QazAqparat-Anons: naýryzdyń 25-i men 28-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Naýryzdyń 23-25-i aralyǵynda Memlekettik hatshy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń Japonııaǵa resmı sapary ótýde.

PARLAMENT

Naýryzdyń 25-inde Parlamentte Májilis pen RF Federaldyq Jınalysynyń Memlekettik Dýmasynyń arasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi palataaralyq parlamenttik komıssııanyń 8-shi májilisi ashylady.

Naýryzdyń 25-inde Parlament Májilisiniń spıkeri O.Muhamedjanov Palataralyq parlamenttik komıssııanyń múshelerimen kezdesedi.

ASTANA

Naýryzdyń 10-men 28-i aralyǵynda Astana qalasyndaǵy qazirgi zaman óneri murajaıynda Germanııanyń Qazaqstandaǵy jyly aýqymynda Qazaqstan-nemis ýnıversıteti Qazaqstandaǵy alǵashqy «Sý jáne Energııa: óziń úshin N₂O jáne Vatt álemin ash!» jyljymaly kórmesin usynady.

Elordada naýryzdyń 25-i men 28-i aralyǵynda kıkboksıngiden erler arasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń kýbogy ótedi, bul shara osy sporttyń elimizdegi jıyrma jyldyq merekesine oraılastyrylyp otyr.

Naýryzdyń 25-si kúni Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde matematıka, mehanıka jáne ınformatıka pánderinen stýdentterdiń II Respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııasy bastalady.

Naýryzdyń 25-inde Astana qalasynyń prokýratýrasynda vedomstvonyń alqa májilisi bolady.

Naýryzdyń 25-inde Tabıǵı monopolııalardy retteý agenttiginiń departamentinde «Astana sý arnasy» kásipornynyń normatıvtik tehnıkalyq shyǵyndaryn bekitý» taqyrybyna arnalǵan buqaralyq tyńdaý bolady.

ALMATY

Almatyda naýryzdyń 24-29 kúnderi mýzykalyq túrli oqý oryndary oqýshylary arasyndaǵy 44-shi respýblıkalyq festıval-baıqaýy ótedi.

Almatyda naýryzdyń 23-27 kúnderi Qazaqtyń Muhtar Áýezov atyndaǵy akademııalyq drama teatrynda dástúrli «Teatr kóktemi-2010» festıvali ótedi.

Naýryzdyń 25-inde «Interkontınental-Almaty» otelinde «KazRefinEx 2010» halyqaralyq sımpozıýmy bolady.

Naýryzdyń 25-inde Qazaqtyń Abaı atyndaǵy ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde Qazaqstan Respýblıkasynyń joǵary oqý oryndary stýdentteriniń ІІ respýblıkalyq pándik olımpıadasynyń ashylý rásimi bolady.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

NAÝRYZDYŃ 25-І, BEISENBІ

Halyqaralyq quldyq qurbandaryn jáne transatlantıkalyq qul saýdasyn eske alý kúni. Quldyqta jáne quldyqtan azat etý úshin kúreste qaza bolǵandardy qurmetpen eske alý maqsatynda - BUU Bas Assambleıasy 2006-nshy jylǵy qarashada 2007-nshi jylǵy naýryzdyń 25-inde transatlantıkalyq qul saýdasyn joıýdyń 200 jyldyǵyn merekeleýdiń Halyqaralyq kúni retinde atap ótýge qaýly qabyldady. 2007-nshi jyldyń sońynda BUU Bas Assambleıasy qarar qabyldap, memleketterdi jyl saıyn naýryzdyń 25-in Halyqaralyq quldyq qurbandaryn jáne transatlantıkalyq qul saýdasyn eske alý kúni turǵysynda atap ótýge shaqyrdy.

