QazAqparat-Anons: naýryzdyń 29-y men sáýirdiń 4-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Naýryzdyń 29-ynda Úkimet úıinde mınıstrler kabınetiniń selektorlyq keńesi bolady.

Naýryzdyń 29-ynda Syrtqy ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng bolady.

Naýryzdyń 26-31-i aralyǵynda QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstriliginiń Kóliktik baqylaý komıteti BAQ pen turǵyndardy kóshpeli kóliktik baqylaý beketteriniń jumysymen tanystyrý maqsatynda baspasóz-týrlar uıymdastyrady.

Naýryzdyń 31-i men sáýirdiń 1-i aralyǵynda Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi qazaqstandyq qamtýdy damytý máselesine arnalǵan respýblıkalyq semınar-keńes ótkizedi. Keńes aıasynda «Qazaqstandyq qamtý-2010» kórmesi ótedi.

PARLAMENT

Dúısenbi, naýryzdyń 29-y kúni Májiliste Úkimet saǵaty ótedi. Bul kúni parlamentshiler «Qazaqstan Respýblıkasynda bilim berýdi damytýdyń jaı-kúıi men bolashaǵy» degen taqyrypty talqyǵa salady. Úkimet saǵatynda atalǵan taqyryp boıynsha QR Bilim jáne ǵylym mınıstri Janseıit Túımebaev baıandama jasaıdy. Sonymen qatar baıandamashy osy másele tóńireginde depýtattardyń suraqtaryna jaýap beredi.

ASTANA

Naýryzdyń 29-ynda Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda «Orys tilin oqytýdaǵy kompıýterlik tehnologııalar» degen taqyrypta semınar bolady.

Naýryzdyń 29-ynda «Nur Otan» partııasynyń Astana fılıalynda «Astana qalasynyń 2010-2012 jyldarǵa arnalǵan bıýdjeti» taqyrybyna arnalǵan partııa fraktsııasynyń keńeıtilgen keńesi ótedi.

Naýryzdyń 29-ynda Q.Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq dramalyq teatrynda Úzdik bastaýysh partııalyq uıymdardy anyqtaýǵa arnalǵan «Saryarqa 2010» konkýrsynyń jabylý rásimi bolady.

Naýryzdyń 30-ynda Astanada Qazaqstan-Slovakııa bıznes-forýmy ótedi. Sharaǵa Slovakııa Prezıdenti I.Gashparovıch, QR Úkimet basshysy Kárim Másimov, Slovakııanyń ekonomıka mınıstri L. ıAhnatek, QR Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıtse-mınıstri A. Raý, sondaı-aq eki eldiń bıznes delegatsııalary qatysady.

Sáýirdiń 1-2-sinde Astanada halyqaralyq Astyq konferentsııasy ótedi. Konferentsııanyń negizgi maqsaty - astyq naryǵyndaǵy aǵymdaǵy jaǵdaıdy jáne onyń damý perspektıvasyn talqylaý.

ALMATY

Almatyda naýryzdyń 24-29-y aralyǵynda mýzykalyq túrli oqý oryndary oqýshylary arasyndaǵy 44-shi respýblıkalyq festıval-baıqaýy ótýde.

Almatyda naýryzdyń 29-nan sáýir aıynyń 2-ne deıin qorshaǵan ortany qorǵaý salasynda Úkimettik emes uıymdardyń ókilderi biliktilikti kóterý kýrstarynan tegin óte alady. Aktsııany Ulttyq Orhýs ortalyǵynyń qoldaýymen QR Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi ÚEU-dar úshin Orhýs konventsııanyń aıasynda uıymdastyrýda.

Naýryzdyń 29-ynda Ulttyq baspasóz klýbynda «Shyǵys Qazaqstan oblysynyń turǵyndaryna shuǵyl gýmanıtarlyq kómek kórsetý» máselesine arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

Naýryzdyń 29-ynda «Bastaý» klýbynda jasóspirimder arasyndaǵy bılıard týrnıriniń kóktemgi serııasyyń ashylý rásimi bolady.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

NAÝRYZDYŃ 29-Y, DÚISENBІ

AQSh-ta vetnam soǵysy ardagerleriniń kúni. 1973 jylǵy qańtardyń 27-de Parıjde Vetnamdaǵy soǵysty toqtatý jáne beıbitshilikti ornatý týraly tórtjaqty Kelisimge qol qoıýdyń saltanatty rásimi ótti. Sol jyly amerıkan áskerin jáne olardyń jaqtastaryn Ońtústik Vetnamnan shyǵarý aıaqtaldy. 1973 jylǵy naýryzdyń 29-da sońǵy amerıka jaýyngeri Vetnamnan ketti. Sondyqtan dál osy kúni AQSh-ta vetnam soǵysy ardagerleriniń kúni bolyp atap ótiledi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Qazaqstan kásipodaqtarynyń ekinshi sezi jumysyn bastady.

14 jyl buryn (1996) Reseı Federatsııasynyń astanasynda Belarýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan jáne Reseı arasyndaǵy ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq salalardaǵy ıntegratsııany tereńdetý týraly shartqa qol qoıyldy. Sonymen birge keden odaǵyn, energetıka, kólik kommýnıkatsııalary, tólem jónindegi mindettemeler salasynda jalpy qurylymdar jasaýǵa múmkindik boldy. Tórt jaqty shartqa qatysýshy elderdiń shegindegi kóshi-qon jaǵdaıynda azamattyq alýdyń jeńildetilgen tártibin engizý, bir elden ekinshi elge kedergisiz kelip-ketýdi rásimdeý tóńireginde pikir alysty.

