QazAqparat-Anons: sáýirdiń 13-i men 19-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASYҚytaı Halyқ Respýblıkasynyң tөraғasy Hý Tszıntaonyң shaқyrtýymen Қazaқstan Prezıdenti Nұrsұltan Nazarbaev sәýirdiң 15-19-y aralyғynda Қytaıғa memlekettik sapar jasaıdy. ҮKІMET Sәýirdiң 13-inde Іshki ister mınıstrliginde aptalyқ brıfıng өtedi.Sәýirdiң 13-inde Syrtқy ister mınıstrliginde apta saıynғy brıfıng өtedi. PARLAMENTSәýirdiң 13-i, dүısenbi kүni, Mәjilistiң jұmys aptasy Үkimet saғatynan bastalady. «Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstrliginiң 2008 jylғy jұmysynyң қortyndylary jәne 2009 jylғa arnalғan mindetteri» taқyryby boıynsha depýtattar aldynda Қarjy mınıstri Bolat Jәmishev baıandama jasaıdy.Dүısenbi kүni tүsten keıin Mәjilistiң Zaңnama jәne sot-құқyқtyқ reforma komıtetiniң jұmys toptarynyң otyrystarynda «Қazaқstan Respýblıkasyndaғy sot-saraptama қyzmeti týraly» jәne elimizdiң keıbir zaңnamalyқ aktilerine sot-saraptama қyzmeti jөnindegi tүzetýlerdi қaraıdy. Mәjilistiң Әleýmettik-mәdenı damý komıtetiniң jұmys tobynda «Mәdenıet týraly» zaңғa engiziletin tolyқtyrýlardy қaraý odan әri jalғasyn tabady. Sondaı-aқ osy komıtette «Neke jәne otbasy týraly» kodeksi boıynsha jұmys tobynyң otyrysy өtkiziledi.Seısenbi, beısenbi jәne jұma kүnderi Palatanyң barlyқ salalyқ komıtetterinde құrylғan jұmys toptarynda birқatar zaң jobalary talқylanady.Sәýirdiң 15-i, sәrsenbi kүni, Mәjilistiң jalpy otyrysy, jұma, sәýirdiң 17-si kүni Mәjilis Bıýrosynyң otyrysy өtetini josparlanғan.ҰҚShҰSәýirdiң 13-inde Mәskeýde bas қosқaly otyrғan Ұjymdyқ қaýipsizdik týraly shart ұıymy elderiniң ýәkiletti laýazymdy tұlғalary Ұjymdyқ қaýipsizdik týraly shart ұıymynyң Shұғyl әreket etýshi ұjymdyқ kүshteriniң қyzmetin reglamentteıtin құjat jobalary boıynsha keңes өtkizedi. Basқosýғa қaýipsizdik keңesteriniң, syrtқy ister jәne ishki ister, қorғanys, tөtenshe jaғdaılar mınıstrlikteri men atқarýshy bıliktiң basқa da organdarynyң өkilderi қatysady.ҚOҒAMElimizde 2009 jylғy aқpannyң 17-si men shildeniң 1-i aralyғynda shaғyn jәne orta kәsipkerlik sýbektilerin tekserýge moratorıı jarııalandy.Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstrliginiң kөliktik baқylaý komıtetiniң ұıymdastyrýymen aғymdaғy jylғy naýryzdyң 30-y men sәýirdiң 30-y aralyғynda «Taza aýa» atty aktsııa өtkiziledi. Bұl aktsııanyң basty maқsaty ? Қazaқstan Respýblıkasy zaңnamasynyң ekologııalyқ talaptary boıynsha өreskel tәrtip bұzýshylardy anyқtaý jәne tasymaldaýshylar men avtokөlikterden shyғatyn lastaýshy zattar mөlsheriniң құramy normalaryna қataң baқylaý ornatý.SPORT Hokkeıden Қazaқstannyң ұlttyқ құramasy sәýirdiң 11-17-si kүnderi Vılnıýste өtetin Әlem chempıonatyna қatysady. Sәýirdiң 14-16-sy kүnderi Taılandta jaғajaıdaғy voleıboldan erler men әıelder komandalary arasynda Azııalyқ týr oıyndary өtedi. Bұl dүbirli dodaғa Қazaқstannan Almaty men Aқtaý қalalarynyң komandalary қatysady. Al sәýirdiң 24-inde Vetnamda әıelder komandalary arasynda jalaýy kөteriletin Azııalyқ týrda el namysyn «Almatınochka» komandasy қorғamaқ. Tashkentte sәýirdiң 15-17-si kүnderi «Өzbekstan Tәýelsizdigi kýbogy» үshin erkin kүresten halyқaralyқ Gran-prı týrnıri өtedi.ASTANA Sәýirdiң 18-i kүni «Biz ? taza қala үshin» ұranymen jalpy қalalyқ senbilik өtedi ALMATY Sәýirdiң 13-inde Қazaқstan baspasөz klýbynda «Saıabaқtar marshy-2009» halyқaralyқ aktsııasyna arnalғan baspasөz mәslıhaty өtedi. Sәýirdiң 13-inde Ғalymdar үıinde «Ұlar» galereıasynda Қ.Sәtbaevtyң 110 jyldyғyna arnalғan kөrme өtedi. Sәýirdiң 17-sinde kәsipқoı bokstan halyқaralyқ match өtedi. AIMAҚBATYS ҚAZAҚSTANSәýirdiң 1-i men mamyrdyң 1-i aralyғynda Oral қalasynda tazalyқ aılyғy jarııalandy. Osyғan oraı қala әkimdiginiң құrylymdyқ bөlimsheleri men tұrғyn үı-kommýnaldyқ salasy kәsiporyndary aýқymdy jұmys kөlemin atқarmaқ. Tazalyқ aılyғy jarııalanýyna baılanysty Oral қalalyқ ardagerler keңesi үndeý қabyldady. Onda ardagerler mekeme-kәsiporyndar, ұıymdar basshy-қyzmetkerleri men қala tұrғyndaryn aılyққa belsendi қatysýғa shaқyrғan. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ATAÝLY KҮNDER, ELEÝLІ OҚIҒALAR SӘÝІRDІҢ 13-І, DҮISENBІTaılandta Songkran Jaңa jyl merekesi (sәýirdiң 13-15-i). Bұl kүnderi taılandyқtar bir-birin sý shashyp, betterine san tүrli boıaý jaғady. Mereke bүkil elde, әsirese Taılandtyң soltүstik ortalyғy bolyp esepteletin Chıangmaı қalasynda erekshe atap өtiledi. Songkran kezinde taılandyқtar týғan jerinde bolýғa tyrysady.