OQIǴALAR

80 jyl buryn (1930) Balqash kóline irgeles Báribaev, qazirgi Balqash aýdanyna qarasty Baqaly jerinde Báribaev sharýalar kóterilisi boldy. Keńes ókimetiniń ujymdastyrý, jappaı qýǵyn-súrgin saıasaty men asharshylyq qaýpine shydamaǵan jergilikti sharýalar uıymdasqan qarsylyqqa shyqty. Baqaly aýyl turǵyndary Qusmadı Ahmetjanov, Quramys Ibragımov, Jaqypbaı Saýqymbaev 100-den astam adamdy uıymdastyryp, kórshi aýyldarǵa úgitshiler jiberdi. Kóterilisshiler otrıadqa birigip, Baqaly kommýnasyn basyp aldy, aýyldyq keńesti taratyp jiberdi. Elden kúshpen jınalǵan 100 put astyqty, 100 bas jylqyny, basqa da mal men múlikti jurtqa taratyp berdi. Almaty men Semeıden ásker kúshin shaqyrtpaý úshin kóterilisshilerdiń arnaıy toby Balqash jaǵyndaǵy telefon baılanysynyń symdaryn úzip, temir jol tabanynyń alty býynyn bosatyp, alyp tastady. Myńqum degen jerdegi 10 aýyldy basyp aldy. Kóterilis basshysy Qusmadı Ahmetjanov Qytaı shekarasynan ótip ketken bosqyndarmen, Aqsý kóterilisshilerimen baılanys jasap, birlese qımyldaýǵa tyrysty. Biraq ásker kúshteri aldyn-ala shekarany nyǵaıtyp, oǵan jol bermedi. Shekarashylar Qytaı jaǵynan kómekke kelmek bolǵan qazaq otrıadyn qolǵa túsirdi. Báribaev aýdanyndaǵy kóterilisshiler OGPÝ-diń 50 adamdyq qarýly jedel áskerı otrıadynyń kúshimen basylyp, 29 adam atý jazasyna tartyldy.

5 jyl buryn (2005) Semeı qalasyndaǵy qarttar jáne múgedekter úıinde jaýyngerlik dańqtyń murajaıy ashyldy. Ol soǵys ardagerleriniń qalalyq keńesi men qarttar jáne múgedekter úıi basshylarynyń qoldaýymen quryldy. Murajaıda Uly Otan soǵysy qatysýshylarynyń sýretteri, qujattary jáne jeke zattary oryn alǵan.

3 jyl buryn (2007) Ulttyq kitaphanada «Jazýshy» baspahanasynan qazaq tilinde «Álemdik mádenıettaný oıy» atty on tomdyq jınaqtyń tanystyrylymy boldy.

Kitap elimizdegi «Mádenı mura» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde shyǵaryldy.

Jınaqqa otandyq avtorlardyń shyǵarmalarymen qatar, álemdik mádenıettaný oılarynyń 200 klassıgi kirdi. Olardyń eńbekteriniń aýdarmasyna belgili ádebıetshi Álııa Bópejanova, Talasbek Ásemqulov, Samat Ibragımov jáne taǵy basqalar qatysty. Jınaqtyń qurastyrýshysy - mádenıettanýshy Almıra Naýryzbaeva.

ESІMDER

125 jyl buryn (1885-1956) kompozıtor, dırıjer, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri ShABELЬSKII Sergeı Ivanovıch dúnıege keldi.

Ýkraınanyń Harkov qalasynda týǵan. Harkov erler gımnazııasyn, Sankt-Peterbor ýnıversıtetin, Sankt-Peterbor konservatorııasyn bitirgen.

1930 jyly Almaty qalasyna qonys aýdarǵan.

Qazirgi M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatry orkestriniń dırıjeri, estrada orkestriniń (qazirgi Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tele-radıo estradalyq-sımfonııalyq orkestriniń) pıanısi, Sh.Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń mýzykalyq bólimi jetekshisi, Almaty konservatorııasynyń (qazirgi Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııasy) oqytýshysy qyzmetterin atqarǵan.

