QazAqparat-Anons: Tamyzdyń 23-i men 29-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
Tamyzdyń 23-inde Syrtqy ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng ótedi.
Tamyzdyń 23-inde QR SІM baspasóz ortalyǵynda «Vena - Eýropa júregi» atty jalpyulttyq saýalnama-baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi bolady.
PARLAMENT
Qyrkúıektiń 1-inde QR Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysy shaqyryldy.
QOǴAM
Tamyzdyń 11-inde musylman áleminiń mańyzdy merekeleriniń biri - Qasıetti Ramazan aıy bastaldy . Qasıetti Ramazan aıynda oraza ustaý bıyl tamyzdyń 11-inen qyrkúıek aıynyń 9-yna deıin jalǵasady. Al beriletin sadaqa mólsheri - 100 teńge.
Tamyzdyń 9-y men qyrkúıektiń 9-y aralyǵynda Venadaǵy Palfı saraıynda «Uly Jibek joly» jobasynyń aıasynda qazaqstandyq restavrator-sýretshi Qyrym Altynbekovtyń arheologııalyq jańartylǵan jádigerleri men shyǵarmashylyq týyndylary, sondaı-aq Qazaqstannyń qazirgi zamanǵy sýretshileriniń kóshpeli kórmesi tanystyrylady.
Tamyzdyń 21-i men 27-si aralyǵynda «Dala qyrany-2010» arnaıy-ádistemelik bitimgerlik jattyǵýlary ótýde.
SPORT
Tamyzdyń 19-y men 28-i aralyǵynda Óskemen qalasynda erler komandalary arasynda shaıbaly hokkeıden Qazaqstan kýbogi jolyndaǵy jarys ótip jatyr. Týrnırdiń A tobynda Qaraǵandynyń «Saryarqa», Rýdnyıdyń «Gornıak», Kókshetaýdyń «Arlan», Astananyń «Barys» komandalary, V tobynda Atyraýdyń «Beıbarys», Óskemenniń «Qazmyrysh - Torpedo», Pavlodar qalasynyń «Ertis-Pavlodar» jáne Sátpaevtiń «Qazaqmys» klýbtary kúsh synasatyn bolady.
ASTANA
Maýsymnyń 29-y men qyrkúıektiń 1-i aralyǵynda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda «Nazarbaev jáne Qazaqstan» atty kórme ótedi.
Tamyzdyń 10-y men qyrkúıektiń 30-y aralyǵynda Astanada Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq muraǵatynyń uıymdastyrýymen Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 15 jyldyǵyna arnap «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasy - turaqtylyq, kelisim, órleý» atty qujattyq kórme ótýde.
Tamyzdyń 23-inde Astana ákimdiginde Qazaqstan halyqtarynyń Til festıvalin ótkizý máselesine arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady . Bul kúni sodaı-aq Abaı eskertkishine gúl shoqtaryn qoıý rásimi ótedi.
Tamyzdyń 23-inde «Ramada Plaza Astana» qonaqúıinde ІІM, Astana ІІD qyzmetkerleriniń, Qazaqstandaǵy kóshi-qon jónindegi halyqaralyq uıym ókilderiniń qatysýymen «Adamdardy quldyqqa satýdy toqtataıyq!» aktsııasy ótedi.
Tamyzdyń 23-inde «Nur Otan» partııasynyń ortalyq apparatynda turmysy tómen jáne kópbalaly otbasylardyń balalaryna mektep jaraqtaryn tabys etý rásimi bolady.
Tamyzdyń 23-inde «Jasyl el» respýblıkalyq shtabynyń keńsesinde «Jasyl desant» ekspedıtsııasynyń qorytyndysyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.
Tamyzdyń 23-inde elordadaǵy Abaı eskertkishiniń aldynda «Abaı kúni» poezııa kúni ótedi.
Tamyzdyń 25-26-synda Ulttyq medıtsınalyq holdıng ǵımaratynda Eýroodaq baǵdarlamalarynyń medıtsına jáne densaýlyq saqtaý salasyndaǵy konkýrstaryna qatysý máselerine arnalǵan semınar ótedi. Іs-sharany Eýroodaqtyń "EECAlink - Shyǵys Eýropa jáne Ortalyq Azııa elderimen aradaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty qoldaý jáne ilgeriletý» jobasynyń ókilderi júrgizedi. Semınardyń maqsaty - FP7 baǵdarlamasynyń medıtsına jáne densaýlyq saqtaý salasyndaǵy konkýrstaryna qatysý erejelerimen tanystyrý jáne Qazaqstannyń medıtsınalyq ǵylymynyń basymdyqtaryn taldaý.
ALMATY
Tamyzdyń 21- 23-i kúnderi Almatydaǵy «AtakentEkspo» kórme kesheninde «LESHOW. Qazaqstan-2010» 5-shi halyqaralyq teri jáne bylǵary kórmesi ótedi
Tamyzdyń 23-inde 12.00 saǵatta «Alma-Ata» qonaq úıiniń máslıhat zalynda «2011 jylǵy 7 qysqy Azııa oıyndaryn uıymdastyrý komıtetiniń atqarýshy dırektsııasy» AQ prezıdenti A.Qulnazarov pen «Qazaqstan týrıstik qaýymdastyǵy» ZTB dırektory R.Shaıkenova Ózara túsinistik jáne yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıady. Memorandýmnyń maqsaty - Qazaqstanda 2011 jylǵy qańtar-aqpanda 7 qysqy Azııa oıyndary ótkizilý ýaqytynda týrısttik aǵymyn qalyptastyrý. Іs-sharaǵa Qazaqstannyń bastaýshy týrıstik operatorlary qatysady.
Tamyzdyń 24-inde №1 qalalyq perzenthanada «Qazaqstanda júrek múkisimen týǵan nárestelerdiń shetineýin azaıtý baǵdarlamasy. Bala týǵanǵa deıingi dıagnostıka» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty ótedi.
Tamyzdyń 29-ynda Sh.Aımanov atyndaǵy "Qazaqfılm" AQ -da túsirilgen «Qyzǵylt qoıan týraly ańyz» atty jańa fılmniń premerasy bolady. Premeraǵa elimizge belgili mádenıet qaıratkerleri, tanymal akterlar men rejısserlar, prodıýsserler men otandyq shoý-bıznestiń juldyzdary, sonymen qatar, fılmniń túsirý toby men kınostýdııanyń basshylary qatysady.
