QazAqparat-Anons: Maýsymnyń 18-i men 20-sy aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
PARLAMENT
Maýsymnyń 18-i kúni saǵat 10.00-de Senatta «QR kóshi-qon úderisi jáne kóshi-qon salasyndaǵy zańnamalardy jetildirýdiń bolashaǵy» taqyrybynda ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótedi.
ÚKІMET
Maýsymnyń 18-i kúni QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde Janseıit Túımebaevtyń qatysýymen baspasóz konferentsııa ótedi.
Maýsymnyń 18-i kúni saǵat 15.00-de Áıelder isi jónindegi Ulttyq komıssııanyń otyrysy ótedi.
Maýsymnyń 18-i kúni Brıýsselde saıası dıalog kestesine sáıkes QR Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary - Qazaqstannyń Eýroodaq janyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Konstantın Jıgalovtyń qatysýymen «Qazaqstan - Eýropalyq Odaq» yntymaqtastyq komıtetiniń 10-shy otyrysy ótedi.
Maýsymnyń 19-25-i aralyǵynda QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi «Batys Eýropa - Batys Qytaı» tranzıttik dálizine arnalǵan baspasóz-týryn ótkizedi.
QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM
Maýsymnyń 14-i men 18-i aralyǵynda shtab páteri Er-Rııadta ornalasqan Shyǵanaq arab memleketteri yntymaqtastyq keńesiniń bas hatshysy Arhman ál-Atyıa Astanaǵa keledi.
QOǴAM
Maýsymnyń 1-inen bastap elimizde jyl saıynǵy «Skýter» sharasy bastalyp, ol shomylý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin jalǵasady.
Maýsymnyń 1-inen bastap «Qazkommertsbank» AQ memlekettik baǵdarlama boıynsha "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qory esebinen ıpotekalyq nesıeleýdi qaıta qarjylandyrýdy jańǵyrtady.
SPORT
Maýsymnyń 11-i men shildeniń 11-i aralyǵynda Ońtústik Afrıka Respýblıkasynda fýtboldan Álem chempıonaty ótýde.
Maýsymnyń 12-17-si aralyǵynda Taraz qalasynda fýtbolshy ári jattyqtyrýshy Anton Shohty eske alýǵa arnalǵan halyqaralyq týrnır ótedi.
ASTANA
Maýsymnyń 18-i kúni saǵat 10.00-de Astanalyq saıabaqta dárigerlerdiń qatysýymen «Paıdaly shópter alleıasy» atty aktsııa ótedi.
Maýsymnyń 18-i kúni Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda qoldanbaly óner kórmesiniń ashylýy bolady.
Maýsymnyń 18-i kúni saǵat 12.00-de «Sheber-2010» baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi bolady.
Maýsymnyń 14-i men 19-y aralyǵynda QR Prezıdenttiń mádenıet ortalyǵynda kitap kórmesi ótedi.
Maýsymnyń 14-19-y aralyǵynda Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda sondaı-aq «Túrk álemi» taqyrybynda kórme ótedi.
ALMATY
Maýsymnyń 18-i kúni Almaty QazUAÝ 80 jyldyǵyna arnalǵan «Túlekterdiń mereıtoıylyq kezdesýi» bolady.
Maýsymnyń 18-i kúni G.Aızanqyzy kitabynyń tusaýkeseri bolady.
Maýsymnyń 18-i kúni Almaty Towers, Ball Room-de medıtsına qyzmetkerler kúnine arnalǵan saltanatty jıyn bolady.
Maýsymnyń 14-i -18-i aralyǵynda Dırektorlar ınstıtýty «Menedjmenttiń» avtorlyq semınaryn ótkizedi.
MAÝSYMNYŃ 18-І, JUMA
Ázirbaıjanda adam quqyǵy kúni. Ázirbaıjan Prezıdenti Ilham Álıevtiń 2007 jylǵy maýsymnyń 18-degi Qaýlysyna sáıkes jyl saıyn atap ótedi.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2007) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Ákimshilik rásimderdi jetildirý máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» sapaly memlekettik qyzmet usynýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan Zańǵa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Memlekettik josparlaý júıesi týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Oralda b.e.d. VІ-ІІ ǵasyrlardaǵy arheologııalyq qazbalar tabyldy. Tabylǵan turmys tirshilik zattary jáne áshekeı buıymdardy baǵalaý úshin Reseıdiń jáne Germanııanyń ǵalymdary shaqyrtylǵan. Ǵalymdar bul qazbalardyń tarıhı mańyzdylyǵy zor ekenin baǵalap, olardy halyqaralyq tizimge enetinin habarlady.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1984) sýretshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri ANTOŞENKO-OLENEV Valentın Iosıfovıch dúnıege keldi.