Shabelskıı shyǵarmalaryn negizinen kameralyq-aspaptyq janrynda jazǵan. Onyń «Qazaq sıýıtasy», «Qazaqstan» sımfonııalyq poemasy (L.Hamıdımen birge), «Alataý», «Toı bastar», «Amangeldini eske túsirý», «Abaı Qunanbaıulyn eske túsirý» atty mýzykalyq shyǵarmalary bar. Sondaı-aq «Túńgi saryn», «Qara qypshaq Qobylandy», «Aqan seri - Aqtoty», «Qozy Kórpesh - Baıan sulý» spektaklderine mýzyka jazdy.

45 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasynyń Cheh Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Slovakııa Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetin qosa atqarýshysy QARAShEV Anarbek Baqtyǵazyuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy Urjar aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Germanııa Federatıvtik Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrligi janyndaǵy dıplomatııalyq kýrsty bitirgen.

IІ-synypty Tótenshe jáne Ókiletti Ýákil.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Maındaǵy Frankfýrt qalasyndaǵy (GFR) Bas konsýly qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldan.

NAÝRYZDYŃ 26-Y, JUMA

Ýkraınanyń ІІM ishki áskeriniń kúni. Ýkraınanyń Joǵarǵy Radasy «Ýkraınanyń Іshki Іster Mınıstrliginiń ishki áskeri týraly» Zańyn qabyldaǵan kúnnen bastap jyl saıyn atalyp ótedi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Almatyda «LG Electronics Qazaqstan» kompanııasynyń demeýshiligimen koreı fılmderiniń festıvali ótti.

Ashylý rásimine qala ákiminiń orynbasary Ǵalym Boqash, Ońtústik Koreıanyń Qazaqstandaǵy elshisi Te Sok Von, demeýshi kompanııa prezıdenti Choı Eng Kıý qatysty. Koreı mádenıetimen jaqynyraq tanystyrý maqsatynda uıymdastyrylǵan bul shara eki el arasyndaǵy mádenıet, óner salasyndaǵy yntymaqtastyqty tereńdetýge yqpal etti.

1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Birikken Ulttar Uıymynyń Klımattyń ózgerýi týraly negizdemelik konventsııasynyń Kıoto hattamasyn ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Almatyda «Dinmuhamed Qonaev» atty Qazaqstan Respýblıkasyna keńes jyldarynda basshylyq etken ataqty memleket jáne qoǵam qaıratkeri týraly fotoalbom jaryq kórdi.

Kitapta Dinmuhamed Qonaevtiń (1912-1993) ómiri men taǵdyryn beıneleıtin jastyq shaǵynan ómiriniń sońǵy kúnderine deıingi sýretteri jınalǵan. Tanymal saıasatkerdiń sýretterin Memlekettik kınofotoqujattar jáne dybys baspalarynyń ortalyq muraǵaty, D.Qonaevtiń úı-murajaıy, týǵan-týystary, áriptesteri jáne dostary berdi.

Kóptegen sýretter birinshi ret jarııalanyp tur. Fotoalbomnyń negizin 1992 jyly Almatyda basyp shyǵarylǵan D.Qonaevtiń «O moem vremenı» atty kitabynan alynǵan úzindiler quraıdy. Fotoalbom óziniń mazmunymen ǵana emes, sonymen qatar kólemimen de tań qaldyrady. Ol 600 bettik kitap A3 formatynda jasalǵan, qabyn bylǵarydan órnektep altynmen jazǵan. Bir kitaptiń salmaǵy - 8,5 kg. Jobanyń bastaýshysy jáne bastyrýshysy - Vagıf Gadjıev, qurastyrýshy - Murat Mýsın. Fotoalbom 2012 jylǵy qańtarda toılanatyn Dinmuhamed Qonaevtiń 100-jyldyq mereıtoıyna arnalǵan.

