QazAqparat-Anons: maýsymnyń 17-si men 21-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASYMaýsymnyң 17-sinde Aқordada Elbasy N.Nazarbaev elimizge resmı saparmen kelgen Brazılııa Prezıdenti Lýıs Inasıý Lýla da Sılvamen kezdesedi. ҮKІMETMaýsymnyң 15-i men 23-i aralyғynda Іshki ister mınıstrliginiң saıtynda (www.iim.kz jәne www.mvd.kz) nashaқorlyққa jәne esirtki bıznesine қarsy kүres, esirtki қylmystary үshin jaýapkershilikti kүsheıtý mәselelerine arnalғan ınternet-konferentsııa өtedi. Jұrtshylyқtyң saýaldarynan Іshki ister vıtse-mınıstri Қalmұhanbet Nұrmhanұly Қasymov jaýap beredi. Saýaldar vedomstvo saıtynyң «Konferentsııa» aıdarynda maýsymnyң 15-i men 23-i aralyғynda қabyldanady, al vıtse-mınıstrdiң jaýaptary maýsymnyң 26-sy kүni shyғady.Maýsymnyң 17-sinde Mәdenıet jәne aқparat mınıstrliginde «Mәңgilik saryn: қazaқtyң 1000 kүıi, 100 әni» antologııasy» jobasynyң tanystyrylymy өtedi. Maýsymnyң 17-sinde Tөtenshe jaғdaılar mınıstrliginde aptalyқ brıfıng өtedi. PARLAMENT Maýsymnyң 17-sinde Parlament Mәjilisiniң jalpy otyrysy өtedi. Maýsymnyң 18-19-y kүnderi Jambyl oblysynyң Қordaı aýdanynda jәne Almaty қalasynda Қazaқstan Respýblıkasy Parlamentiniң Mәjilisi men Қyrғyz Respýblıkasynyң Jogorký Keneshi arasyndaғy yntymaқtastyқ jөnindegi Parlamentaralyқ komıssııanyң otyrysy өtetini josparlanýda. Maýsymnyң 19-y kүni Almaty қalasynda Қazaқstan Respýblıkasy Parlamentiniң Mәjilisi men Қyrғyz Respýblıkasynyң Jogorký Keneshi arasyndaғy yntymaқtastyқ jөnindegi Parlamentaralyқ komıssııanyң birinshi otyrysy өtedi.ҚOҒAMElimizde 2009 jylғy aқpannyң 17-si men shildeniң 1-i aralyғynda shaғyn jәne orta kәsipkerlik sýbektilerin tekserýge moratorıı jarııalandy.SPORT «Astana» veloklýbynyң shabandozdary maýsymnyң 13-i men 21-i aralyғynda bolatyn Shveıtsarııadaғy «Tour de Suisse» jarysyna қatysady. Maýsymnyң 16-22-si kүnderi Rýmynııanyң Býharest қalasynda aýyr atletıkadan Әlem chempıonaty өtedi. Onda қazaқstandyқtar 4 salmaқ dәrejesi boıynsha baқ synamaқ. Bұl dүbirli dodada el namysyn қorғaıtyn 7 atlettiң tөrteýi - қyzylordalyқtar. Olar - 85 kılә salmaқtaғy Mıras Қojahmetov, 94 kılәdaғy Roman Rýsıanovskıı men Albert Hakımýrın jәne 105 kılәdaғy Aıbol Aldabergenov. Bapkerler bұl saıysta өzge өңirlerden tek 77 kılәdaғy қaraғandylyқ Roman Kýlık pen Aleksandr Dzıýbany jәne 85 kılәdaғy almatylyқ Tahır Halmatovty қosyp otyr.Өskemende maýsymnyң 16-18-i kүnderi voleıboldan әıelder arasynda 2010 jylғy Әlem chempıonatynyң biliktilik týrynyң 2-shi kezeң oıyndary өtedi.Maýsymnyң 20-sy men 30-y aralyғynda Ystyқkөldiң jaғasynda Sholpanatada өtetin halyқaralyқ shahmat festıvaline Astana, Almaty, Қaraғandy jәne respýblıkanyң basқa da қalalarynan қazaқstandyқ shahmatshylardyң үlken toby қatyspaқ. Dýbaıda maýsymnyң 17-24-i kүnderi voleıboldan erler arasynda klýbtyқ Azııa chempıonaty өtedi. Birikken Arab Әmirlikterindegi bұl dүbirli dodaғa bıyl 14 komanda қatyspaқ. Onda el namysyn XVII Қazaқstan chempıonatynyң jeңimpazy Almatynyң «Almaty» klýby қorғamaқ.ASTANAMaýsymnyң 17-sinde «Nұr Otan» partııasynyң ortalyқ keңsesinde «Zııatkerilk menshikti қorғaý» taқyrybyna arnalғan konferentsııa өtedi. Maýsymnyң 17-sinde Memlekettik basқarý akademııasynda «Қazaқstan Respýblıkasyndaғy ınnovatsııalyқ damýdy memlekettik үılestirý» taқyrybyna arnalғan semınar bolady. Maýsymnyң 17-sinde Қarjy polıtsııasynda aptalyқ brıfıng өtedi. Maýsymnyң 17-sinde Astana әkimdiginde «Indýstrıalızıatsııalaý kartasyna қosý үshin ınvestıtsııalyқ jobalardyң pasporttaryn toltyrý» taқyrybynda baspasөz mәslıhaty өtedi. Maýsymnyң 17-sinde Germanııa Elshiliginde «Astanadaғy Germanııa Elshiliginde vızanyң resimdelý protsedýrasy» taқyrybyna arnalғan baspasөz mәslıhaty bolady. ALMATY Maýsymnyң 17-si kүni saғat 17.00-de Astanadaғy Germanııa Elshiliginde Germanııa Federatıvtik Respýblıkasynyң Қazaқstandaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi Raıner Oıgen Shlageter vıza rәsimdeý amaldaryna baılanysty mүddeli bұқaralyқ aқparat құraldarynyң saýaldaryna jaýap beredi.Maýsymnyң 17-sinde Қazaқ-Brıtan tehnıkalyқ ýnıversıtetinde «Ýnıversıtettegi ınjenerlik mamandyқtardyң bilim baғdarlamalaryn halyқaralyқ akkredıtatsııalaý» taқyrybynda baspasөz mәslıhaty өtedi. Maýsymnyң 17-sinde Prezıdenttiң Almatydaғy rezıdentsııasynda Memlekettik hatshy Қ.Saýdabaev қoғam өkilderin қabyldaıdy. Maýsymnyң 17-sinde ortalyқ mұrajaıda Қ.Sәtbaevtyң 110 jyldyғyna arnalғan kөrme jәne «dөңgelek үstel» otyrysy өtedi. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ATAÝLY KҮNDER. ELEÝLІ OҚIҒALAR. MAÝSYMNYҢ 17-SІ, SӘRSENBІBүkildүnıejүzilik қýaңshylyқ pen shөleıttenýge қarsy kүres kүni. 1994 jyly Parıjde shөleıttenýge қarsy kүres jөnindegi Halyқaralyқ konventsııa қabyldanғan kүnnen bastap atap өtiledi.Islandııa Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy ? Tәýelsizdik kүni (1944). Soltүstik Eýropada Atlant mұhıtyndaғy Island araldarynda ornalasқan memleket. El aýmaғy әkimshilik jaғynan 8 aımaққa, 23 aýdanғa bөlinedi. Astanasy ? Reıkıavık қalasy. Resmı tili ? ısland tili. Ұlttyқ aқsha birligi ? ısland kronasy. Islandııa parlamenttik respýblıka. 1944 jyly қabyldanғan Konstıtýtsııasy boıynsha memleket basshysy Prezıdent 4 jylғa ashyқ saılaý arқyly saılanady. Zaң shyғarý bıligin Prezıdent pen bir palataly parlament Altıng jүzege asyrady.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR17 jyl bұryn (1992) «Ana tili» baspasy Ahmet Baıtұrsynұlynyң «Til taғlymy» atty kitabyn jaryққa shyғardy. 17 jyl bұryn (1992) Қostanaı oblysy Komsomol aýdanynyң ataýy Қarabalyқ bolyp өzgertildi. 16 jyl bұryn (1993) Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң Jarlyғymen Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ қaýipsizdik komıtetiniң Әskerı ınstıtýty құryldy.11 jyl bұryn (1998) Oңtүstik Қazaқstan oblystyқ fılarmonııasy үıi aldynda kompozıtor, Қazaқstannyң halyқ әrtisi, Shymkent, Taraz, Jetisaı қalalarynyң құrmetti azamaty Shәmshi Қaldaıaқov eskertkishiniң ashylý saltanaty boldy.6 jyl bұryn (2003) Astanada «Dýman» oıyn-saýyқ ortalyғynyң ashylý saltanaty өtti. ESІMDER80 jyl bұryn (1929) medıtsına ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstan Memlekettik syılyғynyң laýreaty SÝHODOEVA Galına Savelevna dүnıege keldi. Қazan memlekettik medıtsına ınstıtýtyn, Қazaқstan Ғylym akademııasy Өlkelik patologııa ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. 