QazAqparat-Anons: Shildeniń 6-sy men 11-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
PARLAMENT
Shildeniń 6-11-i kúnderi Qazaqstannyń parlamenttik delegatsııasy Osloda ótetin EQYU PA 19-shy sessııasynyń jumysyna qatysady.
ÚKІMET
Shildeniń 6-y kúni Táýelsizdik saraıynda QR Premer-Mınıstriniń orynbasary Erbol Orynbaevtyń, QR Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túımebaevtyń Senat pen Májilis depýttartary jáne 102 eldiń ǵalymdarynyń qatysýymen 51-shi Halyqaralyq matematıka olımpıadasynyń ashylýy bolady.
QOǴAM
Maýsymnyń 1-inen bastap elimizde jyl saıynǵy «Skýter» sharasy bastalyp, ol shomylý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin jalǵasýda.
Maýsymnyń 1-inen bastap «Qazkommertsbank» AQ memlekettik baǵdarlama boıynsha "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qory esebinen ıpotekalyq nesıeleýdi qaıta qarjylandyrýdy jańǵyrtty.
Shildeniń 1-inen bastap Keden odaǵynyń biryńǵaı sertıfıkaty engizildi.
SPORT
Shildeniń 1-i men 7-si aralyǵynda Astanada toǵyzqumalaq boıynsha álem chempıonaty ótýde.
Shildeniń 3-i men 6-sy aralyǵynda Oralda QR Prezıdentiniń kýbogy úshin IV halyqtyq sport oıyndary ótýde.
Maýsymnyń 11-i men shildeniń 11-i aralyǵynda Ońtústik Afrıka Respýblıkasynda fýtboldan Álem chempıonaty ótýde.
ASTANA
Shildeniń 6-y kúni Kongress-Holl aldyndaǵy alańda «Astanadaǵy balalar araly» atty merekelik shara ótedi.
Shildeniń 6-sy kúni Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda N. Henrı, K.Devıs, Djaz-bendanyń qatysýymen kontsert ótedi.
Shildeniń 6-sy kúni «Astana-Arena» stadıonynda qazaqstandyq, reseı jáne shetel juldyzdarynyń qatysýymen «Asqaqtaı ber, Astana!» atty merekelik kontsert ótedi.
ALMATY
Shildeniń 6-sy kúni «Qazaqstan» sanatorııasynda sýrdoaýdarma, ymmen sóılesýdiń mamandaryna arnalǵan semınar trenıg pen sheberlik klasy ótedi.
Shildeniń 6-sy kúni Almatydaǵy «Astana» alańynda Qazaqstan Astanasynyń týǵan kúnine arnalǵan merekelik sharalar ótedi.
Shildeniń 6-sy kúni Almatydaǵy B.Sholaq atyndaǵy Sport saraıynda erler men áıelder komandalarynyń arasynan «Qazaqstan Resýpblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Kýbogy» úshin voleıboldanXVII halyqaralyq týrnır bolady.
Shildeniń 6-sy kúni Ortalyq mádenıet pen demalys saıabaǵynda Astana kúnine arnalǵan merekelik sharalar ótedi.
ELEÝLІ OQIǴALAR, ATAÝLY KÚNDER, ESІMDER
ShІLDENІŃ 6-Y, SEISENBІ
Qazaqstannyń Elordasy - Astana kúni - Memlekettik meıram. 1994 jyly Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti otyrysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń astanasyn Almatydan Aqmolaǵa (burynǵy Tselınograd) kóshirý týraly usynys jasady. 1997 jyly qazannyń 20-da astanany aýystyrý týraly Jarlyqqa qol qoıyldy. 1998 jyly mamyrdyń 6-da Aqmola qalasynyń ataýy Astana bolyp ózgertildi. 1998 jyly maýsymnyń 10-da jańa elordanyń halyqaralyq tusaýkeser rásimi ótti, bul kún 2006 jylǵa deıin astananyń týǵan kúni retinde atap ótilip keldi.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń merekeleri týraly» Zańǵa tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıyldy. Zańǵa tolyqtyrý engizý jańa memlekettik merekeni - «Astana kúnin» ornyqtyrý maqsatynda jasaldy. Bul memlekettik mereke memleket táýelsizdigi men jańa astananyń elimizdiń jaǵrafııalyq ortalyǵyna kóshirilýine baılanysty Qazaqstannyń jańa tarıhyndaǵy halqymyzdyń jasampaz jetistikterin beıneleıdi.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 1998 jylǵy maýsymnyń 2-degi Jarlyǵymen Qazaqstannyń jańa astanasynyń tanystyrylymy qurmetine «Astana» medali bekitildi.
2010 jylǵy shildede jumys ýaqytyn tıimdi paıdalaný jáne eńbekshilerdiń demalysy úshin qolaıly jaǵdaılar týǵyzý maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti demalys kúnin 2010 jylǵy shildeniń 3-indegi senbiden shildeniń 5-ine, dúısenbige aýystyrý jóninde qaýly qabyldady.
Búkilálemdik óbisý kúni. Atalmysh kúndi alǵash aǵylshyndar oılap shyǵarǵan. Keıinirek ol Birikken Ulttar Uıymymen bekitilgen.
Dárigerlerdiń pikirinshe súıisýdiń adam balasy úshin paıdaly jaqtary óte mol. Medıtsınalyq saraptamalardyń qorytyndysyna qaraǵanda óbisý sátinde adamnyń qan aınalymy jaqsaryp, ómir súrý deńgeıi uzarady eken.
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1995) 6-8 kúnderi aralyǵynda Ózbekstanda Abaı kúnderine arnalǵan sharalar bolyp ótti.
10 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa Tájikstannyń «Ismoılı Samonı» ordeni tapsyryldy. 10 jyl buryn (2000) Astanada Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Ulttyq opera jáne balet teatry ashyldy.