ESІMDER

120 jyl buryn (1890-1954) halyq aqyny, ánshi, kompozıtor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri BEKEJANOV Nartaı dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Shıeli aýdanynda týǵan.

Áleýmettik mazmundaǵy óleń-tolǵaýlarymen («Sarań baıǵa», «Myrzalyq emes», «Jesir daýy», «Bir qoıshyǵa», «Súıinshi», «Syr», «Aq altyndy aımaǵym», «Kolhozshylarǵa», «Muzbalaqtar») Syr boıyna jas kezinen tanymal bolady.

Búkilodaqtyq aýyl sharýashylyq kórmesiniń ashylý qurmetine arnalǵan etnografııalyq kontsertke, qazaq ádebıeti men óneriniń onkúndigine, respýblıkalyq aqyndar aıtystaryna qatysqan Uly Otan soǵysy jyldarynda arnaýly kontserttik brıgada uıymdastyryp, halyqtyń rýhyn kóterýge belsene at salysty.

Bekejanov syrnaımen, dombyramen án, terme, tolǵaý, jyr aıtý, aıtys dástúrin damytqan, óziniń biregeı án-jyr mektebin qalyptastyrǵan sazger, aqyn, halyq ánderin jáne óz ánderin oryndaý sheberligimen qazaq óneriniń tarıhynda qalǵan. Onyń «Tolqyn», «Nartaı sazy», «Ahaý, jalǵan», «Nartaıdyń áni», t.b. ánderi ulttyq án óneriniń altyn qoryna qosyldy. Shyǵarmalary «Dombyra sazy», «Óleńderi men aıtystary», «Ósıet», «Amanat» degen atpen jeke kitap bolyp jaryq kórdi.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan. Qyzylorda oblysynyń qazaq drama teatryna Bekejanov esimi berilgen. Osy oblystyń Shıeli aýdanynda Bekejanov aýyly bar.

115 jyl buryn (1895-1937) kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri NURMAQOV Nyǵmet dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan. Bastapqyda aýylda ashylǵan orys mektebinde bilim alyp, keıin Qarqaralydaǵy eki synyptyq orys-qazaq ýchılışesin bitirgen.

Omby semınarııasynda oqyp júrip, sondaǵy bilim alýshy jastar Sáken Seıfýllın, Maǵjan Jumabaev, Muhtar Samatov, Ábilqaıyr Dosovtarmen birge «Birlik» atty mádenı-aǵartý uıymyn qurdy. Uıym músheleri Reseı úkimetiniń qazaq dalasynda júrgizip otyrǵan otarshyldyq saıasatyna qarsy úgit-nasıhat jumystaryn júrgizýmen qatar, Omby turǵyndaryn qazaq halqynyń mádenıetimen tanystyrý maqsatynda ár túrli keshter ótkizip turdy.

1915 jyly N.Nurmaqov Qarqaralydaǵy ózi oqyǵan orys-qazaq ýchılışesine oqytýshy bolyp qyzmetke ornalasty. 1917 jyly kúzde «Dala odaǵy» uıymyn qurdy. Uıym patshanyń qazaqtardy qara jumysqa alý týraly jarlyǵyna qarsy úgit jumystaryn júrgizdi. Kóp keshikpeı Kolchak úkimetiniń ornaýyna oraı keńes taratylyp, ol bir top joldasymen tutqynǵa alyndy. 18 aı túrmede otyryp, talaı qıyndyqty basynan ótkergen ol 1919 jyly jeltoqsanda bosap shyqty.

