QazAqparat-Anons: naýryzdyń 15-i men 21-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
Naýryzdyń 15-inde Syrtqy ister mınıstrliginde QR Memlekettik hatshysy -Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Bosnııa jáne Gertsogovına Syrtqy ister mınıstri Sven Alkalaımen kezdesedi.
Naýryzdyń 15-inde syrtqy saıasat vedomstvosynda aptalyq brıfıng bolady.
Naýryzdyń 15-inde QR Memlekettik hatshysy -Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev elimizge jumys saparymen kelgen Eýropalyq Keńestiń Parlamentaralyq Assambleıasynyń tóraǵasy Mevlıýt Chavýshoǵlynmen kezdesedi.
Naýryzdyń 17-sinde saǵat 15.00-te BNews.kz portalynda (www.bnews.kz ) Básekelestikti qorǵaý agenttiginiń tóraǵasy Májıt Esenbaevtyń qatysýymen online-konferentsııa ótedi.
PARLAMENT
Naýryzdyń 15-i kúni Májiliste «Qazaq tili - el birliginiń kepili» atty ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótedi.
SPORT
Naýryzdyń 14-i men 19-y aralyǵynda Astanada Qazaqstan, Ózbekstan, Ázirbaıjan jáne Ýkraına ulttyq quramalarynyń qatysýymen bokstan halyqaralyq týrnır ótýde.
QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM
Naýryzdyń 15-i men 17-si aralyǵynda Qazaqstanda Eýropalyq Keńestiń Parlamentaralyq Assambleıasynyń tóraǵasy Mevlıýt Chavýshoǵly jumys saparymen bolady.
Naýryzdyń 15-i men 16-sy aralyǵynda Mınskide Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń 18-shi ekonomıkalyq-ekologııalyq forýmyna ekinshi márte daıyndyq konferentsııasy ótedi.
ASTANA
Naýryzdyń 10-men 28-i aralyǵynda Astana qalasyndaǵy qazirgi zaman óneri murajaıynda Germanııanyń Qazaqstandaǵy jyly aýqymynda Qazaqstan-nemis ýnıversıteti Qazaqstandaǵy alǵashqy «Sý jáne Energııa: óziń úshin N2O jáne Vatt álemin ash!» jyljymaly kórmesin usynady.
Naýryzdyń 15-i kúni Astanadaǵy «Redısson SAS» qonaqúıinde ıslamdyq qarjylandyrý máselesine arnalǵan ekikúndik konferentsııa ashylady.
Naýryzdyń 15-inde Qazaqstan tutynýshylary ulttyq lıgasy Dúnıejúzilik tutynýshylar kúnine oraı 2009 jyldyń qorytyndysy boıynsha baspasóz máslıhatyn ótkizedi.
Naýryzdyń 15-inde QR Ekonomıkalyq qylmysqa jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres agenttigi QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligimen birlese otyryp, «Jastar jemqorlyqqa qarsy» respýblıkalyq keń aýqymdy aktsııasynyń bastalýyna arnalǵan baspasóz májilisin ótkizedi.
Naýryzdyń 20-sy kúni Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda «Túrik dúnıesi» ortalyǵynyń ashylý rásimi bolady.
Naýryzdyń 21-i kúni Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynyń syıkáde ónimderiniń tusaýkeseri (kórme-jármeńke) ótedi. Kórme ashylý rásimi aıasynda «Armysyń, áz-Naýryz!» atty teatrlandyrylǵan kontserttik baǵdarlama usynylady.
ALMATY
Almatyda naýryzdyń 15-i kúni Qazaqtyń ál-Farabı atyndaǵy ulttyq ýnıversıtetinde «Qazaqstannyń memlekettik aqparattyq saıasaty: bolashaqqa kózqaras» atty ádistemelik oqý quralynyń tusaýkeseri ótedi
Almatyda naýryz aıynyń 16-sy kúni Qazaq qatynas joldary ýnıversıtetinde Naýryz merekesine arnalǵan «Jan jylýy» qaıyrymdylyq sharasy ótedi.
Naýryzdyń 17-i kúni Almatyda A.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner murajaıynda «Jibek joly - Qytaıdyń jibek óneri» atty kórme ashylady,
AIMAQ
BATYS QAZAQSTAN OBLYSY
Aqpannyń 23-i men naýryzdyń 23-i aralyǵynda Batys Qazaqstan oblysynda týberkýlezben kúres aılyǵy ótkizilmek.
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.
NAÝRYZDYŃ 15-І, DÚISENBІ
Búkilálemdik tutynýshy quqy kúni. 1961 jylǵy AQSh Kongresinde Djon F.Kennedı sóz sóıleýi jyldyq merekesinde atap ótiledi. Óz sózinde ol tutynýshynyń negizgi tórt quqyn atap ótti: qaýipsizdigin saqtaý quqyǵy, aqparat alý quqyǵy, tańdaý quqyǵy jáne sózin tyńdatý quqyǵy.
Keıinirek buǵan taǵy da tórt quqyq qosyldy: keltirilgen zııandy óteý quqyǵy, tutynýshy bilimine quqyǵy, negizdi qajettiligin qanaǵattandyrý quqyǵy, taza qorshaǵan ortada ómir súrý quqyǵy.
1983 jyly naýryzdyń 15-i halyqaralyq meıramdar kúntizbesinde Búkilálemdik tutynýshy quqy kún bekitildi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2005) Aqmola oblysy Astrahan aýdanynda Jaýyngerler dańqy murajaıy ashyldy.
Murajaı eksponattarynyń arasynda aýdandyq soǵys ardagerleriniń jeke zattary, kaska, saper kúrekteri, ordenderi jáne medaldary, úshburysh hattary bar. Sonymen birge, sol jyldary jaryq kórgen keńes jaýyngerleriniń batyrlyǵy týraly baıandaıtyn shyǵarmalar, fotoalbomdar da bar.