ShYǴYS QAZAQSTAN
Tamyzdyń 29-30-y kúnderi Óskemende halyqaralyq músháıra ótedi. Bul halyqaralyq festıval Ata Zańymyzdyń qabyldanýynyń 15 jyldyǵyna, uly Abaıdyń 165 jyldyǵyna jáne Óskemen qalasynyń 290 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalar aıasynda ótkeli otyr.
ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER
TAMYZDYŃ 23-І, DÚISENBІ
Halyqaralyq qul saýdasy men ony joıý týraly eske túsirý kúni.
Jyl saıynǵy Halyqaralyq qul saýdasy men ony joıý týraly eske túsirý kúni ıÝNESKO Bas konferentsııasynyń 29 S/40 qararymen jarııalanǵan. Mundaı sheshim osy uıymnyń Atqarý komıtetiniń 150 sessııasynyń 8.2 qararynda jasalǵan usynystar negizinde qabyldandy.
Tamyzdyń 23-i Santo-Domıngo aralynda 1791 jyly tamyzdyń 22-nen 23-ne qaraǵan túni lap etken dańqty quldar kóterilisin este qaldyrý maqsatynda tańdap alynǵan.
Ýkraınanyń Memlekettik Týy kúni. Ýkraına Prezıdentiniń Jarlyǵyna sáıkes jyl saıyn 23 tamyzda atap ótiledi.
Belarýsııada memlekettik statıstıka qyzmetkerleriniń kúni. Jyl saıyn 23 tamyzda atap ótiledi.
OQIǴALAR
8 jyl buryn (2002) N.Á.Nazarbaev Qaraǵandy qalasynyń Qurmetti azamaty atandy.
NazarbaevNursultan Ábishuly. Almaty oblysy Qaskeleń aýdany Shamalǵan aýylynda dúnıege kelgen.
Dneprodzerjınsk tehnıkalyq ýchılışesin, Qaraǵandy metallýrgııa kombınaty janyndaǵy joǵary tehnıkalyq oqý ornyn, Keńes Odaǵy Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetine qarasty Joǵary partııa mektebin bitirgen.
1960-1969 jyldary - Qaraǵandy metallýrgııa zaýytynda jumys istedi.
1969-1973 jyldary - Qaraǵandy oblysy Temirtaý qalasyndaǵy partııa-komsomol jumystarynda jaýapty qyzmetter atqaryp, 1973 - 1977 jyldary - Qaraǵandy metallýrgııa kombınatynyń partııa komıtetiniń hatshysy, 1977 - 1979 jyldary - Qaraǵandy oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy, 2-hatshysy qyzmetterin atqarǵan.
5 jyl buryn (2005) Shyǵys Qazaqstan oblysy Glýbokıı aýdanynyń Vınnoe aýylynyń mańynda jańa ıppodrom ashyldy.
Jańa ıppodromnyń kórermenderge arnalǵan trıbýnasy 500 orynǵa eseptelgen, júgirý alańy - eki jarym kılometr. Júgirý alańynyń eni jarystyń on eki qatysýshysyna arnalǵan.
3 jyl buryn (2007) Astanadaǵy Kongress-Hollda tájik qylqalam sheberleriniń eń tańdaýly týyndylary jáne fotosýretter kórmesi bolyp ótti.
Uıymdastyrýshysy - Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi jáne «Qazaq áýenderi» AQ.
Kórmege 48 óner týyndysy qoıyldy. Jurtshylyqtyń nazaryna Lýtfııa Ashýrovanyń «Taýdaǵy kóktem», «Tabıǵat kórinisi» atty qoldan toqyǵan eńbekteri, Zaýr Dahteniń «Uıqydaǵy Býdda», ІІІ- V ǵasyrdaǵy «ıAmchýn bekinisi» sııaqty Tájikstannyń eńbek sińirgen sýretshileri men jas talanttardyń eldiń tabıǵatyn, turmysyn, saıası ómirin, ejelgi tarıhyn beınelegen sýretteri jáne fotosýretteri usynyldy.
1 jyl buryn (2009) Pavlodarlyq oblystyq kórkem murajaıynda sýretshi Kamıl Katleevtiń kórmesi ótti.
Bul sýretshiniń alǵashqy kórmesi. Ekspozıtsııalarda 50-den astam sýretter usynylǵan, onda Ertistegi kúnniń shyǵýy jáne batýy, jazdyń ystyq kúnderi jáne qystyń kógildir sáýle taratqan kúnderi beınelengen.
Kamıl Katleev beıneleý ónerin belgili Ivan Lagýtınniń ızostýdııasyndaǵy sheberhanasynda alpysynshy jyldary oqyǵan. Keıinen oqýyn Omsk pedagogıkalyq ınstıtýtynyń sýret-grafıka fakýltetinde jalǵastyrǵan. Sýretshiniń jumystary oblystyq, respýblıkalyq jáne búkilodaqtyq kórmelerge qoıylǵan.
ESІMDER
60 jyl buryn (1950) Pavlodar oblysy Ekibastuz qalasynyń ákimi NÁBIEV Nurlan Abzaluly dúnıege keldi.
Pavlodar oblysynda týǵan. Pavlodar qalasynyń ındýstrıaldy ınstıtýtyn bitirgen.
Eńbek jolyn 1973 jyly Qalqaman jol mashınalar zaýytynda bastap, onda 1990 jylǵa deıin aǵa master, konstrýktor, bas tehnologtyń orynbasary, bas ınjenerdiń orynbasary, bas ınjener, zaýyt dırektory, 1990-1992 jyldary - halyq depýtattary Keńesiniń Ermak aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary, 1992-1995 jyldary - Pavlodar ákimshiligi basshysy apparatynyń bólim meńgerýshisi, 1995-1996 jyly - Pavlodar oblysy ákiminiń saýda jáne ónerkásip departamenti bastyǵynyń orynbasary, 1996-1998 jyldary - Pavlodar qalasy ákiminiń orynbasary, 1998-1999 jyldary Pavlodar qalasynyń Indýstrıaldy aýdanynyń ákimi, 1999-2003 jyldary - Pavlodar oblysy Aqsý qalasynyń ákimi, 2003-2006 jyldary - Pavlodar oblysynyń ekonomıka departamentiniń dırektory, 2006-2007 jyldary - Pavlodar oblysynyń kásipkerlik jáne ónerkásip departamentiniń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldyń mamyr aıynan.
