QazAqparat-Anons: tamyzdyń 21-i men 23-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMET

 Ekonomıka jәne bıýdjettik josparlaý mınıstrligi «Elektrondyқ Үkimet» (www.e.gov.kz )  portalynda tamyzdyң 15-i men 25-i aralyғynda Memleket Basshysynyң «Daғdarystan jaңarý men damýғa» atty Қazaқstan halқyna Joldaýyn tүsindirý jәne jүzege asyrý aıasynda eldiң әleýmettik-ekonomıkalyқ damýynyң І jarty jyldyғy boıynsha қorytyndylary men 2009-2011 jyldarғa arnalғan Қazaқstan Respýblıkasyndaғy rұқsat berý jүıesin jetildirý, sondaı-aқ Memleket basshysynyң «Nұr Otan» HDP kezekten tys sezinde atap өtken negizgi 7 baғyt boıynsha ınvestıtsııalyқ jobalardy iske asyrý barysy jөninde Internet-konferentsııa өtkizedi.

 Tamyzdyң 21-inde  Қorғanys mınıstrliginiң  1-shi  tekserý-baқylaý beketinde   әskerı-әýe    tehnıkasynyң      қatysýymen  әskerı paradtyң   daıyndyғy өtedi.

 Tamyzdyң 21-inde    Tabıғı monopolııalardy   retteý  agenttigi   jylý  energııasynyң  құnyn қaıta esepteý  jұmystarynyң  қorytyndysy  boıynsha baspasөz mәslıhatyn өtkizedi.

 Tamyzdyң  21-inde   Bilim  jәne  ғylym mınıstrliginde    «Halyқaralyқ  yntymaқtastyқ:  үlken jobalar»  taқyrybyna arnalғan brıfıng  bolady.

 ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEM

  Mәskeý tүbindegi Jýkovskiniң M.Gromov atyndaғy ұshқyshtar ınstıtýtynyң jazғy alaңynda tamyzdyң 18-i men 23-i aralyғynda «MAKS-2009» Halyқaralyқ avıatsııalyқ-ғarysh salony өtýde.

  BASҚA MEMLEKETTІK ҚҰRYLYMDAR

Shilde aıynan bastap қyrkүıek aıyna deıin Kedendik baқylaý komıtetiniң basshylary azamattardy қabyldaıdy. Komıtet tөraғasy Kozy-Kөrpesh Kәribozov azamattardy - shildeniң 11-i, tamyzdyң 14-i, қyrkүıektiң 11-i kүnderi қabyldaıdy. Azamattar sondaı-aқ, өz mәselelerimen komıtet tөraғasynyң orynbasarlaryna da kire alady. Tөraғa orynbasary Serjan Dүısebaev - shildeniң 16-synda, tamyzdyң 13-inde, қyrkүıektiң 17-sinde қabyldasa, Jarқynbek Ospanov - shildeniң 15-inde, tamyzdyң 12-sinde, қyrkүıektiң 9-ynda, al Igor Ten - shildeniң 6-synda, tamyzdyң 10-ynda, қyrkүıektiң 14-inde қabyldaıdy. Қabyldaý ýaқyty - saғat 16.30-18.30-dyң aralyғynda. Myna telefon arқyly қabyldaýғa jazylýғa bolady: (8-7172) 79-45-79.

 ҚOҒAM

Tamyzdyң 1-inen bastap  jolaýshylar poıyzdarynyң  platskart  vagondarynyң  bılet  құnyna  tөsek  jabdyқtarynyң    құny қosylady. Jolaýshylar tөsek  jabdyқtaryn    bұdan bylaı bılet kassasynda     jol құjatyn   resimdeý kezinde    satyp ala alady. Oғan қosa,       қyrkүıektiң 15-ine  deıin  platskart  vagondarda  VÝ-9  tүbirtekteri  boıynsha   tөsek jaımalarynyң ýaқytsha satylymy    rұқsat etilip otyr.     Biraқ    қyrkүıektiң  15-inen bastap     vagondarda tөsek jabdyқtaryn satýғa  tyıym salynady.  Jolaýshy   tөsektiң  құnyn   bılet kassasynda tөleýden bas tartsa,  ony vagonda    satyp  ala almaıdy.