5 jyl buryn (2005) elordanyń «Sınema Sıtı» kınoteatrynda qazaq kınoprokaty tarıhyndaǵy eń iri joba «Kóshpendiler» fılminiń tusaýkeseri boldy.
XVIII ǵasyrdaǵy qazaq pen jońǵar arasyndaǵy shaıqasty ózek etken fılmniń máni men mazmuny jáne onyń ultymyz tarıhyndaǵy orny týraly aıtyp ótti. Túsirilimge 25 elden mamandar shaqyrtyldy. Túsirý tobynyń quramynda 350 adam jumys istedi, onyń 160 shetel azamattary. Arnaıy fılm úshin soǵysqa jaramsyz 13 myń qarý-jaraq, jońǵarlar men qazaqtarǵa 15 myń shatyr, ulttyq kıimder jáne turmystyq zattar daıyndaldy. Fılmniń rejısseri - Talǵat Temenov.
«Kóshpendilerde» qazaq kınomatografııa salasynyń ańyzǵa aınalǵan akterlerinen basqa, Gollıvýd juldyzdary Mark Dakaskos, Djeıson Skott Lı, Erık Norrıs túsken.
3 jyl buryn (2007) Almatydaǵy «Rabochıı poselok» shaǵyn aýdanynda 1700 oryndyq Raıymbek batyr atyndaǵy jańa meshittiń irgetasyn qalaý rásimi bolyp ótti. Іzgilikti bul sharaǵa Qazaqstan Musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múftı Ábsattar qajy Derbisálimen qatar Almaly aýdany ákimdiginiń qyzmetkerleri men jergilikti turǵyndar qatysty. Jalpy aýmaǵy 16 gektar jerdi alyp jatyr.
1 jyl buryn (2009) «Atameken» memorıaldy kesheniniń aýmaǵy Memlekettik rámizder alańy bolyp ózgertildi.
1 jyl buryn (2009) Qumkól dalasynda «Torǵaı Petroleým» munaı kompanııasynyń kúshimen suıytylǵan gaz daıyndaıtyn zaýyt iske qosyldy.
Zaýyt jylyna 68 myń tonna suıytylǵan gaz, kondensat, 105 mln. tekshe metr qurǵaq gaz óndiredi.
ESІMDER
70 jyl buryn(1940) - memleket qaıratkeri. Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti - Ult kóshbasshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesiniń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵary Áskerı Qarýly Kúshteriniń Bas qolbasshysy, ekonomıka ǵylymdarymyń doktory, professor, kóptegen TMD, shetel ýnıversıtetteri men ınstıtýttarynyń akademıgi jáne qurmetti professory, Halyqaralyq ınjenerlik akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, kóptegen TMD, shetel ýnıversıtetteri men ınstıtýttarynyń akademıgi jáne qurmetti professory NAZARBAEV Nursultan Ábishuly dúnıege keldi.
Almaty oblysy Qaskeleń aýdany Shamalǵan aýylynda dúnıege kelgen. Dneprodzerjınsk tehnıkalyq ýchılışesin, Qaraǵandy metallýrgııa kombınaty janyndaǵy joǵary tehnıkalyq oqý ornyn, Keńes Odaǵy Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetine qarasty Joǵary partııa mektebin bitirgen.
1960-1969 jyldary Qaraǵandy metallýrgııa zaýytynda jumys istedi. 1969-1973 jyldary Qaraǵandy oblysy Temirtaý qalasyndaǵy partııa-komsomol jumystarynda jaýapty qyzmetter atqarǵan. 1973-1977 jyldary - Qaraǵandy metallýrgııa kombınaty partııa komıtetiniń hatshysy. 1977-1979 jyldary - Qaraǵandy oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy, 2-hatshysy. 1979-1984 jyldary - Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıtetiniń hatshysy. 1984-1989 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesiniń tóraǵasy. 1989-1991 jyldary - Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıtetiniń birinshi hatshysy. 1990 jylǵy aqpan-sáýir aralyǵynda Qazaq KSR Joǵary Keńesiniń tóraǵasy boldy. 1990 jyldyń sáýirinen - Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti.
1991 jyldyń 1 jeltoqsanynda tuńǵysh ret Qazaqstan Prezıdentiniń jalpyhalyqtyq saılaýy ótti. Saılaý nátıjesinde Nursultan Ábishuly Nazarbaev basym daýyspen (98,7%) jeńiske jetti.
1995 jyldyń 29 sáýirinde jalpyhalyqtyq referendým nátıjesinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń ókilettigi 2000 jylǵa deıin uzartyldy.
1999 jyldyń 10 qańtarynda ótken jalpyhalyqtyq saılaýdyń nátıjesinde N. Nazarbaev 79,78% daýys alyp, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti bolyp qaıta saılandy.
2005 jyldyń 4 jeltoqsanynda saılaýshylardyń 91,5 paıyz daýysyn alyp, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bolyp qaıta saılanǵan.
1981-1986 jyldary - Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasynyń Tekserý komıssııasynyń múshesi, 1986-1991 jyldary - Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıtetiniń múshesi, 1990-1991 jyldary - Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Ortalyq Komıteti Saıası bıýrosynyń múshesi, 1990-1991 jyldary - Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Federatsııa keńesiniń múshesi, 1991 jyly Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Qaýipsizdik keńesi men Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Memlekettik keńesiniń múshesi. Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Joǵarǵy Keńesiniń H-HІ shaqyrylymynyń depýtaty, 1989-1991 jyldary - Keńester Odaǵynyń Kommýnıstik partııasy Halyq depýtaty bolǵan. 1999 jyldyń naýryz aıynan «Otan» (Otchızna) partııasynyń tóraǵasy, 2006 jyldyń jeltoqsan aıynan «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń tóraǵasy.
