QazAqparat-Anons: sáýirdiń 26-sy men mamyrdyń 2-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Sáýirdiń 26-synda saǵat 10.00-da Іshki ister mınıstrliginde «Qazaqstan Respýblıkasynda qoǵamdyq tártip pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń jaǵdaıy týraly» degen taqyrypta Úkimet saǵatynyń kóshpeli májilisi ótedi. Mınıstr Serik Baımaǵanbetov baıandama jasaıdy.

Sáýirdiń 26-synda saǵat 12.00-de Úkimette selektorlyq keńes ótedi.

Sáýirdiń 26-synda saǵat 15.30-da Syrtqy ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng bolady.

Sáýirdiń 26-synda Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginde Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi. Oǵan eńbek, qorǵanys, densaýlyq saqtaý mınıstrlikteriniń basshylary qatysady.

Sáýirdiń 27-sinde saǵat 17.00-de Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginde Premer-mınıstrdiń orynbasary - Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri A.Isekeshevtiń tóraǵalyǵymen keńeıtilgen otyrys ótedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

Sáýirdiń 28-inde máskeý ýaqyty boıynsha saǵat 21.10-da «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan «Progress M-05M» júk kemesi ushyrylady.

ÁLEM

Sáýirdiń 21-i men 27-si aralyǵynda Vısbadende ((Gessen federaldyq jeri) shyǵyseýropalyq kınonyń halyqaralyq «Go East» («Shyǵysqa qaraı alǵa») festıvali ótýde.

Sáýirdiń 27-si men mamyrdyń 4-i aralyǵynda Ázirbaıjan astanasy - Bakýde mektep oqýshylarynyń hımııa páninen Mendeleev olımpıadasy ótedi.

Sáýirdiń 28-i men 30-y aralyǵynda Venada TMD jáne Shyǵys Eýropa elderiniń IV Vena ekonomıkalyq forýmy ótedi.

Mamyrdyń 1-i men qazannyń 30-y aralyǵynda Shanhaıda «EKSPO-2010» halyqaralyq kórmesi ótedi. Oǵan 50 halyqaralyq uıym qatysady.

QOǴAM

Sáýirdiń 15-inen mamyrdyń 15-ine deıin elimizde «Balalar - bizdiń bolashaǵymyz» aktsııasy ótýde.

Sáýirdiń 9-ynan mamyrdyń 9-yna deıin elimizde Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan «Erlik dańqy óshpeıdi» aktsııasy ótýde.

Sáýirdiń 23-i men 30-y aralyǵynda Qazaqstanda «Igilikti is - ár kún saıyn» uranymen Іzgilik aptalyǵy ótýde.

SPORT

Sáýirdiń 15-i men mamyrdyń 15-i aralyǵynda Qazaqstanda «Balalar - bizdiń bolashaǵymyz» atty aktsııa ótýde.

Sáýirdiń 9-y men mamyrdyń 9-y aralyǵynda Qazaqstanda Uly Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan «Erlik dańqy óshpeıdi» atty aktsııa ótýde.

Sáýirdiń 23-i men 30-y aralyǵynda Qazaqstanda «Ár kún saıyn - bir izgi is» degen uranmen Іzgilik aptalyǵy ótýde.

Sáýirdiń 26-synda elordadaǵy «Astana-Arena» stadıonynda jasóspirimder arasynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Kýbogy» ІІІ halyqaralyq týrnıri ótedi.

Sáýirdiń 26-synda elordadaǵy «Qazaqstan» sport saraıynda halyqaralyq sanattaǵy sport sheberi A.Gavrılovty eske alýǵa arnalǵan júzýden Qazaqstan birinshiliginiń saltanatty ashylý rásimi bolady.

Mamyrdyń 1-i men 9-ynda qazaqstandyqtar úsh kúnnen demalady. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy merekeler týraly» Zańǵa sáıkes, Qazaqstanda demalys jáne mereke kúnderi sáıkes kelgen jaǵdaıda merekeden keıingi jumys kúni demalys kúni bolady. ıAǵnı, bıyl qazaqstandyqtar mamyrdyń 1-,2-,3-i jáne 8-,9-,10-y kúnderi demalatyn bolady.

