QazAqparat-Anons: naýryzdyń 23-i men 29-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASYNaýryzdyң 23-25-i kүnderi Elbasy Nұrsұltan Nazarbaevtyң Fınlıandııa Respýblıkasyna memlekettik sapary өtediҮKІMETNaýryzdyң 24-inde Үkimet үıinde mınıstrler kabınetiniң otyrysy өtedi. Naýryzdyң 24-i men 27-si aralyғynda «elektrondyқ үkimet» portalynda (www.e.gov.kz) Memleket basshysynyң «Daғdarystan ? damýғa» atty Қazaқstan halқyna Joldaýynyң mazmұnyn tүsindirý jәne iske asyrylý barysy jөninde ҚR Ekonomıka jәne bıýdjettik josparlaý mınıstri Baқyt Sұltanovtyң қatysýymen ınternet-konferentsııa өtkiziledi. Sұraқtarғa қaıtarylғan barlyқ jaýaptar «elektrondyқ үkimet» portalynda aғymdaғy jylғy naýryzdyң 28-inde ornalastyrylatyn bolady.PARLAMENTNaýryzdyң 24-i, seısenbi kүni parlamentshiler birқatar komıtetterde құrylғan jұmys toptarynda zaң jobalaryn қaraıdy. Atap aıtқanda Mәjilistiң Zaңnama jәne sot-құқyқtyқ reforma komıtetiniң jұmys toby «Қazaқstan Respýblıkasyndaғy sot-saraptama қyzmeti týraly» zaң jobasyn jәne elimizdiң keıbir zaңnamalyқ aktilerine sot-saraptama қyzmeti jөnindegi tүzetýlerdi қaraıdy. Sondaı-aқ osy komıtette keıbir zaңnamalyқ aktilerge azamattardy ұstaý negizderi men tәrtibin bekitý mәseleleri boıynsha tүzetýdi talқyғa salady.Naýryzdyң 25-i, sәrsenbi kүni Mәjilistiң jalpy otyrysy өtedi dep josparlanғan. Beısenbi, naýryzdyң 26-sy kүni Mәjilis Bıýrosynyң otyrysy өtetini belgilengen.Al naýryzdyң 27-si, jұma kүni «Қazaқstan Respýblıkasyndaғy tehnıkalyқ jәne kәsiptik bilim berýdiң Memlekettik baғdarlamasyn iske asyrýdy zaңnamalyқ tұrғydan қamtamasyz etý týraly» parlamenttik tyңdaý өtedi.Beısenbi jәne jұma kүnderi Palatanyң salalyқ komıtetterinde құrylғan jұmys toptarynda birқatar zaң jobalary talқylanady. ҚOҒAMElimizde 2009 jylғy aқpannyң 17-si men shildeniң 1-i aralyғynda shaғyn jәne orta kәsipkerlik sýbektilerin tekserýge moratorıı jarııalandy.ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEM Naýryzdyң 27-sinde Mәskeýde Aýғanstan boıynsha arnaıy konferentsııa өtedi. Osy is-shara Shanhaı yntymaқtastyғy ұıymy mүshe-memleketteri keңesiniң sheshimine sәıkes josparlanýda. ShYҰ basshylyғymen shaқyrylatyn kezdesýde Aýғanstandaғy jaғdaıdyң damý mәselelerin jәne onyң kөrshiles memleketterge yқpalyn қaraý, laңkestikke, esirtkiniң zaңsyz aınalymyna jәne Aýғanstan aýmaғynan taraıtyn transshekaralyқ ұıymdasқan қylmysқa қarsy kүresýde halyқaralyқ қoғamdastyқta birlesken kүshti nyғaıtý josparlanғan. SPORT Fýtboldan 2009/2010 jylғy Eýropa chempıonatynyң irikteý kezeңindegi alғashқy kezdesýin өtkizý үshin Қazaқstannyң 21 jasқa deıingi jastar құramasy naýryzdyң 23-i kүni Izraılge attanady. Izraıl құramasymen bolatyn bұl oıyn naýryzdyң 29-y kүni Haıfa қalasynda jergilikti ýaқyt boıynsha 18:00-de bastalady. Komanda Izraıl saparynan Almatyғa naýryzdyң 31-inde oralyp, sәýirdiң 2-sinde ekinshi kezdesýin Ortalyқ stadıonda Bolgarııa құramasymen өtkizýdi kөzdep otyr.Naýryzdyң 23-27-si kүnderi Ispanııada