1963 jyldan Қazaқstan Densaýlyқ saқtaý mınıstrligi Өlkelik patologııa ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң, Epıdemıologııa, mıkrobıologııa jәne jұқpaly aýrýlar ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң zerthana meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. Ғalymnyң negizgi ғylymı eңbekteri mıkrob әreketinen týғan allergologııa jәne ımmýnologııa mәselelerine arnalғan. Ol tәjirıbe jүzinde tүrli organızmder týdyratyn allergııa үlgilerin jınap, bakterııa allergenderin jetildirdi. Onyң 2 avtorlyқ kýәligi men 9 patenti bar.80 jyl bұryn (1929-1984) ataқty armıan shahmatshysy, shahmat jýrnalısi, halyқaralyқ grossmeıster, shahmattan әlemniң 9-shy chempıony PETROSıAN Tıgran Vartanovıch dүnıege keldi.60 jyl bұryn (1949) sportshy, jeңil atletıkadan KSRO sport sheberi, 800, 1500, 3000 metrlik қashyқtyққa jүgirýden Қazaқstannyң birneshe dүrkin chempıony, halyқaralyқ jarystardyң birneshe dүrkin jeңimpazy KҮRENKEEV Beken Jeksenbaıұly dүnıege keldi. Almaty oblysynyң Alakөl aýdanynda týғan. Sportshy Jasөspirimder arasyndaғy KSRO birinshiliginiң kүmis jүldegeri, Jastar arasynda KSRO chempıony, «Pravda» gazetiniң jүldesi үshin ұıymdastyrylғan halyқaralyқ jarystyң jeңimpazy atanyp, «Selskaıa jızn» gazetiniң jүldesi үshin ұıymdastyrylғan bүkilodaқtyқ jarystyң chempıony atandy. Sonymen қatar Ýkraına, Reseı, Aljır, Frantsııa, Germanııa, Ispanııa elderinde өtken halyқaralyқ týrnırlerge қatysyp jүldeli oryndarғa ıe boldy. MAÝSYMNYҢ 18-І, BEISENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR17 jyl bұryn (1992) KSRO Tүrkistan әskerı okrýgi taratyldy.ESІMDER70 jyl bұryn (1939) veterınarııa ғylymynyң doktory, professor BIıAShEV Қadyr dүnıege keldi. Қ.Bııashev ınfektsııaly aýrýdyң aldyn alý үshin paıdalanylatyn bıologııalyқ dәri-dәrmektiң 23 tүrin oılap taýyp, өndiriske engizdi. Ol oılap tapқan dәri-dәrmektiң 10-nan astam tүri San-Dıego (AҚSh) қalasynda өtken «Қazaқstan-95» konferentsııa-kөrmesine қoıylyp, maқtaý қaғazdaryna ıe boldy. Ғalym iri қara men құstardyң ishek aýrýlarynyң aldyn alý jөninde 170-ten asa ғylymı-әdistemelik eңbek jazdy. Ғylymı eңbekteri Tүrkııa, Germanııa, Reseı, Belarýs baspasөzderinde jarııalandy. 2 avtorlyқ kýәligi, 21 patenti bar. «Parasat» ordenimen, medaldarmen marapattalғan.60 jyl bұryn (1949) tehnıka ғylymynyң doktory, professor ShYNYBAEV Maқsat Danııarұly dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Қazaқ hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn bitirgen. 