5 jyl buryn (2005) Pavlodarda Qazaqstan tarıhynyń negizin qalaýshy, Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń akademıgi Ermuhan Bekmahanovtyń (1915-1966) 90-jyldyǵyna arnalǵan stýdentterdiń І respýblıkalyq olımpıadasy bolyp ótti. Elimizdiń 11 oblysynan jınalǵan 22 bolashaq tarıhshy ejelgi jáne qazirgi Qazaqstan damýynyń negizgi kezeńderi boıynsha bilim jarystyryp, óz ǵylymı jumystaryn talqyǵa saldy. Tórt kezeńniń qorytyndysy boıynsha, olımpıadanyń birinshi júldesin - Aqtóbeden kelgen stýdentter alsa, ekinshi oryndy - Astana ókilderi, úshinshi oryndy - shymkenttik stýdentter ıelendi.

ESІMDER

45 jyl buryn (1965) Ońtústik Qazaqstan oblysy Kentaý qalasynyń ákimi TABYLDIEV Kóktembek Ókimbekuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Tólebı aýdanynda týǵan. Qazaq hımııa-tehnologııalyq ınstıtýtyn, Shymkent ýnıversıtetin bitirgen.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Kentaý qalasy ákiminiń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldyń 12 jeltoqsanynan.

45 jyl buryn (1965) sambodan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, dzıýdodan, qazaqsha kúresten sport sheberi, Jambyl oblysy ákimdiginiń týrızm, dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasy oblystyq mamandandyrylǵan ulttyq sport túrleri jáne olımpıada jetkinshekterin daıarlaıtyn sport mektebiniń dırektory JARTYBAEV Sálken Qaldybekuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Jambyl aýdanynyń Shymbulaq aýylynda týǵan. Jambyl gıdromelıoratıvtik qurylys ınstıtýtyn, Qazaq týrızm jáne sport akademııasyn bitirgen.

Alǵashqy jattyqtyrýshysy Sultan Qasymov boldy, keıinnen sambodan Marat Jahıtovtyń, al dzıýdodan Serik Tókeevtiń jetekshiligimen jattyqqan.

Sambodan KSRO halyqtary spartakıadasynyń jeńimpazy, KSRO kýbogynyń kúmis júldegeri, Ulan-bator qalasynda (Mońǵolııa) ótken «Azııa juldyzdary» týrnıriniń jeńimpazy. Mınskide ótken dúnıejúzilik birinshiliktiń kúmis júldegeri atanǵan. 1994 jyly Almatyda ótken Azııa chempıony atanyp, Dúnıejúzilik birinshiliktiń qola júldesine (Novyı sad, Serbııa), Eýropa birinshiliginiń qola júldesine (Penevejıs, Lıtva) ıe bolǵan. 1992,1993,1994 jyldary Qazaqstannyń eń úzdik samboshysy atanǵan. 2008 jyly sport ardagerleri arasynda Qazaqstannyń chempıony bolǵan.

Dzıýdodan Qazaqstan Respýblıkasy Jastar qurama komandasynyń aǵa jattyqtyrýshysy, Jambyl oblysy ákimdiginiń týrızm, dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasy Jýaly aýdanyndaǵy balalar-jasóspirimder sport mektebiniń dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jyldyń qańtar aıynan.

NAÝRYZDYŃ 30-Y, SEISENBІ

AQSh-ta dáriger kúni. 1842 jyly dáriger Kraýford Long aneztezııany alǵash ret paıdalanǵan kúnniń jyldyq merekesine arnalyp atalyp ótedi.

OQIǴALAR

40 jyl buryn (1970) jazýshy Ádı Sháripovtyń (1912-1993) «Bir ishiktiń tarıhy» atty povesi jaryq kórdi. Onda soǵys jyldary adamdardyń otan úshin kúreste qaıtpas qaısarlyqtary beınelengen.

5 jyl buryn (2005) Semeıde Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary Erkin qajy Dýanaevtyń qatysýymen respýblıkalyq qajylar odaǵynyń qalalyq fılıaly ashyldy. Bul uıym dástúrli ıslam ıdeıalaryn taratýdaǵy jumystardy kúsheıtý úshin qurylyp otyr.

3 jyl buryn (2007) Pavlodarda «Serpin» jastar gazetiniń qazaq tilinde alǵashqy sany jaryq kórdi.

Ózderiniń qataryna bozbalalar men qyzdardy toptastyrǵan «Ulan» jastar uıymynyń bastaýymen qurylǵan bul gazet memlekettik til men ulttyq mádenıetti úırenýdi nasıhattaıdy.

Gazettiń basty baǵyttarynyń biri - jas urpaqty otan súıgishtik sezimge tárbıeleý. Tırajy eki myń dana bolyp, aıyna eki ret shyǵady.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qosymsha aıyrym emblemasyn qabyldaýǵa qatysty 1949 jylǵy 12 tamyzdaǵy Jeneva konventsııasyna qosymsha hattamany (ІІІ Hattama) ratıfıkatsııalaý týraly», «Innovatsııalyq qyzmetke memlekettik qoldaý kórsetý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańdarǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Pavlodardaǵy Shaferdiń murajaı-úıi halyq ánshisi Jamal Omarovanyń oryndaýyndaǵy ánderden quralǵan «Meniń Qazaqstanym» atty lazerlik jınaǵyn shyǵardy.

Dıskige ánshiniń 1950-1970 jyldar aralyǵyndaǵy repertýarynan alynǵan 21 týyndy engizilip otyr. Olardyń barlyǵy Naým Shaferdiń kollektsııalaryndaǵy vınıl kúıtabaqtarynan jazylyp alyndy.

ESІMDER

70 jyl buryn (1940) zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń qurmetti sýdıasy NÁRІKBAEV Maqsut Sultanuly dúnıege keldi.

