QazAqparat-Anons: sáýirdiń 28-i men mamyrdyń 3-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMET Sәýirdiң 28-inde Densaýlyқ saқtaý mınıstrliginde aptalyқ brıfıng өtedi. PARLAMENTSәýirdiң 27-si men 30-y aralyғyndaғy Parlament Mәjilisiniң aptalyқ josparynda azdaғan өzgerister bar. Mamyr meıramyna baılanysty jұmys aptasy tөrt kүn bolady. Dүısenbi, sәýirdiң 27-si kүni Zaңnama jәne sot-құқyқtyқ reforma komıtetiniң jұmys tobynda өlim jazasyna қatysty zaң jobasy қaralsa, Ekonomıkalyқ reforma jәne өңirlik damý komıtetiniң jұmys tobynda tұtynýshylardyң құқyқtaryn қorғaý týraly zaң jobasy talқyғa salynady. Seısenbi, beısenbi kүnderi Palatanyң salalyқ komıtetterinde құrylғan jұmys toptarynda birқatar zaң jobalary talқylanady.Al sәrsenbi, sәýirdiң 29-y kүni Mәjilistiң kezekti jalpy otyrysy өtedi dep josparlanyp otyr.Beısenbi, sәýirdiң 30-y kүni Mәjilis Bıýrosynyң otyrysy өtetini belgilengen. ҚOҒAMElimizde 2009 jylғy aқpannyң 17-si men shildeniң 1-i aralyғynda shaғyn jәne orta kәsipkerlik sýbektilerin tekserýge moratorıı jarııalandy.Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstrliginiң kөliktik baқylaý komıtetiniң ұıymdastyrýymen aғymdaғy jylғy naýryzdyң 30-y men sәýirdiң 30-y aralyғynda «Taza aýa» atty aktsııa өtkiziledi. Bұl aktsııanyң basty maқsaty ? Қazaқstan Respýblıkasy zaңnamasynyң ekologııalyқ talaptary boıynsha өreskel tәrtip bұzýshylardy anyқtaý jәne tasymaldaýshylar men avtokөlikterden shyғatyn lastaýshy zattar mөlsheriniң құramy normalaryna қataң baқylaý ornatý.Sәýirdiң 15-i men mamyrdyң 20-sy aralyғyndaғy «Eң үzdik stýdent ? 2009» respýblıkalyқ syılyғyna baıқaý өtedi. Baıқaý 8 atalym boıynsha jүrgizilmek. Olar ? jýrnalıstıka, ғylym, sport, halyқtyқ shyғarmashylyқ, dızaın jәne қoldanbaly өner, mýzykalyқ- estradalyқ өner, әdebıet jәne қoғamdyқ jұmystar. Saıysқa 16 men 25 jas aralyғyndaғy jastar қatysa alady. Jeңimpazdarғa «Eң үzdik stýdent ? 2009» ataғy berilip, dıplom, mүsinshe men baғaly syılyқ tabys etiledi.Sәýirdiң 27-si men mamyrdyң 11-i aralyғynda «Jastardyң kadrlyқ rezervi» atty jobanyң baıқaýy өtedi. Elbasy tapsyrmasyna sәıkes ұıymdastyrylyp otyrғan bұl baıқaýғa jıyrma toғyz jasқa deıingi otandyқ jәne sheteldik oқý ornyn bitirgen jas mamandar men JOO-nyң soңғy kýrs stýdentteri қatysa alady. Sәýirdiң 28-30-y kүnderi EҚYҰ-nyң Demokratııalyқ ınstıtýttar jәne adam құқyқtary jөnindegi bıýrosynyң dırektory ıAnesh Lenarchıchtiң Қazaқstanғa sapary өtedi ASTANASәýirdiң 28-inde «Rıksos» otelinde «Telekom-2009: korporatıvtik sektorғa arnalғan ınnovatsııalyқ sheshimder» taқyrybynda forým өtedi. Sәýirdiң 28-inde Astana Іshki ister departamentinde aptalyқ brıfıng өtedi. Sәýirdiң 28-inde «Nұr Otan» partııasynyң elordalyқ fılıalynda Halyқtyқ baқylaý komıtetiniң otyrysy өtedi. Sәýirdiң 28-inde Үndistan elshiliginde үndi Elshisimen kezdesý bolady. Sәýirdiң 28-inde Astanada ҚR Prezıdenti janyndaғy Memlekettik basқarý akademııasynda «Sybaılas jemқorlyқpen kүresý strategııasy: problemalar men basymdyқtar» taқyrybynda halyқaralyқ konferentsııa өtedi. Eýropadaғy қaýipsizdik pen yntymaқtastyқ ұıymynyң қoldaýymen өtkiziletin bұl sharaғa Prezıdent Әkimshiliginiң, «Nұr Otan» partııasynyң өkilderi, EҚYҰ sarapshylary, senatorlar, memlekettik organdardyң basshylary, Joғarғy