Ýkraınanyń Poltava oblysynda týǵan. Máskeýdegi joǵarǵy tehnıkalyq kórkemsýret sheberhanasynda oqyǵan.
«Sovetskaıa step», «Eńbekshi qazaq», «Jarshy», «Áıel teńdigi» gazet-jýrnaldar redaktsııalarynda jumys istegen.
Tarıhı taqyrypqa jazylǵan «Ákelerimizdiń jastyq shaǵy», «Qamyǵý», «Bostandyq jáne ólim» grafıkalary, «І.Jansúgirov», «P.Pıkasso», «O.Renýar», «Y.Jaqaev», «A-H.ıArmuhamedov», taǵy basqa psıhologııalyq portretteri jáne zamandastar ómirinen alynǵan romantıkalyq sıpattaǵy «Jarqyraıdy jańa qurylys ottary», «Mazar», «Qonaqqa barý» lınogravıýralyq shyǵarmalary bar. Shyǵys taqyrybyna arnalǵan «Hıýa», «Aqyndar» toptamalary bar.
95 jyl buryn (1915-2007) jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty SERGEEV Aleksandr Nıkolaevıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Reseıdiń Týla qalasynda týǵan. Almaty joǵary partııa mektebin, Máskeý joǵary partııa mektebin bitirgen.
Qaraǵandy oblystyq radıokomıtetiniń bas redaktory, «Sotsıalıstıcheskaıa Karaganda» oblystyq gazeti bas redaktorynyń orynbasary, «Kazahstanskaıa pravda» respýblıkalyq gazeti redaktorynyń birinshi orynbasary, «Sovetskıı patrıot» gazetiniń Qazaqstan men Qyrǵyzstan boıynsha menshikti tilshisi, «Ara» - «Shmel» jýrnaly redaktorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.
«Pastyr ponevole», «Opasnoe zadanıe», «Synovıa vozvraşaıýtsıa», «Zvezdnoe nebo Talgata» áńgimeler, povesteriniń, «Peterbýrgskıı posol», «Iskýplenıe» romandarynyń avtory.
Kóptegen shyǵarmalary qazaq tiline aýdarylǵan. Orys tiline qazaq jáne uıǵyr jazýshylarynyń shyǵarmalaryn tárjimálaǵan.
Otan soǵysy ordenimen, medaldarmen, Qazaqstan Joǵarǵy Keńesiniń gramotasymen marapattalǵan.
105 jyl buryn (1905-1989) keńes shyǵystanýshysy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Tájik KSR Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi, Tájik KSR-iniń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri BRAGINSKII Iosıf Samýılovıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Kıev qalasynda týǵan. Máskeý Shyǵystaný ınstıtýtyn bitirgen.
KSRO Ǵylym Akademııasynyń Shyǵystaný ınstıtýtynda, Dúnıejúzilik ádebıet ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, «Azııa jáne Afrıka halyqtary» jýrnalynyń bas redaktory bolǵan.
Negizgi eńbekteri Orta Azııa halyqtary ádebıetiniń tarıhı jáne teorııalyq máselelerin, Shyǵys pen Batys ádebıetiniń ózara baılanysyn, parsy-tájik ádebıetiniń klassıkteri Rýdakı, Fırdoýsı, Hafız, Jámı eńbekterin, tájik keńes ádebıetin zertteýge arnalǵan.
«Sadrıddın Aını», «12 mınıatıýr», «Issledovanııa po tadjıkskoı kýltýre», «Iranskoe lıteratýrnoe nasledıe» atty kitaptardyń avtory.
MAÝSYMNYŃ 19-Y, SENBІ
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1995) Beıjiń qalasynda maýsymnyń 19-26 aralyǵynda Abaı kúnderi ótti.
3 jyl buryn (2007) Almatyda tuńǵysh ret qart adamdarǵa arnalǵan «Úshinshi urpaq mektebi» ashyldy. Joba qalalyq ákimshiliktiń ishki saıasat departamentiniń qoldaýymen jumys isteı bastady.
