QazAqparat-Anons: Shildeniń 29-y men tamyzdyń 1-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Shildeniń 29-ynda Sý resýrstary komıtetinde «2010-2020 jyldarǵa arnalǵan «Aýyz sý» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

Shildeniń 31-inde egin oraǵyna ázirliktiń barysyna arnalǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń alqa májilisi ótedi.

QOǴAM

Tamyz aıynda Ystambulda Qazaqstan-Túrkııa yntymaqtastyǵy keńesiniń tórtinshi májilisi ótedi.

Qazaqstan Respýblıkasy ІІM-niń ákimshilik polıtsııa komıteti aǵymdaǵy jyldyń 26 shildesi - 11 tamyzy aralyǵynda múddeli memlekettik organdardyń, úkimettik emes uıymdardyń, jurtshylyq pen buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderin tarta otyryp, «Zorlyq-zombylyqsyz otbasy» aktsııasyn ótkizedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

Shildeniń 27-30-y kúnderi Beıjińde ótetin «Shyǵys marjandary» baıqaýyna qazaqstandyq 6 jas ónerpaz qatysady.

SPORT

Shildeniń 29-y kúni Merki qalasyndaǵy "Jastar" stadıonynda Qazaqstannyń jastar quramasy fýtboldan Jambyl oblysynyń quramasymen joldastyq kezdesý ótkizedi.

Taldyqorǵanda shildeniń 31-i men tamyzdyń 5-i aralyǵynda aýyr atletıkadan eresekter arasyndaǵy Qazaqstan chempıonaty ótedi

ASTANA

Shildeniń 29-30-y kúnderi Astana qalasynda Toleranttylyq pen dıskrımınatsııaǵa qarsy konferentsııa ótedi.

Maýsymnyń 29-y men qyrkúıektiń 1-i aralyǵynda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda «Nazarbaev jáne Qazaqstan» atty kórme ótedi.

Shildeniń 29-31-i aralyǵynda Astanada prokýratýra organdarynyń arasynda Bas prokýrordyń Kýbogy úshin mını-fýtbol chempıonaty ótedi. Bul shara QR Konstıtýtsııasynyń qabyldanýynyń 15 jyldyǵy qurmetine arnalyp otyr.

Shildeniń 29-ynda BNews.kz veb-portalynda «Aımaqtyq tehnoparkterdi, onyń ishinde tehnologııalyq bıznes-ınkýbatsııalaýdy damytý» taqyrybyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

Shildeniń 29-ynda Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Meniń Otanym - Qazaqstan» serııasynyń aıasynda jaryq kórgen «Baıanaýyl» kitabynyń tanystyrylymy bolady.

Shildeniń 30-ynda «Rixos Hotel Astana» qonaqúıinde «KazMeat&Milk 2010» atty I Halyqaralyq mal sharýashylyǵy forýmy ótedi.

Shildeniń 31-i men tamyzdyń 1-i kúnderi elordadaǵy «Metro» kóterme saýda ortalyǵynyń aýmaǵynda «Qaraótkel 2010» Qazaqstan agroónerkásip kesheni jetistikteriniń І jármeńkesi ótedi.

ALMATY

Almatydaǵy Dostyq sport kesheninde shildeniń 27-31-i kúnderi bokstan ashyq jeke chempıonat ótedi. Bul shara "Dınamo" deneshynyqtyrý sport qoǵamy birlestiginiń qazaqstandyq qoǵamynyń qurylǵanyna 85 jyl tolýyna arnalyp otyr.

Shildeniń 30-y kúni Almatyda "Qazaqstanda tabıǵatty qorǵaý baǵdarlamasyn jasaý men júzege asyrýǵa qoǵamdyq qatysýdyń áleýetin ósirý" jobasynyń 2 jylǵy jumysynyń nátıjesi shyǵarylady.

Almatyda shildeniń 31-i kúni «Goold disko festival» ótedi.