Almaty oblysynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

Ádilet mınıstrliginde jáne Respýblıka prokýratýrasynda jumys istegen. 1992-1993 jyldary Prezıdent apparatynda jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabınetinde qyzmet etti. 1995-96 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory. 1996-2000 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy sotynyń tóraǵasy. 2000 jyldan - «Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıteti» AQ prezıdenti. 2004 jyldan Jalpy qoǵamdyq «Qazaqstannyń demokratııalyq partııasynyń» tóraǵasy.

2-shi dárejeli Memlekettik zań keńesshisi, joǵary dárejedegi sýdıa. Jetkinshek jáne zań, balalyqty zańmen qorǵaý, azamattyq quqyqty sotta qorǵaý, Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq zańy taqyryptaryna jazylǵan kitaptardyń jáne 50-den astam ǵylymı maqalanyń avtory. Kórkem ádebıetpen aınalysady. «Nemis jazýshylarynyń povesteri» jınaǵyna 2 aýdarmasy engen. «Tergeýshi» povesi jáne «Jetisý - jeruıyǵym» ániniń avtory.

«Parasat» ordenimen marapattalǵan.

65 jyl buryn (1945) polkovnık, «Globýs» JShS kúzet kompanııasynyń atqarýshy dırektory KERІMBAEV Bıǵalı Danııaluly dúnıege keldi.

Pavlodar qalasynda týǵan. Petropavl mehanıkalyq tehnıkýmyn, Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, KSRO Memlekettik Qaýipsizdik Komıteti Joǵary kýrstaryn bitirgen.

Eńbek jolyn metall aýysym sheberi, Petropavl aýyr mashına jasaý zaýyty ınjener-qurylymdaýshysy bolyp bastaǵan. Kókshetaý oblysy boıynsha Memlekettik Qaýipsizdik Komıteti Basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Qazaqstan Memlekettik Qaýipsizdik Komıteti uıymdasqan qylmys pen sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres Basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik Qaýipsizdik Komıteti ekonomıkalyq qaýipsizdik Basqarmasynyń bastyǵy, alqa múshesi qyzmetterin atqarǵan.

Medaldarmen, KSRO Memlekettik Qaýipsizdik Komıteti, Qazaqstan Ulttyq Qaýipsizdik Komıteti men Memlekettik Qaýipsizdik Komıteti gramotalarymen marapattalǵan.

NAÝRYZDYŃ 31-І, SÁRSENBІ

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Prezıdent N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy memlekettik Reabılıtatsııalyq banki» týraly Qaýlysy shyqty.

5 jyl buryn (2005) Grýzııa Prezıdenti Mıhaıl Saakashvılıdiń Qazaqstanǵa memlekettik sapary kezindegi kelissózderdiń nátıjesinde birqatar eki jaqty qujattarǵa qol qoıyldy. Olar «Azamattyq jáne qylmystyq ister boıynsha ózara quqyqtyq kómek týraly» sharttyń hattamasy jáne «Lańkestikke, esirtkige jáne esirtki zattary men prekýrsorlardyń zańsyz aınalysyna, uıymdasqan jáne basqa da qylmys túrlerine qarsy» kelisimi. Sondaı-aq Aqtaý men Potı aılaqtary, Astana men Tbılısı qalalary arasynda baýyrlastyq baılanystar ornatý týraly da eki mazmundamaǵa qol qoıyldy.

1 jyl buryn (2009) Jambyl oblysy Turar Rysqulov atyndaǵy aýdanynda «Qytaı-Qazaqstan» magıstraldyq gaz qubyry birlesken jobasy aýqymyndaǵy Qazaqstandaǵy alǵashqy KS-4 kompressorlyq stansasy qurylysynyń saltanatty tanystyrylymy boldy.

Gaz qubyry «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy» AQ men «Qytaı ulttyq munaı-gaz kompanııasynyń» qazaqstan-qytaı birlesken jobasy. Stansa qurylysynyń resmı ashylýy saltanaty barysynda «Qazaqstan-Qytaı» gaz qubyry jobasy, KS-4 kompressor stansasy» degen jazý jazylǵan mármár taqtaısha qoıyldy.

ESІMDER

95 jyl buryn (1915-1998) Keńes Odaǵynyń Batyry, І rangili kapıtan ÝŞEV Borıs Petrovıch dúnıege keldi.

Petropavl qalasynda týǵan. Joǵary áskerı-teńiz floty ýchılışesin, Áskerı-teńiz akademııasy janyndaǵy kýrsty bitirgen.

1939-1940 jyly keńes-fınn soǵysyna qatysqan. Baltyq flotynyń 1-gvardııalyq dıvızııasynyń torpedalyq katerler otrıadynyń komandıri bolǵan. Soǵystan keıin de áskerı-teńiz flotynda qyzmet etken.

Ordendermen jáne medaldermen marapattalǵan. Petropavl qalasyndaǵy bir kóshege Ýşevtiń esimi berilgen.

70 jyl buryn (1940) aqyn, jazýshy JYLQYShIEV Amangeldi dúnıege keldi.

Atyraý qalasynda týǵan. Atyraý pedagogıkalyq ınstıtýtyn (H.Dosmuhamedov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýnıversıtet) bitirgen.

Maqat aýdandyq «Munaıshy» gazetiniń ádebı qyzmetkeri, jaýapty hatshysy, redaktordyń orynbasary, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Atyraý oblysynyń ádebı keńesshisi, qalalyq «Qazaq tili» qoǵamynyń tóraǵasy, Maqat aýdany «Maqat tynysy» gazetinde qyzmet atqarǵan.

«Tuńǵysh», «Týǵan jer tolǵaýy», «Tań samaly», «Sharbolattaı shyńdalǵan» jınaqtary jaryq kórgen. Bir top óleńderi «Toǵyz perne», «Mereıli meken» ujymdyq jınaqtaryna engen.

