QazAqparat-Anons: Maýsymnyń 21-i men 27-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

PARLAMENT

Maýsymnyń 21-i kúni saǵat 10.00-de QR Parlament Palatasynyń birlesken otyrysy ótedi.

ÚKІMET

Maýsymnyń 21-i kúni Q.Saýdabaevtyń Túrkııa syrtqy ister mınıstrligimen kezdesýi bolady.

Maýsymnyń 21-i kúni QR SІM aptalyq brıfıngisi ótedi.

Maýsymnyń 19-25-i aralyǵynda QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi «Batys Eýropa - Batys Qytaı» tranzıttik dálizine arnalǵan baspasóz-týryn ótkizedi.

QOǴAM

Maýsymnyń 1-inen bastap elimizde jyl saıynǵy «Skýter» sharasy bastalyp, ol shomylý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin jalǵasady.

Maýsymnyń 1-inen bastap «Qazkommertsbank» AQ memlekettik baǵdarlama boıynsha "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qory esebinen ıpotekalyq nesıeleýdi qaıta qarjylandyrýdy jańǵyrtady.

SPORT

Maýsymnyń 22-si men 26-sy aralyǵynda shveıtsarııalyq "Kolovre" stadıonynda fýtboldan 17 jasqa deıingi qyzdar arasynan Eýro-2010 fınaly ótedi.

Maýsymnyń 11-i men shildeniń 11-i aralyǵynda Ońtústik Afrıka Respýblıkasynda fýtboldan Álem chempıonaty ótýde.

ASTANA

Maýsymnyń 21-i men 26-sy aralyǵynda QR Prezıdentiniń mádenıet ortalyǵynda "Mereıtoı ıeleri" atty kórme ótedi.

Maýsymnyń 22-si kúni «QazAqparat UK» AQ-nyń baspasóz ortalyǵynda «Mektepterge alǵashqy kómek» jobasynyń aıaqtalǵanyna arnalǵan baspasóz konferentsııa ótedi.

Maýsymnyń 23-i kúni «Radisson SAS» qonaqúıinde Qazaqstannyń Kásipkerler Kongresi ótedi.

ALMATY

Maýsymnyń 21-i kúni Almatydaǵy Qazjol qonaqúıinde VICh ınfektsııasynyń aldyn alý men emdeý týraly trenıng ótedi.

Maýsymnyń 21-i kúni Almatydaǵy Oqýshylar saraıynda «bosqyndar festıvali» ótedi.

MAÝSYMNYŃ 21-І, DÚISENBІ

Mýzyka merekesi. Frantsııada, eń alǵash ret 1982 jyly maýsymnyń 21-nen 22-ine qaraǵan túni mýzyka merekesi ótti. Bul kúni barlyq kásipqoı mýzykanttar men mýzyka ónerine endi aralasyp júrgender jınalyp, Frantsııanyń barlyq qalalarynda qaıyrymdylyq kontsertterin ótkizedi. Qazir Mýzyka merekesi halyqaralyq mártebege ıe jáne maýsymnyń 21-de 5 qurlyqtaǵy 100 memlekette atap ótiledi.

Halyqaralyq skeıtbordıng kúni. Skeıtbord ındýstrııasynda jumys isteıtin barlyq iri kompanııalar kiretin IASC (International Association of Skateboard Companies) kompanııasy maýsymnyń 21-in Skeıtbordıng kúni dep jarııalady.

Dúnıejúzinde bul kúni barlyq skeıterler dalaǵa shyǵyp skeıtbord tebedi jáne meıramdy toılaıdy. Qazirgi skeıtbordtyń birinshi tulǵasy

Búgingi skeıtbordtyń túp tulǵasy 1958 jyly AQSh-ta paıda boldy. Taqtaıdyń formasy tik tórtburysh bolǵan jáne qazirgi úlgige onsha uqsamaıtyn. Sosyn Rıchard Stıvenson taqtaıǵa «artqy jaǵyn» qosyp jáne ony joǵaryǵa burýyn oılap shyǵardy. Osy kúıinde skeıtbord bizdiń zamanymyzǵa jetti.

Jazdyń eń uzaq kúni (maýsymnyń 21-22). Dál osy kúni Soltústik jarty sharda eń uzaq kún bolsa, Ońtústik jarty sharda eń qysqa kún bolady.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) «Abaı» entsıklopedııasy jaryq kórdi.