«Qurmet» ordenimen, «Astana» (1998), «Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 10 jyl» (2001), «Qazaqstan Respýblıkasyna 10 jyl» (2005) medaldarymen, «Izobretatel SSR» belgisimen marapattalǵan.
TAMYZDYŃ 24-І, SEISENBІ
Ýkraına Respýblıkasynyń Memlekettik meıramy - Táýelsizdik kúni.
1991 jyly 24 tamyzda Ýkraın KSR-i Joǵarǵy Radasy Táýelsiz Ýkraına memleketin jarııalady.
Ýkraına - Shyǵys Eýropada ornalasqan memleket. Azov jáne Qara teńizdermen shaıylady. Astanasy - Kıev qalasy. Resmı tili - ýkraın tili. Aqsha birligi - grıvna.
OQIǴALAR
18 jyl buryn (1992) Qaraǵandy oblysynyń Aqadyr aýdanynda qazaq batyry, qolbasshy, Kenesary hannyń keńesshisi Qońyrbaıuly Aǵybaıdyń týǵanyna 190 jyl bolýyna oraı merekelik saltanat ótti.
12 jyl buryn (1998) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen kompozıtor Nurǵısa Tilendıevke «Halyq Qaharmany» ataǵy berildi.
Nurǵısa Tilendıev (1925-1998) - ataqty kompozıtor, bilikti dırıjer ári dombyrashy, Qazaqstannyń halyq ártisi, QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, KSRO halyq ártisi, Halyq QaharmanyAbaı atyndaǵy memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń (1953-1961), Qazaqtyń memlekettik Qurmanǵazy atyndaǵy halyq aspaptar orkestriniń (1961-1964) bas dırıjeri bolǵan. 1981 jyly Qazaq memlekettik folklorlyq-etnografııalyq «Otrar sazy» orkestrin uıymdastyryp, ómiriniń sońyna deıin onyń jetekshisi boldy. «Altyn taýlar» operasynyń avtory (Q. Qojamıarovpen birlesip jazǵan), «Dostyq jolymen» baletiniń (L. Stepanovpen birlesip), orkestrge arnalǵan poemalar «Ata tolǵaýy», «Aqqý», 40-shaqty óleńder men romanstardyń avtory. Ol 100-ge tarta spektakl, kórkem jáne derekti, mýltıplıkatsııalyq fılmderge mýzyka jazǵan.
5 jyl buryn (2005) qazaqstannyń kórnekti saıasat qaıratkeri, Astana qalasynyń ákimi Imanǵalı Tasmaǵambetovtyń «Kentavry Velıkoı stepı» kitaby Máskeýde ótken TMD-ǵa múshe memleketterdiń «Kitap óneri» atty II halyqaralyq kórmesinde baıqaýdyń bas júldesin - «Gran-prı» jeńip aldy.
5 jyl buryn (2005) Almatyda belgili ǵalym, Qazaqstan agrarlyq ekonomıkasynyń uıymdastyrýshysy Temirhan Jaqypovtyń turǵan úıiniń qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatyldy.
Temirhan Jaqypov (1912-2002) malsharýashylyǵy keshenin qalyptastyrý jáne malsharýashylyǵyn ındýstrıaldy negizge aýdarý boıynsha qyzmet atqarǵan. Uly Otan soǵysyna qatysqan, Kalının atqyshtar polkiniń, sosyn Prıbaltıka maıdanynyń komıssary bolǵan. 1-shi dárejeli «Otan soǵysy» ordenimen jáne «Qyzyl Juldyz», úsh medalmen marapattalǵan. Áskerden keıin Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda, Ekonomıka jáne aýyl sharýashylyqty uıymdastyratyn ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda qyzmetter atqarǵan. 1967-1969 jyldary KSRO Aýyl sharýashylyq mınıstrliginiń tapsyrmasymen Monǵolııada jumys istegen, onyń qyzmeti Qurmet gramotasymen jáne «Dostyq» medalimen belgilengen. 1971 jyly oǵan «Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen ekonomısi» ataǵy berildi.
1 jyl buryn (2009) Almatyda «Eır Astana» áýe kompanııasy «Eır Astana» - balalarǵa!» atty qaıyrymdylyq jármeńkesin ótkizdi.
Jármeńke áýe kompanııasy keńsesiniń janynda ótti. Qaıyrymdylyq shara respýblıkalyq ulttyq áýe tasymaldaýshy qyzmetkerleriniń kúshimen uıymdastyrylǵan.
Jármeńkede «Eır Astana» qatynaıtyn ár túrli elderdiń ulttyq sývenırleri, qoldan jasalǵan áshekeı buıymdary, ydys-aıaqtary, kıim-keshekter, ulttyq taǵamdary jáne taǵy da basqa taýarlary qoıylǵan 20 shatyr tigilgen. Jármeńke aıasynda ótken aýktsıonda balalar úıi men zaǵıptar mektebiniń tárbıelenýshileri jasaǵan buıymdary satyldy. Áýe kompanııasynyń qyzmetkerleri balalarǵa kómek retinde balalar kıimderin, oıynshyqtar, mektepke qajetti jabdyqtardy berdi.
Satylymnan túsken qarajattar №1 balalar úıine jáne zaǵıp jáne nashar kóretin balalar mektebine tabystaldy.
ESІMDER
120 jyl buryn (1890-1985) akýsher-gınekolog, medıtsına ǵylymynyń doktory, professor, Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri MALININ Aleksandr Ivanovıch dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynyń Penza oblysynda týǵan. Saratov ýnıversıtetin bitirgen. 1916-1934 jyldary Keńes Armııasy qatarynda dáriger, RKFSR-diń joǵary oqý oryndarynda oqytýshy, ǵylymı qyzmetker. 1934 jyldan Qazaq medıtsına ınstıtýtynda akýsherlik jáne áıel aýrýlary kafedrasynyń meńgerýshisi. 1951 jyldan ıAroslavl, Saratov, Odessa medıtsına ınstıtýttarynda akýsherlik jáne gınekologııa kafedrasyn basqardy.