2010 JYLDYŃ SÁÝІR AIYNDA:

OQIǴALAR

140 jyl buryn (1870) Peterborda shyǵystanýshy-túrkitanýshy Vasılıı Radlov (1837-1918) «Er Tarǵyn» atty qazaqtyń batyrlar jyryn basyp shyǵardy.

85 jyl buryn (1925) Aleksandr Vıktorovıch Zataevıchtiń (1869-1936) «Qazaq halqynyń 1000 óleńi men kúıi» atty kitaby jaryq kórdi. Bul jınaqqa halyq mýzykasynyń ejelgi zamandaǵy qazaq aýyz ádebıetiniń teorııasy men tarıhy, qazaq halqy kompozıtorlarynyń shyǵarmasy men materıaldary endi.

80 jyl buryn (1930) Keńes ókimetiniń jappaı kúshtep ujymdastyrý, baılardy tap retinde joıý, zorlap astyq pen et daıyndaý saıasatyna qarsy Almaty oblysynyń Balqash, Shoqpar aýdandarynda Balqash-Shoqpar kóterilisi bolyp ótti. Buzarbaı Bulanbaev, Sátbaı Itemgenov, Áset Dıhanbaev, Bektaı Sámbetov, Ábdibek Nurabaev, Tileýqul Saryqbaev syndy belsendi azamattar aýdan ortalyǵy Aqkólge basyp kirdi. Kóterilisshiler «Ańshylar odaǵy» dúkenin buzyp, ondaǵy qarýlardy úlestirip alyp, jergilikti ókimet adamdaryn tutqyndap, memlekettik mekemelerdi talqandady, baılardy jer aýdarý týraly kóshpeli sot qaǵazdaryn órtedi. Biraq, ýaqytymen kelip jetken jazalaýshy otrıad kóterilisshilerdi jappaı tutqyndaı bastady. 57 adam qylmystyq jaýapkershilikke tartyldy. Olardyń 30-yn 1930 jyly 30 mamyrda OGPÝ «úshtigi» atý jazasyna kesti. 20 kóterilisshi 3 jyldan 10 jylǵa deıingi merzimder boıynsha abaqtyǵa jabyldy.

SÁÝІRDІŃ 1-І, BEISENBІ

Kúlki kúni. Bul kúndi toılaý Frantsııada bastaý alǵan desedi. Ejelgi rımdikter de aqpannyń on jetisinde «aqymaqtar merekesin» atap ótken. Shyǵys Úndistanda naýryzdyń otyz birinde «qaljyńdaý salty» ejelden etek alǵan eken. Ázilkeshterdiń bul áreketi sáýirdiń birine tap keldi. Sol kezden bastap, bul oıyn halyq qoldaýyna ıe boldy.

Ázil qaljyńǵa bir ıyǵyn berip turatyn qazaqta da bul kúnge baılanysty neshe túrli qyzyq áńgimeler bar. Erte kóktemniń ala-quıyn minezin qaljyńmen jýyp-shaıǵysy kelgen halyq bul kúni jaqyndaryn aldaýǵa baryn salady.

Halyqaralyq qustar kúni. 1906 jyly qustardy qorǵaý jónindegi Halyqaralyq konventsııaǵa qol qoıyldy.

Qustardyń barlyq túrin jumyrtqa salý jáne jyly jaqqa qaıtý mezgilderinde qamqorlyqqa alý, joǵalyp ketý qaýpi bar qus túrlerin qorǵaý, qustardy aýlaýdyń keıbir túrlerine tyıym salý, qus ósirý jáne adamdardy tabıǵatty saqtaýǵa saýattandyrý úshin qoryqtar ashý osy konventsııanyń negizgi qaǵıdalaryna jatady.

Iran Islam Respýblıkasynyń ulttyq meıramy - Respýblıka kúni. 1979 jyly búkilhalyqtyq referendýmnyń nátıjesi boıynsha Aıatolla Homeını Irandy Islam Respýblıkacy dep jarııalady.

Qazaqstan Respýblıkasy men Iran Islam Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy qańtardyń 29-da ornatyldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Iran Islam Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi - Rústemov Nurbah Turaruly. Iran Islam Respýblıkasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshiniń mindetin atqarýshy - Muhamad-alı Iskanderı.

OQIǴALAR

95 jyl buryn (1915) Pavlodar qalasynan Ekibastuzǵa deıin 150 shaqyrymǵa sozylǵan telefon jelisin ornatý aıaqtaldy.

15 jyl buryn (1995) Prezıdent Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Keden komıteti quryldy.

5 jyl buryn (2005) Almatyda «Soltústik Qazaqstan oblysy» entsıklopedııasy basylyp shyqty. Budan buryn Soltústik Qazaqstan óńiriniń tarıhy men qazirgi damýy týraly ártúrli basylymdar bolǵanymen, mundaı irgeli eńbek alǵash ret shyǵarylyp otyr. Kitapta Qazaqstannyń mańyzdy aýyl sharýashylyǵy jáne óndiristik aımaǵy bolyp tabylalatyn Soltústik Qazaqstan oblysy týraly kóptegen málimetter júıelenip, oblystyń geografııalyq ornalasýy, ákimshilik-aýmaqtyq bólinisi, halqynyń quramy, tabıǵı baılyqtary, ekonomıkasy, bilim berý, densaýlyq saqtaý isi, mádenıeti týraly mol maǵlumattar berilgen. Entsıklopedııada oblys aýmaǵynda ótken tarıhı oqıǵalar qamtylyp, belgili memleket jáne qoǵam qaıratkerleriniń, soǵys pen eńbek ardagerleriniń, mádenıet pen óner ókilderiniń ǵumyrnamalyq málimetteri keltirilgen.

«Soltústik Qazaqstan oblysy» entsıklopedııasy 11 myń dana taralymmen shyqty.