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR 36 jyl bұryn (1973) «Jezқazғan týy» oblystyқ қoғamdyқ-saıası gazetiniң birinshi nөmiri jaryқ kөrdi. 1997 jyly Jezқazғan oblysynyң taratylýyna baılanysty basylym jabylғan. Sol jylғy tamyzdan bastap қaıta shyғaryldy. 36 jyl bұryn (1973) Maңғystaý oblystyқ «Kommýnıstıcheskıı pýt» gazetiniң alғashқy sany jaryқ kөrdi. 1988 jyly gazet jabylyp, 2 jyldan keıin «Maңғystaý» degen atpen shyғa bastady.13 jyl bұryn (1996) Elbasy N.Ә.Nazarbaevtyң Jarlyғymen Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaғy Joғarғy ekonomıkalyқ keңes құryldy.4 jyl bұryn (2005) Almatyda «Renessans» kommýnıkatıvti menedjment agenttiginiң bastamasymen қazaқstandyқ tұңғysh «Rropr.kz» PR-portaly өz jұmysyn bastady. «Propr.kz» ? jұrtshylyқty қoғamdaғy өtip jatқan қandaı da bir oқıғa, jaғdaılarmen, elimizdegi aқparat agenttikteri men bankteri, kompanııalary týraly paıdaly mәlimettermen habardar etedi. PR-portaldyң basty mindeti ? Қazaқstandaғy PR mamandaryn atalғan saladaғy jaңa өzgerister men PR naryғynyң damýy jәne mәselelerdi sheshý týrasynda shұғyl aқpar jarııalap otyrýdy kөzdeıdi.4 jyl bұryn (2005) Astanada Japonııanyң Elshiligi ashyldy.ESІMDER55 jyl bұryn (1954) aқyn, Almatyda өtken aқyndar mүshәırasy jabyқ konkýrsynyң bas jүldegeri, Halyқaralyқ Fızýlı atyndaғy syılyқtyң, Қ.Қazıev atyndaғy syılyқtyң ıegeri AIMAҚ Әbildә dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң Ordabasy aýdanynda týғan. ıAssaýı atyndaғy Shymkent pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Aýdandyқ mәdenıet bөliminde, «Shymkentқұrylys» tresine қarasty mekemede, Қazaқstan Jazýshylar odaғy oblystyқ bөlimshesinde tүrli қyzmetter atқarғan. 1993 jyldan osy bөlimsheniң dırektory. 1984 jyly өleңderi jas aқyndardyң «Қarlyғash» atty dәstүrli jyr jınaғyna engen. «Қarlyғashқa», «Mereıli meken», «Lәılә», «Domalaқ ana kesenesi», «Jүregimde mahabbat», «Altyn besik», «Tүrkistan» jyr jınaқtary jaryқ kөrgen.45 jyl bұryn (1964) Қazaқstan Respýblıkasy Aқparattandyrý jәne baılanys agenttigi tөraғasynyң orynbasary, fızıka-matematıka ғylymdarynyң kandıdaty, Halyқaralyқ baılanys akademııasynyң tolyқ mүshesi BIShІҒAEV Asқar Dәrýishұly dүnıege keldi. Reseıde týғan. N.Baýman atyndaғy Mәskeý joғary tehnıkalyқ ýchılışesin bitirgen. Қazaқstan Ғylym akademııasy Matematıka jәne mehanıka ınstıtýtynyң kishi, aғa ғylymı қyzmetkeri, zerthana meңgerýshisi, «Қazınformtelekom» aktsıonerlik қoғamynyң vıtse-prezıdenti, «Ortakom» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiң atқarýshy dırektory, «TNS-Plus» aktsıonerlik қoғamy Marketıng jөnindegi departamentiniң dırektory, «Arna» aktsıonerlik қoғamynyң atқarýshy dırektory, «Rahat-Telekom» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiң bas dırektory, «Қazaқtelekom» ashyқ aktsıonerlik қoғamynyң Reseı Federatsııasyndaғy өkildiginiң dırektory қyzmetterin atқarғan. 2002-2005 jyldary ? «Қazaқtelekom» ashyқ aktsıonerlik қoғamynyң vıtse-prezıdenti. 2005 jyldan «Қazaқtelekom» aktsıonerlik қoғamynyң vıtse-prezıdenti ? Mәskeý қalasyndaғy өkildiginiң bas kommertsııalyқ dırektory bolғan. Қazirgi қyzmetinde 2007 jyldan bastap isteıdi. SӘÝІRDІҢ 14-І, SEISENBІBırmadaғy Sý festıvali ? Jaңa jyl merekesi. Bұl kүni adamdardyң bir-birine sý shashý dәstүri өtedi. «Kөp adamdy sýғa malshyndyrsaң, soғұrlym baқytty өziңe tartasyң» degen tүsinik қalyptasқan.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR48 jyl bұryn (1961) «Kazahstanskaıa pravda» gazeti Қazaқ KSR Ғylym akademııasynyң geografııa bөlimi қyzmetkerleriniң Sarқand alabyndaғy Joңғar Alataýynyң soltүstik betkeıindegi mұzdyққa jәne Іle Alataýynyң soltүstik bөligindegi Қarғaly taý silemindegi shyңғa KSRO-nyң tұңғysh ғaryshkeri ıÝrıı Alekseevıch Gagarın esimin berý týraly sheshimin jarııalady.16 jyl bұryn (1993) Қazaқstan Respýblıkasynyң «Jappaı saıası қýғyn-sүrgin құrbandaryn aқtaý týraly» Zaңy қabyldandy.12 jyl bұryn (1997) Қazaқstan Respýblıkasynyң «Atom energııasyn paıdalaný týraly» Zaңy қabyldandy. 