq (prıstan) qurylysy bastaldy. Keıinnen jeńilónerkásip, temirjol qurylysy salyna bastady. Uly Otan soǵysy jyldary aýyr ónerkásip damydy.

Óskemen Qazaqstannyń batys-shyǵys bóliginde Ertis pen Úlbi ózenderiniń saǵasynda ornalasqan; kólemi 54,4myń ga jerdi alyp jatyr.

Qazirgi Óskemen Qazaqstandaǵy tústi metaldar ortalyǵynyń birinen sanalady. Aımaqtyń jetekshi salalary - tústi metaldar óndirý, mashına jasaý. Shaǵyn jáne orta bıznes qamtylǵan.

7 jyl buryn (2003) Almatyda «Baltıka-Tranzıt» júrdek konteınerlik poıyzynyń tanystyrylymy ótti.

Bul poıyz Eýropa elderinen Ortalyq Azııa memleketterine qysqa merzimde Baltyq porttary arqyly júk tasymaldaıdy.

Sibiraralyq tasymaldaýlar Halyqaralyq Basqarýshy keńesi jáne Temir jol kóligi keńesi dırektsııasy «Baltıka-Tranzıt» júrdek konteıner poıyzyn qurastyryp Latvııanyń, Lıtvanyń, Estonııanyń, Reseıdiń, Qazaqstannyń jáne Ózbekstannyń temir joldarynda engizgen.

7 jyl buryn (2003) Almatyda qalalyq Jastar úıi ashyldy.

5 jyl buryn (2005) Almatyda «Prezıdent jáne halyq» jańa aptalyq gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi.

Respýblıkalyq qoǵamdyq-saıası gazet qazaq jáne orys tilderinde shyǵady. Gazettiń bas redaktory - belgili jýrnalıst Marat Toqashbaev. Gazetke Elbasy qabyldaǵan sheshimder, elimizdiń jáne shetelderdiń negizgi oqıǵalary, bılik organdary qyzmetiniń materıaldary basyp shyǵarylady.

Kólemi segiz betten turatyn baspanyń alǵashqy sanynyń tırajy 10 myń danany qurady.

3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jer betindegi beıbitshilikti nyǵaıtýǵa qosqan eleýli úlesi úshin AQSh-tyń «Nova» ýnıversıteti bekitken Halyqaralyq beıbitshilik syılyǵynyń tuńǵysh laýreaty atandy.

Syılyqty AQSh-tyń Taıaý Shyǵys jáne ulttyq qaýipsizdik jónindegi uıymynyń hatshysy, atalǵan ýnıversıtettiń professory Sem Baronı tabys etti.

3 jyl buryn (2007) Shymkentte «Abaı» jańa mádenı gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi.

Respýblıkalyq tarıhı-tanymdyq, ádebı-kórkem «Abaı» atty gazeti juma saıyn shyǵady, onda uly aqyn, oıshyl Abaı Qunanbaevtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan maqalalar, onyń jáne basqa da ataqty qazaq avtorlarynyń shyǵarmalary jarııalanady.

1 jyl buryn (2009) Óskemende Abaı men Pýshkınge eskertkishteri saltanatty túrde ashyldy.

Qazaq halqynyń uly oıshyly Abaı Qunanbaıulyna eskertkish Respýblıka alańynda, al Aleksandr Sergeevıch Pýshkınge onyń esimimen atalatyn oblystyq kitaphana ǵımaratynyń aldynda eskertkish músini ornatyldy.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1985) Qazaqstannyń eńbek sińirgen sáýletshisi, KSRO-nyń halyq sáýletshisi, sáýlet doktory, KSRO Kórkemsýret Akademııasynyń múshesi RÝBANENKO Borıs Rafaılovıch dúnıege keldi.

Samara qalasynda týǵan. Sankt-Peterbor qalasyndaǵy kommýnaldyq qurylys ınjenerleri ınstıtýtyn, Kórkemsýret akademııasyn bitirgen.

Almatydaǵy burynǵy qala ákimshiligi ǵımaratynyń jobasyn jasaýǵa qatysqan. 1954 jyldan pedagogıkalyq qyzmetpen (1968 jyldan - professor) aınalysty.

KSRO Memlekettik syılyǵynyń ıegeri. Lenın ordenimen, Qazan Revolıýtsııasy, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

35 jyl buryn (1975) Ordabasy aýdany ákiminiń orynbasary QURMANBEKOV Baqyt Beısenbekuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Jańaqorǵan aýdanynda týǵan. Q.A.ıAssaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetin bitirgen.

2000-2005 jyldary - Túrkistan qalasy qarjy bóliminiń bas mamany. 2005-2006 jyldary - Túrkistan qalasy ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý bóliminiń saýda, týrızmdi damytý jáne kásipkerlikti qoldaý bóliminiń bastyǵy. 2006-2007 jyldary - Túrkistan qalasy kásipkerlik bóliminiń bas mamany, oblys ákimi apparaty syrtqy baılanystar bóliminiń bas mamany, oblys ákimi apparaty ınfraqurylymdy jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý monıtorıngi bóliminiń bas mamany. 2007-2008 jyldary - oblys ákimi apparaty uıymdastyrý-ınspektorlyq bólimindegi oblys ákiminiń bas ınspektory. 2008-2009 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysynyń jumyldyrý daıyndyǵy, azamattyq qorǵanys, avarııalar men dúleı zilzalalardyń aldyn alý jáne joıýdy uıymdastyrý departamenti dırektorynyń orynbasary, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń jumyldyrý daıyndyǵy, azamattyq qorǵanys, avarııalar men dúleı zilzalalardyń aldyn alý jáne joıýdy uıymdastyrý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń jeltoqsan aıynan.