5 jyl buryn (2005) Oralda Pochıtalın kóshesindegi Uly Otan soǵysynyń ardageri, mılıtsııa general-maıory Naýryz Ótegenov turǵan úıdiń qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatyldy.
Naýryz Ótegenov (1925-2005) Batys Qazaqstan oblysynyń Jańaqala aýdanynda dúnıege kelgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan. Soǵystan keıin kóp jyldar boıy quqyq qorǵaý organdarynda qyzmet etken, 1979 jyly general-maıor shenin alǵan. 1974-1986 jyldary Gýrev (qazirgi Atyraý) ishki ister basqarmasynyń bastyǵy qyzmetin atqarǵan.
І dárejeli Uly Otan soǵysy, «Qyzyl Tý» ordenderimen, «Erligi úshin», «Eńbegi úshin» medaldarymen marapattalǵan. Janaqala aýdanynyń Qurmetti azamaty.
3 jyl buryn (2007) Ahmet Jubanov atyndaǵy respýblıkalyq mektepte balalar horyna arnalǵan Álibı Ábdinurovtyń «Urpaq áýeni» shyǵarmalar jınaǵynyń kontserti ótti.
Jınaqtyń shyǵý maqsaty qazaq kompozıtory, ǵalym jáne qoǵam qaıratkeri, akademık Ahmet Jubanovtyń 100-jyldyq mereıtoıyna arnalǵan. Jınaqqa 12 hordyń mınıatıýralary jáne kantatalary kirdi.
Mýzykanyń avtory Nartaı Bekejanov, Maǵjan Jumabaev, Seıfolla Ospanov jáne t.b. sııaqty belgili qazaq aqyndarynyń óleńderin tańdaǵan.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1979) ánshi-akter, rejısser, dramatýrg, Qazaqstannyń halyq ártisi BAISEIІTOV Qanabek dúnıege keldi.
Almaty oblysynda týǵan.
Jastaıynan án salyp, «ánshi bala» atanady. 1920 jyldan qyzmetke aralasa bastaıdy. Aýyldaǵy saýat ashý mektebinde oqytýshy bolady. Qazaq pedagogıkalyq tehnıkýmyn bitirgen. Osy tehnıkýmda oqyp júrgende, 1926 jyly tehnıkým ónerpazdary qoıǵan J.Shanınniń «Arqalyq batyr» spektaklindegi Arqalyq rólin oınap, akterlik talantyn baıqatady. 1927 jyly uıymdastyrylǵan jastar teatrynyń rejısseri boldy. 1929 jyly Qazaq drama teatryna qabyldandy. Akterlik qyzmetimen qatar, pesalar («Ozbyr bolys», «Záýre», «Tartys», «Kelinshek», t.b.) jazyp, orys jazýshylarynyń birneshe pesasyn qazaqshaǵa aýdardy. Qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda M.Áýezov pen I.Kotsyktyń «Aıman - Sholpanynda» Arystannyń tulǵasyn sahnalady. Tólegen, Tarǵyn, Abaı, Arystan han sııaqty túrli sıpattaǵy operalyq obrazdardy somdady. Ol Qazaq opera jáne balet teatrynyń (Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatry) alǵashqy rejıserleriniń biri retinde «Abaı», «Qamar sulý», «Qyz Jibek», «Dýdaraı», «Daısı», «Evgenıı Onegın», «Knıaz Igor» operalaryn sahnaǵa shyǵardy. Kóptegen kınofılmderde oınap, dramatýrgııa salasynda da jemisti eńbek etti. «Beý, qyzdar-aı», «Oı, jigitter-aı» komedııalarynyń, «Dostyq jolymen» baletiniń jáne «Aısulý», «Altyn taýlar» atty operalardyń lıbrettolaryn (Q.Shańǵytbaevpen birge) jazdy. Onyń «Qushtar kóńil» kitaby qazaq, orys tilderinde jaryq kórdi.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordendermen, medaldarmen marapattalǵan.
90 jyl buryn (1920-1978) ǵalym, botanık-mıkolog, fıtopatolog, bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor QALYMBETOV Berdiqul Qalymbetuly dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Qyzylorda oblysy Syrdarııa aýdanynda týǵan. Ortaazııalyq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Almaty botanıka baǵynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, dırektory, Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Botanıka ınstıtýty sporaly ósimdikter bıologııasy zerthanasynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, meńgerýshisi, Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýty (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtet) fıtopatologııa kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.
Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstan men Túrikmenstan mıkoflorasyndaǵy mıkologııa máselelerine arnalǵan. Sańyraýqulaqtyń ǵylymǵa beımálim 100 túrin ashqan.
2-dárejeli Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
NAÝRYZDYŃ 16-Y, SEISENBІ
Respýblıkalyq ulannyń qurylǵan kúni. 1992 jylǵy naýryzdyń 16-synda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qarýly kúshterdiń óz aldyna bólek áskerı qurylymy jáne rezervi bolyp qurylǵan Respýblıkalyq ulan búginde shyn mánindegi armııamyzdyń tańdaýly bólimi, úzdik ári meılinshe bedeldi júıesi bolyp esepteledi. Respýblıkalyq ulanǵa Respýblıkanyń memlekettik bılik jáne basqarmalardyń joǵarǵy organdaryn, Prezıdenttiń, Parlament pen Úkimet basshylarynyń kólik quraldaryn Respýblıka aýmaǵynda jáne syrt jerlerde kúzetý, QR Memlekettik týy men Memlekettik eltańbasynyń etalondaryn kúzetý, shetel memleket basshylaryn kútip alý, shyǵaryp salý kezinde, QR meıramdary men saltanattarynda joralǵylyq rásimderdi oryndaý, memlekettik jáne qoǵamdyq qaýipsizdikke áser etetin quqyq tártibin buzýshylardy toqtatý, QR aýmaǵyndaǵy Konstıtýtsııaǵa qarsy sıpattaǵy qarýly jáne basqa da áreketterdi toqtatý, QR zańdarynda kózdelgen tártipte tótenshe jaǵdaı rejimi kezinde is-sharalar júzege asyrý mindettelgen.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2005) Almatyda, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń tarıh fakýltetinde tanymal ǵalym-pedagog Januzaq Qasymbaev atyndaǵy aýdıtorııa ashyldy.