11 jyl bұryn (1998) Aқtөbe қalasyndaғy Lenın atyndaғy kөshege Әıteke bı esimi berildi.9 jyl bұryn (2000) Almaty қalasyndaғy №162 қazaқ orta mektebine jazýshy Sapar Baıjanov esimi berildi.8 jyl bұryn (2001) Elbasy N.Nazarbaevtyң Almaty oblysynyң әkimshilik ortalyғyn Taldyқorғan қalasyna kөshirý týraly Jarlyғy shyқty.ESІMDER70 jyl bұryn (1939) jazýshy, fılologııa ғylymynyң kandıdaty, Қazaқstannyң eңbek siңirgen mәdenıet қyzmetkeri VLADIMIROV Vladıslav Vasılevıch dүnıege keldi. Shymkent қalasynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. «Almatınskaıa pravda», «Ognı Alataý», «Vechernıaıa Alma-Ata» gazetterinde, Қazaқstan Joғarғy Keңesiniң Tөralқasynda, Қazaқstan KP OK-inde jaýapty қyzmetter atқarғan. Қalamgerdiң «Kerek adam», «Er esimin baғalaı bil», «Týғan jerdiң jeli», «Jalynnyң jarқylymen birge», «Қolғappen jәne қolғapsyz», «Қarapaıym Ivanovtar», «Үzilissiz қoıylym», t.b. kөptegen derekti jәne kөrkem prozalyқ kitaptary jaryқ kөrgen. Onyң «Bernýlı zaңy» romany қazaқ tiline aýdarylғan. «Құrmet belgisi», «Eңbek Қyzyl Tý» ordenderimen, medaldarmen marapattalғan. SӘÝІRDІҢ 15-І, SӘRSENBІҚHDR-daғy kүn merekesi (Kım Ir Senniң týғan kүni). Eldegi basty ұlttyқ mereke sanalatyn ataýly kүn 1997 jyldan bastap atap өtiledi. Eldiң әrbir azamaty bұl kүni «ұlt әkesi» eskertkishine gүl қoıýғa mindetti. AҚSh-ta salyқ kүni. Bұl amerıkandyқtardyң salyқ tөleıtin kүni emes, aldaғy jyl үshin aılyқ jalaқylarynan ұstalғan jalpy salyқ mindettemelerin kelisýdiң jyldyқ merzimi. Dәl osy kүni salyқ tөleýshilerdiң 5-ten 4-i artyқ tөlegen salyқtaryn қaıtaryp alady. Amerıkandyқtar үshin mұndaı Salyқ kүni ? naғyz mereke.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR84 jyl bұryn (1925) Қyzylordada Қyrғyz (Қazaқ) AKSR Keңesteriniң V sezi bastaldy. Sezde Ahmet Baıtұrsynұlynyң halyққa өziniң tarıhı «қazaқ» atyn қaıtarý jөnindegi ұsynysy қaralyp, қoldaý tapty. «Қyrғyz basқa, қazaқ basқa ekenin қazaқ balasy tegis bilse de bұl kүnge sheıin eshteңe demeı, tymaқtary salpıyp keledi. Ony өtken zamandardyң aғymdary kөterse de, қazirgi kүnde ұlt atyn jasyrýdy, ұlt tarıhy ondaı jaңsaқtyқty kөtermeıdi», dep sөılegen. Sonymen, Ahmet Baıtұrsynұlynyң ұlt aldyndaғy taғy bir ұly eңbegi ? қazaқty қaıtadan қazaқ atandyryp bergeni.16 jyl bұryn (1993) Қazaқstan Respýblıkasynyң Belgııa Koroldiginde Elshiligi ashyldy.3 jyl bұryn (2006) Tүrkııa Respýblıkasynyң bedeldi azamattyқ ұıymdarynyң biri Tүrkııa jazýshylar jәne өner қaıratkerler қoғamy (TҮRKSAV) Elbasy Nұrsұltan Nazarbaevty 2005 jylғy «Tүrki әlemine siңirgen eren eңbegi үshin» syılyғymen marapattady.ESІMDER95 jyl bұryn (1914-2000) Қazaқstannyң halyқ jazýshysy, Қazaқstan Jazýshylar odaғy syılyғynyң laýreaty SӘMӘDI Zııa dүnıege keldi. Almaty oblysynyң Panfılov aýdanynda týғan. 1931 jyly ata-anasymen Shyғys Tүrkistanғa қonys aýdardy. Mұnda ol bilimin jetildire jүrip, Құlja mektebiniң birinde ұstazdyқ etti әri «Іle» gazetinde қyzmet jasady. Қytaı revolıýtsııasy jeңgennen keıingi jyldarda tүrli saıası-қoғamdyқ jұmystar atқardy. Ol Sıntszıan ұıғyr avtonomııalyқ aýdanynyң mәdenıet mınıstri bolyp қyzmet etip, ұıғyr mәdenıet қaıratkerleriniң delegatsııalaryn basқaryp KSRO, Үndistan memleketterine bardy. Sıntszıan ұıғyr avtonomııalyқ aýdanynda Jazýshylar odaғyn құrýda zor eңbek siңirdi. Onyң tikeleı қatysýymen 1957 jyly Үrimji қalasynda tarıhta tұңғysh ret ұıғyr jazýshylarynyң sezi ashyldy. 1961 jyldyң қarashasynda týғan eline oraldy. Alғash aқyndyқ өnerimen қalam ұstaғan ol 1934 jyly «Raýshan» atty drama jazdy. Bұl shyғarmasyn keıin өңdep, «Қandy daқ» degen atpen қaıyra shyғaryp, sheteldik ұıғyrlar dramatýrgııasynyң negizin қalady. 1936 jyly «Ғәrip pen Sәnәm» pesasyn shyғardy. Қalamgerdiң «Maımhan» romany orys tiline aýdarylyp, өzbek tilinde eki ret jaryқ kөrdi. Atalғan shyғarma boıynsha «Aıdaһar jyly» fılmi tүsirildi. Kөrkem aýdarma salasynda S.Mұқanovtyң «Қashқar қyzy», Ғ.Mүsirepovtiң «Kezdespeı ketken bir beıne» shyғarmalaryn tәrjimalady. «Eңbek Қyzyl Tý» ordenimen marapattalғan. 