Reseı Federatsııasy áleýmettik ǵylymdar akademııasynyń akademıgi. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq memlekettik ulttyq ýnıversıtetiniń qurmetti professory. Belarýs ǵylym akademııasynyń qurmetti múshesi. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń qurmetti professory. Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń tóraǵasy, sondaı-aq, Orta Azııa men Qazaqstan halyqtarynyń dostyǵy qorynyń qurmetti tóraǵasy retinde halqynyń etnıkalyq quramy san alýan elde ultaralyq kelisim men áleýmettik baısaldylyq ahýaldy ornyqtyryp, ulan-baıtaq Eýrazııa keńistiginde, kúlli álemde beıbitshilik pen tatýlyqty saqtaýǵa, halyqaralyq ekonomıkalyq, saıası-mádenı yntymaqtastyq aıasyn keńeıtýge jeke úlesin qosyp keledi.
N.Nazarbaev Qazaqstannyń tuńǵysh Prezıdenti retinde eldi demokratııalyq damý jolyna baǵyttap, ekonomıkany naryqtyq qatynastar jolymen túbegeıli túrde reformalaý, qoǵamdyq menshikti jekeshelendirý, óndirý jáne óńdeý salalaryna shetel ınvestıtsııasyn tartý, rýhanı qundylyqtardy saqtaý, jańǵyrtý jáne baıytý saıasatyn ustanyp keledi. Onyń basshylyǵymen respýblıkada munaı, gaz óndirý, óńdeý jáne tasymaldaý, otyn-energetıka kesheni, metallýrgııa, transport pen telekommýnıkatsııa, ǵylym-bilim, mádenıet jáne densaýlyq saqtaý salalarynda túbegeıli reformalar júzege asýda. Halyqaralyq quqyqtyq jáne demokratııalyq talaptarǵa saı Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýtsııasy, taǵy basqa asa iri normatıvti-quqyqtyq aktiler qabyldanyp, Qazaqstanda tuńǵysh ret kóppartııalyq negizde saılanǵan qos palataly parlament jumys isteı bastady. Qazaq tiline memlekettik mártebe berilip, onyń qoldaný aıasy keńı tústi. 1993 jyldyń qarashasynda Qazaqstannyń ulttyq valıýtasy - teńge eńgizilip, erkin saýda aınalymyna jiberildi. Qarjy-qarajat jáne bank júıesinde halyqaralyq talaptarǵa saı oń ózgerister júzege asyrylyp, ol óz kezeginde qarjy-qarajat júıesine turaqtylyq ornatty. Qazaqstannyń 2030 jylǵa deıingi strategııalyq damýy belgilengen «Qazaqstan-2030» baǵdarlamasyn jasaýǵa basshylyq etti. Іshki saıasatta júıeli túrde ultaralyq kelisim men saıası turaqtylyq baǵytyn ustanyp keledi. Qazaqstannyń ishki jáne syrtqy saıasaty men geosaıası jaǵdaıynyń erekshelikterin eskere otyryp, eldiń astanasyn Astana qalasyna kóshirip, onyń zamanaýı talaptarǵa saı kelbet tabýyna udaıy qamqorlyq jasaýda. Syrtqy saıasatta Qazaqstannyń terrıtorııalyq turaqtylyǵy men qaýipsizdigine AQSh, Reseı jáne Anglııa basshylary kepildik bergen Býdapesht kelisimine qol qoıdy. Dúnıejúziniń 100-den astam elimen dıplomatııalyq baılanystar ornatyp, syrtqy saıası qarym-qatynastarda eýrazııalyq ıntegratsııa ıdeıasynyń avtory jáne júzege asyrýshysy bolyp keledi.
Nursultan Ábishuly álemniń asa iri memleket basshylary moıyndaǵan qazaq memleketiniń eń alǵashqy basshysy, dúnıe júzine áıgili saıasatkerlerdiń biri. Ol el basqarý isinde halyqtyń ǵasyrlar boıy jınaqtalǵan baı tájirıbesi men álemdik tájirıbeni tal boıyna toǵystyrǵan alymdy da alǵyr basshy. El ómiriniń alýan salaly tirshilik-tynysyn tereń bilý, mańdaı tiregen problemalardyń eń eleýlisin tap basyp tanı alý, el ishindik jáne álemdik ahýaldarmen sanasa otyryp urymtal áreketterge barý, sol jolda tańdalǵan baǵytyn tabandylyqpen júzege asyrý - Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń memleket basshysy retindegi basty qasıeti.
Nursultan Nazarbaev - «Vajneıshee ýslovıe ıntensıfıkatsıı», «Stalnoı profıl Kazahstana», «Ekonomıka Kazahstana: realnost ı perspektıvy stanovlenııa», «Bez pravyh ı levyh», «Ádilettiń aq joly», «Strategııa stanovlenııa ı razvıtııa Kazahstana kak sýverennogo gosýdarstva», «Qazaqstannyń egemen memleket retinde damýy men qalyptasý strategııasy», «Ideınaıa konsolıdatsııa obşestva - kak ýslovıe progressa Kazahstana», «Resýrstardy saqtaý jáne naryqqa ótý strategııasy: naryq jáne áleýmettik - ekonomıkalyq damý.», «Slovo ob Abae», «Naryq jáne Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy», «XXI ǵasyr tabaldyryǵynda», «Eýrazııalyq keńistik: ıntegratsııalyq potentsıal men onyń júzege asyrylýy», «Ǵasyrlar toǵysynda», «Eýrazııalyq odaq: ıdeıalar, praktıka, perspektıvalar. 1994-1997j.», «Ýrokı ıstorıı ı sovremennost», «Kazahstansko-rossııskıe otnoshenııa», «Kazahstan 2030: Protsvetanıe, bezopasnost ı ýlýchshenıe blagosostoıanııa vseh kazahstantsev», «Slovo o rodnom narode», «O vremenı, o sýdbah, o sebe», «Jańa Astana - jańa memleket - jańa qoǵam», «Tarıh tolqynynda», «Prezıdent ı Parlament», «My stroım novoe gosýdarstvo. Trýdy ı rechı», «Týǵan elim, tiregim», « «Syndarly on jyl», «Beıbitshilik kindigi», «Eýrazııa júreginde», «Qazaqstandyq jol» sııaqty tanymdyq-taldamalyq kitaptar men taǵy basqa kóptegen ǵylymı eńbekterdiń avtory.