10 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylymdar Akademııasynyń jalpy jınalysy Elbasy N.Nazarbaevty «Makroekonomıka» mamandyǵy boıynsha múshelikke qabyldady.

5 jyl buryn (2005) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Japonııa Úkimeti arasynda «Respýblıka Saraıyna dybys jabdyqtaryn jetkizý (Almaty qalasy)» jobasyn júzege asyrý úshin Japonııa Úkimetiniń grantyn tartý týraly notalar almasý nysanyndaǵy kelisim bekitý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

ESІMDER

35 jyl buryn (1975) Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi bıýdjettik josparlaý, qarjylyq-ekonomıkalyq qamtamasyz etý jáne memlekettik aktıvterdi basqarý departamentiniń dırektory BEKETOVA Aıgúl Malymgereıqyzy dúnıege keldi.

Oral qalasynda týǵan. Jáńgir han atyndaǵy Batys Qazaqstan agrarlyq-tehnıkalyq ýnıversıtetin bitirgen.

Batys Qazaqstan oblysy Jánibek aýdany qarjy bóliminiń bas mamany, Batys Qazaqstan oblysy qarjy basqarmasynyń bólim meńgerýshisi, ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasy dırektorynyń orynbasary, Ońtústik Qazaqstan oblysy ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldan.

100 jyl buryn (1910-1971) orys aqyny, KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty TVARDOVSKII Aleksandr Trıfonovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynda týǵan. Máskeý fılosofııa, ádebıet jáne tarıh ınstıtýtyn bitirgen.

«Novyı mır» jýrnalynyń bas redaktory bolǵan.

Dáýir shyndyǵyn keń qamtıtyn «Bir qıyrdan bir qıyr», «Vasılıı Terkın», «Jazý dápterindegi óleńder», «Osynaý jyldar lırıkasy» shyǵarmalary bar.

MAÝSYMNYŃ 22-І, SEISENBІ

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1992) Qazaqstan men Qytaı arasynda temir jol magıstrali ashylyp, «Jibek joly» halyqaralyq jolaýshylar poıyzy Almatydan Úrimjige sapar shekti.

12 jyl buryn (1998) Qytaıda Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń «Abaı týraly sóz» atty kitaby jaryq kórdi.

5 jyl buryn (2005) Elbasy «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Japonııa Úkimeti arasyndaǵy Tehnıkalyq yntymaqtastyq týraly kelisimdi bekitý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

ESІMDER

80 jyl buryn (1930-1999) memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Sotsıalıstik Eńbek Eri ÁÝELBEKOV Erkin Nurjanuly dúnıege keldi.

Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Tımırıazev atyndaǵy Máskeý aýylsharýashylyq akademııasyn bitirgen.

Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy sovhozdyń dırektory, oblystyq depýtattar keńesi tóraǵasynyń birinshi orynbasary, tóraǵasy, Qazaq KSR Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary, Kókshetaý jáne Torǵaı oblystyq partııa komıtetteriniń birinshi hatshysy, Qyzylorda oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy qyzmetterin atqarǵan.

Lenın, Eńbek Qyzyl Tý, Qazan kóterilisi ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

65 jyl buryn (1945) aktrısa, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi JMERENETsKAıA Nına Leonıdovna dúnıege keldi.

Moldova Respýblıkasynda týǵan. Kıshınev memlekettik óner ınstıtýtyn bitirgen.

1969-1970 jyldary Sankt-Peterbor mýzykalyq komedııa teatrynda, Frýnzeniń Respýblıkalyq drama teatrynda qyzmet atqarǵan. 1971 jyldan - M.ıÝ.Lermontov atyndaǵy Memlekettik akademııalyq orys drama teatrynyń ártisi.

Teatr sahnasynda Vıktosha, Valıa (A.Arbýzovtyń «Eski Arbat ertegisi» jáne «Irkýtsk oqıǵasynda»), Lızka, Anfısa (F.Abramov boıynsha «Eki qys ben úsh jaz», «Úıinde»), Valentına (A.Vampılovtyń «Chýlımskidegi ótken jylǵy jazynda»), Natasha (A.Gelmannyń «Naedıne so vsemı»), Anna (A.Galın «Tańerteńgi aspandaǵy juldyzynda»), Pıpa Zarechnaıa (A.Chehovtyń «Shaǵalasynda»), Lıýdmıla (A.Ostrovskıı «Keshikken mahabbatynda»), Gıtel (Ý.Gıbsonnyń «Dvoe na kachelıah»), Janna (J.Anýıanyń «Boztorǵaıynda») rólderin somdaǵan.