1920 jyldan bastap Qarqaralyda, sonan soń Semeıde ýezdik, gýbernııalyq atqarý komıtetterinde birqatar jaýapty qyzmetterde istep, «Qazaq tili» gazetiniń, «Qyzyl Qazaqstan» jýrnalynyń redaktory boldy. 1922 jyly Orynborǵa aýysyp, Qazaq ólkelik partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisiniń orynbasary qyzmetin atqardy. Sol jyly qazan aıynda ótken Búkilqazaqtyq keńesterdiń 3-shi sezinde Qazaq atqarý komıteti tóralqasynyń quramyna saılanǵan oǵan Joǵary revolıýtsııalyq trıbýnaldy basqarý júkteldi. Qazaq trıbýnaly 1923 jyly aqpannyń 19-ynda RKFSR Joǵarǵy sotynyń qazaq bólimi bolyp qurylǵan tusta tóraǵalyqqa taǵy da N.Nurmaqov bekitildi. Al 1923 jyldyń mamyrynda oǵan Ádilet komıssary mindeti júkteldi jáne sol jyldyń kúzine deıin Sot tóraǵasy qyzmetin qosa atqardy.

Ol ádilet komıssary retinde prokýratýra jáne sot qurylysy erejelerin engizdi. Prokýratýra jáne sot qyzmetkerleriniń bilimin arttyrý, bilikti jańa kadrlardy qalyptastyrý, olardy qyzmetke turaqtandyrý, jalaqylaryn ósirý, turmystyq jaǵdaılaryn jaqsartý máselelerin sheshýde de onyń tabandylyǵynyń arqasynda biraz jumystar atqaryldy. N.Nurmaqovtyń basshylyǵymen sot-tergeý organdarynda qazaq tilinde is júrgizý qysqa merzim ishinde júzege asyryldy. Sot qyzmetkerleriniń barlyq sanynyń 60 paıyzǵa jýyǵyn qazaqtar qurady.

1924 jyldan ólkelik partııa komıteti úgit-nasıhat bóliminiń meńgerýshisi, Halyq komıssarlar keńesiniń tóraǵasy qyzmetterin atqardy. Sol jyldardaǵy ómirge joldama alǵan memlekettik mańyzdy qujattardyń bárinde N.Nurmaqovtyń qoly turdy. Bul jyldarda Qazaqstannyń halyq sharýashylyǵy qulash jaıyp, Ekibastuz, Qaraǵandy, Embi, Balqash óndiris oryndary elge tanyla bastady. Onyń Qazaqstan úkimetiniń basshysy retinde respýblıkanyń aýmaqtyq tutastyǵy, ónerkásip qurylysy, qazaqtardy jerge ornalastyrý máselesi, qurǵaqshylyq zardaptaryna qarsy kúres, oqý-aǵartý jáne mádenı damý, qazaqtardy basqarý isine tartý, aýyl sharýashylyǵyn qalpyna keltirý, t.b. salalarda atqarǵan qyzmetteri elimizdiń ósip-órkendeýine, nyǵaıýyna belgili áserin tıgizdi. 1924 jyly Qazaq AKSR-i astanasyn Orynbordan Qyzylordaǵa, al 1929 jyly Almatyǵa kóshirý týraly sheshimderdi qabyldaýǵa tikeleı qatynasyp, uıymdastyrý jumystaryn basqardy. Ol elimizdiń tuńǵysh konstıtýtsııasy jobasyn ázirleý komıssııasynyń múshesi, qazaq álipbıin qurastyrý komıssııasynyń tóraǵasy boldy. Alǵashqy qazaq drama teatryn ashýǵa úlken eńbek sińirdi.

N.Nurmaqov F.Goloşekınniń qazaq dalasynda «Kishi Qazan tóńkerisin» jasaý kerek degen arandatýshylyq pikirine jáne halyq malyn tárkileýge baǵyttalǵan sharalaryna úzildi-kesildi qarsy bolyp, oǵan ashyq qarsy shyqty. F.Goloşekınmen aradaǵy pikir qaıshylyǵy onyń úkimet basshysy qyzmetinen bosap, Máskeýdegi BK(b)P OK janyndaǵy Joǵary partııa mektebine oqýǵa jiberilýimen aıaqtaldy. Máskeýde ol Búkilodaqtyq atqarý komıteti hatshysynyń orynbasary jáne az ulttar bóliminiń meńgerýshisi boldy. Sibir, Povoljeniń az halyqtar turatyn aýdandaryn aralap, qyzmet jasady.