1971 jyldan қazirgi Oңtүstik Қazaқstan memlekettik ýnıversıtetiniң kishi ғylymı қyzmetkeri, oқytýshysy, aғa oқytýshysy, dotsenti, қoldanbaly mehanıka kafedrasynyң professory қyzmetterin atқarғan. Ғalymnyң 80-nen astam ғylymı eңbegi, onyң ishinde 3 monografııasy, 2 oқýlyғy jaryқ kөrgen. 45 jyl bұryn (1964) «Қazaқstan memlekettik-jeke әriptestik ortalyғy» aktsıonerlik қoғamy basқarmasynyң tөraғasy SMAҒҰLOV Bolat Sovetұly dүnıege keldi. Қaraғandy oblysynda týғan. Қaraғandy kooperatıvtik ınstıtýtyn, «Tұran» ýnıversıtetin bitirgen. 1992-1998 jyldary jeke kәsipkerlikpen aınalysқan. 1998-2001 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Kәsiporyndardy қaıta құrý jәne taratý agenttigi Astana қalasy boıynsha fılıalynyң dırektory. 2001-2003 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstrliginiң komıtet tөraғasynyң orynbasary. 2003-2006 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Indýstrııa jәne saýda mınıstrligi Saýda komıtetiniң tөraғasy, Indýstrııa jәne saýda vıtse-mınıstri. 2006-2008 jyldary ? Astana қalasy әkiminiң orynbasary. Қazirgi қyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi. MAÝSYMNYҢ 19-Y, JҰMAKýәıt memleketiniң Ұlttyқ meıramy ? Tәýelsizdik kүni (1961). Kýәıt Batys Azııada, Arabııa tүbeginiң soltүstik-shyғysy men Parsy shyғanaғynyң 9 aralynda ornalasқan. Astanasy ? Әl-Kýәıt. Resmı tili ? arab tili. Dini ? ıslamnyң sүnnıt jәne shııt tarmaқtary. Aқsha birligi ? Kýәıt dınary. Kýәıt ? Konstıtýtsııaly monarhııa. 1962 jylғy қarasha aıynda қabyldanғan Konstıtýtsııa boıynsha memleket basshysy Kýәıt әmiri. Zaң shyғarýshy organy ? Ұlttyқ jınalys (bir palataly parlament) 4 jylғa saılanғan 50 depýtattan jәne әmir taғaıyndaғan үkimettiң 25 mүshesinen tұrady. Қazaқstan Respýblıkasy men Kýәıt memleketi arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1993 jylғy қaңtardyң 1-inde ornatyldy.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR14 jyl bұryn (1995) Beıjiң қalasynda Abaı kүnderi bastaldy.12 jyl bұryn (1997) «Shaғyn kәsipkerlikti memlekettik қoldaý týraly» Қazaқstan Respýblıkasynyң Zaңy қabyldandy.8 jyl bұryn (2001) Қazaқstanda 184,5 shaқyrymdyқ Aқsý-Degeleң temir joly iske қosyldy.3 jyl bұryn (2006) Қazaқstan ınvestıtsııalyқ қorynyң «Investfunds.kz» dep atalatyn jaңa saıty iske қosyldy.ESІMDER125 jyl bұryn (1884-1976) қazaқtyң әıgili halyқ aқyny, әnshi, kompozıtor, Қazaқstannyң eңbek siңirgen өner қaıratkeri ӘZІRBAEV Kenen dүnıege keldi. Jambyl oblysynyң Қordaı aýdanynda týғan. K.Әzirbaev ? қazaқ өnerindegi sal-serilik jәne aıtyskerlik dәstүrlerdi үzbeı, HH ғasyrdyң 70-jyldaryna deıin jetkizgen өnerpaz. Әkesi Әzirbaı, sheshesi Ұldar da әnshi, dombyrashy edi. Әn-jyrdy әýeli ata-anasynan үırengen Kenen 11 jasynan dombyraғa қosylyp, өz janynan өleң, әn shyғara bastady. «Boztorғaı», «Kөksholaқ», «Bұlbұl», «On altynshy jyl», «Қaıran elim», «Attan» әnderin shyғaryp, «Әlı batyr», «Қyrғyzbaı» dastandaryn jyrlady. Қazaқ, қyrғyz arasyndaғy belgili jıyndarғa қatysyp, aıtysқa tүsti, әn saıysyna aralasty. Memleket қaıratkerleri O.Jandosov, J.Bәribaev, T.Bokın, taғy basқalarmen tanys-bilis boldy. Ұly Otan soғysy jyldarynda mәdenı-үgit brıgadasyn құryp, el aralap, halқymyzdan shyққan batyr ұl-қyzdarymyzdyң erligin, jeңisin jyrlady. «Biz jeңemiz», «Sүıgenim-aı, kүıgenim-aı», «Tөrt batyr» sııaқty kөptegen өleң, jyrlar shyғardy. 