QOSTANAI

Shildeniń 29-ynda Qostanaı qalasy ákimshiligi ǵımaratynda «Kóp páterli turǵyn úıdi paıdalaný jáne tıimdi basqarý» taqyrybynda PIK tóraǵalary men qyzmetkerlerine arnalǵan oqý semınary ótkiziledi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER

ShІLDENІŃ 29-Y, BEISENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) elordada jańa saıabaq ashyldy. Ol Qazaqstan sportkesheniniń mańynda Aq Bulaq ózeniniń jaǵalaýynda ornalasqan. Jalpy aýmaǵy 11,32 ga quraıdy. Saıabaqta 2 myń 800 sharshy metrge gúl, 1800 aǵash kósheti otyrǵyzylǵan, 385 shamdar ornatylǵan. 2 myń 146 sharshy metrdi quraıtyn balalarǵa arnalǵan oıyn alańy bar. Munda múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan oıyn alańdary da bar. Sportshylarǵa arnalǵan jattyǵý oryndary kishigirim tennıs kortyn, basketbol alańyn, badmınton oınaıtyn alańdy quraıdy. Saıabaqtyń ortalyǵynda jalpy dıametri 18 metrdi quraıtyn sý burqaq ornalasqan.

5 jyl buryn (2005) Almatyda shildeniń 29 men 31 aralyǵynda «Taý samal» atty avtorlyq óleńderdiń festıvali ótti.

Uıymdastyrýshysy - Almaty oblysy ákimshiliginiń qoldaýymen «Aelıta» shyǵarmashylyq birlestigi. Sharaǵa qoldaý kórsetkender «Dilmah» saýda markasy, «Oil trade center» kompanııasy jáne «Shymbulaq» taý shańǵysy kýrorty.

1 jyl buryn (2009) Pavlodar oblysynda Esqara aýylynda jańa meshit ashyldy.

Kók kúmbezdi jáne tórt munaraly meshit mekteptiń janynan salynyp otyr. Bul kezdeısoq emes - meshitke Uly Otan soǵysy jyldary qaza tapqan burynǵy muǵalim Shaıdolla Ahmetovtyń (1910-1943) esimi berilgen.

Meshit Jelezın aýdany turǵyndarynyń qarjylaryna salynyp otyr, jaýyngerdiń uly men nemereleri de qomaqty úles qosty.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, «Ortalyq Qazaqstan» oblystyq gazetiniń basshysy - bas redaktory SEMBAEV Maǵaýııa Slanbekuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdanynyń Aqqora aýylynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Qaraǵandy oblystyq «Ortalyq Qazaqstan» gazetiniń tilshisi, bólim meńgerýshisi, respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha menshikti tilshisi, Qaraǵandy oblystyq «Ortalyq Qazaqstan» gazetiniń jaýapty hatshysy, bas redaktordyń birinshi orynbasary, bas redaktordyń mindetin atqarýshy, E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetinde jýrnalıstıka fakýltetiniń aǵa oqytýshysy, respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Qaraǵandy oblysy boıynsha menshikti tilshisi qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 1997 jyldyń qarashasynan.

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń «Mádenıet qaıratkeri» belgisiniń ıegeri. Qazaqstan Respýblıkasynyń merekelik medaldarymen marapattalǵan.

Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń, bas redaktorlardyń G.Tolmachev atyndaǵy syılyǵynyń laýreaty.

ShІLDENІŃ 30-Y JUMA

Júıe ákimshileri kúni. 1999 jyldan bastap shilde aıynyń sońǵy jumasynda korporatıvtik ákimshilik jáne úı júıeleri, derekter bazasy, poshta júıesi, programmalyq kompleks jáne basqa da júıeler mamandarynyń kásibı meıramy - Júıe ákimshileri kúni atalyp ótiledi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Almatyda «Ult taǵdyry» ulttyq-patrıottyq qozǵalysy quryldy.

Jańa qoǵamdyq ujymnyń maqsaty - elin, jerin súıetin, ulttyq qundylyqtarymyzdy qurmetteýge, ony ózgelerden talap etip júrgen ultjandy, namysshyl azamattarymyzdyń qaıratyn janymaq.

1 jyl buryn (2009) fızıka-matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııalyq ulttyq ýnıversıtetiniń dotsenti Baısalov Erjan Rahmetollauly «Qazaqtan Respýblıkasynyń bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri» ataǵyna ıe boldy.

ESІMDER

175 jyl buryn(1835-1929) ánshi, aqyn, kompozıtor JAıAÝ MUSA Baıjanuly dúnıege keldi.

Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynda týǵan. Jastaıynan halyq mýzykasymen, aýylǵa kelip-ketip júrgen ánshi-kúıshiler ónerimen tanysady. Ózi de án salyp, dombyra tartady. 1851 jyly Qyzyljarǵa (qazirgi Petropavl) kelip, orys tilin úırenedi. Ol dombyra, qobyz tartýmen qatar, syrnaı men skrıpka oınaýdy da meńgeredi. Qaladaǵy orkestrlerdiń, ánshilerdiń oryndaýyndaǵy kontsertterdi qyzyǵa tyńdaıdy. Bul onyń mýzykalyq-estetıkalyq talǵamyn qalyptastyrýda úlken ról atqardy. Jaıaý Musanyń Shoqan Ýálıhanovpen birge júrýi, Ybyraı Altynsarınniń óleńine («Kel, balalar, oqylyq») án shyǵarýy, óleńmen kúndelik jazýy, Abaıǵa óleń arnaýy, L.N. Tolstoı keıipkeriniń atyn balasyna qoıýy - onyń zaman lebin tereń sezingendigin baıqatady.

1854 jyly Omby qalasyndaǵy orys mektebinde oqyǵan. Osyndaǵy kitaphanadan Sankt-Peterbor, Máskeý, Qazan, Orynbor, Aqmola, taǵy basqa qalalarda shyǵatyn gazet-jýrnaldarmen, kitaptarmen tanysady. Jaıaý Musanyń tyrnaqaldy týyndysy «Qyzdar-aı» Ombyda dúnıege keldi. Ol týǵan aýylyna saýatty azamat, mýzykalyq aspaptarda sheber oınaıtyn ónerpaz bolyp oralady. Kele aýyl ómirine qyzý aralasty. Ákimderdiń, bı-bolystardyń paraqorlyǵyn áshkerelep, ásirese, Baıanaýyldyń aǵa sultany Musa Shormanov pen onyń inisi Mustafanyń zorlyq-zombylyǵyn aıtyp, Omby general-gýbernatoryna shaǵym jazady. Sol úshin aǵaıyndy Shormanovtar onyń astyndaǵy atyn tartyp alyp, «jaıaý» atandyrdy. Osy tusta shyǵarǵan «Aqsısa» áninde - áleýmettik teńsizdikke óz narazylyǵyn bildiredi. Bıligi júrip turǵan Shormanovtar ár túrli jala jaýyp, 1860 jyly ony Tobylǵa 12 jylǵa jer aýdartqan. «Súıindik», «Tutqyn zary» ánderi osy kezde shyqqan. Tutqynda 2 jyl bolǵannan keıin ózi suranyp áskerge ketedi. Ony Lıtvada Ortalyq Azııa joryǵyna daıyndalyp jatqan G.Chernıaevtiń otrıadyna jiberedi. 1863-1865 jyldary osy otrıadtyń júk batalony quramynda Shymkent, Áýlıe-ata (Taraz), Vernyı (Almaty) joryǵyna qatysqan. Chernıaevtiń halyqqa kórsetken zorlyǵyna qatty narazy bolyp, týǵan aýylyna oralady. Oǵan ata jaýlary elde de tynyshtyq bermeı, qaıta qýǵynǵa salǵan. Jergilikti halyqtyń aýyr turmysyn, bıleýshilerden kórgen zorlyq-zombylyǵyn aıtyp túsindirý úshin ol Sankt-Peterborǵa attanady. Biraq odan da qoldaý taba almaǵan soń, Latvııada, Polshada bolyp, sońynan Qazanǵa kelip aıaldaıdy. Jaıaý Musanyń ánshilik, kompozıtorlyq óneri halyq mýzykasymen tyǵyz baılanysta damydy. Sol tústa ómir súrgen Toqsanbaı, Janaq, Túbek, Kótesh, Jańabaı syndy aqyn-jyrshylardyń dástúrlerin úlgi tutyp, jańalyqqa qulash urdy. Jaıaý Musanyń áleýmettik teńsizdikti áshkereleıtin «Aqsısa», «Haýlaý», «Shormanovqa», «Tolǵaý», «Buzaý zary», «Tutqyn zary», «Súıindik», týǵan jer tabıǵatyn sýretteıtin «Baıanaýyl», «Jazdyń kúni», «Jazda», «Ulytaý», «Saryn»; ańshylyq-saıatshylyq týraly «Turymtaı», «Qarshyǵa», «Kógershin», kúldirgi «Qulbaı», «Qazan qyzdary», mahabbatty jyrlaıtyn «Sursha qyz», «Sholpan», «Sáýlem qyzdar», «Gaýhar qyz», «Láılim»; ómirlik serigi Saparǵa arnalǵan «Keldim, Sapar, basyńa» atty ánderi bar.