SPORT

Sáýirdiń 21-30-y aralyǵynda Kókshetaýda qyzdar komandalary arasynda basketboldan QR XVIII chempıonatynyń jartylaı fınaldyq jáne fınaldyq oıyndary ótýde.

Sáýirdiń 25-30-y aralyǵynda Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Kýbogi úshin fýtboldan dástúrli halyqaralyq týrnır ótedi. Bul sharany Qazaqstannyń Fýtbol federatsııasy men «Nur Otan» partııasy uıymdastyryp otyr.

Sáýirdiń 25-i men mamyrdyń 2-si aralyǵynda Bakýde jastar arasynda bokstan XVI Álem chempıonaty ótýde.

Sáýirdiń 28-i men mamyrdyń 3-i aralyǵynda Bangkokte jastar men jasóspirimder arasynda dzıýdodan Azııa chempıonaty ótedi.

ASTANA

Sáýirdiń 26-synda Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Otanǵa aınalǵan jer» atty kitaptyń tanystyrylymy ótedi. Kitap avtory - Májilis jepýtaty Oleg Dymov.

Sáýirdiń 26-synda №3 orta mektepte B.Momyshulyny eske alýǵa arnalǵan kitaptyń tanystyrylymy bolady.

Sáýirdiń 26-synda «Nur Otan» partııasynyń keńsesinde qalalyq jáne aýdandyq jastar máslıhattary depýtattarynyń laýazymdaryna saltanatty kirisýlerine arnalǵan ınaýgýratsııa rásimi bolady.

Sáýirdiń 26-27-sinde «Kórme» ortalyǵynda TMD elderi muǵalimderiniń І sezdi ótedi.

Sáýirdiń 27-29-ynda Astanada Jastar forýmy ótedi.

ALMATY

Sáýirdiń 26-synda Tuńǵysh Prezıdent qorynda «Aıala» jáne «Dara» qaıyrymdylyq qorlary A.Syzǵanov atyndaǵy Ulttyq ǵylymı hırýrgııa ortalyǵynyń kardıologırýrgııalyq bólimine tartýlar jasaıdy.

Sáýirdiń 26-synda Respýblıkalyq Kitap murajaıynda kitam kórmesi ashylady.

Sáýirdiń 26-sy men mamyrdyń 1-i aralyǵynda Almatyda «Jobalardy tájirıbelik basqarý» degen taqyrypta semınar ótedi.

Sáýirdiń 27-28-inde Almatyda Eýrazııalyq medıa-forýmnyń ІH konferentsııasy ótedi.

Sáýirdiń 28-inde Aqsaı-2 yqshamaýdanyndaǵy №2 balalar úıinde «Almatynyń aportyn jandandyraıyq!» dep atalatyn kóktemgi qaıyrymdylyq aktsııasy ótedi.

Sáýirdiń 29-y men mamyrdyń 20-sy aralyǵynda Memlekettik murajaıda Germanııanyń Qazaqstandaǵy jylynyń aıasynda «Altyn dala» kórmesi ótedi.

AIMAQTAR

AQTÓBE OBLYSY

Sáýirdiń 26-synda Aqtóbede Álııa Moldaǵaulovany eske alýǵa arnalǵan kesh bolady.

ShYǴYS QAZAQSTAN OBLYSY

Sáýirdiń 15-i men 29-y aralyǵynda Semeı qalasyndaǵy Abaı atyndaǵy kitaphanada Germanııanyń Qazaqstandaǵy jyly aýqymynda «Qazirgi Germanııa» kórmesi ótýde.

PAVLODAR OBLYSY

Sáýirdiń 26-sy men mamyrdyń 8-i aralyǵynda Innovatsııalyq Eýrazııalyq ýnıversıtettiń Ǵylymı kitaphanasynda Germanııanyń Qazaqstandaǵy jylynyń aıasynda «Sý jáne energııa: óziń úshin N2O jáne Vatt álemin ash!» atty kórme ótedi.