Januzaq Qasymbaev (1941-2004) - tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqqa bilim berý isiniń úzdigi, Qazaqstan Respýblıkasy halyqqa bilim berý isiniń eńbek sińirgen qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Gýmanıtarlyq Ǵylymdar Akademııasynyń akademıgi, Qyrǵystan Tarıhshylar qaýymdastyǵynyń qurmetti múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylymdar Akademııasynyń «Parasat» ordenimen jáne Qurmet gramotasymen marapattalǵan. 1981 jyldan Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti Qazaqstan tarıhy kafedrasyn basqardy. Osy ýnıversıtette 40 jyldan asa qyzmet etti. Negizgi ǵylymı zertteý jumystarynyń baǵyty - Reseıge qosylǵan Qazaqstan ólkeleri, XVIII ǵasyr men HH ǵasyrdyń basyndaǵy ult-azattyq qozǵalystar, kóshpendi jáne otyryqshy turǵyndardyń Ortalyq Azııa elderimen qarym-qatynastary, halyqaralyq saıası jáne saýda-sattyq baılanysy, XVIII ǵasyr men XIX ǵasyrdyń birinshi jartysyndaǵy qazaq handarynyń ómiri men qyzmetteri.
5 jyl buryn (2005) Oralda Plıasýnkov kóshesindegi tanymal jýrnalıst, respýblıkamyzdyń eńbek sińirgen mádenıet qaıratkeri Naýryzǵaly Sydyqovtyń turǵan úıdiń qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatyldy.
Naýryzǵalı Sydyqov (1928-1998) qazirgi Bókeı orda aýdanynda dúnıege kelgen. Eńbek jolyn 1944 jyly orta mekteptiń muǵalimi bolyp bastady. Oral Pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen soń, partııanyń oblystyq komıtetinde jaýapty oryndarynda qyzmet istedi. 1964-1988 jyldary oblystyq teleradıokomıtetti basqardy jáne onyń tabysty damýy men qalyptasýyna óziniń úlesin qosty. «Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Birikken Arab Emırattarynyń joǵarǵy nagradasy - Zaıd ordenimen marapattaldy.
Zaıd ordeni Birikken Arab Emırattarynyń negizin qalaǵan sheıh Zaıd ben Sultan ál-Nahaınyń qurmetine bekitilgen marapat. Ol eki jaqty qatynastardyń damyýyna erekshe úles qosqan shet memleketteriniń basshylaryna tabys etiledi.
1 jyl buryn (2009) Almatyda «Alash Orda» derekti fılminiń tanystyrylymy boldy.
Fılmniń rejısseri - qazaqstandyq tanymal kınomatografıst Qalıla Omarov. Fılm Qazaqstan Respýblıkasynyń aqparat jáne mádenıet mınıstrliginiń tapsyrmasymen «Alash» qozǵalysynyń 90-jyldyǵyna arnalyp túsirilgen. 52 mınýttyq fılmniń stsenarııin jazǵan Bolat Múrsálim, kompozıtory Aqan Musakulov.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1984) qazaq aqyny BERSÚGІROVA Dámesh dúnıege keldi.
Jetisý gýbernııasynda (qazirgi Almaty oblysy) týǵan. Almaty qalasynda qazaq-qyrǵyz jastarynan oqytýshylar daıarlaıtyn kýrsta oqyǵan.
Aýyldaǵy mádenı-aǵartý jumysyna belsene qatysyp, komsomol uıymynyń hatshysy, áıelder bóliminiń jetekshisi sııaqty qoǵamdyq qyzmetter atqarǵan. Kóp jyldar boıy mektepterde ustazdyq qyzmette bolǵan.
Tuńǵysh aqyndyq qadamyn ózi jetekshi bolǵan kórkemónerpazdar úıirmesinde usaq taqpaqtar, shaǵyn pesalar, «Tilshi» gazetine maqalalar jazýdan bastaǵan.
«Qońyr jorǵa», «Meńdiqyz», «Jaýynger ulyma», «Aǵady Aqsý» atty kólemdi týyndylary bar.
60 jyl buryn (1950) Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Memlekettik qyzmetti kadrlarmen qamtamasyz etý departamentiniń dırektory JIENBAEV Erkin Ramazanuly dúnıege keldi.
Almaty oblysynda týǵan. Óskemen qurylys-jol ınstıtýtyn bitirgen.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qyzmet isteri agenttigi «Memlekettik qyzmetkerlerdi oqytý Evrazııalyq ortalyǵy» RMQK-nyń dırektory qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2008 jyldyń 5 maýsymynan.
NAÝRYZDYŃ 17-І, SÁRSENBІ
Irlandııanyń táýelsizdik kúni. Irlandııa Respýblıkasy - Batys Eýropadaǵy memleket. Irland aralynyń 5/6 bóligin alyp jatyr. Astanasy - Dýblın. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - eki palataly parlament. Resmı tilderi - ırland jáne aǵylshyn tilderi. Aqsha birligi - ırland fýnty.
Qazaqstan Respýblıkasy men Irlandııa Respýblıkasy arasyndaǵy qarym-qatynas 1992 jyly ornatyldy.
OQIǴALAR
20 jyl buryn (1990) Almatyda Qazaqstan káristeriniń quryltaıy ótti. Onda Respýblıkalyq káris mádenıeti ortalyqtarynyń qaýymdastyǵy quryldy.