Mektep zeınetkerlerge arnalǵan ekologııa jáne áleýmettik qamtamasyz etý salasyndaǵy, zańǵa súıengen saýattylyqty joǵarlatý, ózderiniń densaýlyǵy týraly jańa bilimderdi alýǵa kómektesetin tegin kýrstardy ótkizedi.
«Úshinshi urpaq mektebiniń» ashylýy qart adamdardyń máselelerin kóterip ǵana qoımaı, olardy sheshýge baǵyttalǵan memleket tarapynan qarjylandyrylǵan alǵashqy is-áreket.
3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń Qaýlysymen Almatyda Dostyq úıinde «Dostyq úıi - Etnosaralyq qatynastardyń máselelerin zertteıtin ortalyǵy» respýblıkalyq memlekettik kásiporyn quryldy.
Ortalyqtyń basty maqsaty ultaralyq qatynastar salasyndaǵy negizgi máselelerdi anyqtaý, jurtshylyq pikiriniń júıeli barlaýyn ótkizý bolyp tabylady.
3 jyl buryn (2007) qalalyq máslıhat sheshimimen Semıpalatınsk qalasy resmı túrde Semeı bolyp ózgertildi.
1 jyl buryn (2009) Óskemenniń Ablaketka taýynda Qazaqstannyń memlekettik týy ornatyldy. Elimizdiń basty memlekettik rámizderiniń biri - kólemi 6-da 12 metrlik tý teńiz deńgeıinen 522 metr bıiktikte ornatylǵan. Onyń qasyna úlken áriptermen jazylǵan «Qazaqstan» oryn alǵan.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1938) memleket qaıratkeri, jazýshy JÚSІPBEKOV Hamza dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysynyń Nura aýdanynyda týǵan. Marksızm-lenınızm kýrsyn bitirgen.
1920-1922 jyldary Omby, Aqmola gýbernııalarynda, Kókshetaý ýezinde jaýapty qyzmetter atqarǵan. 1922-1926 jyldary - BK(b)P Aqmola, Bókeı gýbernııalyq komıtetteriniń bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshysy. 1927-1932 jyldary - BK(b)P Qazaq ólkelik komıteti baqylaý komıssııasynyń alqa múshesi jáne jaýapty hatshysy. 1933-1937 jyldary - Qazaqstan kásipodaqtar keńesiniń tóraǵasy, Qazaq AKSR ádilet halyq komıssary, kommýnaldyq sharýashylyq halyq komıssarynyń orynbasary, Marksızm-lenınızm ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń qazaq bólimshesiniń aýdarmashysy, Qazaq memlekettik kórkem ádebıet baspasynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.
1925-1937 jyldary merzimdik baspasózde ádebı-syn maqalalary, áńgimeleri, ocherkteri jarııalanǵan. «Qarsaqbaı» atty kitaby jaryq kórdi. N.Ostrovskııdiń «Qurysh qalaı shynyqty» romanyn qazaq tiline aýdarǵan.
H.Júsipbekov 1937 jyly kúzde «halyq jaýy» degen jalǵan aıyppen tutqyndalyp, atý jazasyna kesildi.
60 jyl buryn (1950) Almaty oblysynyń ákimi ÚMBETOV Serik Ábikenuly dúnıege keldi.
Almaty oblysynyń Jambyl aýdanynda týǵan. Almaty mal dárigerlik ınstıtýtyn bitirgen.
Kúrti aýdanyndaǵy «Jeltorańǵy» keńsharynyń dırektory, Kegen aýdandyq agroónerkásip birlestiginiń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 1992-1999 jyldary - Kúrti aýdanynyń ákimi, Almaty oblysy ákiminiń orynbasary, birinshi orynbasary, ákimi. 1999-2005 jyldary - Jambyl oblysynyń ákimi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyq mınıstri. Qazirgi qyzmetinde - 2005 jyldan.
«Parasat» ordenimen marapattalǵan. Jambyl oblysynyń Qurmetti azamaty.
MAÝSYMNYŃ 20-Y, JEKSENBІ
Medıtsına qyzmetkeri kúni. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2003 jylǵy qarashanyń 15-indegi Jarlyǵyna sáıkes jyl saıyn maýsym aıynyń úshinshi jeksenbisinde atap ótiledi.
Dúnıejúzilik bosqyndar kúni. BUU Bas Assambleıasy Dúnıejúzilik bosqyndar kúnin 2000 jyly jeltoqsannyń 4-de (№55/76 qararymen) jarııalaǵan. Maýsymnyń 20-da atap ótiledi.