1 avtorlyq kýálik alǵan. Ol bedeý áıel denesine jatyr tútigin aýystyryp salý ádisin, jańa bosanǵan jáne bala tastaǵan áıelderdi qaǵyný (sepsıstik) aýrýlarynan saqtaný joldaryn taýyp, akýsherlik jáne gınekologııa salasynda qan quıý máselelerin zerttedi. Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1950) «Juldyz» balalardyń qoǵamdyq uıymy odaǵy» qoǵamdyq birlestiginiń prezıdenti, pedagogıka ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsent, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti bilim berý qyzmetkeri DMITRENKO Elena Aleksandrovna dúnıege keldi.
Aqmola oblysy Atbasar qalasynda týǵan. Seıfýllın atyndaǵy Tselınograd memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
1971-1972 jyldary - Tselınograd qalalyq ortalyqtandyrylǵan kitaphanasynyń kitaphanashysy. 1972-1980 jyldary - orta mekteptiń shet tili pániniń muǵalimi, Tselınograd pedagogıkalyq ınstıtýtynyń pedagogıkalyq tájirıbeniń meńgerýshisi. 1980-1983 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń aspıranty. 1984-1994 jyldary - Tselınograd pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, pedagogıka jáne psıhologııa kafedrasynyń meńgerýshisi, shet tilderi fakýltetiniń dekany, ǵylymı-ádistemelik jumystary jónindegi prorektory, aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1994-1995 jyldary -Aqmola memlekettik ýnıversıtetiniń dotsenti, L. N.Gýmıleva atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory. 1995-2005 jyldary - Aqmola oblystyq bilim berý basqarmasynyń bastyǵy. 2005-2010 jyldary - Aqmola oblystyq bilim berý departamentiniń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi balalar quqy jónindegi komıtetiniń adamnyń adamgershilik-rýhanı damýy basqarmasynyń bastyǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Balalar qoǵamdyq birlestiginiń prezıdenti, «Juldyz» balalardy áleýmettik jaǵynan yntalandyrý qorynyń qamqorshylyq keńesiniń tóraǵasy, «Juldyz» qoǵamdyq balalar birlestigi odaǵy» qoǵamdyq birlestiginiń prezıdenti qyzmetterin atqarǵan. «JasStar», «Rebenok ı pravo» respýblıkalyq ǵylymı-ádistemelik jýrnaldarynyń bas redaktory, Máskeý qalasyndaǵy Halyqaralyq balalardyń qoǵamdyq qozǵalysyn zertteý qaýymdastyǵynyń múshesi, Qazaqstannyń Balalar uıymdarynyń odaǵynyń eksperttik keńesiniń múshesi.
«Qurmet» ordenimen, medalıamı «Astanaǵa 10 jyl», «Ybyraı Altynsarın» medaldarymen marapattalǵan.
TAMYZDYŃ 25-І, SÁRSENBІ
Brazılııa soldattarynyń kúni. Brazılııa armııasynyń bas qolbasshysy, marshal Lýıs Alves de Lıma e Sılvanyń týǵan kúnine oraı jyl saıyn atap ótiledi.
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1995) Almaty qalasynda Prezıdent N.Á.Nazarbaev atyndaǵy kýbok úshin tennısten halyqaralyq týrnır bolyp ótti.
5 jyl buryn (2005) Almatyda, Qazaqstan energetıkteriniń alǵashqy keńesi bolyp ótti.
Oǵan Qazaqstannyń barlyq óńirinen kelgen ónerkásiptik kásiporyndardyń 100-den astam ókilderi, jaqyn jáne alys shetelderden kelgen energetıkalyq jabdyqtardy shyǵaratyn kásiporyndar, taǵy da bizdiń elimizdiń birqatar mınıstrleri qatysty.
Jumys barysynda energetıka salasynyń zań shyǵarý jáne normatıvtik bazasy, ónerkásiptik kásiporyndaryn elektrqýatymen qamtamasyz etý máseleleri jáne jańa tehnologııalarmen qazirgi zamanǵy jabdyqtardy engizý máseleleri talqylandy.
5 jyl buryn (2005) Almatyda «Jeti Jarǵy» baspasy Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10-jyldyq mereıtoıyna oraılastyrǵan zańnama aktiler jınaǵyn jáne Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń syılyq komplektisin basyp shyǵardy.
Zańnama aktiler jınaǵynyń qurastyrýshysy - belgili ǵalym, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi Ǵaırat Saparǵalıev. Jınaq qazaq jáne orys tilinde jaryq kórdi, onyń tırajy - 2500 dana.
Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń syılyq komplektisi qazaq jáne orys tilindegi kishkentaı kitapshadan turady, onyń tırajy - 2000 dana. Taǵy da syılyq komplektisine arnaıy ydystaǵy qazaq, orys jáne aǵylshyn tilindegi kitap kiredi, onyń tırajy - 1000 dana.
«Jeti Jarǵy» baspahanasy 10 jyldan astam zań ádebıetin shyǵarady. Onyń qyzmetiniń negizgi baǵyty - jańadan qabyldanǵan zańdardy, tolyqtyrýlar men ózgertýlerdi, buryn shyqqan zańnama aktilerine tolyqtyrýlardy jedel túrde shyǵarý jáne zańgerlerdiń praktıkalyq qyzmetinde qoldanylatyn normatıvtik-quqyqtyq aktiler jınaǵyn daıyndaý. 2002 jyly baspahana Frantsııa ónerkásibin qoldaıtyn qaýymdastyqtyń Altyn medalimen marapattaldy.
1 jyl buryn (2009) Astanada «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń ortalyq apparatynda Qazaqstan áıelderi uıymdarynyń forýmy ótti.
Atalmysh sharaǵa Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isi jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy Gúlshara Ábdihalyqova, sondaı-aq Parlament depýtattary, mádenıet, óner salasynyń maıtalmandary, áıelder uıymdarynyń ókilderi qatysty.
«Nur Otan» partııasy men Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Áıelder isi jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııasy arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi Memorandýmǵa qol qoıylyp, Qazaqstan áıelderi uıymdarynyń alıansyn qurý jónindegi qarar qabyldandy.
1 jyl buryn (2009) Elordadaǵy Ýspen Kafedralyq Soborynyń kúmbezderi ornatyldy.
