QazAqparat-Anons: mamyrdyń 29-y men 31-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMETMamyrdyң 29-ynda Premer-Mınıstrdiң orynbasary Serik Ahmetov Shyғys Қazaқstanғa jұmys babyndaғy saparmen barady. Vıtse-premer Өskemende өtetin өnerkәsipshilerdiң respýblıkalyқ forýmyna қatysady. S.Ahmetovpen birge forýmғa ındýstrııa jәne saýda, energetıka jәne mıneraldyқ resýrstar vıtse-mınıstrleri, sondaı-aқ elimizdiң barlyқ өңiriniң өnerkәsipshileri қatysady. Mamyrdyң 29-ynda Қarjy mınıstrliginde Eýrazııa elderi salyқ sarapshylarynyң V semınary өtedi. PARLAMENTMamyrdyң 27-29-y kүnderi Қazaқstan Respýblıkasy Parlamentiniң Mәjilisi elimizdiң Қarjy mınıstrligimen jәne Halyқaralyқ Salyқ jәne Investıtsııa Ortalyғymen (HSIO) birlesip, Eýrazııa memleketteriniң fıskaldyқ sarapshylaryna arnalғan besinshi Jyl saıynғy semınaryn өtkizedi. Semınar үkimettik, parlamenttik, ғylymı sarapshylarmen birge Қazaқstannyң, Reseıdiң, Ýkraınanyң, Әzirbaıjannyң, Tүrkimenstannyң jәne Armenııanyң өnerkәsip salasyndaғy salyқ jәne ekonomıka mәseleleri jөnindegi sarapshylarynyң da basyn қosady. Semınarғa sondaı-aқ Eýrazııalyқ ekonomıkalyқ odaқtyң өkilderi de қatysady. Sheteldik sarapshylardyң құramyna Maastrıh ýnıversıtetiniң professory Sıdjbern Knossen kiredi. ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEMMamyrdyң 29-30-y kүnderi Dýshanbede «Eýroodaқ үshtigi - Ortalyқ Azııa elderi» formatyndaғy Syrtқy ister mınıstrleriniң kezdesýi өtedi.Oғan ҚR Syrtқy ister mınıstri Marat Tәjın қatysady. ҚOҒAMElimizde 2009 jylғy aқpannyң 17-si men shildeniң 1-i aralyғynda shaғyn jәne orta kәsipkerlik sýbektilerin tekserýge moratorıı jarııalandy.ASTANAMamyrdyң 29-ynda Astanadaғy ҚR Prezıdenttik mәdenıet ortalyғynda «Meniң otbasym» atty balalar sýretteriniң kөrmesiniң ashylý saltanaty өtedi. Bұl shara Balalardy қorғaýdyң halyқaralyқ kүniniң 60 jyldyғyna oraılastyrylyp otyr. Sharanyң ashylýyna ҚR Mәdenıet jәne aқparat mınıstrliginiң, Astana қalasy bilim departamentiniң, respýblıkalyқ BAҚ өkilderi, қala tұrғyndary men қonaқtary қatysady. Kөrme maýsymnyң 12-sine deıin jalғasady.Mamyrdyң 29-ynda Prezıdenttik mәdenıet ortalyғynda Ә.Қashaýbaev atyndaғy VII respýblıkalyқ konkýrstyң jabylý rәsimi өtedi. Mamyrdyң 29-ynda «Redısson» otelinde GE jәne «Samұryқ-Қazyna» kompanııalarynyң arasyndaғy kelisimge қol қoıylady. ALMATY Mamyrdyң 28-i men maýsymnyң 1-i aralyғynda Almatyda HI «Boztorғaı» balalar shyғarmashylyғynyң halyқaralyқ konkýrsy өtedi. Konkýrs jyldaғydaı Almaty қalasynyң Ortalyқ demalys saıabaғyndaғy ashyқ alaңda bolady. Bıylғy jyly sharaғa barlyқ aımaқtardan jәne Қyrғyzstan, Өzbekstan, Reseı, Lıtva, Қytaı, Bolgarııa elderinen shamamen 700 jas әnshiler, bıshiler, halyқtyқ әnderdi oryndaýshylar қatysady.Mamyrdyң 29-30-y kүnderi Ғ.Mүsirepov