Temirtaý, Almaty, Býharest, Astana, Qaraǵandy, Dýlýta (AQSh), Madrıd, Dneprodzerjınsk, Tbılısı, Sofııa, Afına qalalarynyń jáne Atyraý oblysynyń qurmetti azamaty.
1992 jyly N.Nazarbaevqa «TMD-daǵy asa mańyzdy respýblıkalardyń birinde jańa saıası, ekonomıkalyq jáne áleýmettik júıeni damytyp, nyǵaıtýǵa sińirgen qomaqty úlesi úshin» «Kaprı syılyǵy», 1998 jyly Túrkııa Respýblıkasynyń 75 jyldyǵyna oraı «Túrki álemi halyqtarynyń arasyndaǵy qarym-qatynasty damytýǵa qosqan úlesi úshin» syılyǵy, 1999 jyly «Túrki álemine qyzmet etkeni úshin» syılyǵy, 1996 jyly progresti damytýǵa sińirgen eńbegi úshin Krans-Montana halyqaralyq forýmynyń arnaýly júldesi, 1999 jyly «Altyn Atlant» syılyǵy men halyqaralyq tehnologııa akademııasynyń múshelik dıplomy jáne Nıobıı medali berilgen.
Elbasy Qazaqstan Respýblıkasynyń eń joǵary nagradasy - «Altyn qyran» ordenimen, «Qurmet belgisi», Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen, Reseıdiń joǵary memlekettik nagradasy - Qasıetti apostol Andreı Pervozvannyı ordenimen, Ózbekstannyń «Býıýk hızmatları ýchýn» ordenimen, Rýmyn eliniń asa mártebeli nagradasy - «Stıaýa Romynıeı» ordenimen, Qyrǵyzstannyń «Manna altyn ordenimen, Olmpıadanyń altyn ordenimen, Ýkraınanyń «ıAroslava Mýdryı», Italııanyń «Úlken krest» ordenimen, Vatıkan eliniń joǵary nagradasy Pııa ordenimen jáne Tájikstan, Lıtva, Avstralııa, Gretsııa, Horvatııa, Slovenııa, Polsha elderiniń, taǵy basqa kóptegen TMD jáne shetelderdiń ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
40 jyl buryn (1970) Almaty qalasy Medeý aýdany ákiminiń orynbasary MUSTAFIN Berik Luqmanuly dúnıege keldi.
Astana qalasynda týǵan. E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Qazaqstan-Reseı ýnıversıtetin bitirgen.
«KokshetaýGlavSnab» aqparattyq-kommertsııalyq ortalyqtyń ınjeneri, «Senim» emdeý-dıagnostıkalyq ortalyǵynda qarjy dırektory, Kókshetaý oblysy ákiminiń birinshi orynbasarynyń keńesshisi, Syrtqy ister mınıstrliginiń dıplomatııalyq korpýspen jumys isteıtin departamentiniń bas mamany, ortalyq apparatynyń jáne sheteldegi mekemelerdiń qyzmetin qamtamasyz etetin departamenttiń jetekshi mamany, bólim meńgerýshisi, TMD isteri jónindegi departamente bólim meńgerýshisi, Soltústik Qazaqstan oblysy ákiminiń basqarý isiniń bastyǵy, «Torgovyı dom «QazMunaıGaz» AQ-nyń ákimshilik departamentiniń dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2005 jyldan.
«Astanaǵa 10 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 7-І, SÁRSENBІ
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1995) Mońǵolııanyń Baıan-Ólgıı aımaǵynda uly Abaıdyń týǵanyna 150 jyl tolýyna arnalǵan mereıtoı bastaldy.
10 jyl buryn (2000) Astanada jańa Ortalyq alań ashyldy.
5 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń kassalyq operatsııalar jáne qundylyqtardy saqtaý ortylyǵy Qazaqstan bank júıesiniń tarıhynda alǵash ret jáne TMD elderinen birinshi bolyp bank qyzmetteriniń sapa menedjmenti júıesi ISO 9001:2000 halyqaralyq sapa standarttaryna sáıkestilik týraly sertıfıkatqa ıe boldy.
Álemniń 148 memleketin biriktiretin bul standart Halyqaralyq ISO standarttaý ortalyǵy óńdegen.
3 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev respýblıka aýmaǵynda arnaıy ekonomıkalyq aýmaqtardyń qurylý retin, qyzmeti men taratylý sharttaryn anyqtaıtyn «Qazaqstan Respýblıkasynyń arnaıy ekonomıkalyq aýmaqtary týraly», «Arnaıy ekonomıkalyq aýmaqtardyń qyzmet máseleleri jónindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańdarǵa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Birikken Arab Ámirlikteriniń Úkimeti arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy, Astana qalasyndaǵy Ábý-Dabı Plaza kesheniniń qurylysyna qatysty kelisimdi bekitý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1965) zoolog-terıolog, bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor AFANASЬEV Aleksandr Vasılevıch dúnıege keldi.
Oral qalasynda týǵan. Lenıngrad memlekettik ýnıversıtetin jáne KSRO ǴA-nyń aspırantýrasyn bitirgen.
Qazaq KSR ǴA Zoologııalyq ınstıtýty zoogeografııa zerthanasynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, meńgerýshisi, qurlyq omyrtqalylary sektorynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqardy.
