QazAqparat-Anons: Shildeniń 7-ci men 11-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
PARLAMENT
Shildeniń 6-11-i kúnderi Qazaqstannyń parlamenttik delegatsııasy Osloda ótetin EQYU PA 19-shy sessııasynyń jumysyna qatysady.
QOǴAM
Maýsymnyń 1-inen bastap elimizde jyl saıynǵy «Skýter» sharasy bastalyp, ol shomylý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin jalǵasýda.
Maýsymnyń 1-inen bastap «Qazkommertsbank» AQ memlekettik baǵdarlama boıynsha "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qory esebinen ıpotekalyq nesıeleýdi qaıta qarjylandyrýdy jańǵyrtty.
Shildeniń 1-inen bastap Keden odaǵynyń biryńǵaı sertıfıkaty engizildi.
SPORT
Shildeniń 1-i men 7-si aralyǵynda Astanada toǵyzqumalaq boıynsha álem chempıonaty ótýde.
Maýsymnyń 11-i men shildeniń 11-i aralyǵynda Ońtústik Afrıka Respýblıkasynda fýtboldan Álem chempıonaty ótýde.
ASTANA
Shildeniń 7-si kúni Máskeý qalasynda iz-tússiz joǵalǵandardyń DNK qan bankisin qurý úshin Yntymaqtastyqqa qatysýshy elder Úkimet basshylary keńesiniń janyndaǵy jaýynger-ınternatsıonalıster isi jónindegi komıtet tóraǵasy Aýshevqa iz-tússiz joǵalǵan qazaqstyndyq jaýyngerlerdiń jaqyn týystarynyń qan úlgilerin tapsyrý rásimi bolady.
Maýsymnyń 29-y men qyrkúıektiń 1-i aralyǵynda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda «Nazarbaev jáne Qazaqstan» atty kórme ótedi.
Maýsymnyń 28-i men shildeniń 23-i aralyǵynda elordanyń 12 jyldyǵyn atap ótý aıasynda «Qazaqstan Astanasy» atty derekti kórme ótedi.
ALMATY
Shildeniń 8-i kúni «Nurly Taý» bıznes ortalyǵynda salaly tájirıbelik semınar ótedi.
ShІLDENІŃ 7-І, SÁRSENBІ
ELEÝLІ OQIǴALAR, ATAÝLY KÚNDER, ESІMDER
15 jyl buryn (1995) Mońǵolııanyń Baıan-Ólgıı aımaǵynda uly Abaıdyń týǵanyna 150 jyl tolýyna arnalǵan mereıtoı bastaldy.
10 jyl buryn (2000) Astanada jańa Ortalyq alań ashyldy.
5 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń kassalyq operatsııalar jáne qundylyqtardy saqtaý ortylyǵy Qazaqstan bank júıesiniń tarıhynda alǵash ret jáne TMD elderinen birinshi bolyp bank qyzmetteriniń sapa menedjmenti júıesi ISO 9001:2000 halyqaralyq sapa standarttaryna sáıkestilik týraly sertıfıkatqa ıe boldy.
Álemniń 148 memleketin biriktiretin bul standart Halyqaralyq ISO standarttaý ortalyǵy óńdegen.
3 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev respýblıka aýmaǵynda arnaıy ekonomıkalyq aýmaqtardyń qurylý retin, qyzmeti men taratylý sharttaryn anyqtaıtyn «Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaıy ekonomıkalyq aýmaqtary týraly», «Arnaıy ekonomıkalyq aýmaqtardyń qyzmet máseleleri jónindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańdarǵa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Birikken Arab Ámirlikteriniń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy, Astana qalasyndaǵy Ábý-Dabı Plaza kesheniniń qurylysyna qatysty kelisimdi bekitý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1965) zoolog-terıolog, bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor AFANASЬEV Aleksandr Vasılevıch dúnıege keldi.