85 jyl bұryn (1924) fılosofııa ғylymynyң kandıdaty, professor, Қazaқstannyң eңbek siңirgen қyzmetkeri, Ұly Otan soғysynyң ardageri AHMETOV Қanapııa Ғabdollaұly dүnıege keldi. Қostanaı oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin, KOKP OK janyndaғy Қoғamdyқ ғylymdar akademııasynyң aspırantýrasyn bitirgen. Қazaқstan Kompartııasy Ortalyқ Komıtetiniң үgit jәne nasıhat bөlimi meңgerýshisiniң orynbasary, Almaty қalalyқ partııa komıtetiniң ekinshi hatshysy, Қazaқ memlekettik ýnıversıtetiniң prorektory, Қazaқ dene tәrbıesi ınstıtýtynyң rektory, Almaty energetıka ınstıtýtynyң kafedra meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1994 jyly zeınet demalysyna shyққan. Ғalymnyң 80-nen astam ғylymı jarııalanymy, onyң ishinde 2 tomdyқ «Saıasattaný negizderi» atty kitaby bar. «Қyzyl Jұldyz», 2-shi dәrejeli «Otan soғysy», «Құrmet belgisi», «Parasat» ordenderimen, medaldarmen, Қazaқ KSR Joғarғy Keңesiniң Құrmet gramotasymen marapattalғan.80 jyl bұryn (1929-1995) jazýshy, Қazaқstan Jýrnalıster odaғynyң mүshesi, Қazaқstan Respýblıkasynyң eңbek siңirgen mәdenıet қyzmetkeri ҚYDYRBEKҰLY Balғabek dүnıege kelgen. Almaty oblysynyң Jambyl aýdanynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetiniң jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. 1960-1987 jyldary «Sotsıalıstik Қazaқstan» gazetinde әdebı қyzmetker, bөlim meңgerýshisi, redaktordyң orynbasary, birinshi orynbasary, bas redaktory, Қazaқstan Jýrnalıster odaғy basқarmasynyң tөraғasy қyzmetterin atқardy. Alғashқy feletondar jınaғy «Eshkimge aıtpa» degen atpen 1962 jyly jaryқ kөrdi. «Shaıtannyң shataғy», «Қara sandyқ», «Mazdaғan shyraқ», «Ұrynyң enshisi», «Aқpa құlaқ», «Alataý», «Aқymaқtyң mıy», «Tүgel sөzdiң tүbi bar», «Қym-қıғash jyldar», «Қaıran Oraz», taғy basқa kitaptary jaryқ kөrdi. Balғabek Қydyrbekұly өz shyғarmalarynda halyқ tarıhyn, iri tұlғalar beınesin somdady. Қazybek bek Taýasarұlynyң jazbalary dep sanalatyn қoljazbany taýyp, kitap etip shyғardy. Bilikti basshy, bilgir ұıymdastyrýshy retinde basylym bedeliniң artýyna laıyқty үles қosty. Қazaқstan Kompartııasy Ortalyқ Komıtetiniң mүshesi, Respýblıka Joғarғy Keңesiniң birneshe dүrkin depýtaty bolyp saılandy. Onyң eңbegi Қazaқstan Respýblıkasy Jýrnalıstıka akademııasynyң «Altyn Samұryқ-2002» arnaıy syılyғymen atap өtildi. Қalamgerdiң atynda týғan aýyly, Almaty қalasynda kөshe jәne jýrnalıstıkalyқ syılyқ bar. «Eңbek Қyzyl Tý», «Halyқtar dos¬tyғy» ordenderimen, birneshe medaldarmen marapattalғan.70 jyl bұryn (1939) Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyң depýtaty, Halyқaralyқ қatynastar, қorғanys jәne қaýipsizdik komıtetiniң mүshesi, ekonomıka ғylymynyң kandıdaty, Қazaқstan Respýblıkasy Injenerlik akademııasynyң korrespondent mүshesi, Қazaқstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyғy ғylymdary akademııasynyң akademıgi, Jambyl oblysynyң құrmetti azamaty BAIGELDІ Өmirbek dүnıege keldi. Jambyl oblysynda týғan. Almaty zootehnıkalyқ-maldәrigerlik ınstıtýtyn, KOKP OK janyndaғy Қoғamdyқ ғylymdar akademııasyn bitirgen. 1974-1975 jyldary ? Jambyl oblystyқ aýyl sharýashylyғy basқarmasy bastyғynyң birinshi orynbasary. 1975-1984 jyldary ? Jambyl oblystyқ partııa komıtetiniң bөlim meңgerýshisi. 1992-1995 jyldary ? Jambyl oblysy әkimdiginiң basshysy, Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң keңesshisi. 1995-2005 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyң depýtaty, Senat tөraғasy, tөraғanyң birinshi orynbasary. 2005 jyly Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senatyna қaıta saılanғan. «Eңbek Қyzyl Tý», «Halyқtar dostyғy», «Құrmet», «Otan», ordenderimen, TMD elderiniң «Sodrýjestvo» ordenimen, bes medalmen marapattalғan. Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң Alғysymen kөtermelengen.60 jyl bұryn (1949) fızıka-matematıka ғylymdarynyң kandıdaty, pedagogıka ғylymynyң doktory, professor, Halyқaralyқ joғary mektep ғylym akademııasynyң, Halyқaralyқ aқparattaný akademııasynyң akademıgi ӘBDІMANAPOV Sәrsenғalı Әbdiғalıұly dүnıege keldi. Jambyl oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin, Қazaқstan Ғylym akademııasy Matematıka jәne mehanıka ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. Қaraғandy memlekettik ýnıversıtetiniң oқytýshysy, aғa oқytýshysy, dotsenti, kafedra meңgerýshisi, matematıka fakýltetiniң dekany, oқý isi jөnindegi prorektory, Ғylymı-zertteý ortalyғynyң jetekshisi қyzmetterin atқarғan. 2000-2008 jyldary L.Gýmılev atyndaғy Eýrazııa ұlttyқ ýnıversıtetiniң birinshi prorektory, rektory bolғan. 