velosporttan «Castilla y Leýn» jarysy өtedi. Ispanııadaғy bұl kөpkүndik saıysta «astanalyқ» shabandozdarғa қazaқstandyқ kәsipқoı veloklýbtyң sport dırektorlarynan Vıacheslav Ekımov pen Shon ıAtes jetekshilik jasaıdy. Onda «Astana» namysyn Lens Armstrong, Alberto Kontador, Hose Lýıs Rýbera, Levı Leıfaımer, Hesýs Ernandes, Tomas Vaıtkýs, Aımar Sýbeldıa men Bendjamın Noval қorғamaқ. ASTANANaýryzdyң 22-si men 28-i aralyғynda ҚR Prezıdenttik mәdenıet ortalyғynda Қazaқstan zergerleriniң «Kүmis syңғyry» atty kөrmesi өtýde. Ol halқymyzdyң қolөner sheberleriniң týyndylary arқyly қoldanbaly-sәndik өnerdiң қazirgi kezdegi damý deңgeıin kөrsetetin aıshyқty shara bolyp tabylady. ALMATY Naýryzdyң 24-inde Қazaқstan baspasөz klýbynda «Sary қyz» kontsertiniң premerasyna arnalғan baspasөz mәslıhaty өtedi. Naýryzdyң 26-sy kүni Abaı atyndaғy Қazaқ memlekettik akademııalyқ opera jәne balet teatrynda Қazaқstannyң halyқ әrtisi, Memlekettik syılyқtyң laýreaty Nұrjamal Үsenbaevanyң mereıtoılyқ kontserti өtedi. Kontsert әnshiniң 50 jasқa tolýyna jәne shyғarmashylyқ қyzmetiniң 25 jyldyғyna arnalady. Shara 28-shi naýryz kүni bolatyn Dj. Pýchchınıdiң «Bogema» operasymen jalғasady.AIMAҚBAIҚOҢYR Naýryzdyң 26-sy kүni «Baıқoңyr» ғarysh aılaғynyң №1 alaңynan «Soıýz TMA-14» ғarysh kemesi Halyқaralyқ ғarysh stansasyna ұshyrylady. Negizgi ekıpajdyң ғaryshkerleri: Gennadıı Padalka (Reseı), Maıkl Barret (AҚSh), Charlz Sımonı (AҚSh), sondaı-aқ olardyң dýblerlary Maksım Sýraev (Reseı), Djeffrı Ýılıams (AҚSh), Ester Daıson (AҚSh). ҚARAҒANDY OBLYSYNaýryzdyң 29-ynda Қaraғandy oblysynda mәslıhattaғy bosaғan oryndarғa depýtattar saılaýy bolady. Oblystyқ mәslıhatқa - Aқsý-Aıýly okrýgi boıynsha bir oryn, Қaraғandy jәne Saran қalalyқ mәslıhattarynyң әrқaısysyna ? eki oryn, Jezқazғan, Қarajal jәne Sәtbaev қalalyқ mәslıhattarynyң әrқaısysyna bir orynnan bosady. Jalpy alғanda, barlyғy 8 depýtat saılanýy қajet. Bekitilgen kүntizbelik josparғa sәıkes, үmitkerlerdi ұsyný aқpannyң 27-de, tirkeý ? naýryzdyң 3-inde aıaқtalady. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ATAÝLY KҮNDER, ELEÝLІ OҚIҒALAR NAÝRYZDYҢ 24-І, SEISENBІBүkilәlemdik týberkýlezben kүres kүni. Dүnıejүzilik densaýlyқ saқtaý ұıymynyң sheshimimen nemis mıkrobıology Robert Koh týberkýlez taıaқshalaryn ashқan kүniniң (1882) құrmetine oraı atap өtiledi. 1998 jylғy қarashanyң 16-syna Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң «Halyқ densaýlyғy» memlekettik baғdarlamasy týraly» Jarlyғy shyқty. Onda týberkýlezben kүrestiң negizgi sharalary anyқtalyp berildi. Baғdarlamaғa Lıýksembýrg densaýlyқ saқtaý mınıstrligi, Shvetsııanyң Koroldik akademııasy, Tokıonyң medıtsına mektebi, Gambýrgtegi Medıtsınalyқ bilim akademııasy sııaқty sheteldik ұıymdar tartyldy. Қazaқstanda jyl saıyn 20-27 myң adam týberkýlezge shaldyғady. 4-6 myң adam қaıtys bolyp, 3 myңy mүgedektikke shyғady.NATO-nyң ıÝgoslavııaғa қarsy agressııasy barysynda құrban bolғandar men japa shekkenderdi eske alý kүni. 10 jyl bұryn (1999) NATO-nyң ıÝgoslavııaғa әskerı operatsııalary bastaldy.