«Mýtanty», «Pechat satany», «Pışevarskıı vals», «Angelochek», «Seker», «Perekrestok» atty kınofılmderde oınaǵan.

Qazaq KSR Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty.

MAÝSYMNYŃ 23-І, SÁRSENBІ

Qazaqstan polıtsııasy kúni. 1992 jylǵy maýsymnyń 23-inde Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Keńesi «Qazaqstan Respýblıkasy ishki ister organdary týraly» Zań qabyldady. Bul Qazaqstan polıtsııasynyń qyzmeti men mindetin anyqtaıtyn alǵashqy quqyqtyq akt bolatyn. 2007 jyly maýsymnyń 5-de Memleket Basshysy Nursultan Nazarbaev óz Jarlyǵymen maýsymnyń 23-in Polıtsııa kúni dep bekitti.

Qazaqstan polıtsııasy kúni - osy jaýapty qyzmtetti jolǵa qoıýdyń basy-qasynda bolǵandarǵa, ardagerlerge jáne búginde osy qatarda eńbek etip júrgenderge rızashylyq pen alǵys sezimderin bildirý kúni. Sonymen qatar bul kún beıbit ýaqytta qazaqstandyqtardyń tynyshtyǵy men qaýipsizdigi úshin óz ómirlerin qurban etkenderge qurmet kórsetý kúni bolyp ta sanalady.

BUU-nyń Memlekettik qyzmet kúni. 2002 jylǵy jeltoqsannyń 20-daǵy BUU Bas Assambleıasynyń 57-shi sessııasy jyl saıyn maýsymnyń 23-de atalyp ótetin BUU-nyń Memlekettik qyzmet kúnin jarııalap, qarar qabyldady. BUU osy kúni damý úderisine memlekettik qyzmet úlesin jarııa eter arnaıy sharalar uıymdastyrýǵa shaqyrdy.

Halyqaralyq Olımpıadalyq júgirý kúni. Qazirgi Olımpıadalyq qozǵalystyń basshy organy - Halyqaralyq olımpıadalyq komıtettiń qurylǵan jylynan (1894 jylǵy maýsymnyń 23-i) bastap atap ótiledi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Baký qalasynda Abaıdyń 150 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoı ótti.

10 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kitaphanasynda Qazaqstannyń birinshi Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa arnalǵan «Jyl adamy» atty akademııalyq kitap kórmesi saltanatty túrde ashyldy. Kórmede Prezıdent ómirin tolyq qamtıtyn otandyq jáne sheteldik baspalardyń myńnan asa kitaptary qoıyldy. Sonymen qatar kórmede Prezıdenttiń ǵylymı shyǵarmalary tanystyryldy. Bul bólimde álemniń kóptegen tilderinde jaryq kórgen kitaptary qoıyldy.

1 jyl buryn (2009) Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda «Nursultan Ábishuly Nazarbaev - táýelsiz memlekettiń negizin qalaýshy» («Nazarbaev Nýrsýltan Abıshevıch - osnovatel nezavısımogo gosýdarstva») dep atalatyn kitaptyń tanystyrylymy boldy.

Kitaptyń jobasyn Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym komıteti Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Búrkitbaı Aıaǵannyń jetekshilik etýimen atalmysh ınstıtýt ǵalymdary daıyndady.

Kitap N.Ábishulynyń ómiri men qyzmeti, jaı qarapaıym aýyldyń azamatynan álemdik kólemdegi memlekettiń kórnekti ókiline deıin áıgili bolǵan daryndy tulǵanyń órleý shyńynyn jarqyn úlgisi. Sýrettermen kórkemdelgen 248 bettik kitap orys tilinde jaryq kórdi. Kóptegen sýretter alǵashqy ret jarııalanǵan jáne aldaǵy ýaqytta týyndynyń qazaq tilindegi nusqasy ázirlenetin bolady. Kitaptyń qundylyǵy táýelsiz Qazaqstan tarıhynyń kóptegen derekteri paıdalanylyp, birqatar qujattardyń túpnusqasynyń qoldanylýymen erekshelenedi.

