QazAqparat-Anons: maýsymnyń 22-si men 28-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMET

Maýsymnyң 15-i men 23-i aralyғynda Іshki ister mınıstrliginiң saıtynda (www.iim.kz jәne www.mvd.kz) nashaқorlyққa jәne esirtki bıznesine қarsy kүres, esirtki қylmystary үshin jaýapkershilikti kүsheıtý mәselelerine arnalғan ınternet-konferentsııa өtedi. Jұrtshylyқtyң saýaldarynan Іshki ister vıtse-mınıstri Қalmұhanbet Nұrmұhanұly Қasymov jaýap beredi. Saýaldar vedomstvo saıtynyң «Konferentsııa» aıdarynda maýsymnyң 15-i men 23-i aralyғynda қabyldanady, al vıtse-mınıstrdiң jaýaptary maýsymnyң 26-sy kүni shyғady.

 Maýsymnyң 22-sinde saғat 12-00-de ҚR Іshki ister mınıstrliginiңapta saıynғy brıfıngi өtedi.

 Maýsymnyң 22-sinde saғat 14-00-de «Radisson SAS» қonaқүıinde saýda-ekonomıkalyқ қatynastar yntymaқtastyғy boıynsha Қazaқstan-Germanııa үkimetaralyқ jұmys tobynyң 7-shi otyrysy өtedi, қazaқstandyқ bөliktiң teң tөraғasy ҚR Ekonomıka jәne bıýdjettik josparlaý mınıstri Baқyt Sұltanov bolyp tabylady.

Otyrysta energetıka, қarjy, aýyl sharýashylyғy, densaýlyқ saқtaý jәne bilim berý mәseleleri talқylanady.

 Maýsymnyң 22-sinde saғat 15-30-da ҚR ІІMapta saıynғy brıfıngi өtedi.

 PARLAMENT

  Maýsymnyң 22-sinde saғat 10.00-de ҚR Parlamenti Senatynyң plenarlyқ otyrysy өtedi.

  Maýsymnyң 22-sinde saғat 11-00-de «Nұr Otan» HDP fraktsııasynyң keңeıtilgen otyrysy өtedi.

  Maýsymnyң 22-sinde saғat 15-00-de ҚR Parlamentiniң Mәjilisinde «Memlekettik statıstıka týraly (jaңa redaktsııasy)» zaң jobasynyң tanystyrylymy өtedi. ҚR Statıstıka jөnindegi agenttiginiң tөraıymyAnar Meshimbaeva baıandama jasaıdy.

 ҚOҒAM

  Maýsymnyң 22-sinde saғat 15. 30-da «Nұr Otan» HDP mүsheligine saltanatty қabyldaý өtedi.

 SPORT

 Maýsymnyң 16-22-si kүnderi Rýmynııanyң Býharest қalasynda aýyr atletıkadan Әlem chempıonaty өtedi. Onda қazaқstandyқtar 4 salmaқ dәrejesi boıynsha baқ synamaқ. Bұl dүbirli dodada el namysyn қorғaıtyn 7 atlettiң tөrteýi - қyzylordalyқtar. Olar - 85 kılә salmaқtaғy Mıras Қojahmetov, 94 kılәdaғy Roman Rýsıanovskıı men Albert Hakımýrın jәne 105 kılәdaғy Aıbol Aldabergenov. Bapkerler bұl saıysta өzge өңirlerden tek 77 kılәdaғy қaraғandylyқ Roman Kýlık pen Aleksandr Dzıýbany jәne 85 kılәdaғy almatylyқ Tahır Halmatovty қosyp otyr.

 Maýsymnyң 20-sy men 30-y aralyғynda Ystyқkөldiң jaғasynda Sholpanatada өtetin  halyқaralyқ shahmat festıvaline Astana, Almaty, Қaraғandy jәne respýblıkanyң basқa da қalalarynan қazaқstandyқ shahmatshylardyң үlken toby қatyspaқ.

 Maýsymnyң 17-24-i kүnderi Dýbaıda voleıboldan erler arasynda klýbtyқ Azııa chempıonaty өtedi. Birikken Arab Әmirlikterindegi bұl dүbirli dodaғa bıyl 14 komanda қatyspaқ. Onda el namysyn XVII Қazaқstan chempıonatynyң jeңimpazy Almatynyң «Almaty» klýby қorғamaқ.

 ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEM

  Maýsymnyң 10-y men 26-sy aralyғynda «In search of Kazakhstan» baғdarlamasy aıasynda Nıderlandydan kelgen volonterler toby Almatyda bolady. Nıderlandylyқ volonterler «Code-X International» halyқaralyқ baғdarlamany ұsynady.

Ұıymdastyrýshylar: «Komanda SOS» volonterler үılestirýshi otalyғy jәne «Nұr Otan» HDP janyndaғy «Jas Otan» jastar қanaty» қoғamdyқ birlestiginiң Almaty қalalyқ fılıaly.

 ASTANA

  Maýsymnyң  22-sinde saғat 10.00-de  Tұңғysh Prezıdent mұrajaıynyң ұıymdastyrýymen «Otbasynda, mektepte jәne basқa әleýmettik ınstıtýttarda» dep atalatyn ғylymı-praktıkalyқ semınar өtedi.

 ALMATY

  Maýsymnyң 22-sinde «Қazaқstandaғy sybaılas jemқorlyққa қarsy kүres bastamasy jәne halyқaralyқ tәjirıbe» halyқaralyқ konferentsııa «Alataý» sanatorııinde өtedi.

  Maýsymnyң 22-sinde ҚR Tұңғysh Prezıdenti қorynyң ұıymdastyrýymen Ұly Otan soғysy ardagerleriniң jastarmen kezdesýi өtedi.

 Maýsymnyң 22-sinde saғat 11.00-de «Damý» respýblıkalyқ kәsipkerler қorynyң ұıymdastyrýymen «Memlekettiң, bıznestiң jәne қoғamnyң өzara is-қımyly» jobasynyң tanystyrylymy bolady.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

ATAÝLY KҮNDER.  ELEÝLІ OҚIҒALAR.

MAÝSYMNYҢ 22-si, DҮISENBІ

Maýsymnyң 22-sinde Peterborda eske alý jәne aza tұtý aktsııasy өtedi.

ESTE ҚALAR OҚIҒALAR

14 jyl bұryn (1995) Beıjiң қalasynda Abaı kүnderi bastaldy.

12 jyl bұryn (1997) «Shaғyn kәsipkerlikti memlekettik қoldaý týraly» Қazaқstan Respýblıkasynyң Zaңy қabyldandy.

8 jylbұryn (2001) Қazaқstanda 184,5 shaқyrymdyқ Aқsý-Degeleң temir joly iske қosyldy.

3 jyl bұryn (2006) Қazaқstan ınvestıtsııalyқ қorynyң «Investfunds.kz» dep atalatyn jaңa saıty iske қosyldy.

ESІMDER

125 jyl bұryn (1884-1976) қazaқtyң әıgili halyқ aқyny, әnshi, kompozıtor, Қazaқstannyң  eңbek siңirgen өner қaıratkeri ӘZІRBAEV Kenen dүnıege keldi.

Jambyl oblysynyң Қordaı aýdanynda týғan. K.Әzirbaev - қazaқ өnerindegi sal-serilik jәne aıtyskerlik dәstүrlerdi үzbeı, HH ғasyrdyң 70-jyldaryna deıin jetkizgen өnerpaz. Әkesi Әzirbaı, sheshesi Ұldar da әnshi, dombyrashy edi. Әn-jyrdy әýeli ata-anasynan үırengen Kenen 11 jasynan dombyraғa қosylyp, өz janynan өleң, әn shyғara bastady. «Boztorғaı», «Kөksholaқ», «Bұlbұl», «On altynshy jyl», «Қaıran elim», «Attan» әnderin shyғaryp, «Әlı batyr», «Қyrғyzbaı» dastandaryn jyrlady. Қazaқ, қyrғyz arasyndaғy belgili jıyndarғa қatysyp,  aıtysқa tүsti, әn saıysyna aralasty. Memleket қaıratkerleri O.Jandosov, J.Bәribaev, T.Bokın, taғy basқalarmen tanys-bilis boldy. Ұly Otan soғysy jyldarynda mәdenı-үgit brıgadasyn құryp, el aralap, halқymyzdan shyққan batyr ұl-қyzdarymyzdyң erligin, jeңisin jyrlady. «Biz jeңemiz», «Sүıgenim-aı, kүıgenim-aı», «Tөrt batyr» sııaқty kөptegen өleң, jyrlar shyғardy. 50-70 jyldary beıbit өmirdi, respýblıka tabystaryn, zamandastaryn beıneleıtin өleң, terme, tolғaý dastandary týdy. 150-deı  әn tolғap, onyң өleңin jazdy.