 Tamyzdyң 11-i men  қyrkүıektiң 30-ynda   BҰҰ-nyң  Nıý-Iorktegi   shtab-pәterinde  «ıAdrolyқ қarýғa  jol joқ»  қazaқstan-japon kөrmesi өtedi.

 SPORT

Tamyzdyң 21-23 kүnderi «Astana"  komandasynyң  veloshabandozdary Irlandııa týryna қatysady. Onda bұl joly қazaқstandyқ kәsipқoı veloklýbtyң namysyn  7 sportshy қorғamaқ. Olar - amerıkandyқ  Lens Armstrong, slovenııalyқ  ıAnı Braıkovıch, ıspanııalyқ  Aımar Sýbeldıa,  Hesýs Ernandes,  Hose Lýıs Rýber, ýkraınalyқ  ıAroslav Popovıch pen shveıtsarııalyқ Mıhael Shor.

ASTANA

  Tamyzdyң  21-inde    Mınıstrler үıiniң aldynda   jaıaý  jүrginshiler  kөpirinde     «Hat-habar»  respýblıkalyқ  қoғamdyқ  naýқanyna arnalғan  brıfıng  bolady.

 Tamyzdyң  21-inde   «Avtomobılıst» fýtbol alaңynda Konstıtýtsııa kүnine arnalғan Astana қalasynyң soty men Astana қalasynyң Sot Әkimshisi   қyzmetkerleri arasyndaғy spartakıada  bastalady.

 Tamyzdyң 25-i men қyrkүıektiң 4-i aralyғynda  elordada jol-kөlik apatynan jaraқattanýdyң aldyn alý maқsatynda «Abaılaңyz, balalar!» jedel-aldyn alý sharasy өtedi. Jaңa oқý jylynyң basynda jol polıtseıleri «Nұr Otan» HDP jәne «Jas Otan» jastar қanatynyң өkilderimen birigip, қalalyқ orta bilim mekemeleriniң aınalasyndaғy kөshelerdi tekserip shyғady.

 ALMATY

  Tamyzdyң 5-i men қyrkүıektiң 5-i aralyғynda  Almatyda қorshaғan ortanyң  sapasyn jaқsartý   maқsatynda «Taza aýa» aılyғy өtkiziledi.     Aılyқ aıasynda  қalaғa kire beris joldar men kөlik  magıstraldarynda avtokөlikterden shyғatyn tүtin  men ýly gazdardyң  normasyna, atmosferalyқ  aýany lastaýshy  birқatar  kәsiporyndardyң  tabıғatty қorғaý  қyzmetine, janarmaı  құıý  stansalarynda  satylatyn  kөlik  janarmaılarynyң  sapasyna monıtorıng  jasaý kөzdelgen.

Tamyzdyң 22-24-inde  «Atakent» kөrme  ortalyғynda  teri  өnimderiniң  «LESHOW-2009»   halyқaralyқ   kөrmesi  өtedi

 Tamyzdyң 21-inde Almaty әkimdiginde  «ҚR Konstıtýtsııasy -    қoғamdy demokratııalandyrýdyң  negizi»      taқyrybyna arnalғan  «dөңgelek  үstel»  otyrysy bolady.

Tamyzdyң 23-i kүni Almatyda adam saýdasyna қoғam nazaryn aýdarýdy kөzdeıtin «Erkin bol!» dep atalatyn azamattyқ aktsııa өtedi. Halyқaralyқ adam saýdasy құrbandaryn eske alý kүni bolatyn bұl sharany "Birlik" bastamashylar toby ұıymdastyryp otyr.

 Almatyda tamyzdyң 26-synda үkimettik emes ұıymdardyң forýmy өtedi.