Qararda atap kórsetilgendeı, bul sheshim Afrıka Birligi Uıymymen (ABU) kelisim boıynsha qabyldanǵan, óıtkeni osy kúni, 1969 jyldan bastap, Halyqaralyq afrıkalyq bosqyndar kúni atap ótilip keldi (2002 jyldan ABU Afrıkalyq odaqpen almastyryldy).
Bosqyndar quqyǵy 1951 jyly qabyldanǵan bosqyndar dárejesi týraly konventsııada aıqyndalǵan. Jyl saıyn BUU bosqyndar jónindegi Joǵarǵy komıssarynyń Basqarmasy Nansen Syılyǵynyń laýreatyn anyqtap, ol Dúnıejúzilik bosqyndar kúni tabys etiledi.
OQIǴALAR
10 jyl buryn (2000) Máskeý úkimeti men Astana ákimshiligi ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı sharalarǵa baılanysty kelisimge qol qoıdy. Kelisimde Astana qalasynda Máskeý saýda úıin ashý, jármeńkeler men kórmeler uıymdastyrý qarastyryldy.
5 jyl buryn (2005) Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııada «Qazaqstannyń án óneriniń ataqty sheberleri» atty ún taspanyń tusaý keser rásimi ótti.
Ún taspa «Asyl Mura» jobasy sheńberiniń aıasynda shyǵaryldy.
«Asyl Mura» - qazaq mýzykasynyń «altyn» qoryn qalpyna keltirýge jáne saqtap qalýǵa baǵyttalǵan kommertsııalyq emes gýmanıtarlyq joba. Onyń maqsaty - Qazaqstannyń ulttyq murasyn kópshilikke taratý.
1 jyl buryn (2009) Aqtóbede Keńes Odaǵynyń eki dúrkin batyry Talǵat Bıgeldınovqa arnalǵan eskertkish ashyldy.
Eskertkish - granıt postamentindegi qola músin Talǵat Begeldınov atyndaǵy Áskerı áýe qorǵanys kúshteri ınstıtýtynyń aýmaǵynda ornatylǵan. Eskertkishtiń avtory - Qazaqstan sýretshiler odaǵynyń múshesi Marat Ǵabdrahmanov.
ESІMDER
105 jyl buryn (1905-1983) hırýrg-onkolog, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen dárigeri YDYRYSOV Aqyram Sálimuly dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Atyraý oblysynyń Teńiz aýdanynda týǵan. Saratov medıtsınalyq ınstıtýtyn bitirgen.
1932-1957 jyldary Saratov oblysynda, Qyzylorda, Almaty qalalarynda dáriger bolǵan. 1957-1960 jyldary - Semeı medıtsına ınstıtýty jalpy hırýrgııa kafedrasynyń meńgerýshisi. 1960-1962 jyldary - I Respýblıkalyq aýrýhananyń bas dárigeri. 1962-1964 jyldary - Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty hırýrgııa klınıkasynyń meńgerýshisi. 1964-1983 jyldary Almaty memlekettik dárigerlerdiń bilimin jetildirý ınstıtýty onkologııa kafedrasynyń dotsenti, meńgerýshisi bolǵan.
Ysqaqov týberkýlez perıtonıti men alapes asqynýlaryn emdeý ádisterin usyndy.
2-shi dárejeli Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz, «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
95 jyl buryn (1915-1986) akter, Qazaqstannyń halyq ártisi BAQIEV Maqpır Qurbanuly dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Almaty qalasynda týǵan.
Uıǵyr mýzykalyq drama teatrynyń (Uıǵyr mýzykalyq komedııa teatry) akteri.
Teatr sahnasynda Hamra (D.Asımov pen A.Sadyrovtyń «Anarhanynda»), Qozy (Ǵ.Músirepovtiń «Qozy Kórpesh - Baıan sulýynda») Ǵarıp (I.Sattarov pen V.I.Dıakovtiń «Ǵarıp pen Sánáminde»), Tahır (S.Abdýllanyń «Tahır men Zýhrasynda»), Polat (Sh.Sálıevtiń «Otanǵa degen mahabbatynda») rólderin somdaǵan.
1981 jyly Uıǵyr mýzykalyq komedııa teatry quramynda Máskeý qalasynda óner kórsetti.
2-dárejeli Otan soǵysy ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