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR11 jyl bұryn (1998) Italııanyң astanasy Rımde «Қazaқstanmen tanysý» taқyrybynda konferentsııa өtti.9 jyl bұryn (2000) Қyzylorda oblysynyң Jaңa Қazaly қalasyna Әıteke bı esimi berildi.ESІMDER55 jyl bұryn (1954) jazýshy, aýdarmashy SAHABAT Sәrsenbek dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң Tүrkistan қalasynda týғan. Abaı atyndaғy Қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң fılologııa fakýltetin bitirgen. 1991-1995 jyldary ? «Jibek joly» jýrnalynyң tilshisi. 1995-2004 jyldary ? Halyқaralyқ «Nәzir» қorynyң vıtse-prezıdenti, «Temirқazyқ» jýrnalynyң bas redaktory, «Mәdenıet» gazetiniң bas redaktory bolғan. Қazir J.Shanın atyndaғy teatrdyң menedjeri bolyp isteıdi. Ol Қ.Қazıev atyndaғy әdebı syılyқtyң, N.Tөreқұlұly atyndaғy halyқaralyқ syılyқtyң laýreaty atanyp, oblystyқ mүshәıranyң bas jүldesin ıelengen.50 jyl bұryn (1959) ekonomıka ғylymynyң kandıdaty ESІMHANOV Saғyndyқ Өlmesekұly dүnıege keldi. Pavlodar oblysynda týғan. Pavlodar ındýstrııaldyқ ınstıtýtyn, Қazaқ memlekettik basқarý akademııasy janyndaғy Naryқ ınstıtýtyn bitirgen. 1993-1997 jyldary ? «Қazkommertsbank» AAҚ Pavlodar fılıaly dırektorynyң orynbasary, dırektory, «Tranko» AҚ Pavlodar өkildiginiң dırektory. 1997-1999 jyldary ? Pavlodar қalalyқ қarjy basқarmasynyң, oblystyқ қarjy basқarmasynyң bastyғy. 1999-2005 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyң depýtaty, Ekonomıka, қarjy jәne bıýdjet jөnindegi komıtetiniң mүshesi. 2005-2007 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstriniң keңesshisi. 2007-2008 jyldary ? Pavlodar oblystyқ sot әkimshisi. 2008-2009 jyldary Aқtөbe oblysy әkimi apparatynyң jetekshisi bolғan. «Құrmet» ordenimen marapattalғan. NAÝRYZDYҢ 25-І, SӘRSENBІGrekııa Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy ? Tәýelsizdik kүni (1821). Grekııa Respýblıkasy Eýropanyң oңtүstik-shyғysynda, Balқan tүbeginiң oңtүstigi men soғan shektesip jatқan Ion, Jerorta jәne Egeı teңizderindegi ұsaқ araldarda ornalasқan memleket. Astanasy ? Afıny қalasy. Resmı tili ? grek tili. Aқsha birligi ? drahma. Halқynyң kөpshiligi hrıstıan dininiң pravoslavıe tarmaғyn ұstanady. El aýmaғy әkimshilik-aýmaқtyқ jaғynan 51 nomғa bөlinedi. Memleket basshysy ? Prezıdent. Zaң shyғarýshy organy ? bir palataly parlament. 1975 jylғy maýsymnyң 11-de қabyldanғan el Konstıtýtsııasy boıynsha, Grekııa prezıdent basқaratyn parlamenttik respýblıka bolyp tabylady. Қazaқstan Respýblıkasy men Grekııa Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy қazannyң 1-de ornatyldy.ESІMDER75 jyl bұryn (1934-2009) jazýshy, Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң mүshesi, Saha Respýblıkasynyң eңbek siңirgen қaıratkeri, Saha Respýblıkasy Memlekettik syılyғy men Erlık Erıstın atyndaғy әdebı syılyғynyң, Қazaқstan Jazýshylar odaғy S.Seıfýllın atyndaғy syılyғynyң