15 jyl buryn (1995) jýrnalıstıka salasynyń Jalpyulttyq «Altyn juldyz» atty syılyǵy quryldy. 2001 jyldan bastap «Altyn Juldyz» Qazaqstan Jýrnalıstıka akademııasynyń resmı syılyǵy bolyp tabylady. «Altyn Juldyz» syılyǵy -shyǵarmashylyq tabystardy jáne qazaqstandyq buqaralyq aqparat quraldarynyń básekege túse alatyndyǵyn kásibı jáne qoǵamdyq tanýdyń joǵary belgisi. Qazirgi tańda Qazaqstan jýrnalıstıkasynyń damýyna ózderiniń úlesterin qosqan úshin 100-den asa sheberler «Altyn Juldyz» syılyǵynyń ıegerleri bolyp tabylady.
5 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2005 jylǵy qańtardyń 25-degi bekitilgen «2005-2007 jyldardaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń ǵarysh qyzmetin damytý týraly» Jarlyǵyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń Qaýlysymen «Qazǵarysh» Ulttyq Kompanııasy» AQ-y quryldy. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵarysh agenttiginiń 2007 jylǵy 2 tamyzdaǵy № 32 buıryǵynyń negizinde aty «Qazaqstan Ǵarysh Sapary» ulttyq kompanııasy» AQ bolyp ózgertildi.
5 jyl buryn (2005) Almatyda Genderlik bilim berý ortalyǵynyń ashylý rásimi ótti. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti áıelder keńesiniń janynan qurylǵan bul ortalyqta Qazaqstandaǵy genderlik bilim berý tujyrymdamasy jasaqtalyp, genderlik saıasatty júzege asyrý, genderlik bilim berý máseleleri talqylanatyn bolady. Sonymen qatar munda ana men balanyń áleýmettik jaǵdaıy, bala tárbıesi, áıelderdi iskerlikke beıimdeý jumystary atqarylady.
ESІMDER
55 jyl buryn (1955) Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Agrarlyq máseleler komıtetiniń múshesi TURSYNOV Azamat Janábiluly dúnıege keldi.
Qostanaı oblysy Qarasý aýdanynda týǵan. Tselınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn (S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtet) bitirgen.
Qostanaı oblysy Qarasý aýdanynyń ákimi qyzmetin atqarǵan. 2007 jyly - Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Agrarlyq máseleler komıtetiniń múshesi.
40 jyl buryn (1970) Qaraǵandy oblysy Saran qalasynyń ákimi JIENBEKOV Erik Qýantaıuly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysy Jańaarqa aýdanynda týǵan. E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
Qaraǵandy oblysy salyq departamenti bastyǵynyń orynbasary qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń 19 qańtarynan.
NAÝRYZDYŃ 18-І, BEISENBІ
Parıj kommýnasy kúni. 1871 jyly tuńǵysh proletarlyq revolıýtsııa júzege asyp - Parıj kommýnasy quryldy. 1872 jylǵy 20 aqpannan beri Parıj kommýnasynyń kúni retinde atalyp keledi.
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1995) Memleket basshysy qatysýymen eldegi qylmyspen kúresti nyǵaıtý máseleleri boıynsha respýblıkalyq májilis ótti. Sol kúni «Qylmyspen kúres jáne quqyqtyq tártipti nyǵaıtý boıynsha shuǵyl sharalar týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Saılaý týraly kodeksine ózgerister engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń eki qaýlysy basylym betterinen jaryq kórdi.
5 jyl buryn (2005) Almatydaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq murajaıynda «Kilem-kıiz buıymdary» atty kórme ashyldy. Munda ulttyq oıý-órnekpen árlenip, túr-túske engen HІH ǵasyr men HH ǵasyrdyń bas kezine jatatyn murajaı qoryndaǵy 500-den astam eńbektiń 30-y kórmege shyǵaryldy. Olar tekemet, tuskıiz, alasha, qaly kilem, taqyr kilem sııaqty jerge tóseıtin, qabyrǵaǵa iletin kilem, syrmaqtardyń san-alýan túri.
1 jyl buryn (2009) Almatyda «Qazaqstan temir joly» UK» AQ-nyń enshiles kásiporny «Lokomotıv» AQ-nyń tapsyrysy boıynsha «General Electric» kompanııasy jasap shyǵarǵan jańa býyndaǵy «Evolution» serııaly teplovozdaryn qoldanysqa berý saltanatty rásimi ótti.
Jańa býyndaǵy teplovozdar qazaqstandyq standarttardy jáne elimizdegi temir jol jumys talaptarynyń jaǵdaılaryn eskere otyryp jasalǵan. Júrgizýshi kabınasy jańa tehnologııalarmen jabdyqtalǵan. Munda jumys isteý úshin barlyq jaǵdaılar jasalyp, qozǵaltqysh dybysyn oqshaýlaǵyshtar jáne mıkroklımat rettegishteri ornatylǵan. Sondaı-aq júrgizýshi jumysyn jeńildetetin mıkroprotsessorlyq basqarý júıesi engizilgen.
ESІMDER
60 jyl buryn (1950) akter, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi ARALBAI Tóleýbek Muhametjanuly dúnıege keldi.
Semeı qalasynda týǵan. M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń janyndaǵy stýdııany, Almaty memlekettik óner ınstıtýtyn (T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy) bitirgen.
1964-1970 jyldary Semeı oblystyq drama teatrynyń, 1974 jyldan M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń akter bolyp qyzmet atqarady. Sondaı-aq, J.Elebekov atyndaǵy respýblıkalyq estrada-tsırk kolledjinde dáris beredi.
Ý.Shekspırdiń «Korlıanynda» Korlıan, I.Ǵaıyptyń «Men ishpegen ý barmasynda» Abaı, Sh.Aıtmatovtyń «Ǵasyrdan da uzaq kúninde» Edige, Ǵ.Músirepovtyń «Amangeldisinde» Amangeldi, t.b. 40-qa jýyq basty rólderdi oınaǵan.