Afanasev Qazaqstan sútqorektileriniń sıstematıkasy, geografııasy, tirshilik etýi jaıly jazylǵan belgili eńbekterdiń avtory.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
65 jyl buryn (1945) «Kostanaıskıe novostı» JShS-niń dırektory-bas redaktory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, sotsıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Halyqaralyq aqparattaný akademııasynyń múshesi HARChENKO Sergeı Vasılevıch dúnıege keldi.
Ýkraınanyń Jıtomır oblysynda týǵan. Dzerjınsk qurylys ýchılışesin, Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.
Qostanaı oblysy Jetiqara asbest kombınatynda, kóptırajdy «Za asbest» gazetiniń shtattan tys tilshisi, «Lenınskıı pýt» oblystyq gazeti redaktorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 1992 jyldan bastap.
«Sotsıalnoe nastroenıe obşestva», «Sotsıalnoe nastroenıe», «Polveka perelomov: v sýdbe, gosýdarstve, polıtıke», «Jýrnalıstıka: professııa, prızvanıe ılı polıtıka?», «I kajdyı den ı tselyı vek» (Petr Chernyshpen birge), «Kazahstan: ot sýverenıteta k mırovoı konkýrentosposobnostı» atty monografııalar men kitaptardyń, 200-den astam ǵylymı eńbekterdiń avtory.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Buqaralyq aqparat jónindegi Qoǵamdyq keńesiniń, Qazaqstan Halyqtary Assambleıasynyń, «Nur Otan» HDP Saıası keńesiniń, Qazaqstan Jýrnalıster Kongresi atqarý komıtetiniń múshesi, Halyqaralyq orys baspasóz keńesiniń múshesi, Halyqaralyq konfederatsııalyq jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy Qostanaı fılıalynyń tóraǵasy.
«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi» belgisimen jáne kóptegen medaldarmen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 8-І, BEISENBІ
OQIǴALAR
155 jyl buryn (1855) Eset batyr jasaqtary A.Jantórın sultannyń lagerine shabýyl jasap, ony óltirdi. Bul kóterilistiń shyǵýyna Aral teńiziniń batys jaǵyndaǵy Úlken jáne Kishi Borsyqty, Sam qumyn, Saǵyz, Jem ózenderi boıyn mekendegen shekti rýyna tútin salyǵyn salý, áskerı maqsat úshin kúsh-kólik alý, bekinis salynýy saldarynan mal jaıylymynyń tarylýy sebep boldy. 1858 jyly qyrkúıekte Sam qumynda jeńilgen Eset batyr kóterilisten bas tartyp, patsha úkimetine adal qyzmet etýge ýáde berdi.
90 jyl buryn (1920) Semeı ýeziniń Dolonskaıa stantsııasy men Kanonerskoe selosynda revolıýtsııaǵa qarsy shyqqan kýlaktar búlik bastady. Olardy azyq-túlik salǵyrtyna narazy bolǵan orta sharýalardyń birazy qoldady. Búlik bastaǵandar «Kommýnıstersiz sovetter úshin!», «Erkin saýda úshin» degen urandar kótergen.
5 jyl buryn (2005) Astanada Syrtqy ister mınıstrliginde «HHІ ǵasyr: Álem saıasatkerleri N.Á.Nazarbaev týraly» kitaptyń tanystyrylymy boldy.
Bul kitapta memleket basshylary men saıasatkerlerdiń, din qaıratkerleriniń, zııatkerlik jáne iskerlik álemniń Elbasy Nursultan Nazarbaev týraly pikirleri jınaqtalǵan.
1 jyl buryn (2009) Ulttyq banktiń Astanadaǵy ortalyq fılıalyna «OLÝMPIC GAMES 2010», «Ejelgi qorǵan qazynalary. Berel qorǵany» serııasynan - «Jyrtqysh pen buǵy» jáne «Jalaýly kómbesi» kollektsııalyq shaqalary kelip tústi.
«Jalaýly kómbesi» shaqalary 999/1000 synamaly, «proof» sapaly altynnan jasalǵan, salmaqtary 0,5 jáne 1,24 gramm. Olardyń ishindegi úlkeniniń quny - 8500 teńge, kishisiniń quny - 4500 teńge. «Jyrtqysh pen buǵy» shaqasy da osy synamadan jasalǵan, quny da osyndaı.
«OLÝMPIC GAMES 2010» shaqasy 925 synamaly kúmisten jasalǵan, salmaǵy - 31,1 gramm, dıametri - 38,61 mm.
1 jyl buryn (2009) Pavlodar oblysynyń Aqsý qalasynda saltanatty jaǵdaıda Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń tuńǵysh prezıdenti Qanysh Sátbaevqa eskertkish ashyldy.
Ǵalymnyń músini qalanyń basty kóshesine ornatyldy. Eskertkish avtory pavlodarlyq músinshi Igor Sobolev músindik portrette ataqty jerlesin barynsha shynaıy kórsetýge tyrysqan.
ESІMDER
120 jyl buryn (1890-1974) sýretshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri (1960) GOVOROVA Elızaveta Antonovna dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynda týǵan. 1907-1915 jyldary Sankt-Peterbordaǵy Óner tarıhy ınternatynda oqyǵan.
Govorovanyń shyǵarmashylyq qyzmeti Qazaqstanmen tyǵyz baılanysty boldy. Negizinen kóp qyrly peızajshy retinde tanyldy. Onyń qalamushpen, týshpen, sangınamen, qorǵasyndy qaryndashpen ásem tabıǵat kórinisterin salǵan sýretteri boıaýlardyń úılesimdiligimen, syzbalary men shtrıhtarynyń oınaqylyǵymen erekshelenedi.