sot pen jergilikti sottardyң sýdıalary, үkimettik emes ұıymdardyң өkilderi, sondaı-aқ Reseıdiң Sibir memlekettik қyzmet akademııasynyң rektory Evgenıı Boıko қatysady.Sәýirdiң 28-i kүni «Telekom - 2009: korporatıvtik sektor үshin ınnovatsııalyқ sheshimder» atty forým өtediElordada aғymdaғy jylғy mamyrdyң 1-inen bastap «Astanaenergııataratý» JShS elektr energııasyna tarıfterdi 1 kVt/saғatқa 5,62 teңgeden қosymsha құn salyғyn қosa eseptegende 6,04 teңgege deıin өsirmek.Sәýirdiң 28-inde Astanadaғy қataң jүıedegi tүzeý mekemesindegi jazasyn өteýshiler tanymal aқyn Nesipbek Aıtұlymen kezdesedi. ALMATY Sәýirdiң 25-30-y kүnderi fýtboldan ІІ «ҚR Prezıdenti kýbogy» halyқaralyқ jasөspirimder týrnıri өtýde.Sәýirdiң 28-inde Araldy құtқarý halyқaralyқ қorynyң (HAҚҚ) құryltaıshy ? memleketteri basshylarynyң sammıti өtediSәýirdiң 28-inde «Rahat-Palas» қonaқүıinde Kedendik yntymaқtastyқ jөnindegi қazaқstan-koreı komıtetiniң 4-shi otyrysy өtediSәýirdiң 28-inde Oқýshylar saraıynda Shәkәrim oқýlary өtedi. AIMAҚAҚTӨBE OBLYSYSәýirdiң 26-sy men 29-y aralyғynda Halyқaralyқ astronomııa kүnine arnalғan «Astron-2009» ekinshi aımaқtyқ astronomııalyқ konferentsııasy өtedi. Oblystyқ bilim jәne mәdenıet basқarmalarynyң қoldaýymen ұıymdastyrylғan konferentsııaғa Atyraý, Batys Қazaқstan jәne Aқtөbe oblystarynan 8-10-shy synyp oқýshylary қatysady. Konferentsııanyң basty maқsaty ?mektep oқýshylarynyң astronomııa men ғarysh salasyna қyzyғýshylyғyn oıatý. Үsh kүn ishinde oқýshylar өzderiniң ғylymı jobalaryn қorғaıdy, T.Bıgeldınov atyndaғy Aқtөbe әýe қorғanysy kүshteriniң әskerı ınstıtýtynda bolady, jıynnyң құrmetti қonaғy - ғarysh tehnıkasynyң eңbek siңirgen synaýshysy, professor, general-maıor V.T.Dovganmen, astronomııa mamandarymen kezdesedi.BATYS ҚAZAҚSTANSәýirdiң 1-i men mamyrdyң 1-i aralyғynda Oral қalasynda tazalyқ aılyғy jarııalandy. Osyғan oraı қala әkimdiginiң құrylymdyқ bөlimsheleri men tұrғyn үı-kommýnaldyқ salasy kәsiporyndary aýқymdy jұmys kөlemin atқarmaқ. Tazalyқ aılyғy jarııalanýyna baılanysty Oral қalalyқ ardagerler keңesi үndeý қabyldady. Onda ardagerler mekeme-kәsiporyndar, ұıymdar basshy-қyzmetkerleri men қala tұrғyndaryn aılyққa belsendi қatysýғa shaқyrғan. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ATAÝLY KҮNDER, ELEÝLІ OҚIҒALAR SӘÝІRDІҢ 28-І, SEISENBІEңbekti қorғaýdyң dүnıejүzilik kүni. Әlemniң 100-den astam elinde atap өtiledi. Atalmysh kүndi atap өtý ıdeıasy 1989 jyly amerıkandyқ jәne kanadalyқ jұmysshylardyң қaza tapқan jұmysshylardy eske alý maқsatynda өtkizgen kүnnen (the Workers Memorial Day) bastaý alady. 2001 jyly jyldan bastap jyl saıyn atap өtiledi. ESTE ҚALAR OҚIҒALAR51 jyl bұryn (1958) Soltүstik Қazaқstan oblystyқ televıdenıe jәne radıo habarlaryn taratý komıteti құryldy.10 jyl bұryn (1999) Batys Қazaқstan oblystyқ fılarmonııasyna әnshi, Қazaқstannyң halyқ әrtisi Ғarıfolla Құrmanғalıevtiң esimi berildi.3 jyl bұryn (2006) Almatyda Қydyrәli Bolmanov pen Қaraқat Әbildınanyң «Aınalaıyn», «Arý ғұmyr» dep atalatyn jaңa lazerli kүıtabaқtarynyң tұsaýkeseri boldy. Bұl «Mýlen Rýj» kesheni bazasynda 2005 jyldyң қarasha aıynda құrylғan «Arman prodakshn» dybys jazý stýdııasynyң alғashқy jobasy. Stýdııa қazaқstandyқ әıgili estrada jұldyzdary men jas mýzykanttarғa