Gastroldik saparmen Iran, Mysyr, Germanııa, Reseıde bolyp óner kórsetken. Aralbaı «Qarashegirtke» teleserıalynda jáne «Ajdaha jyly» (Qytaı) kórkemfılmine túsken.
NAÝRYZDYŃ 19-Y, JUMA
Reseıdiń súńgýir-teńizshileri kúni. 1906 jyly Reseı ımperatory ІІ Nıkolaıdyń jarlyǵymen áskerı flot qaıyqtary qataryna jańa sý asty qaıyǵy dárejesi qosyldy.
OQIǴALAR
14 jyl buryn (1996) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń tóraǵalyǵymen Joǵarǵy sot keńesiniń birinshi májilisi ótti.
5 jyl buryn (2005) Qyzylorda oblysy Shıeli aýdany Alǵabas aýylynyń №157 orta mektebine tanymal ǵalym, qoǵam qaıratkeri, professor Berkimbaı Perimbetovtyń esimi berildi.
Berkimbaı Perimbetov (1929-1996) Qazaq KSR-nyń qurylys materıaldary ónerkásibiniń mınıstri, KSRO Mınıstrler Keńesinde Qazaqstannyń turaqty ókili boldy. 1984 jyldan «Orgtehstrom» AQ basqardy. Ǵalym ónerkásip qurylys materıaldarynyń jańa salasyn qurýǵa zor úlesin qosty.
3 jyl buryn (2007) Almatyda «Qazaqtelekom» AQ telekommýnıkatsııalyq kompanııasy óziniń korporatıvti www.telecom.kz portalynyń tusaý keser rásimin ótkizdi.
Onyń ishinde 52 aqparattyq qyzmet bar, atap aıtqanda olar kompanııa týraly tolyq aqparat, barlyq kórsetiletin qyzmet túrleri men tarıfterdiń tizimi, tóleý qyzmeti týraly málimet, abonent anyqtamasy jáne t.b.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1958) frantsýz fızıgi, Álem jaqtaýshylarynyń búkilálemdik qozǵalysynyń negizdeýshisi jáne jetekshileriniń biri, Frantsııa Instıtýtynyń múshesi, KSRO Ǵylym Akademııasynyń sheteldik múshesi JOLIO-KıÝRI Frederık dúnıege keldi.
Parıj qalasynda týǵan. Fızıka jáne qoldanbaly hımııa mektebin bitirgen.
Onyń atymen Álem altyn medali bar. 120-ǵa jýyq ǵylymı eńbekter jarııalaǵan. Onyń jartysyna jýyǵyn jubaıy Irenmen birigip jazǵan. Basynda olar «Iren Kıýrı jáne Frederık Jolıo», keıinnen «Iren jáne Frederık Jolıo-Kıýrı» dep jazǵandyqtan olardyń tegi qosylǵan. Jasandy radıoaktıvti qubylysty ashqan úshin, resmı sıpattalǵandaı «radıoaktıvti elementterdiń oryndalǵan sıntezi úshin», 1935 jyly Jolıo-Kıýrı jubaıymen Nobel syılyǵyn ıelendi.
60 jyl buryn (1950) akter, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, rejısser QAJYMURATOV Serdesh dúnıege keldi.
Batys Qazaqstan oblysy Qaztalov aýdanyń Ájibaı aýylynda týǵan. Almaty memlekettik óner ınstıtýtyn (T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy) bitirgen.
Qaraǵandy oblysy drama teatrynyń aktery, Batys Qazaqstan oblystyq qazaq drama teatrynyń bas rejıssery qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi ýaqytta Batys Qazaqstan oblystyq qazaq drama teatrynyń qoıýshy rejıssery.
Teatr sahnasynda Álibek, Japal (Muhtar Áýezov «Aıman-Sholpan», «Eńlik-Kebek»), Shoqan (Sábıt Muqanov «Shoqan Ýálıhanov»), Qodar, Serdáli (Ǵabıt Músirepov «Qozy Kórpesh-Baıan sulý, «Aqan seri-Aqtoqty»), Baqyt, Altynbek (Sáken Júnisov «Tyraý-tyraý tyrnalar», «Qysylǵannan qyz boldym»), Nııaz (Tahaýı Ahtanov «Mahabbat muńy»), Jangeldın (M.Sımashko «Tótenshe komıssar») rólderin oınaǵan.
10-nan asa kınofılmge tústi, 1986 jyly «Kúzet bastyǵy» fılminde Qurymbaıdyń rólin shynaıylyqpen sheber somdady. Rejısser retinde Dýlat Isabekovtyń «Apa» pesasyn Batys Qazaqstan oblystyq qazaq drama teatrynda sahnalady.
Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń ıegeri.
NAÝRYZDYŃ 20-Y, SENBІ
Halyqaralyq frankofonııa kúni. Bul - frantsýz tilinde sóıleıtin elderdiń meıramy. Búgingi tańda birneshe kúnge sozylatyn frankofonııa merekesi, kúndelikti frantsýz tilinde sóılesetin álemniń 47 elin biriktiredi. Al osy frankofonııa termınin tuńǵysh ret frantsýzdyq ǵalym-geograf Elıze Reklıý qoldanǵan bolatyn. 1970 jylǵy naýryzdyń 20-y kúni Nıger astanasy Nıameı qalasynda búkilálemdik frankofonııa uıymy quryldy.
Uıymnyń negizgi maqsaty barlyq frantsýz tilin súıýshilerdiń basyn biriktirý, frantsýz jáne frankotildes elderdiń mádenıetin taratý jáne tanymal bolýyna járdem berý edi. Ádette osy mereke kúnderi ǵylymı konferentsııalar, fılologııalyq semınarlar, kontsertter, tanystyrylymdar, pikirsaıystar ótedi.
Búkilálemdik astrologııa kúni. Astrologııa (grek tilinde astron - «juldyz» jáne logos - «sóz, ilim») - jer sharyna jáne adamǵa juldyzdardyń áreket etýi týraly ilim.