OŃTÚSTІK QAZAQSTAN OBLYSY

Sáýirdiń 26-synda Shymkenttegi oblystyq dramalyq teatrda anımatsııalyq kınonyń «Altyn jebe»

ІІ festıvali ótedi.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

SÁÝІRDІŃ 26-Y, DÚISENBІ

ıÝNISEF Bilim salasyndaǵy áreketteriniń jahandyq aptasy (sáýirdiń 26-30 aralyǵynda).

Halyqaralyq zııatkerlik menshik kúni. Dúnıejúzilik zııatkerlik menshik uıymynyń (DZMU) Bas assambleıasy 2000-ynshy jylǵy qyrkúıektegi májilisinde osy merekeni bekitý týraly sheshim qabyldady. Dúnıejúzilik zııatkerlik menshik kúni adamnyń kúndelikti ómirinde jáne qoǵamdy jetildirýde ınnovatsııalardyń mańyzyn atap ótýge múmkindik beredi. Patentterdiń, taýar belgileriniń, avtor quqyǵy men enshiles quqyqtardyń shyǵarmashylyq pen bilim nátıjeleri retinde ekonomıkalyq jáne mádenı damýǵa járdem jasaıtyn qýatty quraldar.

Radıatsııalyq apat qurbandaryn eske alý kúni. 1986 jylǵy sáýirdiń 26-ynda Chernobyl atom elektr stansysynda apat boldy. Reseı Federatsııasy Joǵarǵy Keńes Tóralqasynyń 1993 jylǵy sáýirdiń 22-indegi qaýlysyna sáıkes atap ótiledi.

2005 jylǵy tamyzdyń 26-ynda Qazan qalasynda ótken TMD-ǵa múshe memleket basshylarynyń keńesinde Chernobyl atom elektr stansasyndaǵy apattyń 20 jyldyǵyna baılanysty jáne halyqaralyq qoǵamdastyqtyń nazaryn radıatsııalyq qaýipsizdik máselesine aýdarý maqsatynda «TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń halyqtary men álemdik qaýymdastyqqa úndeý» qabyldandy.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev birinshi ret «Altyn alqa» belgisin tabys etti.

«Altyn alqa» - 1993 jyly bekitilgen orden. Kóp balaly analarǵa beriledi.

10 jyl buryn (2000) Almatyda Davos aıasyndaǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq sammıt ashyldy. Basqosýǵa álemniń 37 elinen 500-deı saıası basshylar, jetekshi bıznesshiler men halyqaralyq sarapshylar qatysty. Forýmnyń tóralqasyn Ázirbaıjannyń, Armenııanyń, Grýzııanyń, Tájikstan men Ózbekstannyń memleket pen úkimet basshylary qurady. Forýmda Qazaqstan, Grýzııa, Qyrǵyzstan prezıdentteri, Ázirbaıjannyń Premer-Mınıstri sóz sóıledi. Memleketter jetekshileri Eýrazııa óńirin damytý máselelerin, onyń múmkindikteri men problemalaryn, óńirdiń ınvestıtsııalar úshin tartymdylyǵy men onyń álemdik arenada atqaratyn rólin talqylady.

10 jyl buryn (2000) Atyraýda halyq aqyny Farıza Ońǵarsynovanyń mereı toıyna arnalǵan merekelik shara ótti.

1 jyl buryn (2009) Almatyda Chernobyl atom elektr stantsııasyndaǵy apat qaldyqtaryn joıǵan qazaqstandyq jaýyngerlerdiń eren eńbegine arnalǵan granıtten jasalǵan eskertkish taqta ornatyldy.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1935) qytaı aktrısasy LINЪıÝI (FENGEN) Jýan dúnıege keldi.

Shanhaı (QHR) qalasynda týǵan.

Jýan bastapqysynda Mingxing Film Studio kınostýdııasynda jumys istedi, sodan soń Lianhua Film Company stýdııasyna aýysyp ketti.

Onyń «Pekın týraly eske alý» fılmindegi alǵashqy róli úlken jetistikke jetkizdi, kóp uzamaı Jýan stýdııanyń bastapqy akterleri tizimi qatarynda boldy.

Ol túsken tanymal fılmder: «Mahabbat jáne paryz», «Qazirgi zamanǵy úsh áıel», «Kishkentaı oıynshyqtar», «Qudaı ana».