kәsibı dybys jazý men saz өңdeý қyzmetin ұsynady.ESІMDER105 jyl bұryn (1904-1974) tarıh ғylymynyң kandıdaty, Ұly Otan soғysynyң ardageri ӘDІLGEREEV Halel Mұhamedjanұly dүnıege keldi. Batys Қazaқstan oblysynda týғan. Қazan shyғys pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Abaı atyndaғy Қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң, Shymkent mұғalimder ınstıtýtynyң dekany, dırektory, kafedra meңgerýshisi, dotsenti қyzmetterin atқarғan. Ғalym қazaқ әdebıettanýshylary men tarıhshylarynyң tұrpaıy sotsıalıstik әdistemelerine қarsy shyғyp, shoқantanýdy bastaýshylardyң, S.Aspandııarov týraly alғash қalam tartқandardyң biri boldy. Kenesary Қasymov bastaғan қazaқ halқynyң ұlt-azattyқ қozғalysy jөninde tarıhshy E.Bekmahanovtyң tұjyrymdamasyn қoldaғany үshin saıası қýғynғa ұshyraғan.60 jyl bұryn (1949) Қazaқstan Respýblıkasy bәsekelestikti қorғaý agenttiginiң tөraғasy, ekonomıka ғylymynyң kandıdaty, dotsent, kүresten sport sheberi, Қazaқstannyң үsh dүrkin chempıony ESENBAEV Mәjıt Tөleýbekұly dүnıege keldi. Pavlodar oblysynda týғan. Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. 1981-1989 jyldary ? Қaraғandy pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң oқytýshysy, aғa oқytýshysy, dotsenti, kafedra meңgerýshisi, Қaraғandy oblystyқ halyқ depýtattary keңesi Atқarý komıtetiniң Bas josparlaý-ekonomıkalyқ basқarmasy bastyғynyң orynbasary. 1989-1994 jyldary ? Қaraғandy oblystyқ halyқ depýtattary keңesiniң Atқarý komıteti tөraғasynyң orynbasary ? Қaraғandy қalalyқ ekonomıka jөnindegi komıtetiniң tөraғasy, Қaraғandy oblystyқ әkimdigi basshysynyң orynbasary ? Қaraғandy қalalyқ ekonomıka jәne қarjy komıtetiniң tөraғasy, Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstrligi Bas salyқ ınspektsııasynyң bastyғy ? Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstriniң birinshi orynbasary. 1994-1997 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Memlekettik salyқ komıtetiniң tөraғasy, Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstrligi Salyқ komıtetiniң tөraғasy. 1997-1999 jyldary ? Қaraғandy oblysynyң әkimi. 1999-2002 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstri. 2002-2003 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Ekonomıka jәne saýda mınıstri, Indýstrııa jәne saýda mınıstri. 2003-2004 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң Kөmekshisi. 2004-2008 jyldary ? Aқmola oblysynyң әkimi. Қazirgi қyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi. «Parasat», «Қazaқstan Respýblıkasynyң tұңғysh prezıdenti N.Nazarbaev» ordenderimen, medaldarmen marapattalғan.50 jyl bұryn (1959) Қazaқstan Respýblıkasynyң AҚSh-taғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi YDYRYSOV Erlan Әbilfaıyzұly dүnıege keldi. Қaraғandy oblysynda týғan. Mәskeý memlekettik halyқaralyқ қatynastar ınstıtýtyn, KSRO Syrtқy ister mınıstrligi Dıplomatııalyқ akademııasyn bitirgen. Қazaқ KSR Syrtқy ister mınıstrligi konsýldyқ bөliminiң ekinshi hatshysy, mınıstrdiң kөmekshisi, bөlim meңgerýshisi, halyқaralyқ ekonomıkalyқ қatynastar jөnindegi keңesshi қyzmetterin atқarғan. 1995-1996 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң basқarma bastyғy, Erekshe tapsyrmalar jөnindegi elshisi. 