2002 jyly Halyқaralyқ bıografııalyқ ortalyғy (Kembrıdj) dırektorynyң orynbasary bolyp taғaıyndalғan. S.Әbdimanapov týraly mәlimetter AҚSh-ta, Ұlybrıtanııada jaryқ kөrgen bedeldi halyқaralyқ bıografııalyқ anyқtamalyқtarғa engen. Ғalymnyң 200-den astam ғylymı eңbegi, onyң ishinde monografııasy, sөzdigi, joғary bilim berýdi jetildirý mәselelerine arnalғan oқý құraldary jaryқ kөrgen. «Құrmet» ordenimen marapattalғan. SӘÝІRDІҢ 16-SY, BEISENBІDanııa Koroldiginiң Ұlttyқ meıramy ? Koroleva týғan kүni. 68 jyl bұryn (1940) Danııa korolevasy 2-shi Margrete dүnıege keldi. 1972 jylғy қaңtardyң 14-de taққa otyrғan. Danııa Eýropanyң soltүstik-batysynda ornalasқan eң kishkentaı memleket. ıÝtland tүbeginiң biraz bөligin, Zelandııa, Fıýn, Lollann, Falster, Men, Bornhlm, t.b. araldardy alyp jatyr. Oңtүstiginde Germanııamen shektesedi. Shyғysynda Baltyқ, batysy men soltүstigi Soltүstik teңizimen shaıylady. Әkimshilik jaғynan 14 amtқa (oblysқa) bөlinedi. Astanasy ? Kopengagen. Memlekettik tili ? dat tili. Aқsha birligi ? dat kronasy. Danııa ? konstıtýtsııalyқ monarhııa. Memleket basshysy ? Koroleva. Joғarғy atқarýshy organy ? Үkimet. Joғarғy zaң shyғarýshy organy bir palataly parlament ? Folketıng.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR 87 jyl bұryn (1922) Қostanaı drama teatry құryldy.10 jyl bұryn (1999) Қazaқstannyң Қytaıdaғy Elshiliginde Elbasy Nұrsұltan Nazarbaevtyң қytaı jәne aғylshyn tilderinde shyғarylғan «Қazaқstan - 2030» kitabynyң tұsaýkeseri өtkizildi.7 jyl bұryn (2002) Cisco Systems kompanııasynyң Қazaқstan Respýblıkasyndaғy өkildigi ashyldy.6 jyl bұryn (2003) ҚR Үkimetiniң қaýlysyna sәıkes «Tұrғyn-үı jınaқ құrylys banki» JAҚ құryldy.75 jyl bұryn (1934) Keңes Odaғynda 1934-1991 jyldary Otan үshin erekshe erlik kөrsetken adamdarғa beriletin eң joғarғy ataғy - Keңes Odaғynyң Batyry KSRO Ortalyқ Atқarý komıtetiniң қaýlysymen bekitilgen. Keңes Odaғynyң Batyry ataғy KSRO Joғarғy Keңesiniң Tөralқasynyң Jarlyғymen beriledi. Keңes Odaғynyң Batyry ataғy berilgenderge «Lenın» ordeni, «Altyn Jұldyz» medali jәne KSRO Joғarғy Keңesi Tөralқasynyң gramotasy tapsyrylady. Keңes Odaғynyң Batyry ataғyn ekinshi ret alғandar ekinshi «Altyn Jұldyz» medalimen marapattalyp, onyң týғan jerine қoladan bıýst қoıylady. Al Keңes Odaғynyң Batyryn үsh ret alғandarғa bıýst Mәskeýde ornatylady. Keңes Odaғynyң Batyry ataғyn alғash alғandar mұzda қalғan kemelerdegi adamdardy құtқarýshy ұshқyshtar boldy. Қazaқstandyқtardyң ishinen eң alғashқy Keңes Odaғynyң Batyry ataғy ұshқysh P.Shevtsovқa Ispanııada fashızmge қarsy kүreste kөrsetken erligi үshin berildi. Ұly Otan soғysy jyldarynda 500-ge jýyқ қazaқstandyқtar Keңes Odaғynyң Batyry atandy. Keңes odaғy tұsynda atalmysh ataққa 12500-ge jýyқ adam ıe boldy.ESІMDER55 jyl bұryn (1954-2005) jazýshy, pedagogıka ғylymynyң doktory, professor HAIDAROV Jarқyn Saparjanұly dүnıege keldi. Қostanaı қalasynda týғan. Almaty energetıka ınstıtýtyn bitirgen. 1980-1985 jyldary ? Қazaқ memlekettik ýnıversıtetiniң jetekshi ınjeneri, kishi, aғa ғylymı қyzmetkeri, zerthana meңgerýshisi. 1986-1994 jyldary ? Lıtva halyқ sharýashylyғy mamandarynyң biliktiligin arttyrý ınstıtýtynyң aғa oқytýshysy, KSRO Іshki ister mınıstrligi Mınsk joғary mektebiniң oқytýshysy, Rıga қalasyndaғy «Pedagogıkalyқ eksperıment» halyқaralyқ ortalyғynyң professory. 1995-1999 jyldary Reseı Ғylym akademııasy Arheologııa ınstıtýtynyң aғa ғylymı қyzmetkeri bolғan. Қalamgerdiң 10-nan astam monografııasy jәne kөptegen kөrkem shyғarmalary bar. Olardyң ishindegi eң tanymaly «Ұly toı» roman dılogııasy. Onyң Қazaқstan men Reseı Prezıdentteri N.Nazarbaev pen V.Pýtın beınelengen «Eýrazııanyң қos prezıdenti» dep atalatyn mүsindik kompozıtsııasy bar. Atalғan өner týyndysy synshy-өnertanýshylar tarapynan joғary baғalanғan.50 jyl bұryn (1959) tanymal әnshi, kompozıtor, Қazaқstan Jastar odaғy syılyғynyң laýreaty, Қazaқstannyң eңbek siңirgen әrtisi, Қazaқstan kompozıtorlar odaғynyң mүshesi, Respýblıkalyқ «Jiger-87», Halyқaralyқ «Ystyқkөl-89», «Bұқara-90» festıvalderiniң, Sh.