ıegeri, Қazyғұrt aýdanynyң құrmetti azamaty TҰRSYNҚҰLҰLY Қalaýbek dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң Қazyғұrt aýdanynda týғan. N.Gogol atyndaғy Қyzylorda pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Oңtүstik Қazaқstan өlkelik komsomol komıtetiniң birinshi hatshysy, Қazaқstan LKJO Ortalyқ Komıtetiniң hatshysy, Қazaқ KSR Baspa, polıgrafııa jәne kitap saýdasy isteri jөnindegi memlekettik komıteti tөraғasynyң orynbasary, Қazaқstan Jazýshylar odaғy basқarmasynyң ұıymdastyrý jөnindegi hatshysy, Memlekettik teleradıo kompanııasy tөraғasynyң orynbasary қyzmetterin atқarғan. Қalamgerdiң «Alysқa tartқan jol» әңgimeleri men povester jınaғy, «Arman azaby» pesasy, «Esiңde me sol bir kez», «Hal қalaı, joldas hatshy», «Keshikken hat», «Andy-Қaraғyz» povesteri, «Polıar sheңberiniң maңynda», «Olar oralғan joқ», «Sardana men қyzғaldaқ», «Қazyғұrt: aңyz ben aқıқat» sekildi roman-esseleri jaryқ kөrgen. Kөrkem aýdarma salasynda K.ıAshenniң pesalaryn, R.Faızıdiң «Aınalaıyn atyңnan» romanyn, Ғ.Gýlıamnyң «Tashkenttikter» romanyn jәne basқa da jazýshylardyң shyғarmalaryn қazaқ tiline tәrjimalaғan. Jekelegen povesteri orys, ýkraın, belarýs, cheh, өzbek, tәjik, ıakýt, tatar, bashқұrt, armıan, t.b. tilderge aýdarylғan. Өzbek tilinde 3 kitaby, saha tilinde 3 kitaby, Mәskeý baspalarynan 3 kitaby jaryқ kөrgen. Eki ret «Құrmet belgisi» ordenimen, «Eңbektegi erligi үshin» medalimen, eki mәrte Қazaқ KSR Joғarғy Keңesiniң Құrmet Gramotasymen marapattalғan. 65 jyl bұryn (1944) aқyn, Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң mүshesi JANDYBAEV Ғұsman (Ғ. Eleý) dүnıege keldi. Қytaı Halyқ Respýblıkasynyң Shaғantoғaı aýdanynda týғan. Almaty aýyl sharýashylyғy tehnıkýmyn, Abaı atyndaғy Қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Қazaқ teledıdary әdebı-dramalyқ habarlar bas redaktsııasynda, «Mektep», «Jazýshy», «Shabyt», «Raýan», «Bilim» baspalarynda, «Қazaқ entsıklopedııasynyң» Bas redaktsııasynda jұmys istedi. Қalamgerdiң «Asyl jandar», «Jasyl jondar», «Zeңgir aspan», «Қyr қyzғaldaқtary», «Kөkoraı», «Sөz mәıegi», «Aқteңizden bir tamshy», «Sәýirde týғan aқ sәýle», t.b. kitaptary jaryқ kөrgen.60 jyl bұryn (1949) jazýshy SAҒAT Erғalı dүnıege keldi. Jambyl oblysynyң Talas aýdanynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetiniң jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. Sol jyly joldamamen «Lenınshil jas» respýblıkalyқ jastar gazetine (қazirgi «Jas alash») jiberilgen. Eңbek jolyn tilshilik қyzmetten bastap, bas redaktordyң orynbasaryna deıingi laýazymdy jұmystardy atқarғan. 1992-2005 jyldary «Almaty aқshamy» gazetiniң bas redaktory bolғan. 1983 jyly «Jalyn» baspasynan «Daladaғy ұly iz» ocherkter jınaғy jaryқ kөrdi. Osy eңbegi үshin Қazaқstan Jýrnalıster odaғy men Қazaқstan LKJO Ortalyқ Komıtetiniң B.Bұlқyshev atyndaғy syılyғy berildi. 