 ATAÝLY  KҮNDER.  ELEÝLІ OҚIҒALAR

 TAMYZDYҢ 21-І, JҰMA

 Қasıetti Ramazan jәne mұsylmandardyң bes paryzynyң biri - Orazanyң bastalý kүni. 2009 jylғy tamyzdyң 21-i - 1430 hıjra jylynyң 1-shi ramazany.

 Orys akteri, KSRO halyқ әrtisi, RKFSR Memlekettik syılyғynyң ıegeri, Sotsıalıstik Eңbek Eri Nıkýlın ıÝrıı Vladımırovıchti (1921-1997) eske alý kүni.

 ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

 18 jyl bұryn (1991) Elbasy Jarlyғymen respýblıkada Қazaқ KSR Қaýipsizdik keңesi құryldy. Keңestiң negizgi maқsaty elimizdiң egemendigin, memlekettiligin, ekonomıkalyқ jәne ekologııalyқ қaýipsizdigin қamtamasyz etý.

  17 jyl bұryn (1992) Қazaқstan Respýblıkasy Halyқaralyқ azamattyқ avıatsııa ұıymyna kirdi.

  9 jyl bұryn (2000) Almatyda ýkraın halқynyң aқyny Taras Grıgorevıch Shevchenkonyң (1814-1861) eskertkishi ashyldy. Eskertkish salmaғy 12 tonna, bıiktigi 3,5 metr. Avtory - ýkraındyқ mүsinshi Vıtalıı Rojık. Oңtүstik astanaғa ýkraın halқynyң syılyғy Almaty әkimshiligi men Ýkraın elshiliginiң bastamasymen jasalyndy.

 9 jyl bұryn (2000) Қostanaı қalasyndaғy oblystyқ tarıhı-өlketaný mұrajaıy kүrdeli jөndeýden keıin қaıta ashyldy.

 8 jyl bұryn (2001) Қazaқstan Respýblıkasy Үkimetiniң «Қazaқstan Respýblıkasy Қorғanys mınıstrligi «Қyzmet» respýblıkalyқ memlekettik қazynalyқ kәsipornyn құrý týraly» қaýlysy jaryқ kөrdi.

 5 jyl bұryn (2004) Ә.Қasteev mұrajaıynda «ICOMOS Қazaқstanda» atty jaңa қoғamdyқ ұıymnyң tұsaýkeser rәsimi өtti. ICOMOS maқsaty - әlemdegi mәdenı mұralardyң saқtalýyna kөmek kөrsetý. Әlemde 7 myңғa jýyқ jeke tұlғa men ұıym atalғan ұıymnyң mүshesi. Olar өz қyzmetterin 110 elde ornalasқan ұlttyқ komıtet jelileri arқyly jүzege asyrady.

 50 jyl bұryn (1959) Gavaı araldary AҚSh құramyna eldiң 50-shi shtaty bolyp қosyldy.

 ESІMDER

 120 jyl bұryn (1889-1959) opera әnshisi, Қazaқstannyң halyқ әrtisi KAZAKEVICh Aleksandr Pahomovıch dүnıege keldi.

Reseıdiң Vıtebsk oblysynda týғan. Sankt-Peterbor ýnıversıtetiniң fızıka-matematıka fakýltetin bitirgen. Sankt-Peterbor konservatorııasynyң opera әnshileri kýrsynda oқyғan. 1923-1924 jyldary - Mәskeýdegi Zımın opera teatrynyң әnshi. 1925-1930 jyldary - Novosıbırsk, Perm, Sverdlovsk, Samara (Kýıbyshev) opera teatrlarynyң әnshisi. 1931-1935 jyldary - Sankt-Peterbor opera jәne balet teatrynyң әnshisi. 1935-1959 jyldary Almatyda Қazaқ opera jәne balet teatrynyң әnshisi boldy. Mұnda A.Zılberdiң «Beket» operasynda Osıptiң partııasyn oryndaғan. Onyң repertýarynda: Borıs (M.Mýsogorskıı «Borıs Godýnov»), Konchak (A.Borodın «Knıaz Igor»), Lıstnıtskıı (I.Dzerjınskıı «Tynyқ Don»), taғy basқa partııalar boldy.