Astrologııa ejelde qalyptasqan, juldyzdy ǵıbadatpen jáne juldyzdy ańyzben tyǵyz baılanysty. XX ǵasyr aıaǵynda batys juldyzshylary astrologııa kúnin naýryzdyń 20-ynda, astronomııalyq jáne astrologııalyq jyl bastalǵan ýaqytta atap ótýdi usyndy. Kún bul kezde toqty belgisine enedi (kóktemgi kún men túnniń teńesý kúni 20-21 naýryzǵa sáıkes keledi).
OQIǴALAR
75 jyl buryn (1935) «Tóte oqý» degen atpen aptalyq gazettiń alǵashqy sany jaryq kórdi. Gazettiń alǵa qoıǵan maqsaty mektepterge, muǵalimderge, óz betterinshe saýat ashýshy adamdarǵa is júzinde kómek berý boldy. 1939 jyldan «Saýatty bolýǵa kómekshi» degen atpen, latynshadan orys grafıkasyna kóshýge baılanysty 1940 jyldan «Jańa jazý» degen atpen shyqty. 1952 jyldyń qarasha aıynan «Qazaqstan muǵalimi» degen atpen jaryq kórdi.
Bastaýysh jáne orta mektepterdiń muǵalimderi men pedagogıkalyq joǵary oký oryndarynyń stýdentterine arnalǵan.
3 jyl buryn (2007) Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetinde Qazaqstan Respýblıkasynyń adamgershilik damýy týraly BUU-nyń damý baǵdarlamasynyń aqparattyq portalynyń jáne oqýlyqtarynyń tusaý keser rásimi ótti.
Oqýlyqtardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi maquldaǵan.
Olardy daıyndaýǵa Qazaqstandaǵy BUU júıesiniń sarapshylary, joǵarǵy oqý oryndarynyń oqytýshylary jáne de elimizdiń memlekettik organdarynyń qyzmetkerleri at salysty.
3 jyl buryn (2007) Almatyda Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń ıegeri, Qazaqstan jáne KSRO halyq ártisi Ámına Ómirzaqovaǵa (1919-2006) arnalǵan kitaptyń tusaý keser rásimi ótti.
Kitap «Qazaqstan» baspahanasynyń «Ǵıbratty ǵumyr» serııasynan 2 myń 500 dana bolyp shyqty. Onyń avtory tanymal jazýshy Seıilǵazy Ábdikárimov.
Ámına Ómirzaqova teatrda jáne kınoda 200-deı róldi tamasha somdady, sonyń ishindegi basym rólderi ana beınesi bolǵan.
1 jyl buryn (2009) «Qazposhta» AQ kóktem merekesi qarsańynda Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynda «Naýryz» serııaly poshtalyq markany aınalymǵa shyǵardy.
Markalarda Naýryz meıramyn toılaýǵa baılanysty kórinister beınelengen. Ol tórt túspen bezendirilgen ofsettik tásilmen basylǵan. Ólshemi - 50 h 38 mm, tırajy - 30 000 dana. Markalar Beıjiń poshtalyq tólem belgiler fabrıkasynda basyldy. Bezendirýshi - Nıkolaı Sokolov.
ESІMDER
100 jyl buryn (1910-1980) qazaq ádebıetiniń zertteýshisi, fılologııa ǵylymdarynyń doktory BÓJEEV Muratbek dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Saratov memlekettik ýnıversıtetin, Máskeý pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.
Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtet), E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń oqytýshysy, Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri, Qazaq KSR ǴA-nyń Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń (Ahmet Baıtursynov atyndaǵy Til bilimi ınstıtýty) aǵa ǵylymı qyzmetkeri bolǵan.
Ǵylymı eńbekteriniń negizgi taqyryby - ádebıettaný máseleleri, qazaq folklory, Abaıdyń aqyndyq mektebi.
Bójeev qazaq ádebıetiniń 6-tomdyq tarıhyn jáne M.Áýezovtyń 12-tomdyq shyǵarmashylyq jınaǵyn baspaǵa ázirleýge, ǵylymı túsinikterin jazýǵa qatysty. «Qurmet belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
75 jyl buryn (1935) Qazaqstan Halyq jazýshysy, Qazaq KSR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty MOLDAǴALIEV Tumanbaı dúnıege keldi.
Almaty oblysy Enbekshiqazaq aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) fılologııa fakýltetin támamdaǵan.
Eńbek jolyn «Lenınshil jas» (qazirgi «Jas alash») gazetinde ádebı qyzmetker bolýdan bastaǵan. «Pıoner» jýrnalynyń ádebı qyzmetkeri, «Jazýshy» baspasynyń redaktory, aǵa redaktory, «Baldyrǵan» jýrnalynyń jaýapty hatshysy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi kezde «Baldyrǵan» jýrnalynyń bas redaktory.
Tunǵysh óleńder jınaǵy 1957 jyly «Stýdent dápteri» degen atpen jaryq kórdi. Sodan bergi ýaqyt ishinde aqynnyń qyryqtan astam kitaby basyldy. Birneshe jınaqtary orys tilinde Máskeý, Almaty baspalarynan shyqty. Orys jáne batys klassıkteriniń, sondaı-aq týysqan respýblıkalar aqyndarynyń ólenderin qazaqshalaǵan.
N.Tlendıevtiń, Sh.Qaldaıaqovtyń, Á.Beıseýtovtyń kóptegen ánderine óleń jazǵan («Qustar qaıtyp barady», «Ánim sen ediń», «Ertis valsi», «Shaqyrady kóktem», t.b).
«Parasat» ordenimen, medaldarmen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Gramotasymen marapattalǵan. Respýblıka Komsomoly syılyǵynyń, Búkil Túrki dúnıesi aqyndarynyń Fızýlı atyndaǵy Halyqaralyq syılyǵynyń ıegeri.