50-70 jyldary beıbit өmirdi, respýblıka tabystaryn, zamandastaryn beıneleıtin өleң, terme, tolғaý dastandary týdy. 150-deı әn tolғap, onyң өleңin jazdy. Onyң әnshilik, kompozıtorlyқ bolashaғyna әnshi-jyrshylardyң, dombyrashy-kүıshilerdiң әseri zor boldy. Әsirese, Jambyl, Sarybas, Balýan Sholaқ, Shashýbaı syndy belgili әnshi-aқyn, kompozıtorlardan үlgi-өnege aldy. Aқyn-kompozıtordyң «Boztorғaı», «Kөksholaқ», «Bazar-Nazar», taғy basқa әnderi halyқ sүıip aıtatyn mәңgilik rýhanı қazynaғa aınaldy. K.Әzirbaev sondaı-aқ Қaraғandy kenshileriniң, Balқash mys қorytýshylarynyң, Shymkent қorғasynshylarynyң, Kaspıı balyқshylarynyң, Tүrksib temir jol құrylysshylarynyң arasynda bolyp, sol alyp құrylystardyң jetistikterin shabytpen jyrlady. Kompozıtordyң әn shyғarmashylyғynyң negizgi taқyryby ? el өmiri. Ol el өmirindegi maңyzdy oқıғalar men tarıhı kezeңderge әrқashan құlaқ tүrip, oғan өz үlesin қosyp otyrdy. Әzirbaevtiң kompozıtorlyғy jaıynda Қazaқstan өner zertteýshileri A.Jұbanov, B.Erzakovıch eңbekter jazdy. Әzirbaev aıtys janryna erte aralasyp, Shalıpa, Lәtıpa, Keneқoja, Әbdiғalı, Bopıpa, Esdәýlet aқyndarmen sөz jarysyna tүsti. Ol қazaқ halқynyң aıtys өneriniң nasıhatshysy, osy өnerdi keıingi ұrpaққa jetkizýshi tәlimger-ұstaz da bola bildi. Onyң «Shөpke barғanda», «Құdalar», «Әlı batyr», «Қyrғyzbaı», «Kenebaı-Kerbez», «Bұrynғy өtken batyrlar», «Jalғyz қaz», «Jambyl ? jyr» atty tolғaý, dastandary bar. Bұl shyғarmalary ? aқynnyң epıkalyқ dәstүrge құrylғan kөrkem dүnıeleri. K.Әzirbaev halқymyzdyң aýyz әdebıeti nұsқalaryn esinde mol saқtaғan, onyң aıtýynan jazyp alynғan folklorlyқ mұralar Қazaқstan Ғylym akademııasy M.Әýezov atyndaғy Әdebıet jәne өner ınstıtýtynyң Қoljazbalar ortalyғynda saқtaýly. Ol ? jyr alyby Jambylmen jarty ғasyrdaı birge jүrip, jaңa dәýirdi asқaқtata jyrlaғan zamana jyraýy. Bұғan eki jүzden astam өleң, arnaý, tolғaýlary aıғaқ. Bұl týyndylary әldeneshe ret jınaқ bolyp jarııalandy. 1984 jyly aқynnyң 100 jyldyқ merekesi өtkizildi. Taңdamaly shyғarmalarynyң 2 tomdyғy jәne «Shyrқa, daýysym», orys tilinde «Pesnı gor ı stepeı» kitaptary jaryқ kөrdi. Derekti kıno-telefılmder tүsirildi. Kenen Әzirbaevtiң esimi Jambyl oblysy Қordaı aýdanyndaғy Қasyқ orta mektebine, Almaty қalasyndaғy bir kөshege, Jambyl қalasyndaғy kınoteatrғa berilgen. Almaty konservatorııasynyң jәne Shymkent mәdenıet ınstıtýtynyң үzdik stýdentteri үshin Әzirbaev atyndaғy stıpendııa berilgen. Jambyl oblysynda aқyn ұzaқ jyldar boıy tұrғan meken Kenen aýyly atanady. Onda K.