3 jyl buryn (2007) el aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń «Oıyn kásipkerligi týraly» zańy kúshine enip, soǵan sáıkes buryn berilgen lıtsenzııalardyń merzimi aıaqtalyp, oıyn mekemeleri endi tek ǵana Qapshaǵaı men Býrabaıda ashylatyn boldy.

1 jyl buryn (2009) ekinshi qazaqstandyq aýmaq bolyp tabylatyn Jaıyq ózeniniń saǵasy jáne Kaspıı teńizimen irgeles jaǵalaýlar halyqaralyq mańyzdaǵy sý-batpaqty alaptary Ramsar tizimine endi.

Qazaqstan Ramsar konventsııasyna 2007 jylǵy mamyrda qosyldy, sol arqyly óz aýmaǵyndaǵy sý alaptaryn adamzat úshin saqtap qalý mindetin ózine aldy. Buǵan deıin Ramsar tizimine Jaıyq alabynan basqa Teńiz-Qorǵaljyn kólder júıeleri de engizilgen bolatyn.

1 jyl buryn (2009) elordamyzdaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda sheteldik qonaqtardyń qatysýymen halyqaralyq mádenıetter jáne dinder ortalyǵynyń tanystyrylymy ótti.

Ortalyqtyń basty mindeti halyqaralyq uıymdarmen ózara is-qımyldy jolǵa qoıý, tózimdiliktiń qazaqstandyq modelin nasıhattaý bolmaq.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-1998) kompozıtor, dırıjer, dáýlesker dombyrashy, KSRO halyq ártisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Halyq qaharmany TІLENDIEV Nurǵısa Atabaıuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Іle aýdanynda týǵan. Almaty konservatorııasyn (qazirgi Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııa), Máskeý memlekettik konservatorııasyn bitirgen.

1952-1961 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynyń dırıjeri. 1960-1964 jyldary - Qazaqtyń halyq aspaptar orkestriniń bas dırıjeri. 1968-1981 jyldary - «Qazaqfılm» kınostýdııasy mýzyka redaktsııasynyń bas redaktory. 1981 jyldan «Otyrar sazy» folklorlyq-etnografııalyq ansambliniń uıymdastyrýshysy ári kórkemdik jetekshisi qyzmetterin atqardy.

«Altyn taýlar» operasynyń (Q.Qojamııarovpen birge), «Dostyq jolymen» baletiniń (L.Stepanovpen birge), «Orteke» balet-poemasynyń, «Meniń Qazaqstanym» kantatasynyń, orkestrge arnalǵan «Poema», «Ata tolǵaýy», «Aqsaq qulan», «Aqqý», «Arman», «Mahambet», «Kósh kerýen» poemalary men «Halyq qýanyshy», «Qaırat», «Jeńis saltanaty» atty kirispelerdiń, 400-ge tarta án men romanstyń avtory. 50-den astam dramalyq qoıylymǵa, 19 kórkem fılmge, 17 mýltıplıkatsııalyq fılmge, 14 derekti-hronıkalyq fılmge mýzyka jazdy.

Eki ret Eńbek Qyzyl Tý ordenimen marapattalǵan. Astana, Almaty qalalarynda Nurǵısa Tilendıev atyndaǵy kóshe bar.

65 jyl buryn (1945) tamaqtaný gıgıenasy salasyndaǵy qazaq ǵalymy, medıtsına ǵylymynyń doktory, professor, Profılaktıkalyq medıtsına akademııasynyń akademıgi, Taǵamtaný ınstıtýtynyń vıtse-prezıdenti, Halyqaralyq jobalar ınstıtýtynyń dırektory TÁJІBAEV Shámil Saǵynuly dúnıege keldi.

Aqtóbe oblysynda týǵan. Aqtóbe memlekettik medıtsınalyq ınstıtýtyn, 2-Máskeý medıtsınalyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.

Sh.Tájibaev Qazaqstan men Orta Azııa memleketteriniń densaýlyq saqtaý isine aıtýly úlesin qosqan. Emshekpen emizý jáne emshekten shyǵarý máseleleri boıynsha usynystaryn júzege asyrý, zertteý, óńdeý boıynsha ana sútiniń bógde zattarmen lastanýy, laktatsııalyq amenoreıa ádisin qoldaný, ártúrli mıkronýtrıentterdiń, sonyń ishinde temir, ıod, A vıtamıni, folı, nıkotın qyshqyldarynyń, tıamın, rıboflavınniń jetispeýshiligi jáne olarǵa saplementatsııa men taǵamdyq ónimderdi baıytý sııaqty 15 iri halyqaralyq baǵdarlamalardyń dırektory jáne koordınatory qyzmetterin atqarýda.

200 ǵylymı basylymnyń, onyń ishinde 9 kitaptyń, KSRO jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń 12 avtorlyq kýálikteri men patentteriniń avtory, 10 bekitilgen jáne qorǵalǵan doktorlyq, 23 kandıdattyq dıssertatsııalardyń jetekshisi.

Bilim berý, ǵylym jáne tehnıka salasynda Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik syılyǵynyń laýreaty.

SÁÝІRDІŃ 2-І, JUMA

Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshteri qurylǵan kún. 1993-shi jylǵy sáýirdiń 2-sinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti «Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshterin qurý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

Búkilálemdik aýtızm máselesi týraly aqparat taratý kúni. BUU Bas Assambleıasy 2007-shi jylǵy jeltoqsannyń 18-inde arnaıy № A/RES/62/139 qararymen bekitken. 2008-shi jyldan bastap jyl saıyn sáýirdiń 2-sinde atap ótiledi. Bul Búkilálemdik kún Katar memleketiniń usynysy boıynsha belgilendi, muny BUU-nyń Bas Hatshysy 2008-shi jylǵy joldaýynda atap ótti. Bas Assambleıanyń qararynda, eń aldymen, balalardaǵy aýtızm máselesine kóńil bólindi, aýtızmnen zardap shekkender arasynda balalar úlesiniń joǵary bolýy mazalaıtyny aıtylǵan, neǵurlym erte dıagnoz qoıý jáne tıisti tekserý júrgizý atap kórsetilgen.

