QazAqparat-Anons: maýsymnyń 29-y men shildeniń 5-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
PREZIDENT
Maýsymnyң 29-ynda ҚR Prezıdenti N.Nazarbaev birқatar nysandardy aralaıdy.
PARLAMENT
Maýsymnyң 29-ynda ҚR Parlamentiniң Mәjilisinde Үkimet saғaty өtedi.
ҮKІMET
Maýsymnyң 29-ynda ҚR Іshki ister mınıstrliginiң apta saıynғy brıfıngi өtedi.
Maýsymnyң 29-ynda ҚR Indýstrııa jәne saýda mınıstrliginde serpindi ındýstrııalyқ damý үılestirý keңesiniң otyrysy өtedi.
ҚOҒAM
Maýsymnyң 29-ynda Astanalyқ bıznes ortalyғy BNews.kz portalynyң stýdııasynda Қaznettegi әleýmettik jelilerdi құrýғa jәne damytýғa arnalғan otyrys өtedi.
Maýsymnyң 29-ynda «Nұr Otan» HDP-synda «Jastardy kadrlyқ rezervi» jobasynyң respýblıkalyқ irikteý deңgeıiniң қorytyndysyn jarııalaý brıfıngi өtedi.
SPORT
Maýsymnyң 20-sy men 30-y aralyғynda Ystyқkөldiң jaғasynda Sholpanatada өtetin halyқaralyқ shahmat festıvaline Astana, Almaty, Қaraғandy jәne respýblıkanyң basқa da қalalarynan қazaқstandyқ shahmatshylardyң үlken toby қatyspaқ.
ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEM
Maýsymnyң 29-ynda Tәýelsizdik saraıynda Әlemdik jәne dәstүrli dinder lıderleri sezi Hatshylyғynyң VII otyrysy өtedi.
Maýsymnyң 29-ynda Izraıl memleketiniң prezıdenti Shımon Peres Қazaқstanғa memlekettik saparmen keledi.
Maýsymnyң maýsymnyң 29-y men 30-y aralyғynda EҚYҰ әriptes-elderdiң Jerorta teңizi toptary aıasynda tөzimdilik jәne gýmanıtarlyқ өlshemder boıynsha semınar өtedi.
ASTANA
Maýsymnyң 29-ynda Tәýelsizdik saraıynda құrylysshylar forýmy өtedi.
--------------------------------------------------------------------------------------------------
ATAÝLY KҮNDER. ELEÝLІ OҚIҒALAR.
MAÝSYMNYҢ 29-y, DҮISENBІ
Slavıan birligi jәne dostyғy kүni (Reseı, Ýkraına jәne Belarýstyң shekara aımaғynda atap өtiledi).
Seıshel araldary Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik kүni (1976). Seıshel araldary memleketi Madagaskar aralynyң soltүstik-shyғysynda, Үndi mұhıtyndaғy 115 aralda ornalasқan. Әkimshilik-aýmaқtyқ jaғynan 23 okrýgke bөlinedi. Astanasy - Vıktorııa қalasy. Resmı tili - kreol, aғylshyn jәne frantsýz tilderi. Ұlttyқ aқsha birligi - seıshel rýpııi.
ESTE ҚALAR OҚIҒALAR
77 jyl bұryn (1932) KSRO Aýyr өnerkәsip halyқ komıssarıatynyң alқasy «Balқash maңy mys қorytý kombınatynyң құrylysy týraly» қaýly қabyldady.
45 jyl bұryn (1964) Maқat-Aқtaý temir jolynyң құrylysy aıaқtaldy.
17 jyl bұryn (1992) Қazaқstan Respýblıkasy men Lıýksembýrg Ұly gertsogtyғynyң arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas ornatyldy.
11 jyl bұryn (1998) Taraz memlekettik ýnıversıtetinde XVI ғasyrda өmir sүrgen belgili tarıhshy, әdebıetshi, fılosof, «Tarıhı Rashıdıdiң» avtory M.H.Dýlatıge mүsintas қoıyldy.
8 jyl bұryn (2001) Elbasy Nұrsұltan Nazarbaev «Astana - jaңa қala» arnaıy ekonomıkalyқ aımaқ құrý týraly» Jarlyққa қol қoıdy.