Kórnekti qoǵam qaıratkeri 1937 jyldyń qýǵyn-súrginine alǵashqylardyń biri bolyp ilindi. Keıin Almatyda, Qaraǵandyda N.Nurmaqovtan «tapsyrma» alyp otyrǵan O.Isaev, A.Asylbekovtardyń uıymdary tabyldy degen jalamen tutqynǵa alyndy. Máskeý muraǵatynyń anyqtamasyna qaraǵanda N.Nurmaqov 1937 jyly maýsymnyń 3-inde Máskeýdegi páterinde tutqyndalyp, qyrkúıektiń 27-inde «aıybyn moınyna alyp», «úshtiktiń» úkimimen 15 mınýtta taǵdyry sheshilip, 42 jasynda atylǵan. Qoǵam qaıratkeri 1958 jyly tamyzdyń 11-inde KSRO Joǵarǵy soty áskerı alqasynyń sheshimimen aqtaldy.

1928 jyly onyń saıası-áleýmettik taqyryptarǵa arnalǵan maqalalar jınaǵy «Stroıtelstvo Kazahstana» degen atpen jáne 1934 jyly Máskeýde «Sostoıanıe ı zadachı raboty sredı natsıonalnyh menshınstv RSFSR» dep atalatyn eńbekteri jaryq kórdi.

Almaty, Qyzylorda, Qaraǵandy, Qarqaraly qalalaryndaǵy kóshelerge, Qaraǵandy qalasyndaǵy 2-shi mektep-ınternatqa N.Nurmaqov esimi berilgen. Almatyda turǵan úıine eskertkish taqta, týǵan aýylynda eskertkish ornatylǵan.

45 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty BEKENOV Ashat Sahıbedenuly dúnıege keldi.

Atyraý oblysy Qyzylqoǵa aýdanynda týǵan. V.I.Lenın atyndaǵy Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtet) bitirgen.

Atyraý oblysy Jylyoı aýdanynyń ákimi qyzmetin atqarǵan. 2007 jyldan - Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi.

NAÝRYZDYŃ 27-І, SENBІ

Halyqaralyq teatr kúni. Venada ótken ıÝNESKO janyndaǵy Halyqaralyq teatr ınstıtýtynyń (HTI) HІ-shi kongresinde bekitilgen. 1962 jyldan bastap atalyp ótedi.

OQIǴALAR

80 jyl buryn (1930) Jetisýdyń Lepsi, Aqsý aımaǵy qazaqtarynyń Keńes ókimeti ujymdastyrý saıasatyna karsy kóterilisi boldy. Olardyń qatary resmı derekterde 1000 adamǵa deıin jetken. Kóterilisti Egeýbek Janbaıuly, Qaldybaı Qylıuly jáne Ǵalı Satyrbaıuly basqardy. 27 naýryz kúni kóterilisshiler Aqsý eldi mekenin basyp alyp, memlekettik mekemelerdi órtedi, telegraf baǵanalaryn qıratty. OGPÝ organdary kóterilisti basý úshin 25 adamdyq jasaq attandyrdy. Qarý-jaraǵy jetkiliksiz kóterilisshiler ókimet áskerimen qaqtyǵysta oısyraı jeńilip, Balkash qalasy mańyndaǵy Jaman Jamal, Kúshikjan sekildi buırat-qum shoǵyrlaryn, jyńǵyldy mekenderdi tasalap júrdi. Kóterilisshilerdiń sońdaryna túsken atty ásker olardy qum ishinde qyrǵynǵa ushyratty.

3 jyl buryn (2007) astanamyzdaǵy «Okan Interkontınental» qonaq úıinde Mańǵystaý oblysyndaǵy týrızm salasyn damytýǵa arnalǵan «Kendirli» jobasynyń tanystyrlymy bolyp ótti.