Qarar qoǵamdy, onyń ishinde otbasylaryn, aýtızmnen zardap shekken balalar týraly habardar etý úshin barlyq sharalardy qabyldaýǵa usynys beredi.

Halyqaralyq balalarǵa arnalǵan kitap kúni. 1956 jyldan bastap Halyqaralyq keńestiń sheshimimen jyl saıyn dat jazýshysy Gans Hrıstıan Andersenniń (1805-1875) týǵan kúnine oraı atap ótiledi.

OQIǴALAR

80 jyl buryn (1930) Qazaqstannyń ǵylymı-zertteý mekemeleri qyzmetkerleriniń 1-shi sezi ótti.

70 jyl buryn (1940) Semeıde Abaıdyń murajaı-úıi ashyldy (Memlekettik tarıhı-mádenıetti jáne ádebı-memorıaldy Abaı murajaıy).

8 jyl buryn (2002) Pavlodarda Qazaqstan halyqtarynyń kishi Assambleıasynda Qazaqstandaǵy etnıkalyq bolgarlardyń «Slavıane» qory resmı túrde tirkeldi.

1 jyl buryn (2009) Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Japonııanyń eń úzdik joǵary oqý oryndarynyń biri bolyp tabylatyn Vaseda ýnıversıtetimen (Waseda University) yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.

Qujattyń basty mazmuny yntymaqtastyqtyń keleshektegi damýy, bilim salasyn qoldaýy, oqytýshylar men stýdentter arasyndaǵy kásibı jáne mádenı ózara qarym-qatynastary bolyp tabylady. Ortaq qyzyǵýshylyq salalary bolyp akademııalyq qyzmettiń damýy, ǵylymı-zertteý salasyndaǵy yntymaqtastyq, stýdentter men mamandardy oqytý anyqtalǵan.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-2007) Qazaqstan halyq muǵalimi KÝBRAKOV Grıgorıı Maksımovıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Soltústik Qazaqstan oblysynyń Lenın aýdanynda týǵan. Petropavl medıtsınalyq tehnıkýmyn, Petropavl pedagogıka ınstıtýtyn bitirgen.

1939-1954 jyldary Soltústik Qazaqstan oblysynda jaýapty qyzmetterde bolǵan. 1954-1960 jyldary - Mamlıýt aýdanynda mektep dırektory. 1960-1963 jyldary - Býlaev aýdandyq halyq aǵartý bóliminiń meńgerýshisi, Býlaev orta mektebiniń dırektory. 1963-1988 jyldary - Mamlıýt sanatorııalyq mektep-ınternattyń dırektory. 1988-1991 jyldary Petropavl pedagogıka ınstıtýtynda pedagogıka kafedrasynyń oqytýshysy, zerthana meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

I dárejeli Otan soǵysy ordeni, Eńbek Qyzyl Tý jáne 2 ret Qyzyl Juldyz ordenderimen marapattalǵan.

205 jyl buryn (1805-1875) álemge áıgili dat jazýshysy ANDERSEN Hans Hrıstıan dúnıege keldi.

Andersenniń týǵan qalasy Odensedegi mýzeı-úıinde onyń dúnıejúzi halyqtarynyń tilderinde jaryq kórgen týyndylarynan, jazýshy shyǵarmashylyǵy jaıynda jazylǵan eńbekterden tutas bir kitaphana jasaqtalǵan.

«Improvızator», «Tek skrıpkashy», «Qos baronessa» romandary, «Mýlat» pesasy, «Aqyn bazary» qoljazba ocherkter kitaby, «Meniń ómirimniń ertegisi» ómirbaıandyq kitaby jáne basqa da shyǵarmalary álem oqyrmandaryna jaqsy tanys. Negizinen, ádebı ertegi, povesterimen dańqy shyqqan. Tanymal ertegi kitaptarynda jazýshy ar tazalyǵy men jan jomarttyǵyn, ádilet, jaqsylyq sezimderin ashyp kórsetken.

Andersen atyndaǵy halyqaralyq ádebı syılyq bar.

SÁÝІRDІŃ 3-І, SENBІ

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetinde stýdentterdiń «Syr ormany. Bolashaq» qoǵamdyq birlestigi quryldy.

Qoǵamdyq birlestiktiń maqsaty memlekettik «Jasyl el» baǵdarlamasyn iske asyrýyna qatysý bolyp tabylady.

1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń mádenı qundylyqtardy urlaýǵa qarsy kúrestegi jáne olardy qaıtarýdy qamtamasyz etýdegi yntymaqtastyǵy týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly», «Keden odaǵynda taýarlardyń, jumystardy oryndaýdyń, qyzmet kórsetýlerdiń eksporty men ımporty kezinde janama salyqtardy alý qaǵıdattary týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańdaryna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrliginde 2010-2015 jyldarǵa arnalǵan Birikken Ulttar Uıymynyń Qazaqstan Respýblıkasy damýyna kómek kórsetý jónindegi sheńberli baǵdarlamasyna (ıÝNDAF) qol qoıyldy.