SÁÝІRDІŃ 27-І, SEISENBІ

Ońtústik Afrıka Respýblıkasynyń ulttyq meıramy - Bostandyq kúni. 1994 jyly bul elde alǵash ret jalpyhalyqtyq demokratııalyq saılaý bolyp ótti.

Qazaqstan Respýblıkasy men Ońtústik Afrıka Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy naýryzdyń 5-inde ornatyldy.

Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasynyń kúni (1992). Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasy Eýropanyń ońtústigindegi memleket. Resmı tili - serbııa-horvatııalyq tili. Astanasy - Belgrad. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - 2 palataly odaq (Azamattar vechesi jáne Memleket vechesi).

Qazaqstan Respýblıkasy men Odaqtyq ıÝgoslavııa Respýblıkasynyń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1996 jyldyń 10 jeltoqsanynda ornatyldy.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Almatyda eldegi alǵashqy bes juldyzdy «Rahat-Palas» meımanhanasy qurylysynyń aıaqtalýy saltanatty túrde atap ótildi. Jańa meımanhana kesheninde joǵary dárejeli qonaq úıde bolýǵa tıisti meıramhana, dúkender, bıznes ortalyǵy, konferentsııa zaldary, arnaıy klýbtarǵa arnalǵan bólmeler, jabyq júzý basseıni bar.

10 jyl buryn (2000) Almatyda BUU-nyń Ortalyq Azııanyń ekonomıkalaryna arnalǵan Arnaýly Baǵdarlamasyn (SPEKA) tanystyrý rásimi boldy. Oǵan Qazaqstannyń, Qyrǵyzstannyń, Tájikstannyń, BUU-nyń Eýropalyq Ekonomıkalyq Komıssııasynyń (EEK), sondaı-aq BUU-nyń Azııa men Tynyq muhıt óńirine arnalǵan Ekonomıkalyq jáne Áleýmettik Komıssııasynyń (ESKATO) delegatsııalary qatysty. Prezıdent N. Nazarbaev bastamashysy bolǵan bul is-sharanyń basty maqsaty - Ortalyq Azııa memleketteriniń ekonomıkalyq damý qarqynyn jáne Eýropa men Azııanyń ekonomıkasyna kirigýin jedeldetý maqsatynda olardyń arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıta berý. Baǵdarlamany tanystyrý rásiminde uıymdastyrý kezeńiniń qorytyndysy shyǵarylyp, taıaýdaǵy jyldary ony iske asyrýdyń naqtyly is-sharalary belgilendi. Basqosýǵa qatysqandar SPEKA, EEK jáne ESKATO-ǵa qatysýshy elderge Birlesken málimdeme qabyldap, sonymen Baǵdarlamanyń maqsaty men mindetterine yqylastylyq qýattaldy.

3 jyl buryn (2007) Esep komıtetiniń tóraǵasy men Polshanyń Joǵarǵy baqylaý palatasynyń prezıdenti yntymaqtastyq jónindegi kelisimge qol qoıdy.

Kelisimde analıtıka, metodologııalyq aqparat salasynda qarjylyq baqylaý boıynsha eki eldiń mamandarynyń tájirıbe almasýy jáne kásibı oqytý máseleleri qamtylǵan.

3 jyl buryn (2007) Almatyda qazaqstannyń tanymal ǵalymy, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory Arystan Esentúgelovtiń «Táýelsiz Qazaqstannyń ekonomıkasy: naryqtyq reformalardyń tarıhy» atty jańa kitabynyń tusaý keser rásimi ótti.

Kitapta sotsıalıstik júıeniń, KSRO quldyraýynyń óte mańyzdy sebepteri ashylǵan, naryqtyq ekonomıkaǵa ótken kezeń týraly ashyp aıtylǵan. Qazaqstannyń táýelsizdik alǵan kezeńi jáne ulttyq valıýtany engizgen jaǵdaılary jazylǵan.