Onyң әnshilik, kompozıtorlyқ bolashaғyna әnshi-jyrshylardyң, dombyrashy-kүıshilerdiң әseri zor boldy.  Әsirese, Jambyl, Sarybas, Balýan Sholaқ, Shashýbaı syndy belgili әnshi-aқyn, kompozıtorlardan үlgi-өnege aldy. Aқyn-kompozıtordyң «Boztorғaı», «Kөksholaқ», «Bazar-Nazar», taғy basқa әnderi halyқ sүıip aıtatyn mәңgilik rýhanı қazynaғa aınaldy. K.Әzirbaev sondaı-aқ Қaraғandy kenshileriniң, Balқash mys қorytýshylarynyң, Shymkent қorғasynshylarynyң, Kaspıı balyқshylarynyң, Tүrksib  temir jol құrylysshylarynyң arasynda bolyp, sol alyp құrylystardyң jetistikterin shabytpen jyrlady.

Kompozıtordyң әn shyғarmashylyғynyң negizgi taқyryby - el өmiri. Ol el өmirindegi maңyzdy oқıғalar men tarıhı kezeңderge әrқashan құlaқ tүrip, oғan өz үlesin қosyp otyrdy. Әzirbaevtiң kompozıtorlyғy jaıynda Қazaқstan өner zertteýshileri  A.Jұbanov, B.Erzakovıch eңbekter jazdy. 

Әzirbaev aıtys janryna  erte aralasyp, Shalıpa, Lәtıpa, Keneқoja, Әbdiғalı, Bopıpa, Esdәýlet aқyndarmen sөz jarysyna tүsti. Ol қazaқ halқynyң aıtys өneriniң nasıhatshysy, osy өnerdi keıingi ұrpaққa jetkizýshi tәlimger-ұstaz da  bola bildi. Onyң «Shөpke barғanda», «Құdalar», «Әlı batyr», «Қyrғyzbaı», «Kenebaı-Kerbez», «Bұrynғy өtken batyrlar», «Jalғyz қaz», «Jambyl - jyr» atty tolғaý, dastandary bar. Bұl shyғarmalary - aқynnyң epıkalyқ dәstүrge құrylғan kөrkem dүnıeleri. K.Әzirbaev halқymyzdyң aýyz әdebıeti nұsқalaryn esinde mol saқtaғan, onyң aıtýynan jazyp alynғan folklorlyқ mұralar Қazaқstan Ғylym akademııasy M.Әýezov atyndaғy Әdebıet jәne өner ınstıtýtynyң Қoljazbalar ortalyғynda saқtaýly.

Ol - jyr alyby Jambylmen jarty ғasyrdaı birge jүrip, jaңa dәýirdi asқaқtata jyrlaғan zamana jyraýy. Bұғan eki jүzden astam өleң, arnaý, tolғaýlary aıғaқ. Bұl týyndylary әldeneshe ret jınaқ bolyp jarııalandy.

1984 jyly aқynnyң 100 jyldyқ merekesi өtkizildi. Taңdamaly shyғarmalarynyң 2 tomdyғy jәne «Shyrқa, daýysym», orys tilinde «Pesnı gor ı stepeı» kitaptary jaryқ kөrdi. Derekti kıno-telefılmder tүsirildi.

Kenen Әzirbaevtiң esimi Jambyl oblysy Қordaı aýdanyndaғy Қasyқ orta mektebine, Almaty қalasyndaғy bir kөshege, Jambyl қalasyndaғy kınoteatrғa berilgen. Almaty konservatorııasynyң jәne Shymkent mәdenıet ınstıtýtynyң үzdik stýdentteri үshin Әzirbaev atyndaғy stıpendııa berilgen. Jambyl oblysynda aқyn ұzaқ jyldar boıy tұrғan meken Kenen aýyly atanady. Onda K.Әzirbaevtiң mұrajaı үıi jұmys isteıdi.

«Eңbek Қyzyl Tý», 2-i mәrte «Lenın», «Құrmet belgisi» ordenderimen marapattalғan.