NAÝRYZDYŃ 21-І, JEKSENBІ
Naýryz meıramy. «Naýryz» sózi parsynyń «noý» - jańa, «rýz» - kún degen sózderinen qalyptasyp, jyldyń birinshi kúnin bildirgen.
Bul mereke birneshe myń jyldan beri atalyp keledi. Qazaqstan Naýryzdy memlekettik mereke retinde 1999 jyldan bastap atap ótip keldi. 2008 jyldyń 25 maýsymyndaǵy «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy mereke kúnderi týraly» Zańǵa ózgertýler men tolyqtyrýlar engizilýine baılanysty, 2009 jyldan bastap 3 kún boıy atap ótiledi.
Qazirgi kezdegi Naýryz kóne dáýirdegi dástúrler sabaqtastyǵyn saqtap qalǵan - ulttyq mádenıetti qalpyna keltirýde bul «ýaqyt baılanysynyń», Qazaqstan tarıhy men qazirgi kezeńiniń asa mańyzdy jalǵastyrýshy býyny.
Qazaqstanda Naýryz meıramy - Memlekettik meıram.
Kóktemgi kún men túnniń teńesý kúni. Jer kúni. 1971 jylǵy naýryzdyń 21-inde BUU Bas Assambleıasynyń sheshiminde jarııalanǵan. Qazir ol dúnıejúziniń 167 memlekettinde atap ótiledi. Dúnıejúzilik Jer kúni taǵy da sáýirdiń 22-inde atap ótiledi.
1990 jyly alǵashqy ret halyqaralyq meıram retinde atap ótildi. Qorshaǵan ortany qorǵaý týraly jahandyq máselelerdiń uzaq merzimdi sheshiminiń bastamasy. AQSh-tyń bastamasymen ótedi, onda ol 1970 jyldan bastap dástúrli túrde atap ótiledi.
Planetarııler kúni. Eń alǵashqy ret 1990 jyly Italııada ótkizilgen. Halyqaralyq mártebege 1994 jyly frantsýzdyq «astronomııa shirkeýi» qoldaǵannan keıin ıe bolǵan. Bir jyldan soń bul meıramdy Eýropanyń basqa elderiniń planıtarııleri qoldady. Kóktemgi kún men túnniń teńesý kúnine taıaý jeksenbide toılanady.
Bul meıramdy ótkizý maqsaty - qoǵamdy planetarııler qyzymetimen tanystyrý jáne astronomııalyq bilimdi nasıhattaý.
Dúnıejúzilik Poezııa kúni. ıÝNESKO Bas konferentsııasynyń 1999 jyldyń 30-ynshy sessııasynda naýryzdyń 21-de Dúnıejúzilik poezııa kúnin atap ótýge sheshim qabyldandy. Dúnıejúzilik Poezııa kúni tuńǵysh ret ıÝNESKO-nyń shtab-páteri ornalasqan Parıjde atap ótildi. «Poezııa, - delingen ıÝNESKO sheshiminde, - qazirgi zamanǵy adamnyń ótkir de tereń rýhanı máselelerine jaýap bere alady - biraq bul úshin oǵan qoǵam nazaryn múmkindiginshe keńirek aýdartý qajet. Sonymen qatar Dúnıejúzilik Poezııa kúni qazirgi aqyndardyń shyǵarmalary oqyrmandaryna, negizinen solardyń kúshimen, jol taýyp jatqan - shaǵyn baspalardyń, tebireniske toly syrly sózben máńgilik dástúrdi qaıta tiriltip júrgen - ádebı klýbtardyń ózderin keńinen tanytýyna múmkindik berýi tıis».
Bul kún poezııanyń shyn mánindegi qazirgi zamanǵy, adamdar ashyq qabyldaı alar óner retindegi jaǵymdy keıpin buqaralyq aqparat quraldarynda qalyptastyrýǵa qyzmet etýi qajet.
Halyqaralyq násildik kemsitýshilikti joıý úshin kúres kúni. BUU Bas Assambleıasynyń 1966-nshy jylǵy qazannyń 26-syndaǵy XXI sessııasynyń sheshimi boıynsha atap ótiledi. 1960-ynshy jylǵy osy kúni Sharpevıle qalasynda (Ońtústik Afrıka) OAR-da afrıkalyqtardy mindetti túrde tólqujattandyrý maqstayndaǵy aparteıd rejıminiń zańdaryna qarsy narazylyq beıbit sherýin ótkizý barysynda polıtseıler turǵyndarǵa oq atyp, 69 adam qaza tapqan. 1966-nshy jyly osy kúndi jarııa ete otyryp, Bas Assambleıa halyqaralyq qoǵamdastyqty násilshildik kemsitýshiliktiń barlyq túrin joıý maqsatynda eki ese kúsh jumyldyrýǵa shaqyrdy.
Násilshildik pen násildik kemsitýshilikke qarsy kúresýshi halyqtarmen yntymaqtastyq aptalyǵy (2010 jylǵy naýryzdyń 21-i men 27-si aralyǵy). BUU Bas Assambleıasy násilshildikke jáne násildik kemsitýshilikke qarsy kúres jónindegi is-qımyldyń birinshi onjyldyǵy baǵdarlamasy aıasynda 1979-ynshy jylǵy naýryzdyń 21-inen (34/24 qarar) barlyq memleketterdinásilshildikke jáne násildik kemsitýshilikke qarsy kúresýshi halyqtarmen yntymaqtastyq aptalyǵyn atap ótýge shaqyrdy.
Búkilálemdik uıqy kúni. Bul ataýly kún 2002 jyldan bastap, Eýropada Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń uıymdastyrýymen uıqy jáne densaýlyq problemalary jónindegi búkilálemdik joba sheńberinde ótedi.