Oral qalasynda týǵan. Lenıngrad memlekettik ýnıversıtetin jáne KSRO ǴA-nyń aspırantýrasyn bitirgen.
Qazaq KSR ǴA Zoologııalyq ınstıtýty zoogeografııa zerthanasynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, meńgerýshisi, qurlyq omyrtqalylary sektorynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqardy.
Afanasev Qazaqstan sútqorektileriniń sıstematıkasy, geografııasy, tirshilik etýi jaıly jazylǵan belgili eńbekterdiń avtory.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
65 jyl buryn (1945) «Kostanaıskıe novostı» JShS-niń dırektory-bas redaktory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, sotsıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Halyqaralyq aqparattaný akademııasynyń múshesi HARChENKO Sergeı Vasılevıch dúnıege keldi.
Ýkraınanyń Jıtomır oblysynda týǵan. Dzerjınsk qurylys ýchılışesin, Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.
Qostanaı oblysy Jetiqara asbest kombınatynda, kóptırajdy «Za asbest» gazetiniń shtattan tys tilshisi, «Lenınskıı pýt» oblystyq gazeti redaktorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 1992 jyldan bastap.
«Sotsıalnoe nastroenıe obşestva», «Sotsıalnoe nastroenıe», «Polveka perelomov: v sýdbe, gosýdarstve, polıtıke», «Jýrnalıstıka: professııa, prızvanıe ılı polıtıka?», «I kajdyı den ı tselyı vek» (Petr Chernyshpen birge), «Kazahstan: ot sýverenıteta k mırovoı konkýrentosposobnostı» atty monografııalar men kitaptardyń, 200-den astam ǵylymı eńbekterdiń avtory.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Buqaralyq aqparat jónindegi Qoǵamdyq keńesiniń, Qazaqstan Halyqtary Assambleıasynyń, «Nur Otan» HDP Saıası keńesiniń, Qazaqstan Jýrnalıster Kongresi atqarý komıtetiniń múshesi, Halyqaralyq orys baspasóz keńesiniń múshesi, Halyqaralyq konfederatsııalyq jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy Qostanaı fılıalynyń tóraǵasy.
«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi» belgisimen jáne kóptegen medaldarmen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 8-І, BEISENBІ
OQIǴALAR
155 jyl buryn (1855) Eset batyr jasaqtary A.Jantórın sultannyń lagerine shabýyl jasap, ony óltirdi. Bul kóterilistiń shyǵýyna Aral teńiziniń batys jaǵyndaǵy Úlken jáne Kishi Borsyqty, Sam qumyn, Saǵyz, Jem ózenderi boıyn mekendegen shekti rýyna tútin salyǵyn salý, áskerı maqsat úshin kúsh-kólik alý, bekinis salynýy saldarynan mal jaıylymynyń tarylýy sebep boldy. 1858 jyly qyrkúıekte Sam qumynda jeńilgen Eset batyr kóterilisten bas tartyp, patsha úkimetine adal qyzmet etýge ýáde berdi.
90 jyl buryn (1920) Semeı ýeziniń Dolonskaıa stantsııasy men Kanonerskoe selosynda revolıýtsııaǵa qarsy shyqqan kýlaktar búlik bastady. Olardy azyq-túlik salǵyrtyna narazy bolǵan orta sharýalardyń birazy qoldady. Búlik bastaǵandar «Kommýnıstersiz sovetter úshin!», «Erkin saýda úshin» degen urandar kótergen.
5 jyl buryn (2005) Astanada Syrtqy ister mınıstrliginde «HHІ ǵasyr: Álem saıasatkerleri N.Á.Nazarbaev týraly» kitaptyń tanystyrylymy boldy.
Bul kitapta memleket basshylary men saıasatkerlerdiń, din qaıratkerleriniń, zııatkerlik jáne iskerlik álemniń Elbasy Nursultan Nazarbaev týraly pikirleri jınaqtalǵan.