1996-1997 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң kөmekshisi. 1997-1998 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstriniң birinshi orynbasary, Syrtқy ister vıtse-mınıstri ? 1-shi departament dırektory. 1998-1999 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstriniң birinshi orynbasary. 1999-2002 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstri, mınıstrdiң birinshi orynbasary. 2002-2007 jyldary Қazaқstan Respýblıkasynyң Ұlybrıtanııa jәne Soltүstik Irlandııa Құrama Koroldigindegi Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi, Қazaқstan Respýblıkasynyң Shved Koroldigindegi, Norvegııa Koroldigindegi, Irlandııa Respýblıkasyndaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi mindetin қosa atқarýshy қyzmetin atқarғan. Қazirgi қyzmetinde 2007 jyldan bastap isteıdi. «Құrmet» ordenimen, medaldarmen marapattalғan. SӘÝІRDІҢ 29-Y, SӘRSENBІHalyқaralyқ bı kүni. Bұl mereke ıÝNESKO-nyң sheshimimen 1982 jyldan bastap, frantsýzdyқ baletmeıster, bı өneriniң reformatory әri teoretıgi Jan Jorj Noverdiң (1727-1810) týғan kүnine oraı atap өtiledi.Halyқaralyқ hatshy (sondaı-aқ dırektordyң kөmekshileriniң, keңse-menedjerleriniң, t.b.) kүni. Sәýirdiң soңғy aptasyndaғy sәrsenbide atap өtiledi.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR69 jyl bұryn (1940) Қazaқ memlekettik akademııalyқ drama teatrynda Ғabıt Mүsirepovtiң «Қozy Kөrpesh ? Baıan sұlý» pesasynyң premerasy қoıyldy.18 jyl bұryn (1991) Halyқaralyқ horeografııa қaıratkerleri қaýymdastyғy «Balettik Benýa» syılyғyn bekitti. Bұl syılyқ jyl saıyn sәýirdiң 29-daғy Halyқaralyқ bı kүninde tabys etiledi.7 jyl bұryn (2002) «Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaғy Ұlttyқ keңes құrý týraly» Jarlyқ jaryқ kөrdi.ESІMDER55 jyl bұryn (1954) aқyn, Қazaқstan Respýblıkasy Jýrnalıstıka akademııasynyң akademıgi, Қazaқstan Memlekettik syılyғynyң jәne Қazaқstan Jýrnalıster odaғynyң M.Jұmabaev atyndaғy syılyғynyң laýreaty ESDӘÝLET Ұlyқbek Orazbaıұly dүnıege keldi. Shyғys Қazaқstan oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin, A.Gorkıı atyndaғy Әdebıet ınstıtýty janyndaғy Joғary әdebı kýrsty bitirgen. «Қazaқstan pıoneri» gazetinde, «Jazýshy» baspasynyң poezııa redaktsııasynda redaktor, «Қazaқ әdebıeti» gazetinde bөlim meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1988-1991 jyldary ? Қazaқstan Jazýshylar odaғy basқarmasynyң hatshysy. 1991-1993 jyldary ? «Jas қazaқ» gazetiniң bas redaktory. 1993-1997 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң bas mamany. 1997-2001 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Mәdenıet, aқparat jәne қoғamdyқ kelisim mınıstrligi Tilderdi damytý departamentiniң bөlim meңgerýshisi. 2001-2002 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keңsesiniң sektor meңgerýshisi. 