Joba aıasynda Mańǵystaý oblysyndaǵy «Kendirli» demalys aımaǵynda 10 myń adam tynyǵa alatyn kýrort ashý josparlanǵan. Jyldyń 6 aıynda jaıly aýa raıy turatyn bul jerde 6 iri týrıstik jáne oıyn-saýyq keshenderin salý kózdelgen. Teńiz jaǵalaýynda bes juldyzdy otelder ornalassa, onyń qasynda golf alańdary bolmaq.

Kaspıı teńizi aýmaǵynda týrızm salasyn damytý bastamalary memlekettik baǵdarlamada halyqaralyq mańyzy bar jobalar retinde belgilengen.

3 jyl buryn (2007) Almatyda MediaNet Halyqaralyq jýrnalıstıka ortalyǵy «Parlamenttik jýrnalıstıka. Qazaqstan men Ulybrıtanııa tájirıbesi» atty kitaptyń tanystyrylymyn ótkizdi. Jańa tájirıbelik qoldaý materıal Ulybrıtanııa Elshiligi men Brıtan keńesiniń qoldaýymen Qazaqstan men Qyrǵyzstandaǵy parlamenttik jýrnalıstıkany damytý jobasy aıasynda jaryq kórip otyr.

Avtorlary bolyp óz elderiniń parlament jumystaryn únemi baspasóz betterinde jarııalap otyratyn qazaqstandyq jáne brıtandyq tájirıbeli jýrnalıster tabylady.

Kitap «Qazaqstandyq tájirıbe» jáne «Brıtandyq tájirıbe» atty eki bólimmen turady.

ESІMDER

70 jyl buryn (1940-2002) aqyn, keskinshi, músinshi KÝRDAKOV Evgenıı dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Orynbor qalasynda týǵan.

Óskemen, Máskeý taǵy basqa qalalarda turyp, jumys istegen.

M.Gorkıı atyndaǵy Ádebıet ınstıtýty janyndaǵy Joǵary ádebı kýrstaryn bitirgen.

Restavrator, halyq kásipshiligi mamany, sýretshi-modeler, etnografııalyq murajaıdyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, florıst-dekorator, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń ádebı keńesshisi, ádebı jýrnaldyń bólim bastyǵy, birneshe ádebı stýdııalardyń jetekshisi qyzmetterin atqarǵan.

Túrki tilinen aýdarmashy, A.Pýshkın, F.Tıýtchev, I.Býnın, S.Esenın, Nızamı, Abaı shyǵarmalarynyń zertteýshisi bolǵan.

«Ertis qyzy», «Meniń jaıqalǵan baǵym», «Meniń máńgilik jaǵalaýym» jyr jınaqtary jaryq kórgen. «Orman men balta», «Florıstıkalyq etıýdter» atty fılosofııalyq esselerdiń avtory.

65 jyl buryn (1945) til bilimi mamany, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylymdar Akademııasynyń korrespondent múshesi HUSAIYN Kóbeı Shahmetuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Ǵylymı eńbekteri qazaq tiliniń leksıkologııasy, fonetıkasy, leksıkografııasy men termınologııasynyń teorııalyq máselelerine, memlekettik tildiń qyzmeti men qazaq tili biliminiń tarıhyna arnalǵan. 50 asa ǵylymı maqala men 3 monografııanyń avtory. «Qazaq tiliniń (túsindirme) sózdigi», úlken «Qazaqsha-oryssha sózdik», akademııalyq «Qazaq grammatıkasy», «Qazaq tiliniń orfografııalyq sózdigi», «Qazaq tiliniń orfoepııalyq sózdigi» sııaqty irgeli eńbekter men monografııalar, maqalalar jınaǵy men ǵylymı jýrnaldarǵa ǵylymı eńbekteri endi. Alty ǵylym kandıdaty men bir doktoryn daıarlaǵan.