ESІMDER

135 jyl buryn (1875-1962) ǵalym, aýyl sharýashylyǵy ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylymı qaıratkeri BEZSONOV Andreı Ivanovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Nıjnıı Novgorod qalasynda týǵan. Sankt-Peterbor ýnıversıtetin bitirgen.

1938-1951 jyldary KSRO Ǵylym Akademııasy Topyraqtaný ınstıtýtynyń Qazaq fılıalynyń sektor meńgerýshisi, Qazaqstan Ǵylym Akademııasy Topyraqtaný ınstıtýty dırektornyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi eńbekteri topyraqtaný máselelerine arnalǵan. Ortalyq Qazaqstan, Ertis aımaǵy, Syrdarııa, Tıan-Shan, Altaı aımaqtarynyń topyraq jamylǵysyn zertteýge qatysty. «Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.

Jetisý (Jońǵar) Alataýyndaǵy bir shyń men muzdyq Andreı Bezsonov esimimen atalady.

55 jyl buryn (1955) fılosofııa ǵylymynyń kandıdaty, «Qazaqstan» respýblıkalyq teleradıo korporatsııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy OMAROV Janaı Seıitjanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin jáne onyń aspırantýrasyn bitirgen.

1980-1986 jyldary - Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, aǵa oqytýshy, dotsent. 1986-1989 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy qoǵamdyq ǵylymdar oqytýshylarynyń biliktiligin arttyrý ınstıtýty kafedrasynyń meńgerýshisi. 1989-1991 jyldary - Qazaqstan Bilim berý mınıstrligi qoǵamdyq ǵylymdardy oqytý bas basqarmasynyń bastyǵy. 1991-1993 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıteti janyndaǵy Biliktilikti arttyrý ınstıtýty dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary. 1993-1998 jyldary - «Treıdıng Servıs» kompanııasynyń bas dırektory, «Emshan» aktsıonerlik qoǵamynyń bas dırektory. 1998-1999 jyldary - Almaty qalalyq Aqparat jáne qoǵamdyq kelisim basqarmasynyń bastyǵy, «Imıdj-Ýspeh» aqparattyq-taldaý ortalyǵy jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas dırektory. 1999-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrligi Buqaralyq aqparat quraldary departamentiniń dırektory. 2001-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń baspasóz hatshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Іshki saıasat basqarmasy Aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń meńgerýshisi, Jurtshylyqpen jáne baspasózben baılanys bóliminiń meńgerýshisi. 2004-2007 jyldary - «QazAqparat» Ulttyq kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti. 2007-2008 jyldary -«Kazakhstan today» agenttigi» JShS baspa úıiniń bas dırektory, «My vybıraem Karavan - Karavan vybıraet nas» gazetiniń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldyń qyrkúıek aıynan.

«Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoı medalimen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 28-І, SÁRSENBІ

Búkilálemdik jumys oryndaryndaǵy qaýipsizdik pen densaýlyq kúni. Halyqaralyq eńbek uıymynyń (HEU) usynysymen ótkiziledi. HEU málimetteri boıynsha álemde árbir 15 sekýndta jumystaǵy jazataıym oqıǵalardan nemese kásibı aýrýlardan 1 adam qaıtys bolady, 160 adam áldeqandaı baqytsyz jaǵdaıǵa dýshar bolyp jatady eken. Al, Standarttaýdyń Halyqaralyq Uıymy (ISO) standarttaryn engizý arqyly osyndaı kezdeısoq jaıttardyń aldyn alýǵa bolady.

Eńbekti qorǵaýdyń dúnıejúzilik kúni. Álemniń 100-den astam elinde atap ótiledi.

Atalmysh kúndi atap ótý ıdeıasy 1989 jyly amerıkandyq jáne kanadalyq jumysshylardyń qaza tapqan jumysshylardy eske alý maqsatynda ótkizgen kúnnen (the Workers Memorial Day) bastaý alady. 2001 jyldan bastap jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

140 jyl buryn (1870) Tashkent qalasynda qazaq baspasóziniń tuńǵyshy - «Túrkistan ýálaıaty gazeti» jaryqqa shyqty. Gazet «Túrkistan vedomostaryna» qosymsha retinde aıyna eki ret eki tilde shyǵyp turdy.