Halyqaralyq qýyrshaqshy kúni. 2003 jylǵy naýryzdyń 21-nen bastap Halyqaralyq qýyrshaqshy kúni dástúrli túrde atalyp ótedi. Halyqaralyq qýyrshaqshy kúnin dúnıejúzinde toılaý ıdeıasy qýyrshaqshy teatrynyń tanymal qaıratkeri Djıvada Zolfagarıhodaǵa (Iran) tıesili. 2000 jyly Magdebýrgtaǵy ÝNIMA-nyń XVIII-shi Kongressinde osy usynysty talqylaýǵa berdi.
OQIǴALAR
60 jyl buryn (1950) Óskemen qalasynda Búkilodaqtyq túrli-tústi metall ǵylymı-zertteý ınstıtýty quryldy. Qazirgi ýaqytta metall, tsınk alatyn polımetall kenderin óndirý, baıytý jáne qorǵasyn kontsentrattaryn qaıta óńdeý máselelerimen aınalysatyn respýblıkamyzdaǵy iri ınstıtýt bolyp tabylady. Eńbek Qyzyl Tý ordenimen marapattalǵan. Instıtýttyń 410 zerttemeleri KSRO-nyń Halyq sharýashylyǵy jetistikteriniń kórmesiniń (VDNH) altyn, kúmis jáne qola medaldarymen atap ótilgen. Instıtýt KSRO-nyń 1200 avtorlyq kýáligine, Qazaqstan Respýblıkasynyń, Reseı Federatsııasynyń jáne alys shetel elderdiń 400 patentine ıe.
35 jyl buryn (1975) jazýshy Saparǵalı Begalınniń (1895-1983) «Zamana belesteri» atty alǵashqy romany jaryq kórdi. Romannyń bas keıipkeri - tarıhı tulǵa, kórnekti keńes qyzmetkeri Muhametǵalı Tátimov.
5 jyl buryn (2005) Almatyda synı saraptamalyq «Aıt» art-jýrnalynyń alǵashqy sany jaryq kórdi. Jýrnal elimizdiń mádenıeti men ónerin nasıhattap, ony damytýǵa arnalǵan. Quryltaıshylary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasy men «Rýh-Mıras» qoǵamdyq birlestigi. Jýrnaldyń atyn qoıarda birqatar pikirler bildirilip, sonyń ishinde mádenıettanýshy-ǵalym Murat Áýezovtyń usynysy qabyldanǵan kórinedi.
1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Reseı Federatsııasynyń Úkimeti arasyndaǵy teńiz kóligi salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly», «Úshinshi elderge qatysty arnaıy qorǵaý, dempıngke qarsy jáne ótemdik sharalardy qoldaný týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańdaryna qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) 2006 jylǵy qyrkúıektiń 8-de Semeı qalasynda qol qoıylǵan Ortalyq Azııada ıadrolyq qarýdan azat aımaq týraly Kelisimshart kúshine endi. Qazaqstan jerindegi tarıhı kelisimshartqa Qazaqstan Respýblıkasy, Qyrǵyz Respýblıkasy, Tájikstan Respýblıkasy, Túrikmenstan Respýblıkasy jáne Ózbekstan Respýblıkasy qol qoıdy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1925-2001) aqyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyq jazýshysy ShAŃǴYTBAEV Qýandyq Tólegenuly dúnıege keldi.
Aqtóbe oblysynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.
Aqtóbe pedagogıkalyq ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi, Aqtóbe oblysynyń «Sotsıalıstik jol», «Aktıýbınskaıa pravda» gazetterinde bólim meńgerýshisi, «Qazaq ádebıeti» gazetinde, «Juldyz» jýrnalynda bas redaktordyń orynbasary, bas redaktor, «Qazaqfılm» kınostýdııasynda, Qazaq radıosynda bas redaktor qyzmetterin atqarǵan.
Alǵashqy kitaby «Ar» degen atpen 1945 jyly jaryq kórdi. Keıin týǵan ólkeniń shynaıy ózgeristerin, zamandastarynyń aqyl-parasatyn, adamgershilik qasıetin jyrlaǵan «Óleńder», «Aqqý áni», «Arma, respýblıkam», «Lırıka», «Jyr jahany», «Gúltolqyn», «Sarshatamyz», «Jyl qusy» atty lırıkalyq shyǵarmalary jaryq kórdi.
Shańǵytbaev dramatýrgııa salasynda da eńbek etip, Q.Baıseıitovpen birge «Beý qyzdar-aı», «Oı jigitter-aı», Qutyrǵannan qutylǵan» pesalaryn jáne «Altyn taýlar», «Aısulý» operalarynyń lıberttosyn jazdy. Ol - kóptegen án óleńderiniń avtory. Sondaı-aq A.Pýshkınniń «Evgenıı Onegın» romanyn, M.Lermontov, I.Gete, R.Berns lırıkalaryn, Omar Haıamnyń rýbaıattaryn, A.Gorkııdiń «Qyz ben ajal» poemasyn qazaq tiline aýdardy.
70 jyl buryn (1940) ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń, Qazaq Aýyl sharýashylyǵy Ǵylym Akademııasynyń akademıgi BAIZAQOV Sábıt dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynda týǵan. Almaty aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtet) bitirgen.
Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtetiniń kafedra meńgerýshisi, dekany, prorektory, Qazaq Aýyl sharýashylyǵy Ǵylym Akademııasynyń bas ǵylymı hatshysy, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń bas ǵylymı hatshysy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi ýaqytta Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti ormanshylyq, ekpe ormandar jáne kógaldandyrý kafedrasynyń professory, Orman bıotsenologııasy problemalary ǵylymı ortalyǵynyń jetekshisi.
Baızaqov orman jáne orman sharýashylyǵynyń sandyq, sapalyq tutastyǵyn ǵylymı jaǵynan negizdep, bul problemany sheshýdiń basty prıntsıpterin jasady. 62 asa ǵylymı eńbekterdiń, onyń ishinde úsh monografııanyń avtory. 1 ǵylym doktory men 1 kandıdatyn daıarlaǵan. Qazaqstan Respýblıkasynyń Orman kodeksi jobasyn jasaýǵa qatysty.