Қaldaıaқov atyndaғy respýblıkalyқ baıқaýdyң, «Azııa daýsy-95», «Altyn dısk-97» (Ystambұl), Frantsııadaғy «Dostyқ әnderi» festıvalderiniң, «Kaır-2003» (Mysyr) halyқaralyқ baıқaýynyң laýreaty OMAROV Marat Әbdiұly dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Әl-Farabı atyndaғy Mәdenı-aғartý ınstıtýtyn bitirgen. Shymkent oblystyқ fılarmonııasynda «Aýylym - әnim» ansambliniң әnshisi, Қazaқ televızııasynyң mýzykalyқ redaktory қyzmetterin atқarғan. 2001 jyldan Astana қalasynda Prezıdent orkestrinde jәne fılarmonııada қyzmet istegen. Ol «Naýryz» shyғarmashylyқ қoryn, «Balalardy damytý» қoryn ashқan. 2000 jyly Los-Andjeles қalasyndaғy FIDOF Әlemdik kompozıtorlar қaýymdastyғynyң mүshesi bolyp қabyldandy. Әnshiniң oryndaýynda «Anashym», «Әke armany», «Қyz syny», «Syңarym», «Әnshi balapan», «Қoshtasқym kelmeıdi», «Arman қala ? Astana», «Mekke-Mәdıne», «Naýryz», t.b. әnderi bar.120 jyl bұryn (1889-1977) amerıkalyқ kınoakter, kınorejısser, stsenarııshi, kompozıtor әri prodıýser, Oksford ýnıversıtetiniң құrmetti doktory ChAPLIN (Chaplin) Charlz Spenser dүnıege keldi. London қalasynda týғan. 1897-1942 jyldary mıýzıkl-holl sahnasynda, F.Kargo jetekshilik etken pantomıma teatrynda oınap, akterlik өner sheberligin jetildirdi. Ol mұnda mıýzıkl-holldyң talabyna oraı plastıka men pantomıma өnerin үzdik meңgerdi. 1914 jyly AҚSh-ta kınodaғy akterlik jәne rejısserlik өner jolyn bastady. Қoıғan fılmderdiң stsenarıılerin de өzi jazdy. Bir қatar fılmderinde lırıkalyқ jәne komedııalyқ boıaýdy sheber sheңdestire otyryp, «kishkene adamnyң» este қalar jıyntyқ beınesin jasady. Pantomıma men komedııa өnerin jan-jaқty damyta otyryp, өz ornymen paıdalaný arқyly «Nәreste» men «Altynnyң әlegi» fılminde aқsha bılegen ortadaғy қorғansyz jandardyң azapty aýyr өmir tұrmysyn beıneledi. 1922 jyly «Charlz Chaplın fılm korporeıshen» degen atpen kınofırma ұıymdastyrdy. «Parıj қyzy» fılmin қoıýmen өziniң kınoda psıhologııalyқ drama jasaýdyң sheberi ekenin baıқatty. «Pılıgrım», «Tsırk», «Үlken қalanyң ottary», «Jaңa kezeң», «Ұly dıktator», «Mese Verdý», «Rampa ottary», «Korol Nıý-Iorkte», «Gonkongten kelgen graf әıeli» atty fılmderdiң avtory. Onyң shyғarmalary Amerıka Құrama Shtattarynyң realıstik kıno өneriniң қalyptasýyna ıgi yқpal jasaýmen қatar, dүnıejүzilik kınokomedııanyң damýyna da mol үles қosty. 1954 jyly Halyқaralyқ Beıbitshilik syılyғyn aldy. SӘÝІRDІҢ 17-SІ, JҰMAҚazaқstan Respýblıkasynyң өrtke қarsy қyzmet kүni. 1918 jyly sәýirdiң 17-de keңestik respýblıkalarda «Өrtpen kүresýdiң memlekettik sharalaryn ұıymdastyrý týraly» dekretke қol қoıyldy. Bұl kүn Қazaқstan Respýblıkasynda jәne bұrynғy KSRO respýblıkalarynda өrtke қarsy қyzmettiң ұıymdastyrylғan kүni retinde atap өtý қabyldanғan. Bүgingi taңda elimizde atalmysh қyzmettiң құramynda 13 myңғa jýyқ adam қyzmet etedi. Өrt bөlimsheleri 3 myңғa jýyқ negizgi jәne arnaıy өrt mashınalarymen jәne basқa da өrt sөndiretin құral-jabdyқtarmen jaraқtanғan.Kýbadaғy kontrrevolıýtsııany jeңgen kүni. Osy kүni Kýbadaғy revolıýtsııamen kүresý үshin AҚSh Ortalyқ barlaý basқarmasy daıyndaғan 1500 kýbalyқ emıgranttar desanty talқandaldy. 1961 jyly tөңkerisshilerdiң jeңisimen aıaқtalғan ұrys tarıhқa Svıneı shyғanaғyna әsker tүsirý jәne AҚSh prezıdenti Kennedıdiң iri jeңilisi, al Kastronyң iri jeңisi retinde қaldy. Sondaı-aқ dәl osy kүni Fıdel Kastro Kýba sotsıalızm baғytynda өrkendeýge bet tүzeıtinin jarııalady.Sırııa Arab Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy ? Evakýatsııa kүni (1946). 1941 jyldyң sәýirinde Sırııa tәýelsiz respýblıka bolyp jarııalandy, biraқ tolyқ tәýelsizdigin 1946 jyly eldegi frantsýz jәne aғylshyn әskerleri shyғarylғannan keıin ғana aldy. Sırııa ? oңtүstik-batys Azııada ornalasқan memleket. Soltүstiginde Tүrkııamen, shyғysynda Irakpen, oңtүstiginde Iordanııamen, Izraılmen, batysynda Lıvanmen shektesedi. Әkimshilik jaғynan 14 ýәlaıatқa nemese gýbernatorlyққa bөlingen. Astanasy ? Damask қalasy. Memlekettik tili ? arab tili. Sondaı-aқ kүrd, armıan, arameı, frantsýz tilderi de keңinen қoldanylady. Aқsha birligi ? sırııa fýnty. Atқarýshy bılik Prezıdent pen Mınıstrler Keңesine basshylyқ jasaıtyn Premer-Mınıstrge tıesili. Joғary zaң shyғarýshy organy bir palataly parlament ? Halyқtyқ keңes. 