1 jyl buryn (2009) Ulttyq banktiń Astanadaǵy ortalyq fılıalyna «OLÝMPIC GAMES 2010», «Ejelgi qorǵan qazynalary. Berel qorǵany» serııasynan - «Jyrtqysh pen buǵy» jáne «Jalaýly kómbesi» kollektsııalyq shaqalary kelip tústi.
«Jalaýly kómbesi» shaqalary 999/1000 synamaly, «proof» sapaly altynnan jasalǵan, salmaqtary 0,5 jáne 1,24 gramm. Olardyń ishindegi úlkeniniń quny - 8500 teńge, kishisiniń quny - 4500 teńge. «Jyrtqysh pen buǵy» shaqasy da osy synamadan jasalǵan, quny da osyndaı.
«OLÝMPIC GAMES 2010» shaqasy 925 synamaly kúmisten jasalǵan, salmaǵy - 31,1 gramm, dıametri - 38,61 mm.
1 jyl buryn (2009) Pavlodar oblysynyń Aqsý qalasynda saltanatty jaǵdaıda Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń tuńǵysh prezıdenti Qanysh Sátbaevqa eskertkish ashyldy.
Ǵalymnyń músini qalanyń basty kóshesine ornatyldy. Eskertkish avtory pavlodarlyq músinshi Igor Sobolev músindik portrette ataqty jerlesin barynsha shynaıy kórsetýge tyrysqan.
ESІMDER
120 jyl buryn (1890-1974) sýretshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri (1960) GOVOROVA Elızaveta Antonovna dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynda týǵan. 1907-1915 jyldary Sankt-Peterbordaǵy Óner tarıhy ınternatynda oqyǵan.
Govorovanyń shyǵarmashylyq qyzmeti Qazaqstanmen tyǵyz baılanysty boldy. Negizinen kóp qyrly peızajshy retinde tanyldy. Onyń qalamushpen, týshpen, sangınamen, qorǵasyndy qaryndashpen ásem tabıǵat kórinisterin salǵan sýretteri boıaýlardyń úılesimdiligimen, syzbalary men shtrıhtarynyń oınaqylyǵymen erekshelenedi.
«Qazaqstannyń taýly peızajy» sýretter toptamasynyń («Shoqydaǵy shyrshaly orman», «Sarqyrama jartasy», «Tas qursaýdaǵy báıterek», «Jar shetindegi shyrshalar»), «Qazaqstannyń shópteri» toptamasynyń («Oshaǵan hanzada», «Serýen», «Mýzykant shegirtke», «Shópter shilteri», «Taýdaǵy tuman», «Ejelgi Kallıeralar orny», «Kókek aıy», Qashý») avtory.
40 jyl buryn (1970) Qostanaı oblysy Jetiqara aýdanynyń ákimi ISPERGENOV Qýandyq Haıdaruly dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynda týǵan. Rýdnyı ındýstrıaldyq ınstıtýtyn, Qostanaı áleýmettik akademııasyn bitirgen.
Jetiqara aýdany halyq sharýashylyq obektileriniń qyzmet úılestirýshi boıynsha qalalyq basqarmasynyń bas mamany, Jetiqara aýdandyq poshta toraby baılanysynyń bastyǵy, aýdan ákiminiń orynbasary, Jetiqara polıtehnıkalyq kolledjiniń saýda dırektory, Qostanaı oblysy Jetiqara aýdan ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldyń qarashasynan.
«Qurmet» ordenimen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 9-Y, JUMA
Mıǵraj túni. Paıǵambar jeti kókke kóterilgen tún (Musylman meıramy).