«Qazaqstannyń taýly peızajy» sýretter toptamasynyń («Shoqydaǵy shyrshaly orman», «Sarqyrama jartasy», «Tas qursaýdaǵy báıterek», «Jar shetindegi shyrshalar»), «Qazaqstannyń shópteri» toptamasynyń («Oshaǵan hanzada», «Serýen», «Mýzykant shegirtke», «Shópter shilteri», «Taýdaǵy tuman», «Ejelgi Kallıeralar orny», «Kókek aıy», Qashý») avtory.
40 jyl buryn (1970) Qostanaı oblysy Jetiqara aýdanynyń ákimi ISPERGENOV Qýandyq Haıdaruly dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynda týǵan. Rýdnyı ındýstrıaldyq ınstıtýtyn, Qostanaı áleýmettik akademııasyn bitirgen.
Jetiqara aýdany halyq sharýashylyq obektileriniń qyzmet úılestirýshi boıynsha qalalyq basqarmasynyń bas mamany, Jetiqara aýdandyq poshta toraby baılanysynyń bastyǵy, aýdan ákiminiń orynbasary, Jetiqara polıtehnıkalyq kolledjiniń saýda dırektory, Qostanaı oblysy Jetiqara aýdan ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldyń qarashasynan.
«Qurmet» ordenimen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 9-Y, JUMA
Mıǵraj túni. Paıǵambar jeti kókke kóterilgen tún (Musylman meıramy).
619 jylǵy Mıǵraj túninde paıǵambarymyz hazireti Muhammed Mekkedegi ál-Haram meshitinen Quddystaǵy (Ierýsalım) ál-Aqsa meshitine bir sátte ısra jasady (túngi sapar arabtarda «ısra» dep atalady). Odan Mıǵrajǵa, ıaǵnı jeti qat kókke kóterilip, dúnıeden ótken barlyq paıǵambarlarmen kezdesip, únemi qulshylyqta júretin perishtelermen jolyqty. Qudiretti Jaratýshymyzdyń túrli belgi-aıattaryn kórip, Onymen tildesti. Bes ýaqyt namaz osy túnde paryz etildi.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2007) Atyraý memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy arheologııa-etnografııalyq ortalyqtyń kezekti ekspedıtsııasynyń músheleri sarmat dáýirinen jetken alty obany tapty.
Sarmat dáýirine qatysty birneshe kóne qumyra, ejelgi halyqtyń basqa da tutynǵan ydys-aıaqtary Atyraý oblysynyń Qyzylqoǵa aýdanynan tabyldy.
1 jyl buryn (2009) Astanada TMD birinshi avtomobıldiń tozǵan shınalaryn óńdeıtin zaýyt iske qosyldy.
Zaýyttyń qýaty - jylyna 21 myń tonna rezeńke úgindileri. Zaýyttan shyqqan rezeńke úgindileri sport, balalar alańdary, stadıon betterin jabýǵa, jol ústi belgilerin, jaıaý júrginshiler joldarynyń jabyndysyn, temirjoldardy, jol jıektemeleri jáne qudyqtardyń qaqpaqtary jasap shyǵarýǵa paıdalanylady.
Germanııa tehnologııalary qoldanylǵan jobany Qazaqstan damý banki qarjylandyrdy.
1 jyl buryn (2009) Astanada 254 kólik quralyna eseptelgen kópqabatty jerasty turaǵy ashyldy.
Avtoturaq Respýblıka dańǵyly boıyndaǵy №7 meken-jaıynda ornalasqan. Jańa avtoturaq jalpy aýdany 10112 sharshy metrdi quraıtyn 4 qabattan turady.
Nysan turaq qyzmeti úshin aqy tóleýge bolatyn jartylaı avtomattandyrylǵan nemis tehnıkasymen jabdyqtalǵan.1 jyl buryn (2009) «Qazposhta» AQ Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda «Ejelgi Qazaqstannyń qarýy jáne qarý-jaraǵy» toptamasynyń kórkemdik markasyn aınalymǵa engizdi.
Markada XVIII ǵasyrdaǵy batyrdyń qalqany bir top jaýyngerdiń beınesinde beınelengen. Marka tórt boıaýda ofset, buǵylap tesý taraqty ádisi boıynsha oryndalǵan, ólshemi 50 h 38 mm, al tırajy 30 myń dana. Sýretshi - Danııar Muhamedjanov. Markalar Pekınniń (QHR) poshtalyq tóleý tańbalar fabrıkasynda basyp shyǵarylǵan.
ESІMDER65 jyl buryn (1945-1998) ınjener-ekonomıst NOSIKOV Nıkolaı Tımofeevıch dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynda týǵan. Novosibir temir jol kóligi ınjenerleriniń ınstıtýtyn, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.
Qazaqstannyń Lenındik kommýnıstik jastar odaǵynyń Shemonaıha raıkomynyń birinshi hatshysy, Shyǵys Qazaqstannyń obkom partııasynyń nusqaýshy, «Altaısvınetsstroı» partkomy hatshysy, Óskemen qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Óskemen qalalyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, qalalyq keńestiń tóraǵasy, Óskemen qalalyq ákimshiliginiń basshysy, «Ekspress» AQ uıymdastyrý dırektsııasy bastyǵynyń orynbasary, Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 12-shaqyrylymyndaǵy depýtattyqqa kandıdat.
«Qurmet Belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 10-Y, SENBІ
Halyqaralyq kooperatıvter kúni. 1992 jyly BUU Bas Assambleıasy 1995 jylǵy shildeniń birinshi senbisin - 700 mıllıonnan astam adamdy biriktiretin Halyqaralyq kooperatıvtik alıanstyń júzjyldyǵyn toılaý maqsatynda - Halyqaralyq kooperatıvter kúni (jeltoqsannyń 16-syndaǵy №47/90 qarary) dep jarııalady.