Әzirbaevtiң mұrajaı үıi jұmys isteıdi. «Eңbek Қyzyl Tý», 2-i mәrte «Lenın», «Құrmet belgisi» ordenderimen marapattalғan. MAÝSYMNYҢ 20-SY, SENBІBүkilәlemdik bosқyndar kүni. BҰҰ-nyң 2000 jylғy jeltoқsannyң 4-degi sheshimi boıynsha Afrıka bosқyndarynyң kүnimen қatar atap өtiledi.Argentınanyң memlekettik meıramy ? Baıraқ kүni. Argentına Oңtүstik Amerıkanyң oңtүstik-shyғysynda ornalasқan memleket. Batysynda Chılımen, soltүstiginde Bolıvııa, Paragvaımen, soltүstik-shyғysynda Brazılııa, Ýrýgvaımen shektesedi. Әkimshilik jaғynan 22 provıntsııaғa, 1 ұlttyқ terrıtorııaғa jәne 1 federaldy astanalyқ okrýgke bөlinedi. Astanasy ? Býenos-Aıres қalasy. Resmı tili ? ıspan tili, sonymen қatar aғylshyn jәne ıtalıan tilderi de keңinen қoldanylady. Aқsha birligi ? arhentıno. Қazaқstan Respýblıkasy men Argentına arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1993 jylғy maýsymnyң 25-de ornatyldy.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR79 jyl bұryn (1930) «Joғarғy Marıanna» kөmir қabaty boıynsha birinshi Қaraғandy shahtasynyң құrylysy bastaldy. 79 jyl bұryn (1930) Қaraғandyda Үgit jәne mәdenı jұmystar jөnindegi jyljymaly teatr (қazirgi K.S.Stanıslavskıı atyndaғy drama teatry) ashyldy. 17 jyl bұryn (1992) Elbasy N.Nazarbaevtyң jәne mınıstrlikter men vedomstvalar өkilderiniң қatysýymen Қazaқstan kәsipkerleriniң alғashқy forýmy өtti.17 jyl bұryn (1992) Қazaқstan Respýblıkasy Tүrki mәdenıeti jәne өneri mәseleleri jөnindegi birikken komıtetke kirdi. 9 jyl bұryn (2000) Mәskeý үkimeti men Astana әkimshiligi ekonomıkalyқ, ғylymı-tehnıkalyқ jәne mәdenı sharalarғa baılanysty kelisimge қol қoıdy.ESІMDER90 jyl bұryn (1914-1990) ekonomıka ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstannyң eңbek siңirgen ғylym қaıratkeri, Қazaқstan Memlekettik syılyғynyң laýreaty, Ұly Otan soғysynyң ardageri ABDÝLLIN Vahıt Abdýllaұly dүnıege keldi. Қaraғandy oblysynda týғan. Mәskeý қarjy-ekonomıka ınstıtýtyn bitirgen. Қazaқ mal sharýashylyғy ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң kishi, aғa ғylymı қyzmetkeri, bөlim meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. Ғalymnyң ғylymı jұmystarynyң negizgi baғyty қoı sharýashylyғyn ındýstrııalyқ negizge kөshirý jaғdaıynda өndiristi, eңbekti jәne tehnologııany ұıymdastyrýdyң ozyқ formalaryn ғylymı tұrғyda negizdeýge arnalғan. «Jaýyngerlik Қyzyl Tý», «Қyzyl Jұldyz» ordenderimen marapattalғan.60 jyl bұryn (1949) tehnıka ғylymynyң doktory, professor, Halyқaralyқ aқparattaný akademııasynyң akademıgi OSPANOVA Aıman Ospanқyzy dүnıege keldi. Shymkent қalasynda týғan. Қazaқ hımııa-tehnologııalyқ ınstıtýtyn, Mәskeý hımııa mashına jasaý ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. 1976-1984 jyldary ? Қazaқ hımııa-tehnologııa ınstıtýtynyң oқytýshysy, aғa oқytýshysy, tehnologııalyқ protsesterdi avtomattandyrý kafedrasynyң meңgerýshisi, dotsenti. 1997-2000 jyldary Oңtүstik Қazaқstan memlekettik ýnıversıtetiniң baғdarlamalyқ қamtamasyz etý kafedrasynyң meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 2002 jyldan kompıýterlik jүıeler men jelilerdi baғdarlamalyқ jәne aқparattyқ қamtamasyz etý kafedrasynyң professory. A.Ospanovanyң 60-tan astam ғylymı eңbegi, onyң ishinde 2 monografııasy jaryқ kөrgen. 