1 jyl buryn (2009) Petropavlda Qazaqstan polıtsııasy kúni Soltústik Qazaqstan oblysynyń ishki ister departamenti ǵımaratynyń aldynda ishki ister organdarynyń qyzmettik mindetterin oryndaý kezinde apatqa ushyraǵan qyzmetkerlerge arnalǵan eskertkish saltanatty túrde ashyldy.

Memorıal taqtasynda ár túrli jyldary, ár túrli shendegi birdeı jaǵdaıda qaıtys bolǵan 8 adamnyń attary oıylyp jazylǵan.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) aktrısa, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi TÁShІMOVA Nurzada Tursymbekqyzy dúnıege keldi.

Shymkent qalasynda týǵan. Qazaq akademııalyq drama teatry (Qazaq ulttyq óner akademııasy) janyndaǵy stýdııany bitirgen.

1974-2005 jyldary M.Áýezov atyndaǵy Qazaq akademııalyq drama teatrynyń kuramynda boldy. 2005 jyldan bastap Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq mýzykalyq-drama teatrynyń quramynda eńbek etedi.

Teatr sahnasynda Nıgara (S.Ahmadtyń «Kelinder kóterilisinde»), Qarlyǵash, Ajar (M.Áýezovtiń «Qaraqypshaq Qobylandysy» men «Abaıynda»), Shyryn (N.Hıkmettiń «Farhad - Shyrynynda»), Názılıa (D.Isabekovtiń «Ápkesinde») rólderin somdaǵan. Sondaı-aq, «Abaı» (Maǵysh), «Beý, qyzdar-aı!» (Aısulý), «Shoqan Ýálıhanov» (Fatıma) telefılmderinde oınaǵan.

Gastroldik saparmen Qazaqstannyń barlyq oblys ortalyqtarynda, alys-jaqyn shet elderde bolyp óner kórsetti.

50 jyl buryn (1960) ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki Atyraý bólimshesiniń dırektory QULBARAQOV Qozybaq Ábýuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda týǵan. Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtyn, Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtynyń aspırantýrasyn (Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

Oblystyń halyq sharýashylyǵy jedel basqarý departamentiniń bas mamany, bas esepshiniń orynbasary, bólim bastyǵy, Atyraý oblystyq «Alem Bank Kazakhstan» basqarmasynyń basshysy, oblys ákimi kómekshisi, Respýblıkalyq bıýdjettik bank oblystyq basqarmasynyń basshysy, qarjy mekemesiniń oblystyq basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, BUU-nyń damý baǵdarlamasynyń qoldaýymen qurylǵan Atyraý oblysynyń turaqty damý ortalyǵynyń dırektory, «ATFB» JAQ-nyń Atyraýdaǵy fılıalynyń dırektory, Atyraý oblystyq ekonomıkalyq basqarmanyń basshysy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2001 jyldan.

MAÝSYMNYŃ 24-І, BEISENBІ

Shotlandııanyń táýelsizdik kúni. 1314 jylǵy maýsymnyń 24-de shotlandııanyń koroli Robert Brıýs Bannokbernedegi shaıqasta aǵylshyn koroli ІІ Edýardtyń áskerin jeńip, óz eliniń táýelsizdigin ornatty.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2000) Almatyda Qazaqstan musylmandarynyń úshinshi quryltaıy bolyp ótti. Onda Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasynyń tóraǵasy jáne bas múftı bolyp Ábsattar Derbisáli qajy taǵaıyndaldy.

5 jyl buryn (2005) Óskemendegi «AZIıA AVTO» kólik jınaý zaýytynda Elbasy N.Nazarbaevtyń qatysýymen «SKODA OKTAVIA» avtokóligin jınaý jónindegi konveıer jelisin iske qosý saltanaty bolyp ótti.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik basqarý júıesin ári qaraı jaqsartý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) «Qazaqmys» toby Balqash metallýrgııa óndirisiniń baǵaly metaldar tsehynda quıma kúmisterdi quıý boıynsha jańa jelini iske qosty.