1994 jyly Bas Assambleıa kooperatıvterdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń qajetti quralyna aınalǵanyn eskere otyryp, jyl saıyn osy kúni atap ótýdi usyndy (jeltoqsannyń 23-indegi №49/155 qarary).
Halyqaralyq kooperatıvter kúniniń maqsaty - álem qoǵamdastyǵynyń nazaryn kooperatıvterge aýdarý jáne halyqaralyq kooperatıvtik qozǵalys pen basqa da, úkimetter men barlyq deńgeıdegi úkimettik emes uıymdardy qosa eseptegendegi, sýbektiler arasyndaǵy áriptestik baılanystardy keńeıte túsý.
OQIǴALAR
45 jyl buryn (1965) Mańǵyshlaq munaıynyń birinshi eshelony munaı óńdeý ónerkásibine jóneltildi.
18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabınetiniń qaýlysymen Almaty qalasyndaǵy Qazannyń 50 jyldyǵy atyndaǵy sport saraıy aqyn, ánshi jáne kompozıtor Balýan Sholaq esimimen atalatyn boldy.
3 jyl buryn (2007) Tarazdyń metallýrgııalyq zaýytynda alǵash ret kúkirtsılıkomarganetsi balqytylǵan №5 peshi iske qosyldy. Bul bolat balqytý jáne quıý ónerkásibinde paıdalanatyn temir marganetstiń jáne kremnıdiń qospaly qorytpasy.
1 jyl buryn (2009) Qostanaı oblysynyń Jetiqara qalasynda aýǵan soǵysynyń ardagerlerine arnalǵan eskertkish ashyldy.
Eskertkish qalanyń ortasyndaǵy býlvarda ornalasqan. Tórt metrlik eskertkishte áskerı tapsyrmany oryndap qaıtyp kele jatqan jaýyngerlerdiń beınesi beınelengen. Eskertkishtiń avtory - Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi Qubaı Ahmet Qusaıynuly.
1 jyl buryn (2009) Almaty oblysyndaǵy Talǵar aýdany Elaman aýylynda «Qazaqstan-Qytaı» gaz jelisi alǵashqy bóliginiń dánekerleý jumystary aıaqtaldy.
Bul joba Túrikmenstannyń tabıǵı gazyn Qazaqstan aýmaǵy arqyly Qytaıǵa jetkizý maqsatynda júzege asyrylýda. Sonymen qatar, Qazaqstannyń batys óńirindegi tabıǵı gazdy Qytaıǵa, Qyzylorda, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan, Almaty oblystary men Almaty qalasyna tasymaldaý júzege asyrylady.
Gaz qubyry Ózbekstan men Qazaqstan shekarasynan bastalyp, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl, Almaty oblystarynyń aýmaǵynan Qytaımen shekaralas Qorǵas beketine deıin jetkiziledi. Qubyr jelisiniń jalpy uzyndyǵy 1304,5 shaqyrymdy quraıdy.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1970) keńes jazýshysy, KSRO Pedagogıka Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty KASSILЬ Lev Abramovıch dúnıege keldi.
Saratov oblysy Engels qalasynda týǵan. Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń fızıka matematıka fakýltetin bitirgen.
Shyǵarmalary 1925 jyldan bastap jarııalandy. 1928-1937 jyldary - «Izvestııa» gazetiniń tilshisi, feletonısti, arnaýly tilshisi. V 1937-1942 jyldary - «Mýrzılka» jýrnalynyń jaýapty redaktory qyzmetterin atqarǵan.
Uly Otan soǵysy kezinde Máskeý jáne Oral qalalaryndaǵy mektepterde, mekemelerde, áskerı bólimderde, radıoda sóz soılegen. 1947-1948 jyldary KSRO Jazýshylar odaǵynyń balalar ádebıeti jónindegi komıssııanyń tóraǵasy bolǵan. Ol keńes balalar ádebıetiniń damýyna úlken úles qosty. «Kondýıt», «Shvambranııa» povesterinde 1917 jylǵy Qazan oqıǵalaryn sýrettese, al «Respýblıka qaqpashysy» keńes sportynyń adamdarynyń ómirine, «Cheremysh - batyrdyń inisi», «Qymbatty balalarym» kitaptarynda keńes jastarynyń ómirin sýretteýge arnaǵan. Onyń eleýli týyndylary - «Uly betpe-bet» romany men M.Polıanovskıımen birigip jazǵan «Kenje uldyń kóshesi» povesi KSRO Memlekettik syılyǵyn alǵan. Kassıl shyǵarmalary kóptegen shetel tiline jáne TMD halyqtary tilderine aýdarylǵan. Keıingi jyldary M.Gorkıı atyndaǵy Ádebıet ınstıtýtynda oqytýshylyq qyzmet atqarǵan. Saratov oblysy Engels qalasyndaKassıl Lev Abramovıch atyndaǵy murajaı jumys isteıdi.
Tórt ordenmen jáne medaldarmen marapattalǵan.
ShІLDENІŃ 11-І, JEKSENBІ
Dúnıejúzilik halyqtyń ósip-ónýi kúni. 1989 jyly «Birikken Ulttar Uıymy Damý baǵdarlamasynyń (PROON) Basqarýshylar keńesi» shildeniń 11-de osy kúndi atap ótýge usynys jasady, óıtkeni 1987 jylǵy shildeniń 11-de Jer turǵyndarynyń sany 5 mıllıard adamnan asty, al bul 1990-ynshy jyldan atap ótiledi.
Bul kúnniń maqsaty - halyqtyń ósip-ónýi máselelerine, jalpy damý baǵdarlamalaryna, jalpy máselelerdiń sheshimin izdeýge nazar aýdartý.