 45 jyl bұryn (1964) Қazaқstan Respýblıkasynyң Avstrııa Respýblıkasyndaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi, Қazaқstan Respýblıkasynyң Vena қalasyndaғy halyқaralyқ ұıymdar janyndaғy Tұraқty өkili ҚAZYHANOV Erjan Hozeұly dүnıege keldi.

Almaty қalasynda týғan. A.Jdanov atyndaғy Lenıngrad memlekettik ýnıversıtetin, KSRO Syrtқy ister mınıstrligi janyndaғy Dıplomatııalyқ akademııany jәne Үndistan halyқaralyқ қatynastar ınstıtýtyn bitirgen. Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң ekinshi, birinshi hatshysy, bөlim meңgerýshisi, basқarma bastyғynyң orynbasary қyzmetterin atқarғan. 1995-2000 jyldary - Қazaқstannyң BҰҰ-daғy өkildiginiң keңesshisi. 2000-2003 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң departament dırektory.  2003 jyldan Қazaқstannyң BҰҰ-daғy Tұraқty өkili, Қazaқstan Respýblıkasynyң Kýba Respýblıkasyndaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi, Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstriniң orynbasary, Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң keңesshisi қyzmetterin atқarғan. Қazirgi қyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi.

2 medalmen marapattalғan.

 125 jyl bұryn (1884-1969) Venesýelanyң bұrynғy prezıdenti, jazýshy GALЬEGOS Romýlodүnıege keldi.

Ol Venesýelanyң 38-shi prezıdenti Vısent Gomes tұsynda senator boldy, biraқ az ýaқyttan keıin қyzmetten bas tartyp, Ispanııaғa қonys aýdardy. 1935 jyly otanyna oralyp, bilim berý mınıstri bolyp saılandy. 1948 jyly aқpanda Romýlo Betankýra taқtan taıғannan keıin prezıdent boldy. Sol jyly қarashada қorғanys mınıstri  Delgado Chalbo ony prezıdenttikten taıdyrdy.

Galegostyң «Vıýnok», «Donıa Barbara», «Zemlıa pod nogamı» atty romandary bar. «Donıa Barbara» romany әlemniң kөptegen tilderine aýdarylyp, oқıғa jelisimen kөrkemfılm tүsirilgen. 1964 jyly Romýlo Galegos halyқaralyқ syılyғy taғaıyndaldy.

 TAMYZDYҢ 22-SІ, SENBІ

Reseı Federatsııasynyң Memlekettik týy kүni. Қazirgi kөk-aқ-қyzyl jolaқty Reseı týy 1994 jylғy tamyzdyң 22-sinde memlekettik nyshanғa aınalғan. Ol týraly Jarlyққa sol kezdegi Reseı Prezıdenti Borıs Eltsın қol қoıғan. Alғash ret bұl tүsterdi Ұly Petr paıdalanғan eken. Bұl alys қashyқtyқtan kөrinetin bolғandyқtan, belgi retinde paıdalanylғan. Keıinnen Birinshi Petr ony Әskerı flot týy retinde bekitken. Sodan soң aқ-kөk-қyzyl jolaқty tý Reseı saýda flotynyң týy retinde bekitilip, sonymen bir mezgilde ol Reseı memleketiniң nyshanyna aınaldy.

ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

 100 jyl bұryn (1909) Ýfa қalasynda aқyn Mirjaқyp Dýlatovtyң «Oıan, қazaқ!» atty өleңder jınaғy basylyp shyқty.

 20 jyl bұryn (1989) Қazaқ KSR Joғarғy Keңesi қabyldaғan «Til týraly» Zaңғa sәıkes, Қazaқstan Respýblıkasynda қazaқ tili - memlekettik til mәrtebesine ıe boldy. Bұl Zaң 1990 jylғy shildeniң 1-inde kүshine endi.