Qazirgi tańda A.Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty leksıkologııa bóliminiń bas ǵylymı qyzmetkeri.

NAÝRYZDYŃ 28-І, JEKSENBІ

Belarýs turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy men turǵyndardyń turmysynda qyzmet etetin qyzmetkerlerdiń kúni. 1998 jylǵy naýryzdyń 26-daǵy Belarýs Respýblıkasy Prezıdenti Jarlyǵymen bekitilgen. Jyl saıyn naýryzdyń tórtinshi jeksenbisinde atalyp ótedi.

OQIǴALAR

16 jyl buryn (1994) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev Máskeýge alǵashqy resmı saparmen bardy. Kremlde Qazaqstan - Reseı kelissóziniń qorytyndysy boıynsha saıası, ekonomıkalyq, áskerı jáne gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyq boıynsha 23 qujatqa qol qoıyldy.

13 jyl buryn (1997) Máskeýde ótken TMD basshylary kezdesýinde memleket basshylary «Tájik-aýǵan memlekettik shekarasy aımaǵyndaǵy jaǵdaıdy retteý jónindegi 1993 jylǵy 22 naýryzdaǵy TMD memleketteriniń sheshimin uzartý týraly», «TMD memleketteriniń qazirgi syrtqy shekaralaryn saqtaý jáne retteý prıntsıpteri týraly deklaratsııa», «TMD elderi Qaýipsizdik jáne arnaıy qyzmet organdary basshylarynyń keńesin qurý týraly» jáne taǵy da basqa qujattarǵa qol qoıyldy.

1 jyl buryn (2009) Almatyda «Abylaıhan» jańa sport kesheniniń ashylý saltanaty ótti.

Jańa kásibı sport klýby boks jattyǵýlaryna, taekvondo jáne shyǵys jekpe-jekterine, karate, kýng-fý, dzıýdo, aıkıdo, kúres, samboǵa arnalǵan, áıelder jáne balalarǵa arnalǵan, fıtnes, ıoga jattyǵýlaryn júrgizýge, pılates, shyǵys bıleri, bala gımnastıkasy, aerobıka baǵdarlamalaryna arnalǵan zaldardan turady.

ESІMDER

150 jyl buryn (1860-1924) halyq aqyny, ánshi-kompozıtor, qaz daýysty Qazybek bıdiń urpaǵy MÁDI Bápıuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan.

Aqan seri, Birjan sal, Balýan Sholaq, Úkili Ybyraı sııaqty sańlaqtarmen kezdesip, ónege alǵan. Jala jabylyp, abaqtyǵa túsken. Túrmede elin, jerin saǵynyp, ádiletsiz zamanǵa nalyǵan Mádı «Qarakesek» ánin shyǵardy. Budan basqa Mádıdiń «Úshqara», «Shirkin-aı», «Mádı» atty ánderi de jan sezimin, kóńil kúılerin beıneleıtin shabytty shyǵarmalar. Bul ánderdiń birazy keıingi «Qarakesek», «Er Tarǵyn», «Qyz Jibek» atty qazaq operalarynda paıdalanyldy.

Mádı 1916 jyly azattyq jolyndaǵy halyq kóterilisine ún qosty. Patshanyń jergilikti ákimderiniń ozbyrlyǵyn áshkereleıtin jyrlar tolǵady.

Mádıdiń án mátinderinen basqa óleńderi áli de jınaqtalmaǵan.

Onyń shyǵarmalary týraly Ahmet Jubanov zertteý eńbekterinde, Áljappar Ábishev «Naızaǵaı», Áıip Bektasov «Mádı» atty kitaptarynda jazdy.

40 jyl buryn (1970) Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrligi Zań departamentiniń bastyǵy BIMENDIN Nurjan Dastenuly dúnıege keldi.

Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Tergeý komıteti Áskerı qylmysty uıymdastyrý basqarmasynyń bastyǵy qyzmetin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2009 jyldan.