1988 jyly «Ғımarattar bıiktep barady» kitaby үshin Қazaқstan Jýrnalıster odaғynyң syılyғyn ıelendi. Қalamgerdiң «Keleli keleshek», «Din bıigindegi el» atty pýblıtsıstıkalyқ kitaptary bar.50 jyl bұryn (1959) «Aқ jol» demokratııalyқ partııasynyң tөraғasy, ekonomıka ғylymynyң kandıdaty, dotsent, Halyқaralyқ ınjenerlik akademııanyң korrespondent mүshesi BAIMENOV Әlıhan Mұhamedұly dүnıege keldi. Қaraғandy қalasynda týғan. Қaraғandy polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn, Mәskeý avtomobıl joldary ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. Қaraғandy polıtehnıkalyқ ınstıtýty Jezқazғan fılıalynyң assıstenti, aғa oқytýshysy, dotsenti bolғan. 1992-1994 jyldary ? Jezқazғan taý-ken tehnologııalyқ ınstıtýty dekanynyң orynbasary, Jezқazғan oblysy әkimdigi basshysynyң orynbasary. 1994-1995 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesi Halyқaralyқ jәne parlamentaralyқ қatynastar komıteti tөraғasynyң orynbasary. 1997-1998 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keңsesiniң jetekshisi. 1998-999 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Әkimshiliginiң jetekshisi. 2000-2001 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Eңbek jәne halyқty әleýmettik қorғaý mınıstri. Қazirgi қyzmetinde 2005 jyldan bastap isteıdi. Ol «Ұlytaý» Jezқazғan oblystyқ қozғalysy keңesiniң tөraғasy, «Қazaқstan halyқ birligi» Jezқazғan oblystyқ odaғynyң tөraғasy, «Zerde» gýmanıtarlyқ қorynyң tөraғasy, «Temirқazyқ» ıntellektýaldyқ pikirsaıys klýbynyң tөraғasy bolғan.40 jyl bұryn (1969) Pavlodar oblysy boıynsha kedendik baқylaý departamentiniң bastyғy, ekonomıka ғylymynyң kandıdaty, keden қyzmetiniң polkovnıgi MҰHAMBETOV Mırlan Begejanұly dүnıege keldi. Aқtөbe oblysynda týғan. Samar polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn, Reseı keden akademııasyn bitirgen. Aқөbe oblysy boıynsha keden basқarmasynyң bas ınspektory, «Mәrtөk», «Aқtөbe» keden beketteriniң bastyғy қyzmetterin atқarғan. 1999-2008 jyldary ? Aқtөbe oblysy boıynsha Keden departamenti bastyғynyң orynbasary, bastyғy. Қazirgi қyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi. «Құrmet» ordenimen marapattalғan. NAÝRYZDYҢ 26-Y, BEISENBІBangladesh Halyқ Respýblıkasynyң ұlttyқ meıramy ? Tәýelsizdik kүni. 1971 jylғy naýryzdyң 26-da azattyқ қozғalysynyң basshysy Mýdjıbýr Sheıh Tәýelsiz Bangladesh Respýblıkasynyң құrylғany týraly Deklaratsııa jarııalady. Pәkistan үkimeti 1974 jyly Bangladesh tәýelsizdigin moıyndady. Bangladesh ? Oңtүstik Azııada ornalasқan memleket. Astanasy ? Dakka қalasy. Memlekettik tili ? bengal tili. Aқsha birligi ? taka. Қazaқstan Respýblıkasy men Bangladesh Halyқ Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy aқpannyң 4-de ornatyldy.