QazAqparat-Anons: Maýsymnyń 16-sy men 20-sy aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

PARLAMENT

Maýsymnyń 16-sy kúni saǵat 10.00-de Parlament Májilisiniń jalpy otyrysy ótedi.

Maýsymnyń 17-si kúni QR Parlamentiniń jalpy otyrysy ótedi.

ÚKІMET

Maýsymnyń 16-sy kúni QR Bilim jáne ǵylym mınıstri J.Túımebaevtyń qatysýymen Dıplomat qonaqúıinde «Tehnıkalyq jáne kásibı bilim berý úshin ınjener-pedagog kadrlaryn daıarlaý» taqyrybynda halyqaralyq konferentsııa ótedi.

Maýsymnyń 16-sy kúni «Nur Otan» HDP Saıası keńes komıtetiniń otyrysy ótedi.

Maýsymnyń 17-si kúni saǵat 15.00-de «BNews.kz» stýdııasynda QR Munaı jáne gaz vıtse-mınıstri Áset Maǵaýovtyń qatysýymen «Qazaqstandaǵy munaıhımııa ónerkásibiniń damýy» atty taqyrypta www.bnews.kz portalynda online-konferentsııa ótedi.

Maýsymnyń 19-25-i aralyǵynda QR Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi «Batys Eýropa - Batys Qytaı» tranzıttik dálizine arnalǵan baspasóz-týryn ótkizedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

Maýsymnyń 14-i men 18-i aralyǵynda shtab páteri Er-Rııadta ornalasqan Shyǵanaq arab memleketteri yntymaqtastyq keńesiniń bas hatshysy Arhman al-Atyıa Astanaǵa keledi.

Maýsymnyń 15-i men 17-si aralyǵynda Londonda «Qazaqstan: damýdyń jańa belesteri» atty V forým ótedi.

Maýsymnyń 16-sy kúni «Tegran-Almaty-Tegran» baǵytyndaǵy tikeleı áýe baılanysynyń ashylýy bolady.

QOǴAM

Maýsymnyń 1-inen bastap elimizde jyl saıynǵy «Skýter» sharasy bastalyp, ol shomylý maýsymy aıaqtalǵanǵa deıin jalǵasady.

Maýsymnyń 1-inen bastap «Qazkommertsbank» AQ memlekettik baǵdarlama boıynsha "Samuryq-Qazyna" ulttyq ál-aýqat qory esebinen ıpotekalyq nesıeleýdi qaıta qarjylandyrýdy jańǵyrtady.

SPORT

Maýsymnyń 11-i men shildeniń 11-i aralyǵynda Ońtústik Afrıka Respýblıkasynda fýtboldan Álem chempıonaty ótýde.

Maýsymnyń 12-17-si aralyǵynda Taraz qalasynda fýtbolshy ári jattyqtyrýshy Anton Shohty eske alýǵa arnalǵan halyqaralyq týrnır ótedi.

ASTANA

Maýsymnyń 16-sy kúni Qazaq Ulttyq óner ýnıversıtetinde «Prezıdent jáne jastar» atty fotokórme ótedi.

Maýsymnyń 16-sy kúni Astanadaǵy «Báıterek» medıa-ortalyǵynda «Astana qalasyndaǵy 2010 jylǵy UBT qorytyndylary» atty taqyrypta baspasóz konferentsııasy ótedi.

Maýsymnyń 16-sy kúni Astanadaǵy dermotologııa ortalyǵynda medıtsına qyzmetkerleri kúni atalyp ótiledi.

Maýsymnyń 14-i men 19-y aralyǵynda QR Prezıdenttiń mádenıet ortalyǵynda kitap kórmesi ótedi.

Maýsymnyń 14-19-y aralyǵynda QR Prezıdenttiń mádenıet ortalyǵynda sondaı-aq «Túrk álemi» taqyrybynda kórme ótedi.

ALMATY

Maýsymnyń 16-sy kúni Almatyda BTA bankiniń «Jol kartasy 2020» taqyrybyndaǵy baspasóz konferentsııasy ótedi.

Maýsymnyń 16-sy kúni Almatyda Qazaqstan Jazýshylar odaǵy «Bizdiń Baýyrjan Momyshuly» fılmine arnalǵan baspasóz máslıhatyn ótkizedi.