2010-2015 jyldarǵa arnalǵan atalmysh baǵdarlama bes jylda bir ret qabyldanady. ıÝNDAF - Qazaqstan - BUU yntymaqtastyǵyn anyqtaıtyn negizgi qujat. Bul baǵdarlamanyń negizgi mindeti Qazaqstannyń basym maqsattaryn júzege asyrý, sondaı-aq damý salasyndaǵy basqa da halyqaralyq mindettemeler aıasyndaǵy máselelerdi sheshýdegi BUU júıesimen birlesken, kelisilgen jáne yqpaldasqan kómek kórsetý bolyp tabylady. Yntymaqtastyqtyń negizgi strategııalyq qujaty bolǵandyqtan, ıÝNDAF BUUDB, ıÝNISEF, ıÝNFPA, ıÝNIFEM, ıÝNEIDS sııaqty BUU-nyń arnaıy qurylymdarymen qarym-qatynastyń jalpy baǵytyn aıqyndaıdy.

1 jyl buryn (2009) Almatyda «Qazposhta» AQ el aýmaǵynda «Eýropa» serııasy boıynsha Halyqaralyq astronomııa jylyna arnalǵan eki marka engizilgenin málim etti.

«Qazposhta» AQ «PostEurop» qaýymdastyǵynyń kelisimimen «Eýropa» serııasynyń markalaryn shyǵarýǵa 2005 jyly qosylǵan bolatyn.

Jańa markalarda Galıleıdiń portreti men tabıǵat aıasyndaǵy teleskop beınelengen. Árqaısysy 230 teńge turatyn markalardyń pishini - 33h27,5 mm, taralymy - 150 myń dana. Olar Qytaıdyń Poshta jáne telekommýnıkatsııa mınıstrliginiń Beıjińdegi poshtalyq tólem belgileri fabrıkasynda basylyp shyqqan.

ESІMDER

95 jyl buryn (1915-1942) aqyn JUMAǴALIEV Abdolla dúnıege keldi.

Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Batys Qazaqstan oblysynda týǵan. Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ınstıtýt) bitirgen.

1938-1939 jyldary Qyzylorda saýda tehnıkýmynda oqytýshy, Qazaqstan memlekettik kórkem ádebıet (qazirgi «Jazýshy) baspasynda redaktor bolǵan. 1936 jyldan jurtshylyqqa aqyn retinde tanyla bastaǵan. Óleńderi, poemalary respýblıkalyq, oblystyq basylymdarda jarııalanyp turdy. Onyń shyǵarmalary órshil pafos pen názik te syrshyl lırızmge toly. «Tańdamaly óleńderi», «Óshpes jalyn», «Ólmes ómir dastany» atty jınaqtary jaryq kórdi. «Tokıo», «Shyǵys qyzy», «Asan qaıǵy» atty poemalary bar.

Aqyn Lermontovtyń, Nızamıdiń, Baıronnyń jekelegen shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdarǵan.

Qasym Amanjolov ol týraly «Aqyn ólimi týraly ańyz» poemasyn jazdy.

90 jyl buryn (1920-1994) orys ádebıetiniń klassıgi, prozanyń sheberi jáne stılıst, kınostsenarıst NAGIBIN ıÝrıı Markovıch dúnıege keldi.

Máskeý qalasynda týǵan. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Áskerı tilshi retinde Stalıngradta, Lenıngrad túbinde, Mınsk, Vılnıýs, Kaýnasty azat etýge qatysty.

Óz novellalarynda uly adamdardyń ómirbaıanyn tragedııaly túrde kórkem beıneleı bildi. «Maıdannan qaıtqan adam», «Úlken júrek», «Eki kúsh», «Adam jáne jol», «Alys pen jaqyn», «Erte kóktemde», «Meniń altyn enem», «Qyzyl basty jasyl qus» sekildi prozalyq shyǵarmalar jınaǵynyń avtory. Sonymen qatar «Qubyr» jáne «Qysqy emen» áńgimelerimen de tanymal. «Tóraǵa», «Dırektor», «Qyzyl shatyr», «Túngi qonaq» fılmderiniń stsenarıin jazǵan.

SÁÝІRDІŃ 4-І, JEKSENBІ

Halyqaralyq mına qaýipsizdigi jáne mınany zalalsyzdandyrýǵa qatysty is-qımylǵa kómek kórsetý máseleleri boıynsha aǵartý kúni. BUU bastamasymen 2006-shy jyldan bastap atap ótiledi.

Geolog kúni. KSRO Joǵarǵy Keńesi Prezıdıýmynyń 1966 jylǵy naýryzdyń 31-indegi Jarlyǵymen eldiń mıneraldyq-shıkizat qoryn qurýda keńes geologtary sińirgen qyzmeti qurmetine oraı bekitildi. Bul Jarlyqtyń shyǵýyna 1966 jyly alǵashqy Batys Sibir munaıly aımaǵy ken ornynyń ashylýy túrtki boldy. Geolog kúni burynǵy Keńes odaǵynyń barlyq geologııalyq jáne óndirý mekemelerinde atap ótiledi. Geologtarmen qatar bul merekeni marksheıderler, qoparǵyshtar, shahta úńgýshileri, sondaı-aq paıdaly qazbalardy izdeýmen jáne óndirýmen aınalysatyn basqa da adamdar ózderiniń tól merekesi dep esepteıdi.

Meıramnyń ótkizilý ýaqyty - sáýirdiń birinshi jeksenbisi - beker tańdalmaǵan, óıtkeni qystyń aıaqtalǵany jazǵy dala jumystary men ekspedıtsııalarǵa daıarlyqtyń bastalýyn bildiredi.

Veb baǵdarlamashy kúni. Sáýirdiń 4-i - Veb - baǵdarlamashylar kúni bolyp esepteledi.

Bul mereke tutasymen vırtýaldy bolǵandyqtan, bizderdiń ataqty baǵdarlamashylarymyzdyń eńbekteri naqty bola bermek. Baǵdarlamashy mamandyǵynyń mańyzyn kúndelikti ómirde baǵalamaý óte qıyn. Bul qyzmet túri buqaralyqqa aınalyp keledi, sondaı-aq qazirgi qoǵamnyń jańalyǵyn bildiredi.