55 jyl bұryn (1954) jazýshy, synshy SADYR Berik dүnıege keldi. Almaty oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Eңbek jolyn orta mekteptiң mұғalimi bolyp bastaғan. «Jas alash», «Қazaқ әdebıeti» gazetteriniң aғa tilshisi, «Ara-Shmel» jýrnalynyң tehnıkalyқ redaktory, feletonshysy, «Ұlan» gazetiniң jaýapty hatshysy қyzmetterin atқarғan. Қazir «Egemen Қazaқstan» respýblıkalyқ gazetiniң aғa tilshisi bolyp isteıdi. Қalamgerdiң tұңғysh satıralyқ kitaby «Ne desem eken?» degen atpen 1987 jyly jaryқ kөrgen. Onyң «Arman қanatynda», «Kesh jaryқ», «O nesi-aı», «Қosymsha mı» әzil әңgimeler kitaby, «Birde...», «Kүlki әleminiң kүlkisi» aýdarma kitapshalary basylyp shyққan.55 jyl bұryn (1954) Atyraý bıznes jәne құқyқ kolledjiniң dırektory, Іsker әıelder қaýymdastyғy Atyraý fılıalynyң tөraıymy, geologııa-mıneralogııa ғylymdarynyң kandıdaty, Қazaқstan Respýblıkasy Mıneraldyқ resýrstar akademııasynyң akademıgi ӘITIEVA Nұrly Telmanқyzy dүnıege keldi. Atyraý қalasynda týғan. Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Қazaқ geologııalyқ barlaý ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң ınjeneri, aғa ınjeneri, kishi, aғa ғylymı қyzmetkeri zerthana meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1986-1993 jyldary ? Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýty Atyraý fılıalynyң oқytýshysy, aғa oқytýshysy, dırektordyң orynbasary. 1993-2002 jyldary ? Atyraý mұnaı jәne gaz ınstıtýtynyң prorektory, mұnaı jәne gaz geologııasy kafedrasynyң meңgerýshisi. 1998-2003 jyldary ? Қazaқ ekonomıka jәne құқyқ ınstıtýty Atyraý fılıalynyң dırektory. Қazirgi қyzmetinde 2003 jyldan bastap isteıdi. «Құrmet belgisi» ordenimen marapattalғan. MAÝSYMNYҢ 21-І, JEKSENBІMedıtsına қyzmetkeri kүni. Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti Nұrsұltan Nazarbaevtyң 2003 jylғy қarashanyң 15-indegi Jarlyғyna sәıkes jyl saıyn maýsym aıynyң үshinshi jeksenbisinde atap өtiledi.Jazғy kүn toқyraýy. Dәl osy kүni Soltүstik jarty sharda eң ұzaқ kүn bolsa, Oңtүstik jarty sharda eң қysқa kүn bolady.Kanadanyң baıyrғy tұrғyndarynyң kүni. 1996 jylғy maýsymnyң 13-de Kanadanyң general-gýbernatory Romo Le Blan maýsymnyң 21-in baıyrғy tұrғyndar kүni dep jarııalady.Mýzyka merekesi. Frantsııada, eң alғash ret 1982 jyly maýsymnyң 21-nen 22-ne қaraғan tүni mýzyka merekesi өtti. Bұl kүni barlyқ kәsipқoı mýzykanttar men mýzyka өnerine endi aralasyp jүrgender jınalyp, Frantsııanyң barlyқ қalalarynda қaıyrymdylyқ kontsertterin өtkizedi. Қazir Mýzyka merekesi halyқaralyқ mәrtebege ıe jәne maýsymnyң 21-de 5 құrlyқtaғy 100 memlekette atap өtiledi.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR91 jyl bұryn (1918) қazirgi Almaty oblystyқ «Jetisý» gazetiniң alғashқy sany jaryқ kөrdi.15 jyl bұryn (1994) Қazaқstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti қaýlysymen Aқmola, Atyraý, Pavlodar, Taldyқorғan oblystarynda aımaқtyқ ýnıversıtetter құryldy.13 jyl bұryn (1996) Oңtүstik Koreıada Abaıdyң қara sөzderi koreı tilinde kitap bolyp basylyp shyқty.12 jyl bұryn (1997) Býdapeshtte vengr tilinde shyққan Қazaқstan Prezıdenti N.