Pravoslav dini Islam dinimen qatar dástúrli konfessııa bolyp sanalady. Álemdik eki dinniń arasyndaǵy túsinistik qazaqstandyq qoǵamnyń turaqtylyǵyn bildiredi.
2003 jyly Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen Astana Álemdik jáne dástúli dinder sezi ótkiziletin jerge aınalǵan, onda konfessııaaralyq yntymaqtastyq salasyndaǵy mańyzdy áreketter usynylǵan.
Bul Ortalyq Azııada sońǵy 20 jylda salynǵan jalǵyz kafedralyq sobor. Ol aımaqtaǵy Orys pravoslav shirkeýleriniń rýhanı ortalyǵy bolmaq. Aýmaǵy 900 sharshy metr, al bıiktigi 68 metr bolatyn shirkeýge bir ýaqytta 4 myń adam kire alady.
ESІMDER
85 jyl buryn (1925) jazýshy, dramatýrg, Uly Otan soǵysyna qatysýshy ISABAI Qalmuqan dúnıege keldi.
Pavlodar oblysyndaǵy Baıanaýylda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti.
1955-1985 jyldary «Sotsıalıstik Qazaqstan» gazetinde ádebı qyzmetker, «Juldyz» jýrnalynyń bólim meńgerýshisi, Qazaqstan jazýshylar odaǵy janyndaǵy ádebıetti nasıhattaý bıýrosynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 1985 jyldan bastap shyǵarmashylyq jumyspen aınalysady.
Alǵashqy áńgimeler jınaǵy «Baıan» atty áńgimesi 1959 jyly jaryq kórdi. Budan soń «Ajal qursaýynda», «Jumbaq úı», «Betpe-bet», «Sońǵy táýlik» povest, áńgime, ocherkter jınaqtary, «Cunqar samǵaýy», «Aıqyz», «Joldas komendant», «Kógildir qazyna», «Sert», «Arna» t.b. romandary basyldy.
Qyzyl Juldyz, Eńbek Qyzyl Tý, І-dárejeli Otan soǵysy, «Qurmet» ordenderimen, jáne kóptegen medaldarmen marapattalǵan.
80 jyl buryn (1930-1992) geolog-ǵalym, tehnıka ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri LIMANOV Esenǵalı dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń Shal aqyn aýdanynda týǵan. Máskeý Geologııalyq barlaý ınstıtýtyn bitirgen.
Lısakov, Adaı temir keninde jáne Alakól tıtan ken ornynda, Qazaq KSR Geologııa mınıstrliginde, Qazaq mıneraldy shıkizat ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda jumys istegen. 1967 jyldan ómiriniń sońyna deıin Qazaq polıtehnıka ınstıtýtynda qyzmet atqardy. Ǵylymı jumystarynyń baǵyty uńǵymalardy baǵyttap burǵylaýdyń teorııasy men praktıkasyna jáne burǵylaýdyń tıimdi ádisterin jasap, óndiriske engizýge arnalǵan. Onyń basshylyǵymen qoıtasty-maltatasty túzilimderdiń ónimdiligin 12-15 ese arttyrýǵa baǵyttalǵan pnevmosoqqyly burǵylaý jasalǵan. 200-den asa ǵylymı eńbektiń, onyń ishinde 19 monografııanyń, 38 avtorlyq kýáliktiń, 3 patenttiń avtory.
«Qazan tóńkerisi», «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
TAMYZDYŃ 26-Y, BEISENBІ
AQSh-ta áıelderdiń teńdigi kúni.
Bul kúnniń negizin amerıkandyq saıasattanýshy, zańger, qoǵam qaıratkeri, jazýshyBella Abzýg qalaǵan, alǵash ret 1971 jyly atap ótildi.
OQIǴALAR
170 jyl buryn (1840) Oralda ortalyq mádenıet jáne demalys baǵy ashyldy.
Baqtyń bastapqy aýmaǵy 7,5 shaqyrymdy qurady. Qazirgi kezde 5,6 gektar jerdi quraıdy. 1935 jyly baqqa Sergeı Kırovtyń esimi berilgen. 1997 jyly ol memleket qorǵaýyndaǵy tarıhı jáne mádenıet eskertkishter sanyna qosylǵan bolatyn, keıinen memlekettik qazynalyq kommýnaldyq kásiporynǵa ózgertildi.
90 jyl buryn (1920) tamyzdyń 26-y men 31-i aralyǵynda Gýrev (qazirgi Atyraý) qalasynda Gýrev ýezi Keńesiniń birinshi sezi ótti. 125 delegat qatysqan bul sezde jergilikti memlekettik basqarý organy quryldy.
12 jyl buryn (1998) Taraz qalasyndaǵy Taraz memlekettik ýnıversıtetiniń aldyna uly tarıhshy, shyǵystanýshy, oıshyl, aqyn, qolbasshy Muhamed Haıdar Dýlatıge eskertkish ornatyldy.
5 jyl buryn (2005) Almatyda Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10-jyldyq mereıtoıyna arnalǵan jańa kórkem poshta markalarynyń tanystyrylymy bolyp ótti.
Poshta markasynda Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10-jyldyǵyn toılaý rásimi beınelengen. Markany ofset ádisin qoldanyp tórt túrli boıaýmen oryndaǵan, ólshemi 33 h 27,5 mm. Resimdeýshi - R.Japalova. QHR baılanys jáne aqparattandyrý mınıstrligi janyndaǵy Qytaı poshta markalarynyń tıpografııasynda jasalǵan.
1 jyl buryn (2009) Almaty qalasynyń ákimi Ahmetjan Esimov qalalyq bilim júıesine jan-jaqty qoldaý kórsetken úshin «Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý isindegi eren eńbegi úshin» medalimen marapattaldy.
ESІMDER
80 jyl buryn (1930-1999) General-maıor, Qazaq KSR-niń memlekettik qaýipsizdik qyzmetiniń qurmetti qyzmetkeri NALPIN Vıktor Fedorovıch dúnıege keldi.
Reseı Federtsııasynyń Krasnoıarsk ólkesinde týǵan. Tomsk polıtehnıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.