 145 jyl bұryn (1864) soғysyp jatқan armııalardyң jaralanғan soldattaryna kөmektesý jөnindegi Jeneva konventsııasyna 16 memleket қol қoıdy. Konventsııa soғys kezinde әskerı gospıtaldar men medıtsına қyzmetkerlerine eshkim tımeıtinderine kepildik etti. Olardyң erekshelik belgisi - aқ matadaғy қyzyl krest. Osylaısha Қyzyl krest ұıymy dүnıege keldi.

 20 jyl bұryn (1989) Lıtva Joғarғy keңesiniң arnaıy komıssııasy 1940 jyly Latvııa, Lıtva jәne Estonııa KSRO-Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ ғylym akademııasy zaңsyz tүrde қosylғan degen қorytyndy jasady.

 ESІMDER

 50 jyl bұryn (1959)Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Kүzet қyzmetiniң bastyғy AıÝBAEV Mұhtar Aқatұly dүnıege keldi.

Almaty oblysynda týғan. Jambyl jeңil jәne tamaқ өnerkәsibi tehnologııalyқ ınstıtýtyn, Mınsk қalasyndaғy KSRO Memlekettik қaýipsizdik komıtetiniң joғary kýrsyn bitirgen. Almaty oblysy Kerbұlaқ aýdandyқ komsomol komıtetiniң nұsқaýshysy, Қazaқ KSR Memlekettik қaýipsizdik komıteti Shymkent oblysy boıynsha basқarmasynyң jedelýәkili қyzmetterin atқarғan. 1991-1995 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ қaýipsizdik komıteti Taldyқorғan oblysy boıynsha basқarmasynyң jedel ýәkili, aғa jedel ýәkili, hatshylyқ bastyғy. 1995-2002 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti jeke kүzetiniң bөlimshe bastyғy, bөlim bastyғynyң orynbasary, bastyғy. Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Kүzet қyzmetiniң 1-shi departamenti bastyғynyң orynbasary. 2002-2004 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң Kүzet қyzmeti bastyғynyң orynbasary. 2004-2006 jyldary - Respýblıkalyқ gvardııa қolbasshysynyң birinshi orynbasary. Қazirgi қyzmetinde 2006 jyldan bastap isteıdi.

2-shi dәrejeli «Aıbyn» ordenimen, medaldarmen marapattalғan.

 TAMYZDYҢ 23-І, JEKSENBІ

 Halyқaralyқ jұmys kүshin satý құrbandaryn eske alý kүni. ıÝNESKO-nyң bastamasy boıynsha, adamzat tarıhyndaғy osy jaısyz jaғdaılardan saқtandyrý jәne құldardy өz bostandyғy үshin kүresýge shaқyrý maқsatynda atalyp өtiledi.

 Belarýs Respýblıkasynyң memlekettik statıstıka қyzmetkerleri kүni.

  Reseı Federatsııasynyң Әskerı daңқ kүni.  Keңes armııasynyң Kýrsk doғasynda nemis әskerlerin jeңgen kүni.

 Lıtvada aza lentasy kүni. 1939 jyly tamyzdyң 23-inde Mәskeýde shabýyl jasamaý jәne oғan құpııa hattamalar (Molotov-Rıbbentrop kelisimi) týraly keңes-german kelisimine қol қoıyldy.

 ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

 13 jyl bұryn (1996) Almaty қalasynda, Dostyқ daңғyly men Jambyl kөsheleriniң қıylysyna aқyn Jambyl Jabaevtyң eskertkishi ornatyldy.

 13 jyl bұryn (1996) Almatyda қyrғyz eliniң elshiligi ashyldy.

 7 jyl bұryn (2002) N.Nazarbaev Қaraғandy қalasynyң құrmetti azamaty atandy.

 3 jyl bұryn (2006) Kөkshetaýda «Shahmaty Kazahstana» atty respýblıkalyқ jýrnaldyң alғashқy sany jaryқ kөrdi. Basylymnyң bas redaktory - әıgili shahmatshy, halyқaralyқ grossmeıster Serikbaı Temirbaev. Tүrli-tүsti 34 bettik, әr toқsanda bir ret shyғarylatyn jýrnal respýblıka kөleminde taratylady. Basylymnyң tұsaýkeser sanynda shahmat tarıhynan mәtinder, soңғy shahmat spartakıadalary, týrnır қorytyndylary, shahmat jөnindegi teorııalyқ maқalalar berilgen.