619 jylǵy Mıǵraj túninde paıǵambarymyz hazireti Muhammed Mekkedegi ál-Haram meshitinen Quddystaǵy (Ierýsalım) ál-Aqsa meshitine bir sátte ısra jasady (túngi sapar arabtarda «ısra» dep atalady). Odan Mıǵrajǵa, ıaǵnı jeti qat kókke kóterilip, dúnıeden ótken barlyq paıǵambarlarmen kezdesip, únemi qulshylyqta júretin perishtelermen jolyqty. Qudiretti Jaratýshymyzdyń túrli belgi-aıattaryn kórip, Onymen tildesti. Bes ýaqyt namaz osy túnde paryz etildi.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2007) Atyraý memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy arheologııa-etnografııalyq ortalyqtyń kezekti ekspedıtsııasynyń músheleri sarmat dáýirinen jetken alty obany tapty.
Sarmat dáýirine qatysty birneshe kóne qumyra, ejelgi halyqtyń basqa da tutynǵan ydys-aıaqtary Atyraý oblysynyń Qyzylqoǵa aýdanynan tabyldy.
1 jyl buryn (2009) Astanada TMD birinshi avtomobıldiń tozǵan shınalaryn óńdeıtin zaýyt iske qosyldy.
Zaýyttyń qýaty - jylyna 21 myń tonna rezeńke úgindileri. Zaýyttan shyqqan rezeńke úgindileri sport, balalar alańdary, stadıon betterin jabýǵa, jol ústi belgilerin, jaıaý júrginshiler joldarynyń jabyndysyn, temirjoldardy, jol jıektemeleri jáne qudyqtardyń qaqpaqtary jasap shyǵarýǵa paıdalanylady.
Germanııa tehnologııalary qoldanylǵan jobany Qazaqstan damý banki qarjylandyrdy.
1 jyl buryn (2009) Astanada 254 kólik quralyna eseptelgen kópqabatty jerasty turaǵy ashyldy.
Avtoturaq Respýblıka dańǵyly boıyndaǵy №7 meken-jaıynda ornalasqan. Jańa avtoturaq jalpy aýdany 10112 sharshy metrdi quraıtyn 4 qabattan turady.
Nysan turaq qyzmeti úshin aqy tóleýge bolatyn jartylaı avtomattandyrylǵan nemis tehnıkasymen jabdyqtalǵan.1 jyl buryn (2009) «Qazposhta» AQ Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda «Ejelgi Qazaqstannyń qarýy jáne qarý-jaraǵy» toptamasynyń kórkemdik markasyn aınalymǵa engizdi.
Markada XVIII ǵasyrdaǵy batyrdyń qalqany bir top jaýyngerdiń beınesinde beınelengen. Marka tórt boıaýda ofset, buǵylap tesý taraqty ádisi boıynsha oryndalǵan, ólshemi 50 h 38 mm, al tırajy 30 myń dana. Sýretshi - Danııar Muhamedjanov. Markalar Pekınniń (QHR) poshtalyq tóleý tańbalar fabrıkasynda basyp shyǵarylǵan.
ESІMDER
65 jyl buryn (1945-1998) ınjener-ekonomıst NOSIKOV Nıkolaı Tımofeevıch dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynda týǵan. Novosibir temir jol kóligi ınjenerleriniń ınstıtýtyn, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.
Qazaqstannyń Lenındik kommýnıstik jastar odaǵynyń Shemonaıha raıkomynyń birinshi hatshysy, Shyǵys Qazaqstannyń obkom partııasynyń nusqaýshy, «Altaısvınetsstroı» partkomy hatshysy, Óskemen qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Óskemen qalalyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, qalalyq keńestiń tóraǵasy, Óskemen qalalyq ákimshiliginiń basshysy, «Ekspress» AQ uıymdastyrý dırektsııasy bastyǵynyń orynbasary, Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 12-shaqyrylymyndaǵy depýtattyqqa kandıdat.
«Qurmet Belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 10-Y, SENBІ
Halyqaralyq kooperatıvter kúni. 1992 jyly BUU Bas Assambleıasy 1995 jylǵy shildeniń birinshi senbisin - 700 mıllıonnan astam adamdy biriktiretin Halyqaralyq kooperatıvtik alıanstyń júzjyldyǵyn toılaý maqsatynda - Halyqaralyq kooperatıvter kúni (jeltoqsannyń 16-syndaǵy №47/90 qarary) dep jarııalady.
