QazAqparat-Anons: sáýirdiń 27-si men mamyrdyń 2-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Sáýirdiń 27-sinde saǵat 17.00-de Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginde Premer-Mınıstrdiń orynbasary - Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri A.Isekeshevtiń tóraǵalyǵymen keńeıtilgen otyrys ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótedi.

Sáýirdiń 28-inde QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi «KazGerStroı» qazaqstan-germandyq holdıngi bazasynda (Qyrqynshy stansasynyń mańynda) «Jol jamylǵysyn tóseý jáne kútip ustaý jónindegi qazirgi zamanǵy tehnologııalar» taqyrybynda ǵylymı-tehnıkalyq semınar-keńes ótkizedi. Semınarǵa jol qurylysy salasyndaǵy kásiporyndar men mamandar, ǵalymdar men praktıkter qatysady. Semınar barysynda avtomobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy Zamır Saǵynov pen saraptaý uıymdar ókilderi qatysýymen jýrnalısterge arnalǵan brıfıng uıymdastyrylady.

PARLAMENT

Sáýirdiń 27-sinde Parlament Senatynda depýtattar «QazAgro» aktsıonerlik qoǵamynyń Basqarma tóraǵasy Asyljan Mamytbekovpen kezdesedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

Sáýirdiń 28-inde máskeý ýaqyty boıynsha saǵat 21.10-da «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan «Progress M-05M» júk kemesi ushyrylady.

ÁLEM

Sáýirdiń 27-si men mamyrdyń 4-i aralyǵynda Ázirbaıjan astanasy - Bakýde mektep oqýshylarynyń hımııa páninen Mendeleev olımpıadasy ótedi.

Sáýirdiń 28-i men 30-y aralyǵynda Venada TMD jáne Shyǵys Eýropa elderiniń IV Vena ekonomıkalyq forýmy ótedi.

Mamyrdyń 1-i men qazannyń 30-y aralyǵynda Shanhaıda «EKSPO-2010» halyqaralyq kórmesi ótedi. Oǵan 50 halyqaralyq uıym qatysady.

QOǴAM

Sáýirdiń 15-inen mamyrdyń 15-ine deıin elimizde «Balalar - bizdiń bolashaǵymyz» aktsııasy ótýde.

Sáýirdiń 9-ynan mamyrdyń 9-yna deıin elimizde Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan «Erlik dańqy óshpeıdi» aktsııasy ótýde.

Sáýirdiń 23-i men 30-y aralyǵynda Qazaqstanda «Igilikti is - ár kún saıyn» uranymen Іzgilik aptalyǵy ótýde.

SPORT

Sáýirdiń 15-i men mamyrdyń 15-i aralyǵynda Qazaqstanda «Balalar - bizdiń bolashaǵymyz» atty aktsııa ótýde.

Sáýirdiń 9-y men mamyrdyń 9-y aralyǵynda Qazaqstanda Uly Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan «Erlik dańqy óshpeıdi» atty aktsııa ótýde.

Sáýirdiń 23-i men 30-y aralyǵynda Qazaqstanda «Ár kún saıyn - bir izgi is» degen uranmen Іzgilik aptalyǵy ótýde.

Mamyrdyń 1-i men 9-ynda qazaqstandyqtar úsh kúnnen demalady. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy merekeler týraly» Zańǵa sáıkes, Qazaqstanda demalys jáne mereke kúnderi sáıkes kelgen jaǵdaıda merekeden keıingi jumys kúni demalys kúni bolady. ıAǵnı, bıyl qazaqstandyqtar mamyrdyń 1-,2-,3- jáne 8-,9-,10-y kúnderi demalatyn bolady.

Sáýirdiń 21-30-y aralyǵynda Kókshetaýda qyzdar komandalary arasynda basketboldan QR XVIII chempıonatynyń jartylaı fınaldyq jáne fınaldyq oıyndary ótýde.

Sáýirdiń 25-30-y aralyǵynda Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kýbogi úshin fýtboldan dástúrli halyqaralyq týrnır ótedi. Bul sharany Qazaqstannyń Fýtbol federatsııasy men «Nur Otan» partııasy uıymdastyryp otyr.

Sáýirdiń 25-i men mamyrdyń 2-si aralyǵynda Bakýde jastar arasynda bokstan XVI Álem chempıonaty ótýde.

Sáýirdiń 28-i men mamyrdyń 3-i aralyǵynda Bangkokte jastar men jasóspirimder arasynda dzıýdodan Azııa chempıonaty ótedi.

ASTANA

Sáýirdiń 26-27-sinde «Kórme» ortalyǵynda TMD elderi muǵalimderiniń І sezdi ótedi.