10 jyl buryn (2000) Almaty qalasynda Túrkııa kınosynyń kúnderi ótti.

5 jyl buryn (2005) Prezıdent N.A.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy kásipkerler keńesiniń qurý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2007) Halyq Qaharmany, Uly otan soǵysynyń ardageri, jazýshy Qasym Qaısenovtyń Keńsaıdaǵy zıratyna eskertkish ornatyldy.

Qasym Qaısenov (1918-2006) - partızandar qozǵalysynyń kórnekti uıymdastyrýshysy, V.Chapaev atyndaǵy dıvızııa otrıadtaryn basqarǵan, Ýkraınanyń, Moldovanyń, Rýmynııanyń, Chehoslovakııanyń jerinde kóptegen operatsııalardy ótkizdi.

Uly Otan soǵysynyń І dárejeli, Bogdan Hmelnıtskııdiń, «Eńbek Eri», «Halyk kaharmany» ordenderimen, KSRO-nyń 25 medalimen jáne qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

Qazaq ádebıetindegi partızan soǵysy taqyrybynyń negizin qalaýshy qalamger «Jas partızan», «Ilko Vıtrıak», «Pereıaslav partızandary», «Jaý tylyndaǵy bala», «Jaý tylynda», «Partızan shaıqastary» syndy áńgimeler, ocherkter men povester jazyp qaldyrǵan.

1 jyl buryn (2009) Taraz ınnovatsııalyq-gýmanıtarlyq ýnıversıtetinde «Sherhantaný» ǵylymı-zertteý ortalyǵy ashyldy.

Ortalyqtyń mindeti jerlesimiz Sher-aǵanyń shyǵarmashylyq muralaryn zertteý jáne nasıhattaý bolyp otyr. Sherhan Murtaza qazaq jazýshylarynyń ishinde birinshi bolyp saıasat jáne qoǵam qaıratkeri Turar Rysqulov (1894-1938) týraly roman jazdy.

1 jyl buryn (2009) Qyzylorda oblysynyń Shıeli aýdanynda óndiristik qýattylyǵy jylyna 750 tonna ýrandy jer astynan shaıyp shyǵaratyn jańa «Irkól» keniniń saltanatty ashylý rásimi ótti.

Atom energetıkasy salasyndaǵy qazaqstan men qytaı yntymaqtastyǵynyń aıasyndaǵy óndiriske engizilgen birinshi ken bolyp tabylady.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) Almaty qalasy boıynsha Salyq departamenti Medeý aýdandyq salyq basqarmasynyń bastyǵy, salyq qyzmetiniń 3-rangili memlekettik keńesshisi, «Salyq qyzmetiniń úzdigi», Úkimet salyq qyzmetiniń 3-rangili múshesi, «Qazaqstan Respýblıkasy Salyq Konsýltanttary Palatasy» qoǵamdyq uıymynyń múshesi KІRTAEV Baqytjan Muhamedjanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtyn (qazirgi Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıteti), «Turan» ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik salyq ınspektsııasy zańdy tulǵalarǵa salyq salý basqarmasynyń bastyǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi salyq komıteti esep-taldaý basqarmasynyń bastyǵy, Almaty qalasy boıynsha Salyq komıteti tóraǵasynyń orynbasary, Almaty oblysy boıynsha Salyq komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldyń mamyr aıynan.

«Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan.

45 jyl buryn (1965) Aqtóbe oblysy boıynsha kedendi baqylaý departamentiniń bastyǵy KOChÝBEI Aleksandr Petrovıch dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Ereımentaý aýdanynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıtetin bitirgen.

Tselına aımaqtyq kedeninde, Aqmola oblysy boıynsha bas kedendik baqylaý basqarmasynda, «Astana-jańa qala» kedeninde, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy Mınıstrliginiń kedendi baqylaý komıtetinde ınspektorlyq jáne jetekshilik qyzmetter atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2010 jyldyń qańtar aıynan.