1994 jyly Bas Assambleıa kooperatıvterdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń qajetti quralyna aınalǵanyn eskere otyryp, jyl saıyn osy kúni atap ótýdi usyndy (jeltoqsannyń 23-indegi №49/155 qarary).
Halyqaralyq kooperatıvter kúniniń maqsaty - álem qoǵamdastyǵynyń nazaryn kooperatıvterge aýdarý jáne halyqaralyq kooperatıvtik qozǵalys pen basqa da, úkimetter men barlyq deńgeıdegi úkimettik emes uıymdardy qosa eseptegendegi, sýbektiler arasyndaǵy áriptestik baılanystardy keńeıte túsý.
OQIǴALAR
45 jyl buryn (1965) Mańǵyshlaq munaıynyń birinshi eshelony munaı óńdeý ónerkásibine jóneltildi.
18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabınetiniń qaýlysymen Almaty qalasyndaǵy Qazannyń 50 jyldyǵy atyndaǵy sport saraıy aqyn, ánshi jáne kompozıtor Balýan Sholaq esimimen atalatyn boldy.
3 jyl buryn (2007) Tarazdyń metallýrgııalyq zaýytynda alǵash ret kúkirtsılıkomarganetsi balqytylǵan №5 peshi iske qosyldy. Bul bolat balqytý jáne quıý ónerkásibinde paıdalanatyn temir marganetstiń jáne kremnıdiń qospaly qorytpasy.
1 jyl buryn (2009) Qostanaı oblysynyń Jetiqara qalasynda aýǵan soǵysynyń ardagerlerine arnalǵan eskertkish ashyldy.
Eskertkish qalanyń ortasyndaǵy býlvarda ornalasqan. Tórt metrlik eskertkishte áskerı tapsyrmany oryndap qaıtyp kele jatqan jaýyngerlerdiń beınesi beınelengen. Eskertkishtiń avtory - Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi Qubaı Ahmet Qusaıynuly.
1 jyl buryn (2009) Almaty oblysyndaǵy Talǵar aýdany Elaman aýylynda «Qazaqstan-Qytaı» gaz jelisi alǵashqy bóliginiń dánekerleý jumystary aıaqtaldy.
Bul joba Túrikmenstannyń tabıǵı gazyn Qazaqstan aýmaǵy arqyly Qytaıǵa jetkizý maqsatynda júzege asyrylýda. Sonymen qatar, Qazaqstannyń batys óńirindegi tabıǵı gazdy Qytaıǵa, Qyzylorda, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan, Almaty oblystary men Almaty qalasyna tasymaldaý júzege asyrylady.
Gaz qubyry Ózbekstan men Qazaqstan shekarasynan bastalyp, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Almaty oblystarynyń aýmaǵynan Qytaımen shekaralas Qorǵas beketine deıin jetkiziledi. Qubyr jelisiniń jalpy uzyndyǵy 1304,5 shaqyrymdy quraıdy.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1970) keńes jazýshysy, KSRO Pedagogıka Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty KASSILЬ Lev Abramovıch dúnıege keldi.
Saratov oblysy Engels qalasynda týǵan. Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń fızıka matematıka fakýltetin bitirgen.
Shyǵarmalary 1925 jyldan bastap jarııalandy. 1928-1937 jyldary - «Izvestııa» gazetiniń tilshisi, feletonısti, arnaýly tilshisi. V 1937-1942 jyldary - «Mýrzılka» jýrnalynyń jaýapty redaktory qyzmetterin atqarǵan.