Senegal Respýblıkasynyń memlekettik meıramy - Táýelsizdik kúni. 1960 jylǵy sáýirdiń 4-inde Frantsııa Senegalǵa Frantsııa qaýymdastyǵy sheńberinde ókildik berdi. Osy jylǵy tamyzdyń 20-synda Senegal Táýelsizdigin jarııalady.

OQIǴALAR

80 jyl buryn (1930) OGPÝ (Birikken memlekettik saıası basqarma) alqasynyń úkimimen Ahmet Baıtursynov bastaǵan qyryqqa jýyq adam ártúrli merzimderge qamalýǵa, jer aýdarylýǵa kesildi. Ahmet Baıtursynov, Mirjaqyp Dýlatov, Myrzaǵalı Esbolov, Hálel Ǵabbasov, Dinmuhamed Ádilov, Júsipbek Aımaýytov, Ǵazymbek Birimjanov Ábdirahman Baıdildın, Asqar Dýlatov, Temirjan Esmaǵambetov, t.b. (barlyǵy 20 adam) atý jazasyna kesildi. Ol úkim keıin on jyl merzimge lagerde jazasyn óteýge aýystyryldy.

16 jyl buryn (1994) Koreıa Halyq Demokratııalyq Respýblıkasynda «Sáýir kóktemi» atty halyqaralyq festıval ótti. Onda Nurǵısa Tilendıev jetekshilik etetin «Otyrar sazy» ansambli birinshi oryn aldy.

15 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq saıasat jónindegi memlekettik komıtetin qurý týraly» Jarlyǵy baspasóz betinde jaryq kórdi.

3 jyl buryn (2007) Pavlodarda eńbekte, óner men ádebıette, aımaqtyń qoǵamdyq ómirinde aıtýly jetistikterge qol jetkizgen pavlodarlyqtar týraly jańa anyqtamalyq jaryq kórdi. «Kto est kto» dep atalatyn bul anyqtamalyqtyń betterinde soǵys jáne eńbek ardagerleriniń, ónerkásipshiler men mádenıet jáne qoǵam qaıratkerleriniń ómirbaıandary berilgen. Ulttyq-mádenı ortalyqtardyń jetekshileri, ultaralyq kelisimdi nyǵaıtýdaǵy olardyń qyzmetteri týraly áńgimeler engizilgen.

Entsıklopedııa S.Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıtetiniń rektory, professor Erlan Arynnyń redaktsııasymen shyǵyp otyr.

3 jyl buryn (2007) Semeı oblysynyń 1939-1997 jyldardaǵy ákimshilik-aýmaqtyq bóliný tarıhy týraly biregeı anyqtama jaryq kórdi.

Anyqtamada merzimdik rette barlyq ákimshilik-aýmaqtyq ózgerister, aýdandardan bastap eldi mekenderge deıin ákimshilik-aýmaqtyq birlikterdiń shekaralaryn ózgertýleri kórsetilip berilgen.

Kitapqa engizilgen barlyq málimetter Shyǵys Qazaqstan oblystyq qazirgi zaman tarıhynyń qujattama ortalyǵynda saqtalǵan resmı qujattar negizinde alynǵan.

ESІMDER

100 jyl buryn (1910-1987) ǵalym, hımııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, Sotsıalıstik Eńbek Eri SOKOLЬSKII Dmıtrıı Vladımırovıch dúnıege keldi.

Iran Islam Respýblıkasynda týǵan. Máskeý memlekettik ýnıversıtetin jáne onyń aspırantýrasyn bitirgen.

Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtet) dotsenti, professory, kafedra meńgerýshisi, prorektory, Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń Hımııa ǵylymdary ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń birinshi vıtse-prezıdenti, Organıkalyq katalız jáne elektrhımııa ınstıtýtynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi ǵylymı eńbekteri katalıtıkalyq gıdrogendeý teorııasy men tıimdiligi joǵary gıdrleý katalızatorlaryn jasaýǵa, gıdratatsııalaý, totyqtyrý jáne kishi molekýlalar negizinde sıntezdeý protsesterine, irgeli jáne qoldanbaly ǵylymdy ushtastyrýǵa arnalǵan. Onyń basqarýymen kúrdeli organıkalyq zattardy (maılar, hosh ıisti zattar, vıtamınder) talǵamdap gıdrleıtin, avtokólikter men kóptegen ónerkásipte keńinen qoldanylatyn óndiristik katalızatorlar jasaldy.

1800-den asa ǵylymı eńbektiń avtory, onyń ishinde 20 sheteldik patenti, 500 avtorlyq kýáligi jáne 18 monografııasy bar.

Eki ret Eńbek Qyzyl Tý, Lenın, «Halyqtar dostyǵy», «Qurmet belgisi» ordenderimen marapattalǵan. Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń ıegeri.

40 jyl buryn (1970) Aqmola oblysy Kókshetaý qalasynyń ákimi SAPAROV Baqyt Amanjoluly dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Şýchınsk qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik sáýlet-qurylys akademııasyn, Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetin, Kókshetaý ekonomıka jáne menedjment ınstıtýtyn bitirgen.

«Saryarqa» áleýmettik-kásipkerlik korporatsııasy ulttyq kompanııasy» AQ atqarýshy dırektory bolǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jylǵy 26 naýryzynan.

30 jyl buryn (1980-2000) Sıdneıde ótken XXVII-shi Olımpıadada bokstan chempıon bolǵan SATTARHANOV Bekzat Seıilhanuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Túrkistan qalasynda týǵan.

1998 jyly ótken álem chempıonatynyń, 1999 jylǵy Azııa chempıonatynyń kúmis júldegeri. Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen sport sheberi.

I dárejeli «Barys» ordenimen marapattalǵan.