Sondaı-aq, ol - lırıkalyk sıpattaǵy «Qyz kúıi», «Qyz-bala kúıi», «Qyzqarqara», «Qamshylaý» sııaqty kúılerdiń de avtory. Jaıaý Musanyń mýzykalyq shyǵarmalary - halyqtyń ánshilik-oryndaýshylyq dástúri, sondaı-aq, qala áserinen paıda bolǵan marsh, bı yrǵaǵyndaǵy týyndylar negizinde damyǵan. Ánderinde dıatonıkalyq júıedegi ladtar basym. Jaıaý Musanyń ánderinde qazaq halyk ánderinde asa sırek kezdesetin qubylys - klassıkalyq mýzykanyń formasyn quraıtyn erekshelikter «Aqsısa», «Eskendir», «Turymtaı» ánderinen anyq baıqalady. Jaıaý Musa kompozıtor, ánshi ǵana emes, óz ánderine laıyqtap, óleń shyǵarǵan aqyn. Kóptegen mysqyl óleńderimen qatar «Shal men torǵaı», «Bódene men qanshyr» atty mysaldary da bar. Jaıaý Musa kóńilge túıgenderin oryssha, qazaqsha qaǵazǵa túsirip otyrǵan. Qazaq qoǵamynyń áleýmettik. isterine belsene aralasyp, ult mádenıetine eleýli úles qosqan. Jaıaý Musanyń kóptegen koljazbalary Almaty, Qazan, Sankt-Peterbor, Omby muraǵattarynan tabylǵan. Onyń ánderi men kúılerin alǵash notaǵa túsirip, jazyp alǵandar - A.Zataevıch, A.Jubanov, B.Erzakovıch, M.Lalınov; ánderin aıtyp berýshiler - Q.Babaqov, Q.Baıjanov, Á.Qashaýbaev, Q.Lekerov, J.Elebekov jáne Jaıaý Musanyń balasy Salyq Mýsın. Onyń mýzykalyq murasyn qazaq kompozıtorlary opera («Qyz Jibek», «Er Tarǵyn», «Birjan - Sara», «Be-ket»), sımfonııa, estrada janrlarynda paıdalanǵan. Jaıaý Musanyń ánderi qazirgi ánshilerdiń (Ermek Serkebaev, Qaırat Baıbosynov, t.b.) repertýarynan oryn aldy. Ánshi beınesi kórkem shyǵarmalarda, Z.Aqyshevtiń «Jaıaý Musa» romanynda somdalǵan.

Pavlodar oblysynyń Aqsý qalasyndaǵy mádenı-aǵartý ýchılışesi jáne Pavlodar qalasynyń bir kóshesi Jaıaý Musanyń esimimen atalǵan.

55 jyl buryn (1955) qazaqtyń ınjener-elektrıgi, tehnıka ǵylymynyń doktory, professor, «KazRENA» Qazaqstan ǵylymı bilim berý kompıýterlik jelisin paıdalanýshylar qaýymdastyǵynyń bas dırektory JAPAROV Barys Álikenuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanynda týǵan. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Q.Satbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti).

1976-1983 jyldary - ınjener, kishi, aǵa, ǵylymı qyzmetker. 1983-1989 jyldary - Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynda zerthana meńgerýshisi. 1989-1997 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Biliktilikti arttyrý jáne mamandardy qaıta daıarlaý memlekettik ınstıtýtynda (qazirgi Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik qyzmet akademııasy) kafedra meńgerýshisi, ǵylymı-metodıkalyq jumystar boıynsha prorektory jáne birinshi prorektory. 1997-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Túrik Respýblıkasyndaǵy Elshiliktiń keńesshisi. 1999-2000 jyldary "NOKIA NETWORKS OY" belgili telekommýnıkatsııalyq birlestiginde qyzmet atqardy. 2001-2004 jyldary - Bilim berý jelisi akademııasynda halyqaralyq baılanystardyń dırektory, joba jetekshisiniń orynbasary. 2001 jyly «KazRENA» Qazaqstan ǵylymı bilim berý kompıýterlik jelisin paıdalanýshylar qaýymdastyǵyn qurdy, keıinnen onyń bas dırektory bolyp saılandy. 2004 jyldan «RENATA» Trans-Azııalyq ǵylymı bilim berý kompıýterlik jelisi qaýymdastyǵy dırektorynyń mindetin atqarýshy qyzmetin atqarady. 1995 jyldan «Birikken Álemniń Kolledjder» (United World Colleges ) Ulttyq suryptaýshy komıtetin basqarady.