Sáýirdiń 27-29-ynda Astanada Jastar forýmy ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde Astana ákimdiginde Reseıdiń Tambov qalasynyń meri men Astana ákiminiń arasynda memorandýmǵa qol qoıý rásimi ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetinde «Túlek-2010» VI jármeńkesi ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde Ulttyq baspasóz klýbynda «Eýrazııa: mádenıetter men urpaqtar dıalogy» halyqaralyq forýmyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

Sáýirdiń 27-sinde Reseı ǵylym jáne mádenıet ortalyǵynda «Jańa býynnyń elektrondyq bilim resýrstary men zamanaýı bilim berý tehnologııalary» degen taqyrypta sheberlik sabaǵy bolady.

ALMATY

Sáýirdiń 26-sy men mamyrdyń 1-i aralyǵynda Almatyda «Jobalardy tájirıbelik basqarý» degen taqyrypta semınar ótedi.

Sáýirdiń 27-28-inde Almatyda Eýrazııalyq medıa-forýmnyń ІH konferentsııasy ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde Oqýshylar saraıynda Jas jol ınspektorlaryny 38-shi qalalyq sleti bolady.

Sáýirdiń 27-sinde Almaty ákimdiginde Qazaqstannyń Keden Odaǵyna qosylýymen jáne Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistiktiń qurylýymen baılanysty máselelerdi talqylaýǵa arnalǵan keńes ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde №34 mektep-gımnazııasynda Uly Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan «Jeńis sabaǵy» aktsııasy ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde qalalyq perzenthanada «Aıala» qaıyrymdylyq qorynyń aktsııasy ótedi.

Sáýirdiń 27-sinde 70-shi razezdegi №61993 áskerı bólimde «Qazbrıg» qazaqstandyq bitimgershiler brıgadasynyń Daıyndyq ortalyǵynyń ashylý rásimi bolady.

Sáýirdiń 27-sinde Qazaqstannyń Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda «Soltústik-Shyǵys Azııadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtastyq jáne EQYU: qaýipsizdik salasyndaǵy jan-jaqty yntymaqtastyq» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

Sáýirdiń 28-inde Aqsaı-2 yqshamaýdanyndaǵy №2 balalar úıinde «Almatynyń aportyn jandandyraıyq!» dep atalatyn kóktemgi qaıyrymdylyq aktsııasy ótedi.

Sáýirdiń 29-y men mamyrdyń 20-sy aralyǵynda Memlekettik murajaıda Germanııanyń Qazaqstandaǵy jylynyń aıasynda «Altyn dala» kórmesi ótedi.

AIMAQTAR

ShYǴYS QAZAQSTAN OBLYSY

Sáýirdiń 15-i men 29-y aralyǵynda Semeı qalasyndaǵy Abaı atyndaǵy kitaphanada Germanııanyń Qazaqstandaǵy jyly aýqymynda «Qazirgi Germanııa» kórmesi ótýde.

PAVLODAR OBLYSY

Sáýirdiń 26-sy men mamyrdyń 8-i aralyǵynda Innovatsııalyq Eýrazııalyq ýnıversıtettiń Ǵylymı kitaphanasynda Germanııanyń Qazaqstandaǵy jylynyń aıasynda «Sý jáne energııa: óziń úshin N2O jáne Vatt álemin ash!» atty kórme ótedi.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

SÁÝІRDІŃ 27-І, SEISENBІ

Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń ulttyq meıramy - Bostandyq kúni. 1994 jyly bul elde alǵash ret jalpyhalyqtyq demokratııalyq saılaý bolyp ótti.

Qazaqstan Respýblıkasy men Ońtústik Afrıka Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy naýryzdyń 5-inde ornatyldy.

Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasynyń kúni (1992). Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasy Eýropanyń ońtústigindegi memleket. Resmı tili - serbııa-horvatııalyq tili. Astanasy - Belgrad. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - 2 palataly odaq (Azamattar vechesi jáne Memleket vechesi).

Qazaqstan Respýblıkasy men Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasynyń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1996 jyldyń 10 jeltoqsanynda ornatyldy.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Almatyda eldegi alǵashqy bes juldyzdy «Rahat-Palas» meımanhanasy qurylysynyń aıaqtalýy saltanatty túrde atap ótildi. Jańa meımanhana kesheninde joǵary dárejeli qonaq úıde bolýǵa tıisti meıramhana, dúkender, bıznes ortalyǵy, konferentsııa zaldary, arnaıy klýbtarǵa arnalǵan bólmeler, jabyq júzý basseıni bar.