atyndaғy Қazaқ memlekettik akademııalyқ balalar men jasөspirimder teatrynda «Kishkentaı үıdiң үlken құpııalary» atty jaңa қoıylymnyң premerasy өtedi.Mamyrdyң 29-ynda Қazaқstannyң Strategııalyқ zertteýler ınstıtýtynda «Memleket tұtastyғy» taқyrybyna arnalғan «Amanat» zııatkerlik pikirtalas klýbynyң otyrysy өtedi. Mamyrdyң 29-ynda Almaty әkimdiginde Қazaқstan halқy Assambleıasy tөraғasynyң orynbasary E.Toғjanovpen keңes өtedi. Mamyrdyң 30-y kүni Almatydaғy Abaı alaңynda tұңғysh ret «Қymyzmұryndyқ» halyқtyқ festıvali өtediMamyrdyң 31-inde Almatyda «Jas Otan» arýy» baıқaýy өtedi. Ony ұıymdastyrýshylar ? «Nұr Otan» HDP қalalyқ fılıaly janyndaғy «Jas Otan» Jastar қanaty. Oғan қatysýғa қaladaғy iri JOO arýlar baıқaýynyң jeңimpazdary shaқyryldy. Ұıymdastyrýshylar eң үzdikter irikteletinine senimdi. Boıjetkender bilimi, eptiligi, til tabysқyshtyғy, shyғarmashylyғy jaғynan saıysқa tүsedi.AIMAҚMAҢҒYSTAÝ OBLYSYMaңғystaý oblysynda mamyr aıynyң 27-si men 30-y aralyғynda «Keden kelbeti aıқyn» respýblıkalyқ aktsııasy өtkizilmek. ҚR Kedendik baқylaý komıteti baspasөz hatshysynyң oblysқa kelýine baılanysty өtetin jýrnalıstik desantқa respýblıkalyқ, aımaқtyқ deңgeıdegi barlyқ BAҚ өkilderi қatyspaқ. Kelgen қonaқtar, jýrnalıster қaýymy oblystaғy sapary kezinde «Aқtaý ? TsTO», «Morport», «Energetıcheskıı», «Әýejaı-Aқtaý» keden beketterine, kınologııa pıtomnıgine baryp, olardyң қyzmetimen tanyspaқ. Sondaı-aқ teңiz portyna ekskýrsııaғa shyғyp, oblystyқ Kedendik baқylaý departamentiniң jaңadan salynyp jatқan әkimshilik ғımaratynyң құrylysyn baryp kөrmek.SEMEI Semeıde tatar өneriniң H halyқaralyқ festıval-baıқaýy өtedi. Sondaı-aқ onyң aıasynda «Tүrki tatarlary bүgingi әlemde: өtkeni, қazirgi jaı-kүıi, damý joldary» taқyrybynda ғylymı-tәjirıbelik konferentsııa josparlanyp otyr. Tatar festıvali mamyrdyң 29-ynda ashylyp, mamyrdyң 31-inde respýblıkalyқ sabantoı merekesimen aıaқtalady. -------------------------------------------------------------------------------------------------- ATAÝLY KҮNDER, ELEÝLІ OҚIҒALARMAMYRDYҢ 30-Y, SENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR414 jyl bұryn (1595) Tәýekel han V.Stepanov bastaғan orys elshiligin қabyldady.56 jyl bұryn (1953) «Dýdar-aı» operasy alғash ret Қazaқ akademııalyқ opera jәne balet teatrynda қoıyldy. Lıbrettosyn A.Hangeldın, mýzykasyn E.Brýsılovskıı jazғan, rejıseri ? Қ.Baıseıitov. Orys қyzy Marııam men қazaқ jigiti Dýman arasyndaғy nәzik mahabbat sezimi «Dýdar-aı» әni arқyly beriledi. Kompozıtor қazaқ, orys әn-kүıleriniң yrғaқtary men ıntonatsııalaryn keңinen paıdalana otyryp, eki halyққa tүsinikti, ortaқ mýzykalyқ tildi tabýғa talpynys jasaғan. Leıtomotıv retinde қoldanғan «Dýdar-aı», «O, sen keң dala», «Eh ty dolıa» әnderiniң tөңireginde өrbigen әýez, sazdar shyғarmanyң өn boıyna kөrik berip tұr. Operanyң premerasynda Dýman partııasyn Ә.