Bul joba «Qazaqmys» toby ınnovatsııalyq baǵdarlamalary aıasynda iske asyryldy. Jańa jelini ornatýǵa 625 myń AQSh dollary mólsherinde ınvestıtsııa tartyldy. Bir quımanyń salmaǵy halyqaralyq standartqa sáıkes 1 000 ýntsııdi nemese 31,1 kılony quraıdy. Quıma kúmisterdi quıý boıynsha qondyrǵynyń óndiristik qýaty jylyna 500-600 tonnany quraıdy.

ESІMDER

70 jyl buryn (1940) ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi QASQABASOV Seıit Asqaruly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasy Ádebıet jóne óner ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, Qoǵamdyq ǵylymdar bólimshesiniń ǵylymı hatshysy, KSRO Ǵylym Akademııasy Álem ádebıeti ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Apparatynyń qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Joǵary attestatsııa komıssııasynyń tóraǵasy, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti shyǵystaný fakýltetiniń dekany qyzmetterin atqarǵan. 2001 jyldan - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń dırektory.

Ǵylymı-zertteý eńbekteri qazaq folklorynyń teorııasy men tarıhyna, ádebıet pen óner máselelerine, etnografııa men aýyz ádebıeti muralarynyń tekstologııasyna arnalǵan. Qasqabasovtyń mıfologııa men prozalyq folklordyń shyǵý tegi men damý joldary, folklordaǵy ár zaman bolmysynyń sıpattalý erekshelikteri, folklordyń kórkemdik ádisi týraly teorııalyq oı-pikirleri men tujyrymdary ózbek, tatar, túrikmen, karaqalpaq, bashqurt ǵalymdarynyń zertteýlerinde qoldaý taýyp, negizge alyndy. V.Radlov jınaǵan qazaq folklory úlgileri men aqyn-jyraýlar shyǵarmalary engen «Altyn sandyq», «El qazynasy - eski sóz» jınaqtaryn qurastyrýshylardyń biri. Jambyldyń orys tilindegi tańdamaly jınaǵynyń alǵy sózi men túsinikterin jazyp, qurastyrǵan.

300 asa eńbektiń, sonyń ishinde folklor, ádebıet pen óner boıynsha 9 monografııanyń avtory.

Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń Sh.Ýálıhanov atyndaǵy syılyqtyń, Jambyl atyndaǵy, Mahambet atyndaǵy syılyqtardyń laýreaty.

70 jyl buryn (1940) jazýshy, dramatýrg ISMAILOV Oraz dúnıege keldi.

Almaty oblysynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen. Taldyqorǵan teleradıo basqarmasynda, aýdandyq «Jetisý shuǵylasy» gazetinde redaktordyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2004 jyldan - Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıteti rektorynyń keńesshisi jáne aıryqsha tapsyrmalar jónindegi kómekshisi, memlekettik tildi endirý jáne damytý tobynyń jetekshisi.

«Narkesken», «Jetisýym - jannatym meniń», «Tarlanboz», «El júregindegi Eskeldi bı», «Baqtybaıdyń balalyq shaǵy» týyndylardyń avtory.

«Astanaǵa 10 jyl» medalimen marapattalǵan.

MAÝSYMNYŃ 25-І, JUMA

Ýkraına keden qyzmetiniń kúni. 1991 jylǵy maýsymnyń 25-de Ýkraınanyń Joǵarǵy Radasy Keden isi týraly Zańyn qabyldaǵan kúnnen bastap jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

14 jyl buryn (1996) Ońtústik Qazaqstan gýmanıtarlyq ýnıversıtetine Muhtar Áýezov esimi berildi.

11 jyl buryn (1999) Almatydaǵy Ǵalymdar úıinde 7-tomdyq «Qazaqstan» ulttyq entsıklopedııasynyń alǵashqy tomynyń tusaýkeser rásimi boldy.

5 jyl buryn (2005) Fın shyǵanaǵy jaǵalaýyndaǵy Vyborg portynda qazaqstandyq «Almaty» ekinshi tankerin saltanatty qabyldap alý rásimi ótti.

«Almaty» tankeriniń negizi 2004 jyly sáýirdiń 28-de Vyborg keme jasaý zaýytynda qalanǵan bolatyn. Kemeniń qurylysy 13 aıǵa sozyldy. 2005 jyly mamyr aıynyń sońynda keme Baltyq teńizinde synaqtan ótip, tapsyrys berýshi «Qazteńiztasymalfloty» Ulttyq kompanııasyna tabys etildi.