Maýsymnyń 16-sy kúni Almatyda balalarǵa arnalǵan «Balalarǵa kúlki

syıla» atty aktsııa ótedi.

Maýsymnyń 14-i -18-i aralyǵynda Dırektorlar ınstıtýty «Menedjmenttiń» avtorlyq semınaryn ótkizedi.

MAÝSYMNYŃ 16-Y, SÁRSENBІ

Dýan-ý tsze (Aıdahar-qaıyqtardyń merekesi). Bul Qytaıdyń mańyzdy dástúrli úsh merekelerdiń biri. Bul kúndi taǵyda eki bestik merekesi, Dýan-ıan, Aqyn kúni dep te ataıdy. Mereke aı kúntizbesi boıynsha besinshi aıdyń besinshi kúnine keledi.

Keń taralǵan pikirler boıynsha, bul merekeniń paıda bolý sebebi ejelgi qytaıdaǵy aqyn-patrıot Tsıýı ıÝane atymen baılanysty.

Qazirgi kezde Dýan-ý tsze merekesi memlekettik demalys kúnderi bolyp tabylady (demalys kúnder úsh kúnge sozylady).

Vetnamda Tet Doan Ngo merekesi. Halyqtardyń senimi boıynsha adamdarǵa aýrý jáne syrqat týǵyzatyn qurttar adam denesinde bolady. Bul qurttar aı kúntizbesi boıynsha besinshi aıdyń besinshi kúninde álsiz bolady eken, sondyqtan dástúr boıynsha vetnamdyqtar jyl saıyn bul kúni Tet Doan Ngo merekesin atap ótedi.

Bul kúni tańertengi astyń ornyna erekshe rynoýnep taǵamyn jeıdi. Bul taǵamdy qaınatylǵan qara jáne aqshyl-sary tústi kúrishten jáne jemisterden ázirleıdi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Máskeý jáne Búkil Rýs patrıarhy II Aleksıı (1929-2008) Elbasy N.Nazarbaevtyń shaqyrýymen Qazaqstan Respýblıkasyna sapary bolyp ótti.

10 jyl buryn (2000) Astanaǵa «Qalalar - beıbitshilik úshin» ıÝNESKO syılyǵynyń sertıfıkaty tabys etildi.

1 jyl buryn (2009) qazaqstannyń tanymal jazýshysy, pýblıtsıst jáne aýdarmashy Gerold Belgerdiń qazirgi qoǵamnyń kókeıtesti máselelerin kóteretin «Qazaq sózi: tańdaýly» («Kazahskoe slovo: ızbrannoe») atty jańa kitaby jaryq kórdi.

G.Belgerdiń qolynan kóptegen maqalalar jáne 30-dan astam kitaptar jazylǵan. Jazýshy qazaq, nemis jáne orys mádenıetteriniń salasynda qyzmet atqaryp, qazaq tilin jetik meńgerip, erkin sóıleıdi. Prezıdenttik beıbitshilik jáne rýhanı kelisim syılyǵynyń laýreaty, «Parasat» ordenimen marapattalǵan. Avtor óziniń shyǵarmalarynda qazirgi Qazaqstan ómiriniń kókeıkesti suraqtaryn kótergen.

Kitapqa «Tuıyq sý», «Razlad» degen eki romany jáne «Volnye strokı» degen úsh essesi engen.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-2008) jazýshy, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen muǵalimi ORAZALIN Kámen dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Abaı aýdanynda týǵan. Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.

Alǵashqy óleńderi 1938 jyldan bastap jarııalandy. Onyń Uly Otan soǵysy týraly «Jeksen» povesi men tyń ıgerý taqyrybyna jazylǵan «Aqjazyq», ujymdastyrý kezeńi sýrettelgen «Kóktem salqyny» jáne «Abaıdan soń» romandary, M.Áýezov ómirine arnalǵan «Sahara shymyldyǵy» pesasy bar.