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR16 jyl bұryn (1993) Қyzylorda қalasynda Aral teңizi problemalary boıynsha memleketaralyқ kelisimge қol қoıyldy. Kelisimge Қazaқstan, Қyrғyzstan, Tәjikstan, Өzbekstan Respýblıkalarynyң Prezıdentteri қol қoıdy. Kelisimniң arnaıy baptarynda Aral teңizi aıdynyndaғy ekologııalyқ daғdarysқa baılanysty negizgi mәseleler naқty қaraldy. Apattyң aldyn alýғa, қorshaғan ortany saýyқtyrýғa jәne Aral aımaғynyң әleýmettik-ekonomıkalyқ damýyn қamtamasyz etetin, densaýlyқ saқtaý, t.b. sharalarғa tikeleı nazar aýdaryldy. Kelisimdi oryndaýdyң alғysharty retinde Halyқaralyқ Aral қory, Aral teңizi mәseleleri jөnindegi memleketaralyқ keңes құrylyp, olardyң ұıymdyқ mәseleleri sheshildi.8 jyl bұryn (2001) Atyraýda Kaspıı құbyr jelisi konsortsıýmyn mұnaımen toltyrý rәsimi өtti.ESІMDER55 jyl bұryn (1954) өnertanýshy, өnertaný ғylymynyң doktory, Halyқaralyқ kөrkemөner synshylary қaýymdastyғynyң mүshesi ERҒALIEVA Raıhan Әbdeshқyzy dүnıege keldi. Өskemen қalasynda týғan. Lenıngradtyң (қazirgi Sankt-Peterbor) Keskindeme, mүsin jәne sәýlet ınstıtýtyn, Әdebıet jәne өner ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. Onyң kөptegen ғylymı zertteýleri respýblıkalyқ jәne shet elderde jaryқ kөrgen ұjymdyқ jınaқtarda, kitaptar men katalogtarda, jýrnaldar men gazetterde jarııalandy. R.Erғalıeva - Қazaқstan jәne Ortalyқ Azııanyң beıneleý өneri týraly monografııalyқ eңbek pen jүzge tarta maқalalardyң avtory. NAÝRYZDYҢ 27-І, JҰMAHalyқaralyқ teatr kүni. 1962 jyldan bastap jyl saıyn atap өtiletin bұl ataýly kүndi 1961 jyly ıÝNESKO janyndaғy Halyқaralyқ teatr ınstıtýtynyң Venada өtken 9-shi kongresi bekitken bolatyn.Reseı ІІM Іshki әskerleri kүni.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR17 jyl bұryn (1992) «Bөbek» balalar қaıyrymdylyқ қory құryldy. Қordy құrýshy jәne jetekshisi Қazaқstannyң birinshi hanymy ? Sara Alpysқyzy Nazarbaeva.17 jyl bұryn (1992) Almatyda ? TMD elderi Joғarғy Keңesteri tөraғalarynyң konsýltatıvti keңesi boldy. 7 jyl bұryn (2002) ҚR ІІM Kınologııa ortalyғy құryldy.6 jyl bұryn (2003) Batys Қazaқstan oblystyқ jastar қaýymdastyғy құryldy. Bүgingi taңda onyң құramyna 26 jastar ұıymy kiredi.ESІMDER95 jyl bұryn (1914-1967) aktrısa, rejısser, Қazaқstannyң halyқ әrtisi HAIRÝLLINA Ғanı dүnıege keldi. Atyraý oblysynyң Құrmanғazy aýdanynda týғan. Sankt-Peterbordyң (Lenıngrad) memlekettik sahna өneri tehnıkýmyn, Teatr, mýzyka jәne kınematografııa ınstıtýtynyң Қazaқ stýdııasyn, Mәskeý қalasyndaғy Memlekettik teatr өneri ınstıtýtynyң rejısserlik fakýltetin bitirgen. 1938-1961 jyldary Shymkent oblystyқ қazaқ drama teatrynyң aktrısasy, rejısseri, bas rejısseri қyzmetterin atқarғan. 1947-1949 jyldary Jambyl oblystyқ қazaқ drama teatrynyң kөrkemdik jaғyn basқarғan. Bұl teatrlarda ұlttyқ dramatýrgııadan M.Әýezovtiң «Қara Қypshaқ Қobylandy» men «Қaragөz», S.Mұқanovtyң «Shoқan Ýәlıhanov», M.Aқynjanovtyң «Ybyraı Altynsarın», Ғ.Mүsirepovtyң «Aқan seri ? Aқtoқty», sonymen қatar klassıkalyқ týyndylardan K.Goldonıdiң «Eki myrzaғa bir қyzmetker», Balzaktyң «Өgeı sheshe», N.Gogoldiң «Revızor», A.Ostrovskııdiң «Jazyқsyz japa shekkkender», taғy basқa dramatýrgterdiң pesalaryn қoıyp, өzi Қarlyғa, Jүztaılaқ, Nazym (M.