Tankerdiń uzyndyǵy - 50 metr, eni - 17,3 metr, otyrýy - 7 metr, bort bıiktigi - 10,1 metr, jyldamdyǵy - 10 ýzel dep bekitildi.

Keme Qumkól toby, Teńiz jáne Bozashy kenishteriniń munaıyn tasý úshin Aqtaý-Mahachkala, Aqtaý-Baký baǵyttary boıynsha paıdalanylatyn bolady. Aıyna orta eseppen 7-8 reıs jasaıtyn tanker jylyna 1 mıllıon tonnadan astam munaı tasymaldamaq.

1 jyl buryn (2009) Almaty qalalyq poshtamttyń fılatelıstııalyq salonynda «Ǵarysh jáne astronomııa» toptamasynyń eki kórkem poshtalyq markalarynyń tusaý keser rásimi ótti.

Jańa markalarda Maqsutov teleskoby jáne astronomııalyq observatorııa beınelengen.

Árbir markanyń tırajy - 50000 dana, qalpy - 37 h37 mm. Markalar Pekın poshta jáne telekommýnıkatsııa mınıstrliginiń poshtalyq tólem tańbalary fabrıkasynda basyp shyǵarylǵan. Nıkolaı Sokolov resimdegen.

Bul Qazaqstannyń poshtalyq marka toptamasynyń 666-shy jáne 667-shi markasy.

ESІMDER

105 jyl buryn (1905-1980) Belarýs halyq aqyny, Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Sotsıalıstik Eńbek Eri, eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri BROVKA Petrýs Ýstınovıch dúnıege keldi.

Belarýs Respýblıkasynyń Vıtebsk oblysynda týǵan. Belarýs memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

«Polymıa» jýrnalynyń redaktory, Belorýssııa KSR Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń tóraǵasy, Belorýssııa keńes entsıklopedııasynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan.

«Gody kak shtorm», «Tsehovye býdnı», «Doroga jıznı», «Tverdym shagom», «A dnı ıdýt...», «Dýma o bessmertıı» kitaptarynyń, Hleb», «Vsegda s Le-nınym», «Golos serdtsa» poemalardyń, «Kogda slıvaıýtsıa rekı», «Mıhas Podgornyı» lıbrettonyń, «Devýshka ız Polesıa» romanynyń avtory.

Brovkanyń kóptegen shyǵarmalary qazaq jáne KSRO halyqtarynyń, shet elderdiń tilderine aýdarylǵan.

Úsh márte Lenın, Qyzyl Juldyz, «Qurmet Belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

MAÝSYMNYŃ 26-Y, SENBІ

Halyqaralyq esirtkilik zattardy shekten tys paıdalanýmen jáne olardyń zańsyz aınalymymen kúres kúni. 1987 jylǵy jeltoqsannyń 7-de BUU Bas Assambleıasy 42/112 qarar qabyldap, onda nashaqorlyqtan erikti halyqaralyq qoǵam qurý maqsatyna jetý jolyndaǵy is-qımyl men yntymaqtastyqty kúsheıtýge tabandylyǵyn aıǵaqtaý belgisi retinde maýsymnyń 26-syn Halyqaralyq esirtkilik zattardy shekten tys paıdalanýmen jáne olardyń zańsyz aınalymymen kúres kúni turǵysynda atap ótýge qaýly qabyldady. Bul sheshim 1987 jylǵy Halyqaralyq esirtkilik zattardy shekten tys paıdalanýmen jáne olardyń zańsyz aınalymymen kúres konferentsııasynyń usynysy negizinde qabyldandy.

Halyqaralyq azaptaý qurbandaryna qoldaý kórsetý kúni. BUU Bas Assambleıasy 1997 jylǵy jeltoqsannyń 12-gi arnaıy qararymen (№52/149) jarııalaǵan. Ekonomıkalyq jáne Áleýmettik Keńes usynysy boıynsha bekitildi.