 95 jyl bұryn (1914) Japonııa Germanııaғa soғys jarııalady.

 ESІMDER

 60 jyl bұryn (1949) Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyң depýtaty, Әleýmettik-mәdenı damý komıtetiniң tөraғasy, saıası ғylymdar doktory, Қazaқstan Respýblıkasy Saıası ғylymdar akademııasynyң akademıgi jәne birinshi vıtse-prezıdenti  BIJANOV Aқan Құsaıynұly dүnıege keldi.

Almaty oblysynda týғan. Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Almaty mashına jasaý zaýytynyң Partııa komıteti hatshysynyң orynbasary bolғan. 1993-1994 jyldary - Almaty қalalyқ әkimdigi basshysynyң birinshi orynbasary. 1994-1995 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesi Memlekettik құrylys jәne aımaқtyқ saıasat mәseleleri komıteti tөraғasynyң birinshi orynbasary. 1995-1996 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң kөmekshisi. 1996-2000 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Әkimshiliginiң bөlim meңgerýshisi. 2000-2005 jyldary - Almaty қalasy әkiminiң orynbasary, қala әkiminiң keңesshisi. 2005 jyly Almaty қalasynan Қazaқstan Respýblıkasy Parlamentine depýtat bolyp saılanғan.

«Respýblıka Kazahstan: demokratıcheskaıa modernızatsııa obşestva perehodnogo perıoda» atty kitaptyң avtory.

«Құrmet» ordenimen, medaldarmen marapattalғan.

 55 jyl bұryn (1954) pedagogıka ғylymynyң kandıdaty, professor ҚÝANYShEV Tөlegen Shaңғytbaıұly dүnıege keldi.

Almaty қalasynda týғan. Қazaқ dene tәrbıesi ınstıtýtyn, әl-Farabı atyndaғy Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Aқtөbe pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң aғa oқytýshysy, kafedra meңgerýshisi, dekannyң orynbasary, әleýmettik mәseleler jөnindegi prorektory қyzmetterin atқarғan.  1996-1999 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Mәjilisiniң depýtaty, Zaңnama jәne sot-құқyқtyқ reforma komıtetiniң mүshesi. 1999-2002 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Bilim jәne ғylym mınıstrligi Joғary bilim berý departamentiniң bөlim, basқarma bastyғy.  2002 jyldan Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti  Mәjilisi Halyқaralyқ ister, қorғanys jәne қaýipsizdik komıtetiniң hatshylyқ meңgerýshisi, bөlim meңgerýshisi, Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Mәjilisi Apparaty ұıymdastyrý-baқylaý jәne kadr jұmysy bөlimi meңgerýshisiniң orynbasary қyzmetterin atқarғan. Қazir ұıymdastyrý-baқylaý jәne kadr jұmysy bөlimi meңgerýshisi bolyp isteıdi.

 110 jyl bұryn (1899-1983) belgııalyқ jәne amerıkandyқ bıohımık KLOD Alberdүnıege keldi.

Belgııada týғan. 1929-1950 jyldary AҚSh-ta tұrғan. Ol bıologııada alғashқylardyң biri bolyp elektrondy mıkroskopty paıdalanғan. Onyң kөmegimen mıtohondrııanyң dem alý fýnktsııasyn tapқan. 1974 jyly ol өziniң 2 әriptesimen fızıologııa jәne medıtsına boıynsha Nobel syılyғyn ıelengen. Ғalym Brıýssel, Rokfeller ýnıversıtetteriniң professory, Frantsııa, Belgııa medıtsına akademııalarynyң mүshesi, Amerıkanyң Ғylym jәne өner akademııasynyң құrmetti mүshesi bolғan.