Әýezov «Қara Қypshaқ Қobylandy», «Tүngi saryn», «Syn saғatta»), taғy basқa rөlderdi somdady. Shymkent oblystyқ қazaқ drama teatrynda klassıkalyқ shyғarmalardy қoıýda kөp eңbek siңirdi. Kөbine oryndaıtyn keıipkerleriniң minez kereғarlyғyn, dramalyқ boıaýyn basa kөrsetýge ұmtylý, onyң akterlik өnerine tәn sıpat bolatyn. 1961-1964 jyldary қazirgi Қazaқtyң memlekettik akademııalyқ jastar men balalar teatrynyң bas rejısseri boldy. 1964 jyldan Almaty memlekettik өner ınstıtýtynda pedagogıkalyқ қyzmetpen shұғyldandy. «Құrmet belgisi» ordenimen jәne birneshe medaldarmen marapattalғan. 60 jyl bұryn (1949) Қ.Sәtbaev atyndaғy Қazaқ ұlttyқ tehnıkalyқ ýnıversıtetiniң prorektory, tehnıka ғylymynyң kandıdaty, professor BAIYSBEKOV Shynybaı dүnıege keldi. Almaty oblysynda týғan. Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Osy ınstıtýtta ınjener, aғa ınjener, aғa ғylymı қyzmetker, aғa oқytýshy, dotsent, oқý bөlimi bastyғynyң orynbasary, bastyғy, Oқý basқarmasynyң bastyғy, birinshi prorektory қyzmetterin atқarғan. 2000-2003 jyldary «Қazaқ-Altyn» taý-ken metallýrgııalyқ kompanııasynyң prezıdenti bolғan. Қazirgi қyzmetinde 2003 jyldan bastap isteıdi. Ғalymnyң 50-den astam ғylymı eңbegi jaryқ kөrgen.30 jyl bұryn (1979) sport sheberi, aýyr atletıkadan Қazaқstannyң birneshe dүrkin chempıony AHMETOV Bahyt Beısenbekұly dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. 2000-2003 jyldary Býsan қalasynda өtken HІV Azııa oıyndarynyң chempıony, Dүnıejүzilik ýnıversıada birinshiliginiң jeңimpazy, Mәskeýde өtken halyқaralyқ týrnırdiң қola jүldegeri bolғan. 2003 jyly jұlқı kөterýden Әlemdik rekordty jaңartқan. 2004 jyly Afına қalasyndaғy, 2008 jyly Beıjiңdegi Olımpıada oıyndaryna қatysқan. NAÝRYZDYҢ 28-І, SENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR12 jyl bұryn (1997) TMD-ғa қatysýshy memleket basshylary keңesiniң sheshimimen arnaıy қyzmet jәne қaýipsizdik organdary is-қımyldaryn үılestirý jәne өzara әrekettesý maқsatynda TMD-ғa қatysýshy memleketterdiң arnaıy қyzmet jәne қaýipsizdik organdary basshylarynyң keңesi құryldy. Atalmysh keңeske Әzerbaıjan, Armenııa, Belarýs, Grýzııa, Қazaқstan, Қyrғyzstan, Moldava, Reseı, Tәjikstan jәne Ýkraına memleketteriniң arnaıy қyzmet basshylary mүshe. Keңes jұmysyna baқylaýshy retinde Tүrikmenstan men Өzbekstannyң өkilderi қatysady.6 jyl bұryn (2003) құny $160 mln., ұzyndyғy 448,8 shaқyrym jәne bastapқy jyldyқ қýaty 6 mln. tonna «Keңқııaқ-Atyraý» mұnaı құbyrynyң birinshi kezeңi resmı ashyldy. Aktsııasynyң 51% «ҚazMұnaıGaz» kompanııasyna, al 49% - CNPC kompanııasyna tıesili.2 jyl bұryn (2007) Petropavlda «Maғjan» әdebı-kөrkem jýrnalynyң birinshi sany jaryқ kөrdi. Atalmysh bұқaralyқ basylymda aқynnyң tүrli janrdaғy қazaқ jәne orys tilindegi týyndylary jarııalanғan. Jaңa basylymnyң basty maқsaty - қazaқ poezııasynyң damýyna қomaқty үles қosқan, azamattyқ pen otansүıgishtiktiң үzdik қasıetterin kөrsete bilgen қazaқ aқyny Maғjan Jұmabaevtyң shyғarmashylyғyn kөpshilikke pash etý. Jýrnaldyң alғashқy nөmirinde Maғjannyң týyndylary, aқynғa arnalғan өleңder men esseler jarııa etilgen.ESІMDER60 jyl bұryn (1949) Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ mұraғatynyң bas dırektory, tarıh ғylymynyң kandıdaty, Қazaқstannyң eңbek siңirgen қaıratkeri SARIEVA Yrysty Halesқyzy dүnıege keldi. Batys Қazaқstan oblysynda týғan. Oral pedagogıkalyқ ınstıtýtyn, Almaty joғary partııa mektebin, Plehanov atyndaғy Reseı ekonomıka akademııasynyң menedjerler daıarlaý kýrsyn bitirgen. 