BUU qararynda aıtylǵandaı, bul halyqaralyq kún 1984 jyly qabyldanyp, 1987 jylǵy maýsymnyń 26-da kúshine engen «Azaptaýǵa jáne adam abyroıyn kemsitetin ózge de qatygez, raqymsyz nemese solardyń basqa da túrleri men soǵan sáıkes jazalaýlar konventsııasynyń» azaptaýdy tolyqtaı joıý jáne tıimdiligin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan kún.

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1992) «Qazaqstan» gazetiniń aǵylshyn tilindegi birinshi sany jaryq kórdi.

14 jyl buryn (1996) Tegranda Iran radıosynyń Qazaq redaktsııasy resmı túrde jumys isteı bastady.

1 jyl buryn (2009) Taldyqorǵanda «Ardager» klýbynyń jańa ǵımaratynyń tusaý keser rásimi ótti.

Klýb eki jyl buryn Uly Otan soǵysy jáne eńbek ardagerleri úshin qurylǵan. «Ardager» óziniń birinshi kúngi qyzmetinen bastap jastardy áskerı-patrıottyq sezimge tárbıeleý, áskerı oqıǵalar merekelerine, oqý oryndaryndaǵy kezdesýlerge arnalǵan sharalardy ótkizedi.

ESІMDER

80 jyl buryn (1930) ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıvesıteti Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory, zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen zańgeri, prokýratýra qyzmetkeri SAPARǴALIEV Ǵaırat Saparǵalıuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Saratov zań ınstıtýtyn bitirgen.

1956-1992 jyldary - Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń qoǵamdyq ǵylymdar bólimshesiniń kishi ǵylymı qyzmetkeri, ǵylymı hatshysy, Fılosofııa jáne quqyq ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, bólim meńgerýshisi. 1992-1994 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty zań fakýltetiniń dekany. 1995-2008 jyldary - Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıteti Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń qańtarynan.

Ǵaırat Saparǵalıev 1978 jylǵy Qazaq KSR Konstıtýtsııanyń, 1993 jáne 1995 jylǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııalardyń jobalaryn jasaýshylardyń biri, Qazaqstan Respýblıkasynyń kóptegen mańyzdy zańdaryn jazýǵa qatysqan. 2007 jylǵy 18 mamyrda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentimen qabyldanǵan «1995 jylǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna ózgertýler jáne tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daıyndaý jumys tobynyń múshesi.

6 zań ǵylymdarynyń doktory men 40 astam zań ǵylymdarynyń kandıdatyn daıyndaǵan. 450 asa ǵylymı eńbekterdiń avtory.

«Qurmet» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1950) ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, Halyqaralyq Ekologııa, adam jáne tabıǵat qaýipsizdigi Ǵylymdary Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Áleýmettik Ǵylymdar Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Injenerlik akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynyń qurmetti professory SERІKBAEV Amanqul Serikbaıuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Ordabasy aýdanynda týǵan. P.Lýmýmba atyndaǵy Halyqtar dostyǵy ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Fızıka-matematıka ǵylymdary bóliminiń ǵylymı hatshysy, Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Alqasy bas ǵylymı hatshysynyń orynbasary, Qazaqstan Kompartııasy OK Ideologııa bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Apparaty men Mınıstrler Kabıneti Ǵylym jáne jańa tehnologııalar jónindegi bóliminiń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ǵylym men tehnıka jónindegi joǵary konsýltatıvtik keńesi tóraǵasynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Ákimshiligi ishki saıasat bólimi sektorynyń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik qyzmet akademııasynyń rektory, Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti Apparaty aqparattyq-taldaý ortalyǵy meńgerýshisiniń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamenti Májilisiniń Apparaty aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan - «Nur Otan» HDP Parlamentarızm ınstıtýty dırektorynyń orynbasary.

Ol memlekettik basqarý jáne memlekettik qyzmet salasyndaǵy túrli máselelerge arnalǵan 50-den asa ǵylymı eńbekterdiń avtory. 200-den asa ǵylymı, aqparattyq jáne oqý-ádistemelik eńbekteri jaryq kórdi.

«Eren eńbegi úshin», «Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 10 jyldyǵy» medaldarymen marapattalǵan.