2-dárejeli Otan soǵysy, 3-dárejeli Dańq, «Parasat» ordenderimen jáne medaldarmen, Qazaqstan Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1950) jazýshy, Halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń laýreaty ÁShІMHANULY Dıdahmet dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy Qatonqaraǵaı aýdanynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

«Qazaqstan pıoneri» (qazirgi «Ulan»), «Qazaq ádebıeti» gazetterinde bólim meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1992-1994 jyldary - halyqaralyq «Zaman-Qazaqstan» gazetinde bólim meńgerýshisi jáne gazet redaktorynyń orynbasary. 1994-2003 jyldary - elaralyq «Túrkistan» gazetiniń birinshi orynbasary. 2003-2006 jyldary - «Alash» baspasynyń dırektory. 2003-2006 jyldary - «El-shejire» qoǵamdyq qorynyń prezıdenti. 2006 jyldan - «Orhon» baspasynyń dırektory.

«Aqqabanyń tolqyny», «On birinshi kúz», «Kamennaıa lad», «Jer ańsaǵan sary atan», «Samyrsyn sazy» áńgimeler men povester jınaqtarynyń avtory. Jeke shyǵarmalary ózbek, qyrǵyz, qytaı, mońǵol, orys, ýkraın, marı tilderine aýdarylǵan. A.Kýrchatkın, T.Mınýlmen, A.Ashırov, H.Abdýlın, P.Pýrzveý shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdarǵan.

45 jyl buryn (1965) «Kaspıı» Áleýmettik óndiristik korporatsııasynyń basqarma tóraǵasy NURǴALIEV Asqar Qaıyrtaıuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaq KSR Ǵylym Akademııasy Ekonomıka ınstıtýtynyń ekonomısi, «Medeý bank», «Kazkommertsbank» basqarma tóraǵalarynynyń orynbasary, «Fınıst bank» Máskeý bólimshesiniń dırektory, «Mýnıtsıpalnyı» banki basqarmasynyń tóraǵasy, «Kazahgaz» Taý-ken hımııalyq kombınatynyń vıtse-prezıdenti, «Kazahoıl» Ulttyq munaı-gaz kompanııasynyń vıtse-prezıdenti, «Kazahgaz» AQ-nyń prezıdenti, Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2010 jylǵy mamyrdyń 18-nen.

MAÝSYMNYŃ 17-І, BEISENBІ

Raǵaıyp túni - Muhammed paıǵambardyń ata-anasynyń úılengen kúni (Musylman meıramy).

Raǵaıyp túni - Radjab aıynyń beısenbiden jumaǵa qaraǵan birinshi túni. Raǵaıyp arab tilinen aýdarǵanda «arman, nıet» degen maǵynany bildiredi. Bul túni Muhammed paıǵambardyń ata-anasy Ábdýlla men Ámına nekelerin qıdy. Ańyz boıynsha osy ýaqytta jerge bir top perishteler túsip, Abdollanyń paıǵambarlyq qasıeti ulyna darydy. Bul túni barsha musylmandar kóp duǵa oqyp, oraza tutý kerek. sonda Bul túni oqylǵan namaz úshin, oraza ustaǵan úshin, sadaqa bergen úshin Alla Taǵala óziniń saýabyn raqym etedi.

Dúnıejúzilik shóleıttený men qýańshylyqqa qarsy kúres kúni. 1995 jylǵy qańtardyń 30-da BUU-nyń Bas Assambleıasy Birikken Ulttar Uıymynyń 1994 jylǵy maýsymnyń 17-degi Shóleıttenýge qarsy kúres jónindegi konventsııasynyń qabyldanýyna baılanysty maýsymnyń 17-sin Dúnıejúzilik shóleıttený men qýańshylyqqa qarsy kúres kúni dep jarııalady.

Shóleıttený - qorshaǵan ortanyń álem boıynsha asa qaýipti kúıreý úderisteriniń biri. BUU-nyń Qorshaǵan orta boıynsha baǵdarlamasy málimetterine saı, planetamyzdaǵy qurlyqtyń tórtten biri shól dalaǵa aınalý qaýpinde eken.

Qýańshylyq shóleıttenýge uryndyrýy múmkin, biraq basty kiná, ádette, adamnyń is-áreketi bolyp shyǵady - egistik jerlerdi shekten tys óńdeý, maldy beı-bereket jaıa berý, ormandardy kesip qurtý men nátıjesiz sýlandyrý.

BUU BA-nyń qarary barlyq memleketterge Dúnıejúzilik shóleıttený men qýańshylyqqa qarsy kúres kúnin shóleıttenýmen jáne qýańshylyqtyń zardaptarymen kúrestegi halyqaralyq yntymaqtastyqqa qatysty konferentsııalardyń, «dóńgelek ústel» májilisteriniń, semınarlar men kórmelerdiń qujattyq materıaldary men uıymdastyrý máselelerin jarııalaý jáne taratý arqyly qoǵamnyń habardarlyǵyn arttyrýǵa arnaýdy usynady.