Óskemen qalasynda master, aýsym bastyǵy, ınjener, partııa komıteti hatshysynyń orynbasary, Shyǵys Qazaqstan boıynsha Memlekettik qaýipsizdik komıteti basqarmasynda bólim bastyǵy, Qazaq KSR-niń Memlekettik qaýipsizdik komıteti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Aqtóbe oblysy boıynsha Memlekettik qaýipsizdik komıteti basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.
Qyzyl Juldyz ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
75 jyl buryn (1935-1996) arhıtektor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen arhıtektory RATÝShNYI ıÝrıı Grıgorevıch dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. Novosıbırsk ınjener-qurlys ınstıtýtyn bitirgen.
Almaty qalasyndaǵy Qazaq qala qurylysyn jobalaý ınstıtýtynda jobalaý tobynyń jetekshi, jobalaý sheberhanasynyń arhıtektory qyzmetterin atqarǵan.
Onyń negizgi jumystary: Respýblıka saraıy (N.I. Rıpınskıı, V.ıÝ. Alle, V.N. Kım, L.L.Ýbohotov t.b. birge), «Qazaqstan» qonaq úıi (Ýbohotovpen birge), Saıası-oqý úıi (T.Eralıevpen birge), Ortalyq murajaıy (Z.Mýstafınmen birge) t.b. ǵımarattardy salǵan.
KSRO jáne Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń ıegeri. Qazaqstan Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
TAMYZDYŃ 27-І, JUMA
Moldava Respýblıkasynyń táýelsizdik kúni. Moldava Respýblıkasy Parlamenti 1991 jylǵy 27 tamyzda Táýelsizdik jónindegi Deklaratsııany qabyldady.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2007) Aqtaýda josparlanyp otyrǵan Aqtaý-Sıtı qurylysynyń aýmaǵynda seksennen astam tarıhı qundy eskertkishteri bar 28 tarıhı-arheologııalyq keshen tabyldy.
Eneolıt jáne qola dáýirindegi turaqtar jáne qola, temir jáne orta ǵasyrlardaǵy qorymdar tabyldy. Olardyń arasynda Qazaqstan aýmaǵynda mal sharýashylyǵynyń taraǵan dáýirindegi Qosqudyq-1 jáne Qosqudyq -2 turaqtary ornalasqan.
Arheologııalyq qazbalar kezinde Basqudyq-1 dinı-qabirleý ornynyń qaldyqtary tabyldy. Qaldyqtardy tazalaý kezinde 11-12 ǵasyrǵa jatatyn qypshaq bozbalasynyń qorymy, 12-13 ǵasyrǵa jatatyn musylmandardyń qorymy tabyldy.
1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev «2010 jyldan 2020 jylǵa deıingi kezeńdegi Qazaqstan Respýblıkasynyń quqyqtyq saıasatynyń tujyrymdamasy týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Pavlodardaǵy Buhar jyraý atyndaǵy oblystyq murajaıda táýelsiz Qazaqstannyń Ata zańy týraly áńgimeleıtin kórme ashyldy.
Kórmege baıyrǵy qazaq qoǵamynyń qajetin óteýge tolyq laıyqtalǵan jáne arab jazýymen jazylǵan Áz-Táýke hannyń «Jeti Jarǵysy», fotosýretter men Konstıtýtsııaǵa arnalǵan materıaldardy, Ata zańnyń qabyldanýyna jetekshilik jasaǵan Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń sýretteri, Elbasy jazǵan kitaptar, Qazaqstannyń jańa tarıhy týraly baıandaıtyn jýrnaldar, quqyqtanýshy-ǵalymdardyń materıaldary qoıylǵan.
ESІMDER
85 jyl buryn (1925-2009) músinshi, ulttyq kásibı músin óneriniń negizin salýshylardyń biri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Qazaqstannyń halyq sýretshisi, Qazaqstannyń óner qaıratkeri, KSRO Sýretshiler odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Sýretshiler Odaǵynyń múshesi NAÝRYZBAEV Hakimjan Esimhanuly dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynyń Meńdiqara aýdanynda týǵan. Harkov kórkemdik ınstıtýtyn bitirgen.
1952-1954 jyldary - Qazaqstan Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy. 1961-1965 jyldary - Lenındik syılyq jónindegi komıtettiń múshesi. 1959-1965 jyldary - KSRO Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń múshesi. 1952-1966 jyldary Almaty kórkemóner ýchılışesinde oqytýshy bolǵan.
Abaı Qunanbaev, Shoqan Ýálıhanov, Jambyl Jabaev, Mánshúk Mámetova, Ahmet Baıtursynov pen Mirjaqyp Dýlatov eskertkishiniń avtory. «Amangeldi Imanov», «Qurmanǵazy», «M.Hakimjanova», «Sáken Seıfýllın», «Shoqan Ýálıhanov» atty eskertkishterinde proportsııa, rıtm zańdylyqtaryn, tıimdi paıdalaný arqyly obrazdardy shynaıy keskindedi ári ulttyq kolorıtke jiti nazar aýdardy.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik óner murajaıynda, sondaı-aq Q.Sátbaev, Y.Jaqaev, A.Jubanov, T.Tájibaev, J.Saın, D.Nurpeıisova, T.Jarokov, H.Esenjanov, M.Áýezov, S.Muqanov, Jambyl tulǵalaryn jasady.
«Parasat», Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
TAMYZDYŃ 28-І, SENBІ
Ýkraınada avıatsııa kúni. Ýkraına Prezıdentiniń Jarlyǵyna sáıkes tamyz aıynyń sońǵy senbisinde atap ótiledi.
OQIǴALAR
14 jyl buryn (1996) Vengrııada Qazaq mádenıetiniń kúnderi bolyp ótti.
9 jyl buryn (2001) Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Beıbitshilik kindigi» kitabynyń tusaýkeseri ótkizildi.
3 jyl buryn (2007) Almatyda www.atameken-asr.com qazaq tilindegi jańa veb-saıt quryldy.
Táýelsizdik jyldary resmı aqparat kózi boıynsha respýblıkamyzǵa 650000 oralmandar qonys aýdardy. Kóshi-qon saıasaty memlekettik saıasattyń birden-biri bolyp tabylady. Qurylǵan saıt kóshi-qon salasynyń jetistigine jáne Qazaqstanda aqparattyq tehnologııalardyń damýyna yqpal etedi.