MAÝSYMNYŃ 27-І, JEKSENBІ

Baspasóz, teledıdar jáne radıo kúni - jýrnalıstıka kúni. 2004 jyldan bastap maýsym aıynyń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi. Oǵan deıin atalmysh kún 1990 jyldardyń basynda qazaqstandyq parlament qabyldaǵan alǵashqy buqaralyq aqparat quraldary týraly zańnyń qurmetine oraı maýsymnyń 28-de atap ótiletin.

Dúnıejúzilik balyqshylar kúni. 1984 jyldyń shilde aıynan bastap Rımde ótken Balyq aýlaýdy baqylaý jáne damytý jónindegi halyqaralyq konferentsııanyń sheshimi boıynsha jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Búkilálemdik keden uıymynyń Keden yntymaqtastyǵy keńesiniń 105-shi jáne 106-shy sessııasynda Qazaqstan Búkilálemdik keden uıymy Saıası komıssııasynyń múshesi bolyp saılandy.

Búkilálemdik keden uıymy Saıası komıssııasy 1978 jyly quryldy. Onyń quramyna 17-den asa Búkilálemdik keden uıymy belsendi múshe-memleketter aımaqtyq negiz retinde eki jyldyq merzimge saılanady. Bul uıym búkilálemdik keden júıesiniń qyzmeti men damý suraqtaryn qaraıdy: halyqaralyq konventsııalardy jańartý jáne engizý, keden isi salasyndaǵy basqa da quqyqtyq quraldaryn óńdeıdi.

3 jyl buryn (2007) Almatyda «Dombyra» dep atalatyn jańa jýrnal jaryq kórdi. Ol qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde shyǵady. Mýzyka salasynda qazaq tilinde alǵash ret shyǵyp otyrǵan bul jýrnal ulttyq mýzyka ónerin, ádebıeti men tarıhyn, fılosofııasy men psıhologııasyn, pedagogıkasyn nasıhattaýmen qatar, olardyń rýhanı astarlary osy bir kıeli aspap únimen baılanysty ekenin aıtýdy kózdeıdi. Basylymnyń bas redaktory - jas dombyrashy, sazger Jasaral Eńsepov.

1 jyl buryn (2009) Parıjde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasy jáne Frantsııanyń Ulttyq ákimshilik mektebi arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy.

Memorandýmnyń maqsaty ózara yntymaqtastyqta tájirıbe almasý, qaıta daıarlaý jáne memlekettik bılik, memlekettik basqarý jáne jergilikti ózin-ózi basqarýdyń organdarǵa arnalǵan kadrlarynyń biliktiligin joǵarylatýlarymen shuǵyldanatyn oqý oryndardyń oqý, ádistemelik, ǵylymı jáne kadrlyq qamtamasyz etý salasyn qaıta jańǵyrtý bolyp tabylady.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925) jazýshy ShІLTERHANOV Ábdiham dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Ordabasy aýdanynda týǵan. Almaty aýyl-sharýashylyq ınstıtýtyn (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıtet) bitirgen. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Báıdibek aýdany mektebiniń muǵalimi, aýdandyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, Krasnaıa Nıva ujymsharynyń tóraǵasy, Otyrar aýdanyndaǵy «Arys» ujymsharynyń dırektory, aýdanǵa turmystyq qajetti óteý kombınatynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.

«Úsh báıterek», «Aq jaldyń aqyry», «Ataly sózder», «Sattar Erýbaev» atty kitaptardyń avtory.

1-dárejeli Otan soǵysy ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1960) jazýshy ІZІMULY Maqsot dúnıege keldi.

Atyraý oblysynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Batys Qazaqstan oblysy «Oral óńiri» gazetiniń, respýblıkalyq «Zerde» jýrnalynyń, «Ana tili» gazetiniń tilshisi, bólim meńgerýshisi, «Temirjolshy - Jeleznedorojnık», «Arýana» gazetteriniń jáne «Jalyn» jýrnaly bas redaktorynyń orynbasary, bas redaktory, bólim redaktory, «Qazaq entsıklopedııasy» redaktsııasynyń bólim meńgerýshisi, «Arys» baspasynyń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi kezde «Amanat-TT» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory.

Alǵashqy óleńderi 1973 jyly respýblıkalyq «Qazaqstan pıoneri» gazetinde jarııalanǵan. «Aıaqtalmaıtyn áńgime» atty kitaptyń, «Bederindeı kesteniń» áńgime-povest jınaqtarynyń avtory.