OQIǴALAR

12 jyl buryn (1998) Ońtústik Qazaqstan oblystyq fılarmonııa úıi aldynda Shámshi Qaldaıaqov (1930-1992) eskertkishiniń ashylý saltanaty boldy.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasy Týrızm jáne sport mınıstrliginde koreıalyq halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi «KOICA» agenttigi Qazaqstanda týrıstik klasterdi damytý jobasyn tanystyrdy.

Jobada Qyzylorda oblysy Baıqońyr qalasynda ǵaryshtyq týrızmdi damytý, Qambash kólinde kýrorttyq aımaq salý, Qorqyt Ata memorıaldyq kesheninde etnokýrort salý, sondaı-aq Atyraý oblysynda «Saraıshyq» kerýen saraıy - týrıstik ortalyǵyn qalyptastyrý kózdelgen. Joba 2011-2020 jyldarǵa eseptelgen.

1 jyl buryn (2009) Almatyda Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti jáne Bolgarııanyń Plovdıv qalasynyń Agrarlyq ýnıversıteti aralyǵynda stýdent halyqaralyq aıyrbastaý týraly kelisimge qol qoıdy.

ESІMDER

65 jyl buryn (1945) tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylymdar Akademııasynyń akademıgi MÁDIEV Óskenbaı Qabylbekuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Arys qalasynda týǵan. Jambyl tehnologııalyq jeńil jáne tamaq ónerkásibi ınstıtýtyn bitirgen.

Jambyl tehnologııalyq jeńil jáne tamaq ónerkásibi ınstıtýtynda, Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetinde, Taraz memlekettik ýnıversıtetinde ǵylymı-pedagogıkalyq jáne basshylyq qyzmetter atqarǵan. 2003 jyldan - Almaty ekonomıka jáne statıstıka akademııasynyń Taraz qalasyndaǵy ókildiginiń dırektory.

Mádıev teri óndeý protsesinde qoldanylatyn alıýmınıı, tsırkonıı jáne tıtan qosyndysy negizinde jańa ılegishter sınteziniń teorııalyq negizderin jasaıtyn jańa baǵyt ashty. Bul jumystarynyń nátıjesinde óndirilgen ónimniń túr-túrin kóbeıtý jáne sapasyn arttyrý, teri óńdeý fabrıkalarynda ekologııalyq jaǵynan zııandy hrom qosyndylaryn qoldanýdy azaıtýǵa nemese tolyǵymen aýystyrýǵa múmkindik beretin jańa keshendi mıneraldyq ılegishter shyǵardy. Qorshaǵan ortaǵa zııansyz dıammonıı fosfatpen mal terisin búlinýden saqtaýdyń teorııalyq negizin salyp, praktıkalyq ádisterin engizdi. Mádıevtiń praktıkalyq usynystary men túrli ádistemeleri Kazaqstan men TMD elderindegi teri óńdeý fabrıkalarynda keńinen qoldanys tapty.

Ol 16 avtorlyq kýáliktiń, 4 monografııa, 150-den astam ǵylymı eńbekterdiń avtory.

MAÝSYMNYŃ 18-І, JUMA

Ázirbaıjanda adam quqyǵy kúni. Ázirbaıjan Prezıdenti Ilham Álıevtiń 2007 jylǵy maýsymnyń 18-degi Qaýlysyna sáıkes jyl saıyn atap ótedi.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Ákimshilik rásimderdi jetildirý máseleleri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» sapaly memlekettik qyzmet usynýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan Zańǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Memlekettik josparlaý júıesi týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Oralda b.e.d. VІ-ІІ ǵasyrlardaǵy arheologııalyq qazbalar tabyldy. Tabylǵan turmys tirshilik zattary jáne áshekeı buıymdardy baǵalaý úshin Reseıdiń jáne Germanııanyń ǵalymdary shaqyrtylǵan. Ǵalymdar bul qazbalardyń tarıhı mańyzdylyǵy zor ekenin baǵalap, olardy halyqaralyq tizimge enetinin habarlady.