10 jyl buryn (2000) Almatyda BUU-nyń Ortalyq Azııanyń ekonomıkalaryna arnalǵan Arnaýly Baǵdarlamasyn (SPEKA) tanystyrý rásimi boldy. Oǵan Qazaqstannyń, Qyrǵyzstannyń, Tájikstannyń, BUU-nyń Eýropalyq Ekonomıkalyq Komıssııasynyń (EEK), sondaı-aq BUU-nyń Azııa men Tynyq muhıt óńirine arnalǵan Ekonomıkalyq jáne Áleýmettik Komıssııasynyń (ESKATO) delegatsııalary qatysty. Prezıdent N. Nazarbaev bastamashysy bolǵan bul is-sharanyń basty maqsaty - Ortalyq Azııa memleketteriniń ekonomıkalyq damý qarqynyn jáne Eýropa men Azııanyń ekonomıkasyna kirigýin jedeldetý maqsatynda olardyń arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıta berý. Baǵdarlamany tanystyrý rásiminde uıymdastyrý kezeńiniń qorytyndysy shyǵarylyp, taıaýdaǵy jyldary ony iske asyrýdyń naqtyly is-sharalary belgilendi. Basqosýǵa qatysqandar SPEKA, EEK jáne ESKATO-ǵa qatysýshy elderge Birlesken málimdeme qabyldap, sonymen Baǵdarlamanyń maqsaty men mindetterine yqylastylyq qýattaldy.

3 jyl buryn (2007) Esep komıtetiniń tóraǵasy men Polshanyń Joǵarǵy baqylaý palatasynyń prezıdenti yntymaqtastyq jónindegi kelisimge qol qoıdy.

Kelisimde analıtıka, metodologııalyq aqparat salasynda qarjylyq baqylaý boıynsha eki eldiń mamandarynyń tájirıbe almasýy jáne kásibı oqytý máseleleri qamtylǵan.

3 jyl buryn (2007) Almatyda qazaqstannyń tanymal ǵalymy, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Arystan Esentúgelovtiń «Táýelsiz Qazaqstannyń ekonomıkasy: naryqtyq reformalardyń tarıhy» atty jańa kitabynyń tusaý keser rásimi ótti.

Kitapta sotsıalıstik júıeniń, KSRO quldyraýynyń óte mańyzdy sebepteri ashylǵan, naryqtyq ekonomıkaǵa ótken kezeń týraly ashyp aıtylǵan. Qazaqstannyń táýelsizdik alǵan kezeńi jáne ulttyq valıýtany engizgen jaǵdaılary jazylǵan.

ESІMDER

135 jyl buryn (1875-1962) ǵalym, aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylymı qaıratkeri BEZSONOV Andreı Ivanovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Nıjnıı Novgorod qalasynda týǵan. Sankt-Peterbor ýnıversıtetin bitirgen.

1938-1951 jyldary KSRO Ǵylym Akademııasy Topyraqtaný ınstıtýtynyń Qazaq fılıalynyń sektor meńgerýshisi, Qazaqstan Ǵylym Akademııasy Topyraqtaný ınstıtýty dırektornyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi eńbekteri topyraqtaný máselelerine arnalǵan. Ortalyq Qazaqstan, Ertis aımaǵy, Syrdarııa, Tıan-Shan, Altaı aımaqtarynyń topyraq jamylǵysyn zertteýge qatysty. «Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.

Jetisý (Jońǵar) Alataýyndaǵy bir shyń men muzdyq Andreı Bezsonov esimimen atalady.

55 jyl buryn (1955) fılosofııa ǵylymynyń kandıdaty, «Qazaqstan» respýblıkalyq teleradıo korporatsııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy OMAROV Janaı Seıitjanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin jáne onyń aspırantýrasyn bitirgen.

1980-1986 jyldary - Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, aǵa oqytýshy, dotsent. 1986-1989 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy qoǵamdyq ǵylymdar oqytýshylarynyń biliktiligin arttyrý ınstıtýty kafedrasynyń meńgerýshisi. 1989-1991 jyldary - Qazaqstan Bilim berý mınıstrligi qoǵamdyq ǵylymdardy oqytý bas basqarmasynyń bastyǵy. 1991-1993 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy Biliktilikti arttyrý ınstıtýty dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary. 1993-1998 jyldary - «Treıdıng Servıs» kompanııasynyń bas dırektory, «Emshan» aktsıonerlik qoǵamynyń bas dırektory. 1998-1999 jyldary - Almaty qalalyq Aqparat jáne qoǵamdyq kelisim basqarmasynyń bastyǵy, «Imıdj-Ýspeh» aqparattyq-taldaý ortalyǵy jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas dırektory. 1999-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrligi Buqaralyq aqparat quraldary departamentiniń dırektory. 2001-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń baspasóz hatshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Іshki saıasat basqarmasy Aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń meńgerýshisi, Jurtshylyqpen jáne baspasózben baılanys bóliminiń meńgerýshisi. 2004-2007 jyldary - «QazAqparat» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti. 2007-2008 jyldary -«Kazakhstan today» agenttigi» JShS baspa úıiniń bas dırektory, «My vybıraem Karavan - Karavan vybıraet nas» gazetiniń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldyń qyrkúıek aıynan.