1991 jyly Parsy shyғanaғyndaғy ırak-kýәıt soғysy aıaқtalғannan keıin Sırııa arab jәne Batys Eýropa elderinen jәne Japonııadan қarjylaı kөmek aldy. Osy kөmek Sırııanyң syrtқy қaryzdaryn өteýge, sonymen қatar үzilip қalғan saýda baılanystaryn қalpyna keltirýge septigin tıgizip, negizgi өnerkәsip baғyttary mұnaı men fosforıt өndirýdi damytty. Қazaқstan Respýblıkasy men Sırııa Arab Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy naýryzdyң 27-i kүni ornatyldy.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR18 jyl bұryn (1991) kөrkem-әdebı jәne қoғamdyқ-saıası «Nıva» jýrnalynyң alғashқy sany jaryқ kөrdi. Bұl jýrnaldyң ұıymdastyrýshysy jәne redaktory ? aқyn, jazýshy Vladımır Gýndarev.14 jyl bұryn (1995) Қazaқstan Respýblıkasynyң «Lıtsenzııalaý týraly» Zaңy қabyldandy.3 jyl bұryn (2006) Londondaғy Albert-hollda «Babalar әýeni» atty қazaқ folklorynyң merekesi өtip, «Tilep» kompozıtsııasy kompakt-dıskisiniң tanystyrylymy boldy. Kompozıtsııanyң avtory ? belgili aғylshyn kompozıtory Karl Djenkıns. Jeti bөlimnen tұratyn «Tilep» kompozıtsııasynda қazaқtyң halyқ mýzykasy, Abaı әnderi, Қorқyt pen Yқylas kүıleri, Tilep Aspantaıұlynyң қobyz saryny sheber қııýlastyrylғan. Atalmysh shyғarmanyң tanystyrylymyna Londonnyң sımfonııalyқ orkestri, ataқty skrıpkashy Marat Bısenғalıev, Fınlıandııanyң halyқ hory, Astanadaғy «Tilep» қobyzshylar kvarteti jәne қazaқ halyқ aspaptary orkestri қatysty. Bұl jobany jүzege asyrýғa astanalyқ kәsipker, tanymal metsenat, kүıshi Tilep Aspantaıdyң ұrpaғy Sapar Ysқaқov mұryndyқ boldy. Kontsertke «Brıtısh Gaz», «Brıtısh Petroleým», «Shell», ITE, IBC, «Keltık Rısorsız», «Imperıal Enerdjı», FMC, AMEC, «Қazaқmys», «Қazaқgold», «Қazmұnaıgaz», «Eır Astana», t.b. kompanııalary demeýshilik jasady.ESІMDER55 jyl bұryn (1954) tehnıka ғylymynyң kandıdaty, 2-shi synypty keңesshi ESENBAEV Marat Tөleýbekұly dүnıege keldi. Қaraғandy қalasynda týғan. Mәskeý stanok jasaý ınstıtýtyn, N.Baýman atyndaғy Mәskeý joғary tehnıkalyқ ýchılışesiniң aspırantýrasyn bitirgen. Eңbek jolyn Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtynyң kishi ғylymı қyzmetkeri bolyp bastap, Қaraғandy polıtehnıkalyқ ınstıtýtynyң oқytýshysy, dotsenti, kafedra meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1993-1994 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң birinshi hatshysy. 1994-1996 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasynyң AҚSh-taғy Elshiliginiң birinshi hatshysy. 1996-1998 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң keңesshisi, bөlim bastyғy. 1998-2000 jyldary ? Қazaқstannyң Taılandtaғy isteriniң ýaқytsha senimdi өkili. 2000-2002 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasynyң BҰҰ janyndaғy tұraқty өkildiginiң keңesshisi. 2002-2004 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң Kөpjaқty yntymaқtastyқ departamenti dırektorynyң orynbasary. 2004 jyldan bastap Қazaқstan Respýblıkasynyң Norvegııadaғy isteriniң ýaқytsha senimdi өkili қyzmetin atқarady. SӘÝІRDІҢ 18-І, SENBІHalyқaralyқ eskertkishter men tarıhı oryndar kүni. Bұl mereke alғash ret 1984 jyly atap өtildi. 1983 jyly ıÝNESKO janynan құrylғan Halyқaralyқ eskertkishter men kөrnekti oryndardy қorғaý mәseleleri jөnindegi keңes assambleıasy bekitken. Bүgingi taңda osy ұıymnyң қatarynda әlemniң 175 memleketi bar. Dүnıejүziniң 122 elindegi 754 tarıhı құndylyқ ıÝNESKO tizimine engizilgen. 2003 jyly osy tizimge elimizdegi «Әziret Sұltan» tarıhı-arhıtektýralyқ kesheni, Almatyғa taıaý Tamғaly tas shatқalyndaғy jartastarғa salynғan sýretter toptamasy kirdi. Қazaқstanda ұlttyқ құndylyқ bolyp tabylatyn 25 myңnan astam tarıhı-mәdenı eskertkish bar.Zımbabve Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy ? Tәýelsizdik kүni. Afrıkandyқtardyң nәsilshildik rejımge қarsy қarýly kөterilisi 1980 jyly Zımbabve memleketiniң tәýelsizdigin jarııalaýғa alyp keldi. Zımbabve ? oңtүstik Afrıkada ornalasқan memleket. Ol Zambııa, Mozambık, Botsvana jәne Oңtүstik Afrıka Respýblıkasymen shektesip jatyr. Resmı tilderi ? aғylshyn jәne shona tilderi. Astanasy ? Harare қalasy. Aқsha birligi ? Zımbabve dollary. Eldi prezıdent basқaratyn bұl respýblıka 8 provıntsııaғa bөlinedi. Zaң shyғarýshy organy ? bir palataly Ұlttyқ assambleıa 150 depýtattan tұrady. Olardyң 120-syn halyқ saılasa, 12-in prezıdent taғaıyndaıdy. Bұғan қosa provıntsııalardy basқaratyn 8 gýbernator men 10 taıpa kөsemi parlament mүshesi bolyp tabylady. Қazaқstan Respýblıkasy men Zımbabve Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy sәýirdiң 10-ynda ornatyldy.