ESІMDER

110 jyl buryn (1900-1984) sýretshi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri ANTOŞENKO-OLENEV Valentın Iosıfovıch dúnıege keldi.

Ýkraınanyń Poltava oblysynda týǵan. Máskeýdegi joǵarǵy tehnıkalyq kórkemsýret sheberhanasynda oqyǵan.

«Sovetskaıa step», «Eńbekshi qazaq», «Jarshy», «Áıel teńdigi» gazet-jýrnaldar redaktsııalarynda jumys istegen.

Tarıhı taqyrypqa jazylǵan «Ákelerimizdiń jastyq shaǵy», «Qamyǵý», «Bostandyq jáne ólim» grafıkalary, «І.Jansúgirov», «P.Pıkasso», «O.Renýar», «Y.Jaqaev», «A-H.ıArmuhamedov», taǵy basqa psıhologııalyq portretteri jáne zamandastar ómirinen alynǵan romantıkalyq sıpattaǵy «Jarqyraıdy jańa qurylys ottary», «Mazar», «Qonaqqa barý» lınogravıýralyq shyǵarmalary bar. Shyǵys taqyrybyna arnalǵan «Hıýa», «Aqyndar» toptamalary bar.

95 jyl buryn (1915-2007) jazýshy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty SERGEEV Aleksandr Nıkolaevıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Reseıdiń Týla qalasynda týǵan. Almaty joǵary partııa mektebin, Máskeý joǵary partııa mektebin bitirgen.

Qaraǵandy oblystyq radıokomıtetiniń bas redaktory, «Sotsıalıstıcheskaıa Karaganda» oblystyq gazeti bas redaktorynyń orynbasary, «Kazahstanskaıa pravda» respýblıkalyq gazeti redaktorynyń birinshi orynbasary, «Sovetskıı patrıot» gazetiniń Qazaqstan men Qyrǵyzstan boıynsha menshikti tilshisi, «Ara» - «Shmel» jýrnaly redaktorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.

«Pastyr ponevole», «Opasnoe zadanıe», «Synovıa vozvraşaıýtsıa», «Zvezdnoe nebo Talgata» áńgimeler, povesteriniń, «Peterbýrgskıı posol», «Iskýplenıe» romandarynyń avtory.

Kóptegen shyǵarmalary qazaq tiline aýdarylǵan. Orys tiline qazaq jáne uıǵyr jazýshylarynyń shyǵarmalaryn tárjimálaǵan.

Otan soǵysy ordenimen, medaldarmen, Qazaqstan Joǵarǵy Keńesiniń gramotasymen marapattalǵan.

105 jyl buryn (1905-1989) keńes shyǵystanýshysy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Tájik KSR Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi, Tájik KSR-iniń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri BRAGINSKII Iosıf Samýılovıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Kıev qalasynda týǵan. Máskeý Shyǵystaný ınstıtýtyn bitirgen.

KSRO Ǵylym Akademııasynyń Shyǵystaný ınstıtýtynda, Dúnıejúzilik ádebıet ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, «Azııa jáne Afrıka halyqtary» jýrnalynyń bas redaktory bolǵan.

Negizgi eńbekteri Orta Azııa halyqtary ádebıetiniń tarıhı jáne teorııalyq máselelerin, Shyǵys pen Batys ádebıetiniń ózara baılanysyn, parsy-tájik ádebıetiniń klassıkteri Rýdakı, Fırdoýsı, Hafız, Jámı eńbekterin, tájik keńes ádebıetin zertteýge arnalǵan.

«Sadrıddın Aını», «12 mınıatıýr», «Issledovanııa po tadjıkskoı kýltýre», «Iranskoe lıteratýrnoe nasledıe» atty kitaptardyń avtory.

MAÝSYMNYŃ 19-Y, SENBІ

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Beıjiń qalasynda maýsymnyń 19-26 aralyǵynda Abaı kúnderi ótti.

3 jyl buryn (2007) Almatyda tuńǵysh ret qart adamdarǵa arnalǵan «Úshinshi urpaq mektebi» ashyldy. Joba qalalyq ákimshiliktiń ishki saıasat departamentiniń qoldaýymen jumys isteı bastady.

Mektep zeınetkerlerge arnalǵan ekologııa jáne áleýmettik qamtamasyz etý salasyndaǵy, zańǵa súıengen saýattylyqty joǵarlatý, ózderiniń densaýlyǵy týraly jańa bilimderdi alýǵa kómektesetin tegin kýrstardy ótkizedi.