«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoı medalimen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 28-І, SÁRSENBІ

Búkilálemdik jumys oryndaryndaǵy qaýipsizdik pen densaýlyq kúni. Halyqaralyq eńbek uıymynyń (HEU) usynysymen ótkiziledi. HEU málimetteri boıynsha álemde árbir 15 sekýndta jumystaǵy jazataıym oqıǵalardan nemese kásibı aýrýlardan 1 adam qaıtys bolady, 160 adam áldeqandaı baqytsyz jaǵdaıǵa dýshar bolyp jatady eken. Al, Standarttaýdyń Halyqaralyq Uıymy (ISO) standarttaryn engizý arqyly osyndaı kezdeısoq jaıttardyń aldyn alýǵa bolady.

Eńbekti qorǵaýdyń dúnıejúzilik kúni. Álemniń 100-den astam elinde atap ótiledi.

Atalmysh kúndi atap ótý ıdeıasy 1989 jyly amerıkandyq jáne kanadalyq jumysshylardyń qaza tapqan jumysshylardy eske alý maqsatynda ótkizgen kúnnen (the Workers Memorial Day) bastaý alady. 2001 jyldan bastap jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

140 jyl buryn (1870) Tashkent qalasynda qazaq baspasóziniń tuńǵyshy - «Túrkistan ýálaıaty gazeti» jaryqqa shyqty. Gazet «Túrkistan vedomostaryna» qosymsha retinde aıyna eki ret eki tilde shyǵyp turdy.

10 jyl buryn (2000) Almaty qalasynda Túrkııa kınosynyń kúnderi ótti.

5 jyl buryn (2005) Prezıdent N.A.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy kásipkerler keńesiniń qurý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2007) Halyq Qaharmany, Uly otan soǵysynyń ardageri, jazýshy Qasym Qaısenovtyń Keńsaıdaǵy zıratyna eskertkish ornatyldy.

Qasym Qaısenov (1918-2006) - partızandar qozǵalysynyń kórnekti uıymdastyrýshysy, V.Chapaev atyndaǵy dıvızııa otrıadtaryn basqarǵan, Ýkraınanyń, Moldovanyń, Rýmynııanyń, Chehoslovakııanyń jerinde kóptegen operatsııalardy ótkizdi.

Uly Otan soǵysynyń І dárejeli, Bogdan Hmelnıtskııdiń, «Eńbek Eri», «Halyk kaharmany» ordenderimen, KSRO-nyń 25 medalimen jáne qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

Qazaq ádebıetindegi partızan soǵysy taqyrybynyń negizin qalaýshy qalamger «Jas partızan», «Ilko Vıtrıak», «Pereıaslav partızandary», «Jaý tylyndaǵy bala», «Jaý tylynda», «Partızan shaıqastary» syndy áńgimeler, ocherkter men povester jazyp qaldyrǵan.

1 jyl buryn (2009) Taraz ınnovatsııalyq-gýmanıtarlyq ýnıversıtetinde «Sherhantaný» ǵylymı-zertteý ortalyǵy ashyldy.

Ortalyqtyń mindeti jerlesimiz Sher-aǵanyń shyǵarmashylyq muralaryn zertteý jáne nasıhattaý bolyp otyr. Sherhan Murtaza qazaq jazýshylarynyń ishinde birinshi bolyp saıasat jáne qoǵam qaıratkeri Turar Rysqulov (1894-1938) týraly roman jazdy.

1 jyl buryn (2009) Qyzylorda oblysynyń Shıeli aýdanynda óndiristik qýattylyǵy jylyna 750 tonna ýrandy jer astynan shaıyp shyǵaratyn jańa «Irkól» keniniń saltanatty ashylý rásimi ótti.

Atom energetıkasy salasyndaǵy qazaqstan men qytaı yntymaqtastyǵynyń aıasyndaǵy óndiriske engizilgen birinshi ken bolyp tabylady.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) Almaty qalasy boıynsha Salyq departamenti Medeý aýdandyq salyq basqarmasynyń bastyǵy, salyq qyzmetiniń 3-rangili memlekettik keńesshisi, «Salyq qyzmetiniń úzdigi», Úkimet salyq qyzmetiniń 3-rangili múshesi, «Qazaqstan Respýblıkasy Salyq Konsýltanttary Palatasy» qoǵamdyq uıymynyń múshesi KІRTAEV Baqytjan Muhamedjanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtyn (qazirgi Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıteti), «Turan» ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik salyq ınspektsııasy zańdy tulǵalarǵa salyq salý basqarmasynyń bastyǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi salyq komıteti esep-taldaý basqarmasynyń bastyǵy, Almaty qalasy boıynsha Salyq komıteti tóraǵasynyń orynbasary, Almaty oblysy boıynsha Salyq komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldyń mamyr aıynan.

«Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan.

45 jyl buryn (1965) Aqtóbe oblysy boıynsha kedendi baqylaý departamentiniń bastyǵy KOChÝBEI Aleksandr Petrovıch dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Ereımentaý aýdanynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıtetin bitirgen.

Tselına aımaqtyq kedeninde, Aqmola oblysy boıynsha bas kedendik baqylaý basqarmasynda, «Astana-jańa qala» kedeninde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy Mınıstrliginiń kedendi baqylaý komıtetinde ınspektorlyq jáne jetekshilik qyzmetter atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2010 jyldyń qańtar aıynan.

«Keden organdaryndaǵy ozat qyzmeti úshin» 2-shi jáne 3-shi dárejedegi tós belgilerimen, «Keden qyzmetiniń eńbek sińirgen qyzmetkeri» qurmet belgisimen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 29-Y, BEISENBІ

Halyqaralyq bı kúni. Bul mereke ıÝNESKO-nyń sheshimimen 1982 jyldan bastap, frantsýzdyq baletmeıster, bı óneriniń reformatory ári teoretıgi Jan Jorj Noverdiń (1727-1810) týǵan kúnine oraı atap ótiledi.

Halyqaralyq bı kúni - «barlyq bıdi» birge biriktirýine qyzmet etedi, ónerdiń osy túrinde meıram jasaý kerek jáne onyń saıası, mádenıetti jáne etnıkalyq shekarany qıyp ótetin múmkindigi bar, adamdardy dostyq pen beıbitshilik úshin qosý, bı tilinde - sóılesýge múmkindik berý.

OQIǴALAR

70 jyl buryn (1940) Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda Ǵabıt Músirepovtiń «Qozy Kórpesh - Baıan sulý» pesasynyń premerasy qoıyldy.

18 jyl buryn (1992) Almatyda túrik elshiligi saltanatpen ashyldy.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasynda belgili aqyn Dúısenbek Naqypovtyń «Re ýaqyty» atty poemalar jınaǵy men «Jeldiń kóleńkesi» atty romanynyń tanystyrylymy ótti.

Aqynnyń «Re ýaqyty» atty jınaǵyna 2001-2008 jyldary jazylǵan on jeti poemasy men eki esseler toptamasy kirgen. Al «Jeldiń kóleńkesi» atty romanynda Almaty qalasyndaǵy adamdardyń taǵdyry baıandalady.

1 jyl buryn (2009) Astana qalasy máslıhatynyń kezekten tys 34-shi sessııasynda «Astana qalasynyń qurmetti azamaty» ataǵyn berý jobasy bekitildi.

Qurmetti ataq elordanyń áleýmettik salasyn, ǵylym jáne bilim, ekonomıkasyn damytýdaǵy erekshe eńbegi úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna, shetel azamattaryna jáne azamattyǵy joq adamdarǵa da beriledi. Atalmysh dárejeni berý máslıhat sessııasynyń sheshimimen júzege asyrylady. Astana qalasynyń ákimi qurmet ataǵyn berý týraly usynymdy sessııa máslıhatynyń qaraýyna jiberedi. Osyndaı ataqqa, qurmetke ıe bolǵan tulǵaǵa elorda ákimi men máslıhat hatshysy qol qoıǵan «Qurmet dıplomy» jáne arnaıy kýálik tapsyrylady.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-1995) jazýshy SARǴASQAEV Sansyzbaı dúnıege keldi.

Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda týǵan.

«Qazaqstan pıoneri» gazetiniń bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshysy, redaktory, «Juldyz» jýrnalynyń jaýapty hatshysy qyzmetterin atqarǵan.

«Dostar» atty áńgimeler men povester jınaǵynyń, «Bir otrıadta», «Sáýleniń jańa dostary», «Kóńildi balalar», «Biz bir kóshedenbiz», «Bıikten bıikke» kitaptarynyń, «Muǵalıma», «Sulýtór» balalar romanynyń avtory. Birneshe shyǵarmasy orys tiline aýdarylǵan.

45 jyl buryn (1965) Batys Qazaqstan oblysy Shyńǵyrlaý aýdanynyń ákimi TOQJANOV Marat Luqpanuly dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysy Terekti aýdanynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Qaraǵandy memlekettik zań akademııasyn bitirgen.

Batys Qazaqstan oblysy Oral qalasy ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldan.