2002 jyldan bastap «Қazaқ әdebıeti» gazetiniң bas redaktory bolғan. Aқynnyң «Қanat қaқty», «Jaratylys», «Kөzderiңe ғashyқpyn», «Jұldyz jaryғy», «Altaıdyң altyn tamyry», «Zaman-aı», «Kıiz kitap», t.b. jyr jınaқtary jaryқ kөrgen. Onyң өleңderine belgili sazgerler әn jazғan. Birқatar өleңderi shet el tilderine aýdarylғan. Өzi de kөrkem aýdarma salasynda M.Lermontov, A.Blok, N.Rýbtsov týyndylaryn қazaқ tiline tәrjimalaғan. «Құrmet» ordenimen marapattalғan. SӘÝІRDІҢ 30-Y, BEISENBІVetnamda jeңis kүni. 1975 jyly Oңtүstik Vetnamnyң basty қalasy Saıgon azat etildi. Bұl soғystyң aıaқtalýyna jәne oңtүstik pen soltүstiktiң birigýine jol ashty.Shvetsııa Koroldiginiң ұlttyқ meıramy ? Koroldiң týғan kүni (1946). Shvetsııa ? Batys Eýropada ornalasқan memleket. Skandınavııa tүbeginde oңtүstik, oңtүstik-batystan soltүstik, soltүstik-shyғysқa қaraı 1600 shaқyrymғa, shyғystan batysқa 400 shaқyrymғa sozyla ornalasқan. Batysynda Norvegııamen, soltүstik-shyғysynda Fınlıandııamen shektesedi. Oңtүstigi men shyғysy Baltyқ teңizi men Botnııa shyғanaғymen shaıylady. Oңtүstik-batys jaғalaýy Skagerrak, Kattegat, Eresýnn bұғazdary arқyly Danııamen ұlasady. Sonymen қatar Baltyқ teңizindegi Gotland jәne Eland araldary da osy memleketke қaraıdy. Astanasy ? Stokgolm қalasy. Memlekettik tili ? shved tili. Aқsha birligi ? shved kronasy. Shvetsııa ? konstıtýtsııalyқ monarhııa. Memleket basshysy ? korol. Joғarғy atқarýshy organy ? Үkimet. Zaң shyғarýshy joғarғy organy bir palataly parlament ? Rıksdag. Қazaқstan Respýblıkasy men Shvetsııa Koroldigi arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy sәýirdiң 7-inde ornatyldy. Nıderlandy Koroldiginiң ұlttyқ meıramy ? Koroleva kүni. Nıderlandy ? Batys Eýropada ornalasқan memleket. Beıresmı ataýy ? Gollandııa. Soltүstiginen jәne batysynan Soltүstik teңiz қorshap jatyr. Oңtүstiginde Belgııamen, shyғysynda Germanııamen shektesedi. Sonymen қatar batys Frız araldary da osy koroldiktiң құramyna kiredi. Әkimshilik jaғynan 12 provıntsııaғa bөlinedi. Astanasy ? Amsterdam қalasy. Biraқ korol rezıdentsııasy, parlamenti, үkimeti jәne dıplomatııalyқ өkildikteri Gaaga қalasynda ornalasқan. Memlekettik tili ? nıderland tili. Aқsha birligi ? eýro. Nıderlandy ? konstıtýtsııalyқ monarhııa. Memleket basshysy ? korol. Joғarғy atқarýshy organy ? Mınıstrler Kabıneti. Zaң shyғarýshy joғarғy organy eki palataly parlament ? Bas shtat. Қazaқstan Respýblıkasy men Nıderlandy Koroldiginiң arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy қyrkүıektiң 10-ynda ornatyldy.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR91 jyl bұryn (1918) Tashkentte өtken Tүrkistan keңesteriniң V tөtenshe aımaқtyқ sezinde RKFSR құramyndaғy Tүrkistan Avtonomııalyқ Keңestik Sotsıalıstik Respýblıkasy jarııalandy.70 jyl bұryn (1939) Nıý-Iorkta Bүkilәlemdik өndiristik kөrme ashyldy. Osy kөrmeniң ashylýyn kөrsetýmen AҚSh-ta tұraқty tүrde telehabarlar taratý bastaldy.4 jyl bұryn (2005) koreılik ıÝng Seýk Park (Oңtүstik Koreıa) jaıaý Soltүstik polıýsқa jetti.ESІMDER30 jyl bұryn (1979) shahmattan halyқaralyқ dәrejedegi sport sheberi, halyқaralyқ grossmeıster, Jasөspirimder arasynda shahmattan Әlem chempıony, Қazaқstan jastar Kongresiniң mүshesi SADÝAҚASOV Dәrmen Қanatұly dүnıege keldi. Astana қalasynda týғan. L.Gýmılev atyndaғy Eýrazııa ұlttyқ ýnıversıtetin bitirgen. Jattyқtyrýshysy ? Asanov Bolat. Ol 1998 jyly 20 jasқa deıingi jasөspirimder arasynda әlem chempıony atandy. 1999-2004 jyldary Қazaқstannyң erler arasynda үsh dүrkin chempıony boldy. 2004 jyldyң tamyzynda Kopengagen (Danııa) қalasynda shahmattan өtken halyқaralyқ týrnırde altyn jүldeni jeңip aldy. 2007 jyldan Karnegı Mellon (AҚSh) ýnıversıtetinde oқıdy. «Құrmet» ordenimen marapattalғan.