«Úshinshi urpaq mektebiniń» ashylýy qart adamdardyń máselelerin kóterip ǵana qoımaı, olardy sheshýge baǵyttalǵan memleket tarapynan qarjylandyrylǵan alǵashqy is-áreket.

3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń Qaýlysymen Almatyda Dostyq úıinde «Dostyq úıi - Etnosaralyq qatynastardyń máselelerin zertteıtin ortalyǵy» respýblıkalyq memlekettik kásiporyn quryldy.

Ortalyqtyń basty maqsaty ultaralyq qatynastar salasyndaǵy negizgi máselelerdi anyqtaý, jurtshylyq pikiriniń júıeli barlaýyn ótkizý bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2007) qalalyq máslıhat sheshimimen Semıpalatınsk qalasy resmı túrde Semeı bolyp ózgertildi.

1 jyl buryn (2009) Óskemenniń Ablaketka taýynda Qazaqstannyń memlekettik týy ornatyldy. Elimizdiń basty memlekettik rámizderiniń biri - kólemi 6-da 12 metrlik tý teńiz deńgeıinen 522 metr bıiktikte ornatylǵan. Onyń qasyna úlken áriptermen jazylǵan «Qazaqstan» oryn alǵan.

ESІMDER

110 jyl buryn (1900-1938) memleket qaıratkeri, jazýshy JÚSІPBEKOV Hamza dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynyń Nura aýdanynyda týǵan. Marksızm-lenınızm kýrsyn bitirgen.

1920-1922 jyldary Omby, Aqmola gýbernııalarynda, Kókshetaý ýezinde jaýapty qyzmetter atqarǵan. 1922-1926 jyldary - BK(b)P Aqmola, Bókeı gýbernııalyq komıtetteriniń bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshysy. 1927-1932 jyldary - BK(b)P Qazaq ólkelik komıteti baqylaý komıssııasynyń alqa múshesi jáne jaýapty hatshysy. 1933-1937 jyldary - Qazaqstan kásipodaqtar keńesiniń tóraǵasy, Qazaq AKSR ádilet halyq komıssary, kommýnaldyq sharýashylyq halyq komıssarynyń orynbasary, Marksızm-lenınızm ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń qazaq bólimshesiniń aýdarmashysy, Qazaq memlekettik kórkem ádebıet baspasynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan.

1925-1937 jyldary merzimdik baspasózde ádebı-syn maqalalary, áńgimeleri, ocherkteri jarııalanǵan. «Qarsaqbaı» atty kitaby jaryq kórdi. N.Ostrovskııdiń «Qurysh qalaı shynyqty» romanyn qazaq tiline aýdarǵan.

H.Júsipbekov 1937 jyly kúzde «halyq jaýy» degen jalǵan aıyppen tutqyndalyp, atý jazasyna kesildi.

60 jyl buryn (1950) Almaty oblysynyń ákimi ÚMBETOV Serik Ábikenuly dúnıege keldi.

Almaty oblysynyń Jambyl aýdanynda týǵan. Almaty mal dárigerlik ınstıtýtyn bitirgen.

Kúrti aýdanyndaǵy «Jeltorańǵy» keńsharynyń dırektory, Kegen aýdandyq agroónerkásip birlestiginiń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 1992-1999 jyldary - Kúrti aýdanynyń ákimi, Almaty oblysy ákiminiń orynbasary, birinshi orynbasary, ákimi. 1999-2005 jyldary - Jambyl oblysynyń ákimi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyq mınıstri. Qazirgi qyzmetinde - 2005 jyldan.

«Parasat» ordenimen marapattalǵan. Jambyl oblysynyń Qurmetti azamaty.

MAÝSYMNYŃ 20-Y, JEKSENBІ

Medıtsına qyzmetkeri kúni. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2003 jylǵy qarashanyń 15-indegi Jarlyǵyna sáıkes jyl saıyn maýsym aıynyń úshinshi jeksenbisinde atap ótiledi.

Dúnıejúzilik bosqyndar kúni. BUU Bas Assambleıasy Dúnıejúzilik bosqyndar kúnin 2000 jyly jeltoqsannyń 4-de (№55/76 qararymen) jarııalaǵan. Maýsymnyń 20-da atap ótiledi.