SÁÝІRDІŃ 30-Y, JUMA

Shvetsııa Koroldiginiń ulttyq meıramy - Koroldiń týǵan kúni (1946). Shvetsııa Koroldigi Soltústik Eýropadaǵy Skandınavııa túbeginiń shyǵysy men ońtústigin alyp jatqan memleket. Shvetsııanyń ıeligine sondaı-aq Baltyq teńizindegi Gotland pen Eland araldary men birneshe usaq araldar da kiredi. Astanasy - Stokgolm qalasy. Basqarý formasy - konstıtýtsııalyq monarhııa. Memleket basshysy - korol. Joǵary zań shyǵarýshy organy - bir palataly parlament (rıksdag). Resmı tili - shved tili. Aqsha birligi - shved kronasy.

Qazaqstan Respýblıkasy men Shvetsııa Koroldigi arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy sáýirdiń 7-inde ornatyldy.

Nıderlandy Koroldiginiń ulttyq meıramy - Koroleva kúni. Nıderlandy - Batys Eýropadaǵy memleket. Nıderlandynyń soltústik jáne batys bóligi Soltústik teńizdiń jaǵalaýynda ornalasqan. Resmı tili - nıderland tili. Basqarý formasy - konstıtýtsııalyq monarhııa. Joǵary zań shyǵarýshy organy - eki palatadan turatyn Bas Shtattar. Astanasy - Amsterdam qalasy. Aqsha birligi - evro.

Qazaqstan Respýblıkasy men Nıderlandy Koroldiginiń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy qyrkúıektiń 10-ynda ornatyldy. Nıderlandy Koroldigindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jáne Ókiletti elshisi - Mýrzamadıeva Maınıýra Savetovna. Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Nıderlandy Koroldiginiń Tótenshe jáne Ókiletti elshisi - Frans Potoıt.

OQIǴALAR

65 jyl buryn (1945) Raqymjan Qoshqarbaev pen Grıgorıı Býlatov Reıhstagqa tý tikti.

5 jyl buryn (2005) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10 jyldyǵy qurmetine arnalǵan merekelik medal týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2007) Bolgarlardyń Qazaqstan jerine qonys aýdarýynyń 100 jyldyǵyna oraı Pavlodar oblysynyń Aqtoǵaı aýylyndaǵy Jeńis saıabaǵynda Dostyq alleıasy otyrǵyzyldy.

Stolypın reformasy jyldary bolgarlar Aqtoǵaı aýdanynda birneshe selo qurǵan bolatyn. Ótken ǵasyrda qazaqtyń qonaqjaı jeri bolgar dıasporasynyń birneshe býyn ókilderine otan bolyp otyr. Dostyq alleıasyna alǵashqy kóshetterdi kónekóz qarııalar, ardagerler jáne oblystyq bolgar ulttyq mádenı ortalyǵynyń belsendileri otyrǵyzdy.

1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine olardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasy normalaryna sáıkestendirý máseleleri boıynsha ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Mańǵystaý aýdanynyń ortalyǵy Shetpe kentindegi ortalyq saıabaqqa oblysqa tanymal tulǵa, aýdannyń sharýashylyq salasyn qalyptastyryp, damytýǵa eńbek sińirgen basshy Qydyrbaı Júsipovtyń esimi berildi.

Qydyrbaı Júsipov (1933-1994) jetpisinshi jyldary Shetpe aýylynyń kommýnaldyq-sharýashylyq jumystaryna basshylyq etip, negizinen mal sharýashylyǵymen aınalysqan aýyldy órkendetýge úles qosqan azamat.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1998) keskindemeshi, ulttyq kásibı beıneleý óneriniń negizin salýshylardyń biri, Qazaq KSR-niń halyq sýretshisi YSMAIYLOV Áýbákir dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan. Omby kórkemónerkásip tehnıkýmyn, Máskeý memlekettik teatr óneri ınstıtýtyn bitirgen.

«Eńbekshi qazaq» («Egemen Qazaqstan») gazeti men Petropavl qalasyndaǵy ólketaný murajaıynyń sýretshisi, Qazaqstan Sýretshiler odaǵy uıymdastyrý komıtetiniń tóraǵasy, Muhtar Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń sýretshisi ári rejıssery qyzmetterin atqarǵan.

Ulttyq keskindeme óneriniń realıstik baǵytyndaǵy sýretshi, stıli halyq sheberleri týyndalarymen astasyp jatady. «Kórtoǵaı», «Hantáńirindegi jaılaý», «Shalkóde alaby» atty shyǵarmalardyń avtory.

Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen marapattalǵan.

2010 JYLDYŃ MAMYR AIY:

MAMYRDYŃ 1-І, SENBІ

Qazaqstan halqynyń birligi kúni - Memlekettik meıram. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵyna sáıkes 1996 jyldan bastap atap ótiledi. 140-tan astam ult ókilderi turatyn Qazaqstan úshin bul mereke dástúrli meıramdardyń birine aınaldy.

Eńbek merekesi - Eńbekshilerdiń halyqaralyq yntymaqtastyq kúni. Álemniń 66 memleketinde atap ótiledi.