1974-1997 jyldary Torғaı oblysynyң partııa jәne keңes organdarynda, Қazaқstan Prezıdentiniң apparatynda, Torғaı oblysynyң әkimshiliginde әr tүrli қyzmetter atқardy. 1997-2000 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Ortalyқ mұraғatynyң dırektory. 2000-2005 jyldary Қazaқstan Respýblıkasy Mәdenıet jәne aқparat mınıstrliginiң Aқparat jәne mұraғat komıteti bastyғynyң orynbasary, Mұraғattardy basқarý komıtetiniң tөraıymy қyzmetterin atқarғan. Қazirgi қyzmetinde 2005 jyldan bastap isteıdi. Onyң «Tekti Torғaı» atty kitaby, tarıh pen mәdenıet mәselelerine arnalғan 100-den asa maқalasy jaryқ kөrgen. Sondaı-aқ ol anyқtamalyқ sıpattaғy basylymdar men termınder sөzdigin әzirleýge қatysқan.45 jyl bұryn (1964) Қazaқstan Respýblıkasy Әdilet mınıstrligi Din isteri jөnindegi komıtetiniң tөraғasy, fılosofııa ғylymynyң kandıdaty DOSJAN Ardaқ Dүkenbaıұly dүnıege keldi. Almaty қalasynda týғan. A.Gorkıı atyndaғy Әdebıet ınstıtýtyn bitirgen. «Lenınskaıa smena» gazeti bas redaktorynyң orynbasary, «Ekspress K» gazetiniң bas dırektory, «Panorama» gazeti dırektorynyң orynbasary қyzmetterin atқarғan. 1999-2001 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keңsesi jetekshisiniң orynbasary, «Habar» agenttigi» jabyқ aktsıonerlik қoғamynyң bөlim bastyғy, Aқparattyқ baғdarlamalar dırektory. 2001-2003 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Mәdenıet, aқparat jәne қoғamdyқ kelisim vıtse-mınıstri. 2003-2006 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Aқparat vıtse-mınıstri, Mәdenıet, aқparat jәne sport vıtse-mınıstri. 2006-2008 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Әkimshiliginiң bөlim meңgerýshisi. Қazirgi қyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi. NAÝRYZDYҢ 29-Y, JEKSENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR13 jyl bұryn (1996) Pavlodar oblysynyң Baıanaýyl aýylyna aқyn, jyraý Қalқamanұly Bұқarғa eskertkish ashyldy.ESІMDER70 jyl bұryn (1939) jazýshy, aýdarmashy ShÝHOV Ilıa dүnıege keldi. Almaty қalasynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetiniң jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. Қazaқstan Kompartııasy Ortalyқ Komıtetinde jaýapty қyzmette bolғan. «Prostor» jýrnaly bas redaktorynyң orynbasary қyzmetin atқarғan. Қalamgerdiң birneshe kitaby jaryқ kөrgen. Ol kөrkem aýdarma salasynda A.Nұrmanovtyң «Құlannyң ajaly» romanyn, Ә.Kekilbaevtyң «Bәıge tory» povesin, A.Ashırovtyң birneshe povesterin orys tiline aýdarғan. «Құrmet belgisi» ordenimen jәne «Eңbektegi erligi үshin» medalimen marapattalғan.