2050 jylǵa qaraı, BUU málimetteri boıynsha, Jer halqynyń sany 9 mıllıardtan astam turǵyndardy quramaq, sonyń ishinde 7,8 mıllıardy damýshy elderde ómir súredi (qazirgi kezde - 5,3 mıllıard). Al, eýropalyq násilder mólsheri qysqarady, bul týýdyń tómendeýimen ǵana emes, etnıkaaralyq jáne násilaralyq nekelerdiń ulǵaıýymen de túsindiriledi.
Dúnıejúzilik shokolad kúni. 1995 jyly alǵashqy ret frantsýzdar shokolad kúnin oılap tapty. Shokoladty jasaýdy birinshi atstekter úırendi degen pikir qalyptasqan. Olar ony «qudaılar asy» degen. Eýropaǵa alǵash jetkizilgen Ispan konkıstadorlary bul táttige «qara altyn» degen ataý berdi, jáne ony dene kúshin nyǵaıtýǵa jáne shydamdylyq úshin paıdalandy. Biraz ýaqyttan keıin Eýropada shokoladty aqsúıekter áýleti ǵana paıdalandy. Tanymal áıelder shokoladty afrodızıak dep eseptedi. Terezanyń anasy shokoladqa qumary boldy, al Pompadýr hanym shokolad qana qumarlyqty oıatady dep sengen. Tek 20-shy ǵasyrdyń basynda shokoladty óndiretin óndiris paıda bolǵannan bastap, aqsúıekter áýletine jatpaıtyn adamdar da shokoladty raqattana paıdalandy.
Qazirgi zaman ǵylymynyń aıtýy boıynsha shokoladta demalýǵa kómek kórsetetin, psıhologııany ornyna keltiretin elementteri bar. Shokoladtyń kúńgirt túri endorfındi týdyrady, endorfın - baqyt gormony, ol qýanysh ortalyǵyna áser etip, kóńil-kúıdi jaqsartady. Shokoladtyń «rakqa qarsy» kúshti áseri bar degen boljam da bar jáne aǵzanyń qartaıýyn tejeıtin qasıeti bar.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2005) Elbasy «Teńizde munaı operatsııalaryn júrgizý kezinde ónimdi bólý jónindegi kelisimder týraly» Zańǵa qol qoıdy. Qabyldanǵan zań munaı-gaz salasyndaǵy ónimdi bólý sharty negizindegi kelisimderdi júzege asyrýda Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq aýmaǵynda jáne Aral teńizinde munaı operatsııalaryn júrgizý quqyǵyn berýmen baılanysty quqyqtyq qatynastardy úılestiredi.
3 jyl buryn (2007) oblystyq máslıhattyń sheshimimen Aqtóbe oblysyndaǵy 11 aýyl jáne 2 aýyldyq okrýgtiń ataýy ózgertildi.
Atap aıtqanda, aýyldardyń «orys tildi» ataýlary burynǵy qazaqsha ataýyn nemese ataqty aqtóbelik jáne qazaqstandyqtardyń atyn aldy. Osylaısha, Aqtóbeniń irgesindegi Novostepanovka aýyly - Keńes Nokın atyndaǵy aýyl, Alǵa aýdanynyń Berezovka aýyly - Qaıyńdysaı aýyly, Qobda aýdanynyń Voznesenovka, Pıatıgorka jáne Qyzyltý aýyldary - Qýraıly, Bestaý jáne Egindibulaq aýyly dep atalatyn boldy. Ataqty kompozıtor Shámshi Qaldaıaqovtyń aty Qarǵaly aýdanynyń Aleksandrovka aýylyna berildi. Osy aýdannyń taǵy 2 aýyly - Erzerým men Borodınovka - Sarybulaq jáne Qaıraqty dep ózgertildi. Sondaı-aq Martók aýdanynyń Novomıhaılovka aýyly endi Baınassaı aýyly, Kazanka aýyly - Qazan aýyly, Muǵaljar aýdanynyń ıÝbıleınyı aýyly Altyndy aýyly dep atalatyn boldy. Alǵa aýdanynyń Klıýchevoı okrýgi - Úshqudyq aýyldyq okrýgi, Qobda aýdanynyń Belogorskıı aýyldyq okrýgy - Bestaý aýyldyq okrýgi dep ózgertildi.
1 jyl buryn (2009) Elbasy N.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine aqparattyq-kommýnıkatsııalyq jeliler máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» aqparattyq-kommýnıkatsııalyq jeliler arqyly el aýmaǵynda aqparat taratýmen baılanysty qarym-qatynastardy memlekettik retteý júıesin jetildirýge baǵyttalǵan Zańǵa qol qoıdy.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1980) entomolog, aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń doktory, professor HARIN Sergeı Aleksandrovıch dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. Sankt-Peterbordyń zoologııa jáne fıtopatologııa ınstıtýtyn bitirgen.
Qazaq ósimdik qorǵaý ǵylymı-zertteý ınstıtýty fıtopatologııa zerthanasynyń ǵylymı qyzmetkeri, meńgerýshisi, Qazaq aýyl sharýashylyq ınstıtýtynyń entomologııa kafedrasynyń oqytýshysy, dotsenti, professory, kafedra meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.
Ol qozanyń ósimdiginiń, jemis daqyldarynyń zııankesterin joıýdyń mehanıkalyq tásilderin óndiriske usynǵan.
«Spravochnık po borbe s vredıtelıamı selskohozıaıstvennyh kýltýr v Kazahstane» anyqtamalyǵynyń avtory.
40 jyl buryn (1970) Aqmola oblysy Egindikól aýdanynyń ákimi SULTANOV Bolat Ibragımuly dúnıege keldi.
Aqmola oblysynyń Esil aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetin, «Turan» ýnıversıtetin bitirgen.
Aqmola oblysy Atbasar aýdandyq ákimi apparatynyń quqyq jónindegi bas mamany, aýdandyq salyq komıtetinde, Aqmola oblysy Jaqsy aýdany ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldyń qyrkúıeginen.