1886 jyly amerıkandyq jumysshylar 8 saǵattyq jumys kúnin talap etip, ereýil uıymdastyrdy. Aıaǵy polıtseılermen qaqtyǵysqa ulasyp, úlken qantógis boldy. 1889 jylǵy maýsymda ІІ Internatsıonaldyń Parıj kongresi Chıkagodaǵy jumysshylar ereýilin máńgi este qaldyrý maqsatynda jyl saıyn birinshi mamyrda sherý ótkizý týraly sheshim qabyldady.

OQIǴALAR

80 jyl buryn (1930) Orta Azııa men Sibir aralyǵyn jalǵastyrǵan Túrkistan-Sibir temir jolynyń ashylý saltanaty ótti. Bul temir jol Semeı qalasynan Almaty arqyly Jambyl oblysynyń Lýgovoı beketine deıingi aralyqty jalǵady. Uzyndyǵy 1452 shaqyrym. Temir jol qurylysy 1927 jyly bastalyp, 1931 jyly tolyǵymen aıaqtalǵan. Qurylys ınjeneri Muhamedjan Tynyshbaev boldy. Eń birinshi bolyp E-1441 parovozy qurylys zattarymen júrip ótti.

18 jyl buryn (1992) Almatyda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev jáne Túrkııanyń Premer-Mınıstri Súleımen Demırel Birlesken mazmundamaǵa qol qoıdy. Al, Úkimet basshylary Ózara járdemdesý jáne ınvestıtsııalardy qorǵaý týraly kelisimge qol qoıdy. Eki jaqtaǵy mınıstrlikter men mekemelerdiń jetekshileri avtomobıl kóligi, avıatsııa qatynasy, mádenıet, radıo jáne teledıdar, kadr daıarlaý, ortasha jáne shaǵyn kásiporyndar, banktik jáne nesıe salalaryn damytý týraly, Qazaqstannyń batys óńirindegi munaıdy óńdeýdegi túrik fırmalarynyń járdemdesýi týraly, Aqtóbedegi gaz elektr stantsııalary ǵımarattary týraly, Mańǵystaýdaǵy munaı óńdeıtin zaýyttyń qurylysy jáne qalpyna keltirý jumystary týraly, Aqtaý portyn qalpyna keltirý, Kaspıı teńizi arqyly Qara jáne Baltyq teńizderine Qazaqstannyń júkterin tasymaldaý tóńiregindegi yntymaqtastyq týraly kelisimderge jáne hattamalarǵa qol qoıyldy.

10 jyl buryn (2000) Almatyda Qazaqstan halyqtary dostyǵynyń I festıvali ótti.

ESІMDER

135 jyl buryn (1875-1960) astronom, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń akademıgi TIHOV Gavrııl Andrıanovıch dúnıege keldi.

Belarýstyń Mınsk oblysynda týǵan. Máskeý ýnıversıtetin bitirgen.

Pýlkovo observatorııasynda, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń Astrobotanıka sektorynyń basshysy qyzmetin atqarǵan.

Zertteý jumystary negizinen astronomııa men spektrofotometrııaǵa arnalǵan. Onyń Mars beti men Jerdegi ósimdikterdiń spektrometrııalyq qasıetterin qatar zertteýi nátıjesinde astrobotanıkanyń negizi salyndy. Eń birinshi bolyp Satýrn, Ýran jáne Neptýn planetalaryna kolorımetrııalyq sandyq zertteýler júrgizgen. Birneshe ret kún tutylýyn baqylaý ekspedıtsııalaryna qatysyp, kún tutylǵanda aınalasynan kórinetin sáýle jıekteriniń boıaý qyzýyn baǵalaǵan. Birqatar eńbekteri atmosferalyq optıka men aerofototúsirýge arnalǵan.

Lenın, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

95 jyl buryn (1915-1975) profpatolog-gematolog, medıtsına ǵylymynyń doktory, professor ALDANAZAROV Ámir Turlybaıuly dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Tashkent medıtsınalyq ınstıtýtyn bitirgen.

Qazaqstan Ǵylym Akademııasy Ólkelik patologııa ınstıtýtynyń (qazirgi H.Jumatov atyndaǵyQazaq tazalyq jáne epıdemıologııa ǵylymı ortalyǵy) kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, ǵylymı hatshysy, bólim meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

Aldanazarovtyń negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstanda qorǵasynnan ýlanýdan bolatyn qan júıesindegi ózgeristerdiń belgileri men damýyn, saqtandyrý sharalaryn jáne emdeý ádisterin zertteýge arnalǵan.

2-dárejeli Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

35 jyl buryn (1975) Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń vıtse-mınıstri NÚSІPOVA Ásel Bekqyzy dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan.