45 jyl bұryn (1964) teledıdardy alystan basқarý pýlti jasaldy.
ESІMDER
90 jyl bұryn (1919-1944) Keңes Odaғynyң Batyry NҰRJANOV Қazbek Bısenұly dүnıege keldi.
Қaraғandy oblysynda týғan. Ol 1942 jyldyң sәýirinen 5-shi atқyshtar dıvızııasyna қarasty 61-shi joıғyshtar dıvızıonynyң құramynda bron bұzғyshtar bөlimshesiniң, keıin barlaýshylar vzvodynyң komandıri bolyp ұrysқa қatysty. Volga, Orel, Zýsh, Desna, Soj, Dnepr, Berezına өzenderinen өtý kezderinde asқan erlik kөrsetti. Volkovsk қalasyn alý kezindegi shaıқasta asқan erlik kөrsetip қaza tapty. Қazir Қaraғandy oblysynyң Aқtoғaı aýdanynda Қ.Nұrjanov atyndaғy orta mektep bar. 2008 jyly Mınsk қalasynda Ұly Otan soғysy jyldarynda қaza tapқan қazaқstandyқ jaýyngerlerge eskertkish ornatylғan.
«Lenın», «Қyzyl Jұldyz», 3-shi dәrejeli «Daңқ» ordenimen, medaldarmen marapattalғan.
70 jyl bұryn (1939-1987) bıologııa ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstan Ғylym akademııasynyң akademıgi, Lenındik syılyқtyң laýreaty AITHOJIN Mұrat Әbenұly dүnıege keldi.
Petropavl қalasynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin, Mәskeý memlekettik ýnıversıtetiniң aspırantýrasyn bitirgen. 1978-1983 jyldary - Botanıka ınstıtýtynyң dırektory. 1983-1987 jyldary - Molekýlalyқ bıologııa jәne bıohımııa ınstıtýtynyң dırektory. 1986-1987 jyldary - Қazaқ KSR Ғylym akademııasynyң prezıdenti қyzmetin atқarғan.
M.Aıtқojın kletkalyқ makromolekýlalardyң sıntezi salasynda asa құndy zertteý jұmystaryn jүrgizdi. Eýkarıottyқ kletkalarda kezdesetin kletkalyқ bөlshekterdiң jaңa klasyn, aқparattyқ rıbonýkleın қyshқyldarynyң rıbonýkleoproteıdtik tүrin - ınformosomany ashқan. Aıthojın bıdaı dәniniң embrıogenezi, pisip-jetilýi, tұқymnan өnýi kezinde onyң kletkalarynda jүretin құbylystardy: aқparattyқ rıbonýkleın қyshқyldarynyң bıogenezin, tүzilýin, saқtalýyn jәne onyң құrylymdyқ erekshelikterin zerttedi. Өsimdik rıbosomalarynyң fızıkalyқ-hımııalyқ қasıetterin anyқtap, olardyң janýar rıbosomalaryna ұқsas ekenin baıқady. Janýar men өsimdik kletkalarynyң sýbbөlshekterinen tұratyn әreketi kүshti býdan rıbosomalar alýғa, olardy zertteýge bolatynyn tәjirıbe jүzinde dәleldedi. Bұl zertteýlerdiң evolıýtsııalyқ teorııany damytýda үlken maңyzy boldy. Bıohımııalyқ tәjirıbelerdi avtomattandyrý salasynda belsendi basshylyқ jasady. 1983 jyly Қazaқstan Ғylym akademııasy janynan Molekýlalyқ bıologııa jәne bıohımııa ınstıtýtyn ashқan. Osy ınstıtýt құramynda kletkalyқ jәne genetıkalyқ ınjenerııa, transgenoz zerthanalaryn, Bıotehnologııa ortalyғyn ұıymdastyrғan.
M.Aıtқojın esimi molekýlalyқ bıologııa jәne bıohımııa ınstıtýtyna, Petropavl қalasyndaғy orta mektepke berilgen. Almatyda ғalym tұrғan үıge memorıaldyқ taқta ornatylғan. Onyң esimi Қazaқstannyң құrmet kitabyna engizilgen.
«Halyқtar dostyғy» ordenimen, Halyқaralyқ beıbitshilik қorynyң Altyn medalimen marapattalғan.