Ә.Nazarbaevtyң «Ғasyrlar toғysynda» kitabynyң tұsaýkeseri өtkizildi. Onyң alғy sөzin Vengrııa Prezıdenti Arpad Gents jazғan.8 jyl bұryn (2001) Қostanaı қalasyndaғy Oktıabrdiң 50 jyldyғy kөshesine Alash қozғalysynyң қaıratkeri, jazýshy, aқyn, dramatýrg, jýrnalıst, 20-shy ғasyrdyң bas kezindegi қazaқ mәdenıeti men әdebıetiniң iri өkili Mirjaқyp Dýlatovtyң esimi berilip, eskertkish taқta ornatyldy.3 jyl bұryn (2006) Aқtөbe oblystyқ mәslıhatynyң 25-shi sessııasynda «Aқtөbe oblysyna eңbek siңirgen қaıratker» ataғy bekitildi. Arnaıy komıssııanyң sheshimi boıynsha bұl ataқ jyl saıyn Aқtөbe oblysynyң damýyna aıtýly үles қosқan үsh aқtөbelikke taғaıyndalady. Bұl ataққa jұrtshylyқ өkilderiniң, үkimettik ұıym өkilderiniң, t.b. kandıdatýralary ұsynylady. Құrmetti ataққa laıyқty kandıdattardyң alғashқylary - Reseı batyry, ұshқysh-ғaryshker, aқtөbelik ıÝrıı Lonchakov, eңbek siңirgen қaıratker, ardager Sapar Saғyntaev jәne nemis ұlttyқ-mәdenı ortalyғynyң jetekshisi Valter Memle dep tanyldy.ESІMDER60 jyl bұryn (1949) sýretshi, Қazaқstan Respýblıkasy Sýretshiler odaғynyң mүshesi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen өner қaıratkeri BAITENOV Mәjıt Sadyқұly dүnıege keldi. Almaty kөrkemsýret ýchılışesin, Қaraғandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Ol birқatar halyқaralyқ, bүkilodaқtyқ, respýblıkalyқ kөrmelerge қatysқan. Onyң týyndylary Ә.Қasteev atyndaғy, J.Shardenov atyndaғy kөrkemsýret mұrajaılarynda, Astanadaғy, Қaraғandydaғy, Pavlodardaғy Mәdenıet mınıstrliginiң kөrme dırektsııasynda saқtaýly. M.Baıtenov tarıhty, tүrki halқynyң salt-dәstүrinen habardarlyғynyң arқasynda өziniң týyndylarynda sol derekterdi keңinen қoldanady. Mysaly, onyң kөptegen kartınalarynda Tamғaly tastaғy bұқanyң sýreti salynғan. Sondaı-aқ қylқalam sheberi aýyl taқyrybynda jıi қozғaıdy. Alaıda onyң shyғarmashylyғynyң bir ereksheligi ol өz keskindemelerin avangardtyқ, abstraktili stılde salady.55 jyl bұryn (1954) Қaraғandy memlekettik medıtsına akademııasynyң rektory, medıtsına ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ ғylym akademııasynyң akademıgi ҚҰLMAҒAMBETOV Іlııas Raıhanұly dүnıege keldi. Қaraғandy қalasynda týғan. Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtyn, KSRO Densaýlyқ saқtaý mınıstrligi Transplantologııa jәne jasandy organdar ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң aspırantýrasyn, KSRO Medıtsına ғylymdary akademııasy A.Vıshnevskıı atyndaғy Hırýrgııa ınstıtýtynyң doktorantýrasyn bitirgen. 1988-2001 jyldary Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtynyң kýrs jetekshisi, kafedra meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. Қazirgi қyzmetinde 2001 jyldan bastap isteıdi. Ғalymnyң 150-den astam ғylymı jarııalanymy, onyң ishinde 6 monografııasy jaryқ kөrgen.