Ál-Farabı atyndaǵy qazaq ulttyq ýnıversıtetin, Brendaıs ýnıversıtetin bitirgen.

«NPV» konsaltıng kompanııasynyń sarapshysy, «Delovaıa nedelıa» aptalyǵynyń ekonomıkalyq sholýshysy, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń oqytýshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik keńesiniń ekonomıkalyq qaýipsizdik máseleleri bóliminiń konsýltanty, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń júıelik zertteý ortalyǵynyń bas sarapshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstriniń keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniń keńesshisi, «Ǵylym qory» AQ-nyń basqarma tóraǵasy, «Deloıt» konsaltıngtik kompanııasynyń basshysy, «Samuryq - Qazyna» AQ-nyń atqarýshy dırektory qyzmetterin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2009 jyldyń sáýirinen.

MAMYRDYŃ 2-І, JEKSENBІ

Lıtvada analar kúni. Katolıkterdiń dástúrine sáıkes mamyrdyń birinshi jeksenbisinde atap ótiledi.

OQIǴALAR

13 jyl buryn (1997) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Kókshetaý oblysynyń ákimshilik-aýmaqtyq ornalasýyndaǵy ózgertýler týraly» Jarlyǵyna sáıkes Kókshetaý oblysynyń Aryqbalyq, Ýálıhanov, Kókshetaý, Lenıngrad, Rýzaev, Chıstopolsk, Chkalov aýdandary taratyldy, al Şýche aýdandyq mańyzy bar qala sanatyna engizildi.

4 jyl buryn (2006) Moınaq sý elektr stansasynyń qurylysy qaıta bastaldy. Stansanyń qurylysy 1985 jyly bastalyp, qarjylandyrýdyń toqtalýyna baılanysty 1992 jyly orta jolda turyp qalǵan bolatyn.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Iordanııadaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi Bolat Sársenbaev Amman qalasynyń basshysy Omar Ál-Maanıǵa «Astananyń 10 jyldyǵy» mereıtoılyq medalin saltanatty jaǵdaıda tabys etti.

Iordanııa astanasy mýnıtsıpalıtetiniń basshysyn Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Qazaqstan men Iordanııa arasyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheıtýge qosqan úlesi úshin marapattap otyr.

1 jyl buryn (2009) tanymal saıasatker Dosym Sátpaev jáne jas jýrnalıst ári jazýshy Erbol Jumaǵulovtyń birlesip jazǵan «NomenClatura týraly ańyz» atty satıralyq avantıýralyq-shytyrman oqıǵalar romany jaryq kórdi.

Romannyń ıllıýstratsııasyn tanymal sýretshi Qadyrbaev Vladımır oryndaǵan, tırajy 5000 dana.

ESІMDER

105 jyl buryn (1905-1960) ánshi, hormeıster, Qazaq KSR halyq artısi ORLOV Borıs Aleksandrovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Saratov qalasynda týǵan. Saratov konservatorııasyn bitirgen.

1934 jyly Orlov jubaıy V.S.Pırogovamen birge Qaraǵandydaǵy alǵashqy qazaq horyn uıymdastyrdy. Hordyń quramynda ánshiler Q.Baıjanov, Q.Babaqov, J.Toǵandyqov, Z.Jubatova, A.Álıeva, qobyzshy D.Myqtybaev jáne basqa da kóremónerpazdar úıirmesine qatysýshylar boldy. Hor Pırogova óńdegen qazaqtyń halyq ánderi «Qaratorǵaı», «Jeńeshe-aı», «Sáýlem-aı», «Altybasardy» jáne E.Brýsılovskıı, L.Hamıdı, M.Erjanov shyǵarmalaryn oryndady.

Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń kórkemdik jetekshisi, Qazaq radıosynyń hormeısteri, Qazaq teleradıosynyń kórkemdik jetekshisi qyzmetterin atqardy.

45 jyl buryn (1965) «Ertis» áleýmettik-kásipkerlik korporatsııasy» UK» AQ-nyń basqarma tóraǵasy KÓShERBAEV Ermek Bedelbaıuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Reseıdiń Syrtqy ister mınıstrliginiń Dıplomatııalyq akademııasyn bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstriniń kómekshisi, hattamalar bóliminiń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdent Ákimshiliginiń Halyqaralyq bóliminiń konsýltanty, Hattama qyzmetiniń jetekshi qyzmetin atqarýshy, Shveıtsarııadaǵy elshiliktiń 1-shi hatshysy, Syrtqy ister mınıstrliginde kópjaqty yntymaqtastyq departamentiniń bólim meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń kómekshisi, Nursultan Nazarbaevtiń bilim qory dırektorynyń birinshi orynbasary, «QazMunaıGaz» UK» AQ prezıdenti apparatynyń jetekshisi, «Raýan Medıa Grýpp» AQ bas dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń aqpanynan.