1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev Astanadaǵy kóp beıindi «Abý Dabı Plaza» kesheni qurylysynyń irgetasyna kapsýla qalady.
2009 jylǵy shildeniń 7-de Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańymen elimizdiń Úkimeti men Birikken Arab Ámirlikteri arasynda atalǵan keshenniń qurylysy boıynsha kelisim bekitilgen bolatyn. Jobany «Aldar EýroAzııa» JShS-i júzege asyrady. Onyń jumysyna Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıy jobasynyń avtory brıtandyq sáýletshi Norman Fosterdiń bıýrosy tartylyp otyr.
«Abý Dabı Plaza» jobasy boıynsha nysannyń bıiktigi 382 metr bolatyn 88 qabatty quraıdy. Atalǵan keshende joǵary jáne orta synyptaǵy 450 páter men 2 qonaq úı salynatyn bolady.
Jalpy aýdany 80 myń sharshy metrden turatyn keńselik oryn-jaılardyń qurylysy qarastyrylǵan. Onyń aýmaǵynda 4,5 myń avtokólikke arnalǵan turaq ornalasady. Jobanyń quny 1 mlrd. AQSh dollarynan astam qarjyǵa baǵalanyp otyr. Nysannyń birinshi kezeńiniń qurylysyn 2013 jyldyń qyrkúıeginde tapsyrý josparlanǵan. Al ekinshi kezegi 2014 jyldyń aıaǵyna qaraı paıdalanýǵa berilmek.
1 jyl buryn (2009) tamyzdyń 28-i men 30-y aralyǵynda Soltústik Qazaqstan oblysynyń aýdandarynda Konstıtýtsııa kúnine oraı 1600 shaqyrymdyq qashyqtyqqa alaýmen júgirý sharalary ótti.
Petropavldyq «Úmit» jelaıaqtar klýbynyń músheleri qatysqan bul joryqtyń baǵyty oblystyń barlyq aýdandaryn qamtydy. Olar Soltústik Qazaqstan oblysynda alǵash ótken «Aqbıdaı» IV respýblıkalyq aýyl oıyndarynda tamyzdyń 15-inde jaǵylǵan alaýmen júgirýde.
Qatysýshylardyń eń úlkeni Alık Ázmuhametov - 69 jasta, eń jasy - 18 jasta. Júgirý Konstıtýtsııa kúni Petropavlda márege jetti.
ESІMDER
90 jyl buryn (1920-1985) qoǵam jáne memleket qaıratkeri, ekonomıka ǵylymynyń kandıdaty, Uly Otan soǵysyna qatysqan QAShAǴANOV Ekeıbaı dúnıege keldi.
Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda týǵan. Almaty pedogogıkalyq tehnıkýmyn. Qazaqstan KP OK janyndaǵy joǵary partııa mektebin, KOKP OK joǵary partııa mektebin bitirgen.
Lýgovoı aýdany partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, 2- jáne 1-hatshy, Jambyl oblysynyń partııa komıtetinde bólim meńgerýshisi, hatshy, Ońtústik Qazaqstan ólkelik partııa komıtetiniń hatshysy, Semeı obkomynyń 2-hatshysy, oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Memlekettik syılyǵynyń ıegeri. 3 ret Eńbek Qyzyl Tý, Qurmet belgisi, Halyqtar Dostyǵy, І- jáne ІІ-dárejeli Otan soǵysy, 2 ret Qyzyl Juldyz ordenderimen, 6 ret «Erligi úshin» medalimen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1950) fýtbolshy, Qazaqstan fýtbol federatsııasynyń vıtse-prezıdenti BAIShAQOV Seıilda Ikramuly dúnıege keldi.
Taraz qalasynda týǵan. Qazaq dene shynyqtyrý jáne sport ınstıtýtyn bitirgen.
«Qaırat» fýtbol komandasynda jáne KSRO ulttyq qurama komandasynda oınady.
«Qaırat» Fýtbol klýby» AQ vıtse-prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasynyń mını-fýtbol Qaýymdastyǵynyń prezıdenti, Dene shynyqtyrý jáne sport klýby tóraǵalyq komıtetiniń tóraǵasy, Dene shynyqtyrý jáne sport klýbynyń vıtse-prezıdenti, Qazaqstan fýtbol federatsııasynyń balalar men jasóspirimderge arnalǵan fýtbolynyń jetekshi mamany qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldyń tamyz aıynan.
30 jyl buryn (1980) Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń Til komıteti tóraǵasynyń orynbasary ŞEGORTsOVA Anastasııa Gennadevna dúnıege keldi.
Pavlodar qalasynda týǵan. L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
Eńbek jolyn «Kongress dýhovnogo soglasııa» halyqaralyq Qoǵamdyq Qorynyń fılıalynda bastady. Astana qalasy ishki saıasat departamentinde bas maman, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi taldaý jáne strategııalyq josparlaý departamentiniń dırektor orynbasary, taldaý jáne strategııalyq josparlaý departamentiniń dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń sáýir aıynan.
TAMYZDYŃ 29-Y, JEKSENBІ
Shahter kúni.
Tamyz aıynyń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi. KSRO Joǵarǵy Keńesi Tóralqasynyń 1947 jylǵy 10 qyrkúıektegi Jarlyǵymen bekitilgen.
Qazaqstannyń kómir ónerkásibi elimiz ekonomıkasynyń eń iri salalarynyń biri bolyp tabylady. Kómir qory boıynsha Qazaqstan álemde 8 orynǵa ıe, respýblıkamyzdyń kendi qoınaýynda búkilálemdik qor kóleminiń 4 paıyzy jınaqtalǵan. Kómir ónerkásibi el elektr energııasynyń 80 paıyzǵa jýyǵyn qamtamasyz etip otyr.
ıAdrolyq qarýdan bas tartýdyń halyqaralyq kúni.
2009 jylǵy 30 qazanda BUU Bas Assambleıasynyń Birinshi komıtetine Qazaqstan 29 tamyzdy Búkilálemdik ıadrolyq qarýdan bas tartý kúni dep jarııalaýdy usyndy. Qazaqstan usynǵan qarardyń birlesken avtorlary 26 memleket boldy, onyń ishinde Armenııa, Belarýs, Brazılııa, Katar, Qyrǵyzstan, Monǵolııa, Arab Ámirshiligi, Tájikstan, Túrikmenstan jáne Japonııa.