Ýkraınanyң tarıhı jәne mәdenı eskertkishter kүni. 1999 jyldan bastap Ýkraına Prezıdentiniң Jarlyғymen ғalymdardyң, sәýletshilerdiң, tarıhı jәne mәdenı eskertkishter қorғaý memlekettik organdary қyzmetkerleriniң bastamasyn қoldaý maқsatynda bekitilgen.Anglııadaғy bәısheshek kүni. Bұl mereke 1984 jyldan bastap atap өtiledi.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR16 jyl bұryn (1993) Almatyda Dүnıejүzilik ekonomıkalyқ forým өtti. Oғan әlemniң 30 elinen 100-den astam iri halyқaralyқ jәne ұlttyқ kompanııalardyң basshylary jınaldy. 3 jyl bұryn (2006) Pavlodar oblystyқ «Zvezda Prıırtyshıa» gazeti jýrnalıstıka salasyndaғy jalpyұlttyқ «Altyn jұldyz» syılyғynyң ıegeri atandy.ESІMDER50 jyl bұryn (1959) Almaty oblysy Eskeldi aýdanynyң әkimi DҮISENBINOV Sұltan Myrzabekұly dүnıege keldi. Almaty oblysynda týғan. Almaty ınjenerlik-құrylys ınstıtýtyn, Almaty halyқ sharýashylyғy ınstıtýtyn bitirgen. 1991-1995 jyldary ? «Kabsan» kөpsalaly saýda-құrylys kәsipornynyң dırektory. 1995-1998 jyldary ? FORES қory dırektorynyң orynbasary. 1998-1999 jyldary ? Taldyқorғan oblysy әkiminiң orynbasary. 1999-2001 jyldary ? Almaty oblysynyң Eskeldi aýdany әkiminiң orynbasary. Қazirgi қyzmetinde 2001 jyldan bastap isteıdi. Ol 2005 jyly keıbir aýdandarda baıқaý retinde өtken aýdan әkimderi saılaýynda saılaýshylardyң 84,6 paıyz daýysyn jınap, қyzmetin saқtap қaldy. Medalmen marapattalғan.35 jyl bұryn (1974) gımnastıkadan sport sheberi, Қazaқstannyң birneshe dүrkin chempıony, Әlem chempıony, Әlem kýbogynyң қola jүldegeri, HІІ Azııa oıyndarynyң kүmis jүldegeri FEDORChENKO Sergeı Vladımırovıch dүnıege keldi. SӘÝІRDІҢ 19-Y, JEKSENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR49 jyl bұryn (1960) Shyғys Қazaқstandaғy Bұқtyrma sý қoımasyn toltyrý bastaldy.13 jyl bұryn (1996) Almatyda Қazaқstannyң halyқ jazýshysy Mәrııam Hakimjanova tұrғan үıdiң қabyrғasyna eskertkish taқta ornatyldy.4 jyl bұryn (2005) Өskemende Қazaқstandaғy birinshi ekologııalyқ mұrajaı ashyldy.3 jyl bұryn (2006) Ұlybrıtanııada Azııa elderi men mәdenıetin, Azııa halyқtarynyң tarıhy men salt-dәstүrlerin nasıhattaýmen aınalysatyn brıtanııalyқ bedeldi Asia House ұıymy Қazaқstannyң eңbek siңirgen sýretshisi Қyrym Altynbekov jұmystarynyң tanystyrylymyn өtkizdi. Қ.Altynbekov saқ mәdenıetiniң myңdaғan eskertkishterin, onyң ishinde әlemge әıgili «Altyn adam», «Sarmat kөsemi» sııaқty biregeı jәdigerlerdi қalpyna keltirip jaңғyrtқan өz isiniң has sheberi. Asia House-de brıtanııalyқ ғylymı jәne mәdenıettaný ortasy өkilderiniң nazaryna Қyrym Altynbekov Қazaқstan aýmaғyndaғy arheologııalyқ қazbalardyң nәtıjesinde tabylyp jaңғyrtylғan kөne zamandaғy altyn men kүmisten soғylғan zergerlik bұıymdar ұsynғan. ESІMDER60 jyl bұryn (1949) қoғam қaıratkeri, Tөtenshe jәne Өkiletti Elshi JӨKEEV Tөlegen Tilekұly dүnıege keldi. Atyraý oblysynda týғan. M.Azızbekov atyndaғy Әzirbaıjan mұnaı jәne hımııa ınstıtýtyn bitirgen. 1982-1988 jyldary ? Maңғystaý oblystyқ partııa komıtetiniң nұsқaýshysy, birinshi hatshynyң kөmekshisi. 1990-1991 jyldary ? Қazaқ KSR Joғarғy Keңesi tөraғasynyң kөmekshisi, Қazaқstan Respýblıkasy Jaңa ekonomıkalyқ құrylymdardy қoldaý jәne monopolııalyқ қyzmetti shekteý memlekettik komıteti tөraғasynyң birinshi orynbasary, «ҚazınterSEZ» қaýymdastyғynyң vıtse-prezıdenti. 1991-1992 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy vıtse-prezıdenti hatshylyғynyң meңgerýshisi. 1992-1994 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasynyң memlekettik keңesshisi ? Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti jәne Mınıstrler Kabıneti Apparatynyң bөlim meңgerýshisi. 1994-1995 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniң orynbasary, Қazaқstan Respýblıkasy Syrtқy ister mınıstrliginiң Erekshe tapsyrmalar jөnindegi elshisi. 1995-2000 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasynyң Koreı Respýblıkasyndaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi. 2000-2003 jyldary Қazaқstan Respýblıkasynyң Irandaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi bolғan. 2005 jyldan Қazaқstannyң «Azat» demokratııalyқ partııasynyң bas hatshysy bolyp isteıdi. «Құrmet» ordenimen marapattalғan.