Uly Otan soǵysy kezinde Máskeý jáne Oral qalalaryndaǵy mektepterde, mekemelerde, áskerı bólimderde, radıoda sóz soılegen. 1947-1948 jyldary KSRO Jazýshylar odaǵynyń balalar ádebıeti jónindegi komıssııanyń tóraǵasy bolǵan. Ol keńes balalar ádebıetiniń damýyna úlken úles qosty. «Kondýıt», «Shvambranııa» povesterinde 1917 jylǵy Qazan oqıǵalaryn sýrettese, al «Respýblıka qaqpashysy» keńes sportynyń adamdarynyń ómirine, «Cheremysh - batyrdyń inisi», «Qymbatty balalarym» kitaptarynda keńes jastarynyń ómirin sýretteýge arnaǵan. Onyń eleýli týyndylary - «Uly betpe-bet» romany men M.Polıanovskıımen birigip jazǵan «Kenje uldyń kóshesi» povesi KSRO Memlekettik syılyǵyn alǵan. Kassıl shyǵarmalary kóptegen shetel tiline jáne TMD halyqtary tilderine aýdarylǵan. Keıingi jyldary M.Gorkıı atyndaǵy Ádebıet ınstıtýtynda oqytýshylyq qyzmet atqarǵan. Saratov oblysy Engels qalasyndaKassıl Lev Abramovıch atyndaǵy murajaı jumys isteıdi.
Tórt ordenmen jáne medaldarmen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 11-І, JEKSENBІ
Dúnıejúzilik halyqtyń ósip-ónýi kúni. 1989 jyly «Birikken Ulttar Uıymy Damý baǵdarlamasynyń (PROON) Basqarýshylar keńesi» shildeniń 11-de osy kúndi atap ótýge usynys jasady, óıtkeni 1987 jylǵy shildeniń 11-de Jer turǵyndarynyń sany 5 mıllıard adamnan asty, al bul 1990-ynshy jyldan atap ótiledi.
Bul kúnniń maqsaty - halyqtyń ósip-ónýi máselelerine, jalpy damý baǵdarlamalaryna, jalpy máselelerdiń sheshimin izdeýge nazar aýdartý.
2050 jylǵa qaraı, BUU málimetteri boıynsha, Jer halqynyń sany 9 mıllıardtan astam turǵyndardy quramaq, sonyń ishinde 7,8 mıllıardy damýshy elderde ómir súredi (qazirgi kezde - 5,3 mıllıard). Al, eýropalyq násilder mólsheri qysqarady, bul týýdyń tómendeýimen ǵana emes, etnıkaaralyq jáne násilaralyq nekelerdiń ulǵaıýymen de túsindiriledi.
Dúnıejúzilik shokolad kúni. 1995 jyly alǵashqy ret frantsýzdar shokolad kúnin oılap tapty. Shokoladty jasaýdy birinshi atstekter úırendi degen pikir qalyptasqan. Olar ony «qudaılar asy» degen. Eýropaǵa alǵash jetkizilgen Ispan konkıstadorlary bul táttige «qara altyn» degen ataý berdi, jáne ony dene kúshin nyǵaıtýǵa jáne shydamdylyq úshin paıdalandy. Biraz ýaqyttan keıin Eýropada shokoladty aqsúıekter áýleti ǵana paıdalandy. Tanymal áıelder shokoladty afrodızıak dep eseptedi. Terezanyń anasy shokoladqa qumary boldy, al Pompadýr hanym shokolad qana qumarlyqty oıatady dep sengen. Tek 20-shy ǵasyrdyń basynda shokoladty óndiretin óndiris paıda bolǵannan bastap, aqsúıekter áýletine jatpaıtyn adamdar da shokoladty raqattana paıdalandy.
Qazirgi zaman ǵylymynyń aıtýy boıynsha shokoladta demalýǵa kómek kórsetetin, psıhologııany ornyna keltiretin elementteri bar. Shokoladtyń kúńgirt túri endorfındi týdyrady, endorfın - baqyt gormony, ol qýanysh ortalyǵyna áser etip, kóńil-kúıdi jaqsartady. Shokoladtyń «rakqa qarsy» kúshti áseri bar degen boljam da bar jáne aǵzanyń qartaıýyn tejeıtin qasıeti bar.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2005) Elbasy «Teńizde munaı operatsııalaryn júrgizý kezinde ónimdi bólý jónindegi kelisimder týraly» Zańǵa qol qoıdy. Qabyldanǵan zań munaı-gaz salasyndaǵy ónimdi bólý sharty negizindegi kelisimderdi júzege asyrýda Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq aýmaǵynda jáne Aral teńizinde munaı operatsııalaryn júrgizý quqyǵyn berýmen baılanysty quqyqtyq qatynastardy úılestiredi.