«Keden organdaryndaǵy ozat qyzmeti úshin» 2-shi jáne 3-shi dárejedegi tós belgilerimen, «Keden qyzmetiniń eńbek sińirgen qyzmetkeri» qurmet belgisimen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 29-Y, BEISENBІ

Halyqaralyq bı kúni. Bul mereke ıÝNESKO-nyń sheshimimen 1982 jyldan bastap, frantsýzdyq baletmeıster, bı óneriniń reformatory ári teoretıgi Jan Jorj Noverdiń (1727-1810) týǵan kúnine oraı atap ótiledi.

Halyqaralyq bı kúni - «barlyq bıdi» birge biriktirýine qyzmet etedi, ónerdiń osy túrinde meıram jasaý kerek jáne onyń saıası, mádenıetti jáne etnıkalyq shekarany qıyp ótetin múmkindigi bar, adamdardy dostyq pen beıbitshilik úshin qosý, bı tilinde - sóılesýge múmkindik berý.

OQIǴALAR

70 jyl buryn (1940) Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynda Ǵabıt Músirepovtiń «Qozy Kórpesh - Baıan sulý» pesasynyń premerasy qoıyldy.

18 jyl buryn (1992) Almatyda túrik elshiligi saltanatpen ashyldy.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasynda belgili aqyn Dúısenbek Naqypovtyń «Re ýaqyty» atty poemalar jınaǵy men «Jeldiń kóleńkesi» atty romanynyń tanystyrylymy ótti.

Aqynnyń «Re ýaqyty» atty jınaǵyna 2001-2008 jyldary jazylǵan on jeti poemasy men eki esseler toptamasy kirgen. Al «Jeldiń kóleńkesi» atty romanynda Almaty qalasyndaǵy adamdardyń taǵdyry baıandalady.

1 jyl buryn (2009) Astana qalasy máslıhatynyń kezekten tys 34-shi sessııasynda «Astana qalasynyń qurmetti azamaty» ataǵyn berý jobasy bekitildi.

Qurmetti ataq elordanyń áleýmettik salasyn, ǵylym jáne bilim, ekonomıkasyn damytýdaǵy erekshe eńbegi úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna, shetel azamattaryna jáne azamattyǵy joq adamdarǵa da beriledi. Atalmysh dárejeni berý máslıhat sessııasynyń sheshimimen júzege asyrylady. Astana qalasynyń ákimi qurmet ataǵyn berý týraly usynymdy sessııa máslıhatynyń qaraýyna jiberedi. Osyndaı ataqqa, qurmetke ıe bolǵan tulǵaǵa elorda ákimi men máslıhat hatshysy qol qoıǵan «Qurmet dıplomy» jáne arnaıy kýálik tapsyrylady.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-1995) jazýshy SARǴASQAEV Sansyzbaı dúnıege keldi.

Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Jambyl oblysynyń Qordaı aýdanynda týǵan.

«Qazaqstan pıoneri» gazetiniń bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshysy, redaktory, «Juldyz» jýrnalynyń jaýapty hatshysy qyzmetterin atqarǵan.

«Dostar» atty áńgimeler men povester jınaǵynyń, «Bir otrıadta», «Sáýleniń jańa dostary», «Kóńildi balalar», «Biz bir kóshedenbiz», «Bıikten bıikke» kitaptarynyń, «Muǵalıma», «Sulýtór» balalar romanynyń avtory. Birneshe shyǵarmasy orys tiline aýdarylǵan.

45 jyl buryn (1965) Batys Qazaqstan oblysy Shyńǵyrlaý aýdanynyń ákimi TOQJANOV Marat Luqpanuly dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysy Terekti aýdanynda týǵan. Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Qaraǵandy memlekettik zań akademııasyn bitirgen.

Batys Qazaqstan oblysy Oral qalasy ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldan.

SÁÝІRDІŃ 30-Y, JUMA

Shvetsııa Koroldiginiń ulttyq meıramy - Koroldiń týǵan kúni (1946). Shvetsııa Koroldigi Soltústik Eýropadaǵy Skandınavııa túbeginiń shyǵysy men ońtústigin alyp jatqan memleket. Shvetsııanyń ıeligine sondaı-aq Baltyq teńizindegi Gotland pen Eland araldary men birneshe usaq araldar da kiredi. Astanasy - Stokgolm qalasy. Basqarý formasy - konstıtýtsııalyq monarhııa. Memleket basshysy - korol. Joǵary zań shyǵarýshy organy - bir palataly parlament (rıksdag). Resmı tili - shved tili. Aqsha birligi - shved kronasy.