Y.Altynsarın atyndaǵy medalmen, A.Baıtursynov atyndaǵy kúmis medalmen, NATO-nyń Qurmet sertıfıkatymen marapattalǵan. Ǵylym men tehnıka tóńiregindegi eń jaqsy óńdeý úshin Qazaqstan komsomoly syılyǵynyń ıegeri.

ShІLDENІŃ 31-І, SENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) «Qazposhta» AQ «Sáýlet» serııasynan Beıbitshilik jáne Kelisim saraıy beınelengen jańa poshtalyq markasyn aınalymǵa engizdi.

Beıbitshilik jáne Kelisim Saraıy Qazaqstan halyqtarynyń konfessııa aralyq kelisimderin nyǵaıtady. Onyń qurylysy týraly sheshim 2003 jyly Álemdik dástúrli dinder sezinde qabyldanǵan bolatyn. Ǵımarat Esil ózeniniń sol jaq jaǵalaýynda ornalasqan.

Markanyń tırajy - 50000 dana.

3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev Taldyqorǵan qalasyndaǵy «Granıta plıýs» JShS-nyń keramıkalyq-granıttik taqta óndiretin zaýyttyn iske qosty. Quny 6 mln. evrolyq ıtalıandyq «Sakmı» fırmasy jabdyqtaǵan kásiporynnyń óndiristik qýattylyǵy jylyna 2 mln. sharshy metr keramıkalyq-granıttik taqtany quraıdy.

1 jyl buryn (2009) Pavlodar oblysynyń Ekibastuz qalasyna qarasty Óleńti aýyldyq okrýgynyń Taı aýylynda Sultan qoja atyndaǵy jańa meshit ashyldy.

500-ge tarta adam sııatyn ǵımarat qyzyl kirpishten kúmis kúmbezden salynǵan.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-1944) Keńes Odaǵynyń Batyry SÝHAMBAEV Aǵadil dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Baızaq aýdanynda týǵan. 1939 jyly «Dıqan» orta mektebin bitirgen.

Týǵan aýyly «Qarasýda» traktorshy bolyp jumys istegen. 1940 jylǵy qazanda Qyzyl Armııa qataryna shaqyrylǵan. Áskerı boryshyn Tomsk qalasynda ótep júrgen jerinen soǵysqa attanǵan. 31-Armııanyń 628-Qyzyl Týly atqyshtar polki quramynda nemis basqynshylaryna qarsy soǵysyp, avtomatshylar bólimshesiniń komandıri bolǵan. 1944 jyly shilde aıynda polıak derevnıasyn azat etý úshin bolǵan urysta Aleksandr Matrosov erligin qaıtalap, dzottyń aýyzyn keýdesimen japqan. Batyrdyń súıegi Lıtva Respýblıkasynyń Drýskınenkaı qalasynda jerlengen.

KSRO Joǵarǵy Keńesiniń Jarlyǵymen 1944 jylǵy naýryzdyń 24-de oǵan Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berildi.

2005 jyly Taraz qalasynda oǵan eskertkish ornatylǵan. Avtory - músinshi Seıitkerim Momysh, sáýletshisi - Rústem Bodaýbekov. Eskertkish qalalyq áskerı komıssarıaty ǵımaratynyń aldynda, Abaı men Qonaev kósheleriniń qıylysyna ornatylǵan.

55 jyl buryn (1955) jýrnalıst, ádebı synshy, «Central Asia Monitor» gazetiniń bas redaktory ǴABDÝLLIN Bıgeldi Qaıyrdosuly dúnıege keldi.

Aqmola oblysynyń Makın aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

«Lenınskaıa smena» gazetiniń ádebı birlestiginde jetekshi, «Kazahstanskaıa pravda» gazetinde tilshi, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy nasıhattaý bıýro dırektorynyń orynbasary, «Jibek joly» halyqaralyq qory bas dırektorynyń orynbasary, «Tań» telekompanııasynyń bas redaktory, «Novoe pokolenıe» gazetiniń bas redaktory, «Bıik El» JShS-nyń bas dırektory, «XXI vek» gazetiniń bas redaktory, Vashıngton qalasynda Languages «Institute Inlingua» oqytýshy, «Azattyq» radıosynda tilshi qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2004 jyldyń jeltoqsanynan.

300-den astam jarııalanǵan jumystardyń avtory. Orys tiline Q.Jumadilovtyń «Zemlıa ottsov», H.Rahımovanyń «Seńgirdiń qupııasy», T.Jurtbaevanyń «Kallekı» romandaryn tárjimalaǵan.