OQIǴALAR
290 jyl buryn (1720) Óskemen qalasynyń negizi qalandy.
Óskemen qalasy uly mártebeli І Petr patshalyq quryp turǵanda qamal-bekinis retinde salynǵan edi. 1868 jyly Óskemenge qala mártebesi berildi. Qalada saýda, aýylsharýashylyǵy ónimderin óńdeıtin óndiris oryndary damı bastady, aılaq (prıstan) qurylysy bastaldy. Keıinnen jeńilónerkásip, temirjol qurylysy salyna bastady. Uly Otan soǵysy jyldary aýyr ónerkásip damydy.
Óskemen Qazaqstannyń batys-shyǵys bóliginde Ertis pen Úlbi ózenderiniń saǵasynda ornalasqan; kólemi 54,4myń ga jerdi alyp jatyr.
Qazirgi Óskemen Qazaqstandaǵy tústi metaldar ortalyǵynyń birinen sanalady. Aımaqtyń jetekshi salalary - tústi metaldar óndirý, mashına jasaý. Shaǵyn jáne orta bıznes qamtylǵan.
7 jyl buryn (2003) Almatyda «Baltıka-Tranzıt» júrdek konteınerlik poıyzynyń tanystyrylymy ótti.
Bul poıyz Eýropa elderinen Ortalyq Azııa memleketterine qysqa merzimde Baltyq porttary arqyly júk tasymaldaıdy.
Sibiraralyq tasymaldaýlar Halyqaralyq Basqarýshy keńesi jáne Temir jol kóligi keńesi dırektsııasy «Baltıka-Tranzıt» júrdek konteıner poıyzyn qurastyryp Latvııanyń, Lıtvanyń, Estonııanyń, Reseıdiń, Qazaqstannyń jáne Ózbekstannyń temir joldarynda engizgen.
7 jyl buryn (2003) Almatyda qalalyq Jastar úıi ashyldy.
5 jyl buryn (2005) Almatyda «Prezıdent jáne halyq» jańa aptalyq gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi.
Respýblıkalyq qoǵamdyq-saıası gazet qazaq jáne orys tilderinde shyǵady. Gazettiń bas redaktory - belgili jýrnalıst Marat Toqashbaev. Gazetke Elbasy qabyldaǵan sheshimder, elimizdiń jáne shetelderdiń negizgi oqıǵalary, bılik organdary qyzmetiniń materıaldary basyp shyǵarylady.
Kólemi segiz betten turatyn baspanyń alǵashqy sanynyń tırajy 10 myń danany qurady.
3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jer betindegi beıbitshilikti nyǵaıtýǵa qosqan eleýli úlesi úshin AQSh-tyń «Nova» ýnıversıteti bekitken Halyqaralyq beıbitshilik syılyǵynyń tuńǵysh laýreaty atandy.
Syılyqty AQSh-tyń Taıaý Shyǵys jáne ulttyq qaýipsizdik jónindegi uıymynyń hatshysy, atalǵan ýnıversıtettiń professory Sem Baronı tabys etti.
3 jyl buryn (2007) Shymkentte «Abaı» jańa mádenı gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi.
Respýblıkalyq tarıhı-tanymdyq, ádebı-kórkem «Abaı» atty gazeti juma saıyn shyǵady, onda uly aqyn, oıshyl Abaı Qunanbaevtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan maqalalar, onyń jáne basqa da ataqty qazaq avtorlarynyń shyǵarmalary jarııalanady.
1 jyl buryn (2009) Óskemende Abaı men Pýshkınge eskertkishteri saltanatty túrde ashyldy.
Qazaq halqynyń uly oıshyly Abaı Qunanbaıulyna eskertkish Respýblıka alańynda, al Aleksandr Sergeevıch Pýshkınge onyń esimimen atalatyn oblystyq kitaphana ǵımaratynyń aldynda eskertkish músini ornatyldy.
ESІMDER
100 jyl buryn (1910-1985) Qazaqstannyń eńbek sińirgen sáýletshisi, KSRO-nyń halyq sáýletshisi, sáýlet doktory, KSRO Kórkemsýret Akademııasynyń múshesi RÝBANENKO Borıs Rafaılovıch dúnıege keldi.
Samara qalasynda týǵan. Sankt-Peterbor qalasyndaǵy kommýnaldyq qurylys ınjenerleri ınstıtýtyn, Kórkemsýret akademııasyn bitirgen.
Almatydaǵy burynǵy qala ákimshiligi ǵımaratynyń jobasyn jasaýǵa qatysqan. 1954 jyldan pedagogıkalyq qyzmetpen (1968 jyldan - professor) aınalysty.
KSRO Memlekettik syılyǵynyń ıegeri. Lenın ordenimen, Qazan Revolıýtsııasy, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
35 jyl buryn (1975) Ordabasy aýdany ákiminiń orynbasary QURMANBEKOV Baqyt Beısenbekuly dúnıege keldi.
Qyzylorda oblysy Jańaqorǵan aýdanynda týǵan. Q.A.ıAssaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetin bitirgen.
2000-2005 jyldary - Túrkistan qalasy qarjy bóliminiń bas mamany. 2005-2006 jyldary - Túrkistan qalasy ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý bóliminiń saýda, týrızmdi damytý jáne kásipkerlikti qoldaý bóliminiń bastyǵy. 2006-2007 jyldary - Túrkistan qalasy kásipkerlik bóliminiń bas mamany, oblys ákimi apparaty syrtqy baılanystar bóliminiń bas mamany, oblys ákimi apparaty ınfraqurylymdy jáne aýyldyq aýmaqtardy damytý monıtorıngi bóliminiń bas mamany. 2007-2008 jyldary - oblys ákimi apparaty uıymdastyrý-ınspektorlyq bólimindegi oblys ákiminiń bas ınspektory. 2008-2009 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysynyń jumyldyrý daıyndyǵy, azamattyq qorǵanys, avarııalar men dúleı zilzalalardyń aldyn alý jáne joıýdy uıymdastyrý departamenti dırektorynyń orynbasary, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń jumyldyrý daıyndyǵy, azamattyq qorǵanys, avarııalar men dúleı zilzalalardyń aldyn alý jáne joıýdy uıymdastyrý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń jeltoqsan aıynan.