Qazaqstan Respýblıkasy men Shvetsııa Koroldigi arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy sáýirdiń 7-inde ornatyldy.

Nıderlandy Koroldiginiń ulttyq meıramy - Koroleva kúni. Nıderlandy - Batys Eýropadaǵy memleket. Nıderlandynyń soltústik jáne batys bóligi Soltústik teńizdiń jaǵalaýynda ornalasqan. Resmı tili - nıderland tili. Basqarý formasy - konstıtýtsııalyq monarhııa. Joǵary zań shyǵarýshy organy - eki palatadan turatyn Bas Shtattar. Astanasy - Amsterdam qalasy. Aqsha birligi - evro.

Qazaqstan Respýblıkasy men Nıderlandy Koroldiginiń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy qyrkúıektiń 10-ynda ornatyldy. Nıderlandy Koroldigindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jáne Ókiletti elshisi - Mýrzamadıeva Maınıýra Savetovna. Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Nıderlandy Koroldiginiń Tótenshe jáne Ókiletti elshisi - Frans Potoıt.

OQIǴALAR

65 jyl buryn (1945) Raqymjan Qoshqarbaev pen Grıgorıı Býlatov Reıhstagqa tý tikti.

5 jyl buryn (2005) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 10 jyldyǵy qurmetine arnalǵan merekelik medal týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2007) Bolgarlardyń Qazaqstan jerine qonys aýdarýynyń 100 jyldyǵyna oraı Pavlodar oblysynyń Aqtoǵaı aýylyndaǵy Jeńis saıabaǵynda Dostyq alleıasy otyrǵyzyldy.

Stolypın reformasy jyldary bolgarlar Aqtoǵaı aýdanynda birneshe selo qurǵan bolatyn. Ótken ǵasyrda qazaqtyń qonaqjaı jeri bolgar dıasporasynyń birneshe býyn ókilderine otan bolyp otyr. Dostyq alleıasyna alǵashqy kóshetterdi kónekóz qarııalar, ardagerler jáne oblystyq bolgar ulttyq mádenı ortalyǵynyń belsendileri otyrǵyzdy.

1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine olardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasy normalaryna sáıkestendirý máseleleri boıynsha ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Mańǵystaý aýdanynyń ortalyǵy Shetpe kentindegi ortalyq saıabaqqa oblysqa tanymal tulǵa, aýdannyń sharýashylyq salasyn qalyptastyryp, damytýǵa eńbek sińirgen basshy Qydyrbaı Júsipovtyń esimi berildi.

Qydyrbaı Júsipov (1933-1994) jetpisinshi jyldary Shetpe aýylynyń kommýnaldyq-sharýashylyq jumystaryna basshylyq etip, negizinen mal sharýashylyǵymen aınalysqan aýyldy órkendetýge úles qosqan azamat.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1998) keskindemeshi, ulttyq kásibı beıneleý óneriniń negizin salýshylardyń biri, Qazaq KSR-niń halyq sýretshisi YSMAIYLOV Áýbákir dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan. Omby kórkemónerkásip tehnıkýmyn, Máskeý memlekettik teatr óneri ınstıtýtyn bitirgen.

«Eńbekshi qazaq» («Egemen Qazaqstan») gazeti men Petropavl qalasyndaǵy ólketaný murajaıynyń sýretshisi, Qazaqstan Sýretshiler odaǵy uıymdastyrý komıtetiniń tóraǵasy, Muhtar Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń sýretshisi ári rejıssery qyzmetterin atqarǵan.

Ulttyq keskindeme óneriniń realıstik baǵytyndaǵy sýretshi, stıli halyq sheberleri týyndalarymen astasyp jatady. «Kórtoǵaı», «Hantáńirindegi jaılaý», «Shalkóde alaby» atty shyǵarmalardyń avtory.

Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi» ordenderimen marapattalǵan.