Qararda atap kórsetilgendeı, bul sheshim Afrıka Birligi Uıymymen (ABU) kelisim boıynsha qabyldanǵan, óıtkeni osy kúni, 1969 jyldan bastap, Halyqaralyq afrıkalyq bosqyndar kúni atap ótilip keldi (2002 jyldan ABU Afrıkalyq odaqpen almastyryldy).

Bosqyndar quqyǵy 1951 jyly qabyldanǵan bosqyndar dárejesi týraly konventsııada aıqyndalǵan. Jyl saıyn BUU bosqyndar jónindegi Joǵarǵy komıssarynyń Basqarmasy Nansen Syılyǵynyń laýreatyn anyqtap, ol Dúnıejúzilik bosqyndar kúni tabys etiledi.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2000) Máskeý úkimeti men Astana ákimshiligi ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı sharalarǵa baılanysty kelisimge qol qoıdy. Kelisimde Astana qalasynda Máskeý saýda úıin ashý, jármeńkeler men kórmeler uıymdastyrý qarastyryldy.

5 jyl buryn (2005) Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııada «Qazaqstannyń án óneriniń ataqty sheberleri» atty ún taspanyń tusaý keser rásimi ótti.

Ún taspa «Asyl Mura» jobasy sheńberiniń aıasynda shyǵaryldy.

«Asyl Mura» - qazaq mýzykasynyń «altyn» qoryn qalpyna keltirýge jáne saqtap qalýǵa baǵyttalǵan kommertsııalyq emes gýmanıtarlyq joba. Onyń maqsaty - Qazaqstannyń ulttyq murasyn kópshilikke taratý.

1 jyl buryn (2009) Aqtóbede Keńes Odaǵynyń eki dúrkin batyry Talǵat Bıgeldınovqa arnalǵan eskertkish ashyldy.

Eskertkish - granıt postamentindegi qola músin Talǵat Begeldınov atyndaǵy Áskerı áýe qorǵanys kúshteri ınstıtýtynyń aýmaǵynda ornatylǵan. Eskertkishtiń avtory - Qazaqstan sýretshiler odaǵynyń múshesi Marat Ǵabdrahmanov.

ESІMDER

105 jyl buryn (1905-1983) hırýrg-onkolog, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen dárigeri YDYRYSOV Aqyram Sálimuly dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Atyraý oblysynyń Teńiz aýdanynda týǵan. Saratov medıtsınalyq ınstıtýtyn bitirgen.

1932-1957 jyldary Saratov oblysynda, Qyzylorda, Almaty qalalarynda dáriger bolǵan. 1957-1960 jyldary - Semeı medıtsına ınstıtýty jalpy hırýrgııa kafedrasynyń meńgerýshisi. 1960-1962 jyldary - I Respýblıkalyq aýrýhananyń bas dárigeri. 1962-1964 jyldary - Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty hırýrgııa klınıkasynyń meńgerýshisi. 1964-1983 jyldary Almaty memlekettik dárigerlerdiń bilimin jetildirý ınstıtýty onkologııa kafedrasynyń dotsenti, meńgerýshisi bolǵan.

Ysqaqov týberkýlez perıtonıti men alapes asqynýlaryn emdeý ádisterin usyndy.

2-shi dárejeli Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz, «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

95 jyl buryn (1915-1986) akter, Qazaqstannyń halyq ártisi BAQIEV Maqpır Qurbanuly dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Almaty qalasynda týǵan.

Uıǵyr mýzykalyq drama teatrynyń (Uıǵyr mýzykalyq komedııa teatry) akteri.

Teatr sahnasynda Hamra (D.Asımov pen A.Sadyrovtyń «Anarhanynda»), Qozy (Ǵ.Músirepovtiń «Qozy Kórpesh - Baıan sulýynda») Ǵarıp (I.Sattarov pen V.I.Dıakovtiń «Ǵarıp pen Sánáminde»), Tahır (S.Abdýllanyń «Tahır men Zýhrasynda»), Polat (Sh.Sálıevtiń «Otanǵa degen mahabbatynda») rólderin somdaǵan.

1981 jyly Uıǵyr mýzykalyq komedııa teatry quramynda Máskeý qalasynda óner kórsetti.

2-dárejeli Otan soǵysy ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.