3 jyl buryn (2007) oblystyq máslıhattyń sheshimimen Aqtóbe oblysyndaǵy 11 aýyl jáne 2 aýyldyq okrýgtiń ataýy ózgertildi.
Atap aıtqanda, aýyldardyń «orys tildi» ataýlary burynǵy qazaqsha ataýyn nemese ataqty aqtóbelik jáne qazaqstandyqtardyń atyn aldy. Osylaısha, Aqtóbeniń irgesindegi Novostepanovka aýyly - Keńes Nokın atyndaǵy aýyl, Alǵa aýdanynyń Berezovka aýyly - Qaıyńdysaı aýyly, Qobda aýdanynyń Voznesenovka, Pıatıgorka jáne Qyzyltý aýyldary - Qýraıly, Bestaý jáne Egindibulaq aýyly dep atalatyn boldy. Ataqty kompozıtor Shámshi Qaldaıaqovtyń aty Qarǵaly aýdanynyń Aleksandrovka aýylyna berildi. Osy aýdannyń taǵy 2 aýyly - Erzerým men Borodınovka - Sarybulaq jáne Qaıraqty dep ózgertildi. Sondaı-aq Martók aýdanynyń Novomıhaılovka aýyly endi Baınassaı aýyly, Kazanka aýyly - Qazan aýyly, Muǵaljar aýdanynyń ıÝbıleınyı aýyly Altyndy aýyly dep atalatyn boldy. Alǵa aýdanynyń Klıýchevoı okrýgi - Úshqudyq aýyldyq okrýgi, Qobda aýdanynyń Belogorskıı aýyldyq okrýgy - Bestaý aýyldyq okrýgi dep ózgertildi.
1 jyl buryn (2009) Elbasy N.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine aqparattyq-kommýnıkatsııalyq jeliler máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» aqparattyq-kommýnıkatsııalyq jeliler arqyly el aýmaǵynda aqparat taratýmen baılanysty qarym-qatynastardy memlekettik retteý júıesin jetildirýge baǵyttalǵan Zańǵa qol qoıdy.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1980) entomolog, aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor HARIN Sergeı Aleksandrovıch dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. Sankt-Peterbordyń zoologııa jáne fıtopatologııa ınstıtýtyn bitirgen.
Qazaq ósimdik qorǵaý ǵylymı-zertteý ınstıtýty fıtopatologııa zerthanasynyń ǵylymı qyzmetkeri, meńgerýshisi, Qazaq aýyl sharýashylyq ınstıtýtynyń entomologııa kafedrasynyń oqytýshysy, dotsenti, professory, kafedra meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.
Ol qozanyń ósimdiginiń, jemis daqyldarynyń zııankesterin joıýdyń mehanıkalyq tásilderin óndiriske usynǵan.
«Spravochnık po borbe s vredıtelıamı selskohozıaıstvennyh kýltýr v Kazahstane» anyqtamalyǵynyń avtory.
40 jyl buryn (1970) Aqmola oblysy Egindikól aýdanynyń ákimi SULTANOV Bolat Ibragımuly dúnıege keldi.
Aqmola oblysynyń Esil aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetin, «Turan» ýnıversıtetin bitirgen.
Aqmola oblysy Atbasar aýdandyq ákimi apparatynyń quqyq jónindegi bas mamany, aýdandyq salyq komıtetinde, Aqmola oblysy Jaqsy aýdany ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldyń qyrkúıeginen.