Үmbetbaev, Marııa partııasyn E.Eponeshnıkova oryndaғan. 12 jyl bұryn (1997) Almatyda Әlibek Dinishev teatry ashyldy.6 jyl bұryn (2003) ҚR Prezıdenti Nұrsұltan Nazarbaev Sankt-Peterbor қalasynda қazaқtyң ұly aқyny Jambyl Jabaevtyң eskertkishin ashty. Bұl eskertkish ? Қazaқstan halқynyң Peterborғa jasaғan syıy.3 jyl bұryn (2006) Қazaқstan Respýblıkasy Pre¬zıdentiniң Mұraғatynda «Hasen Өzdenbaev: azamat, aýdarmashy, jýrnalıst. Estelikter jınaғy» kitabynyң tұsaýkeser rәsimi bolyp өtti. Belgili aýdarmashy, jýrnalıst Қazaқ KSR-iniң eңbek siңirgen mәdenıet қyzmetkeri Hasen Өzden¬baev 1937?1938 jyldardaғy stalındik zobalaңdy basynan өtkergen. Estelikter jınaғyna mұra¬ғatқa қabyldanғan қoljazba men қazaқtyң aıaýly ұldary S.Mәýlenovtiң, Ғ.Қaıyrbekovtiң әr jyldary baspasөz betterinde jarııalanғan maқalalary men zamandas inileri ? belgili abaı¬tanýshy ғalym J.Ysmaғұlov pen S. Әsipұlynyң estelikteri engizilgen.3 jyl bұryn (2006) Astanadaғy Pýshkın kөshesindegi 91-үıge, osynda 1998-2004 jyldar aralyғynda tұrғan belgili memleket jәne қoғam қaıratkeri Қarataı Tұrysovty mәңgi eske қaldyrý maқsatynda eskertkish taқta ornatyldy.ESІMDER95 jyl bұryn (1914-1986) aқyn, jyrshy, қazaқ aýyz әdebıetin jınaýshy JҮRGENBAEV Әbdildә dүnıege keldi. Қyzylorda oblysynyң Jalaғash aýdanynda týғan. 1938-1948 jyldary N.Bekejanovtyң kontserttik brıgadasynda өner kөrsetken. Aқyn әr jyldarda өtken respýblıkalyқ aқyndar aıtysyna қatysқan. Ә.Jүrgenbaevtan «Kөreғұly» dastanynyң kөne nұsқasy, «Қobylandy batyr», «Alpamys batyr» epostarynyң keıbir nұsқalary jazylyp alynғan. Ol halyқ mұralaryn jınaýғa қatysyp, Әdebıet jәne өner ınstıtýtyna «Baıbatsha», «Atymtaı Jomart», « Shәkir-Shәkirat», taғy basқa dastandaryn tapsyrғan. Shyғarmalary әr jyldary «Pernedegi termeler», «Aıtys» jınaқtarynda jaryқ kөrgen. Syr өңiriniң 20-dan astam әn-termesi Jүrgenovtyң oryndaýynda kүıtabaққa jazylyp, notaғa tүsirilgen. 70 jyl bұryn (1939-2006) ekonomıka ғylymynyң doktory, professor, Halyқaralyқ aқparattandyrý akademııasynyң akademıgi KENJEҒOZIN Marat Balғojaұly dүnıege keldi. Soltүstik Қazaқstan oblysynda týғan. G.Plehanov atyndaғy Mәskeý halyқ sharýashylyғy ınstıtýtyn jәne aspırantýrasyn bitirgen. Қazaқ KSR Memlekettik josparlaý komıteti janyndaғy Ekonomıka ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң aғa ınjener ekonomısi, aғa ғylymı қyzmetkeri қyzmetterin atқarғan. 1979-1985 jyldary ? KSRO Ortalyқ statıstıka basқarmasynyң Bүkilodaқtyқ esepti mehanızatsııalaý jәne sanaқ jұmystary memlekettik jobalaý tehnologııalyқ ınstıtýty Қazaқ fılıalynyң dırektory. 1994-1995 jyldary ? Қazaқ memlekettik agrarlyқ ýnıversıtetiniң prorektory. 1995-2006 jyldary Қazaқstan Respýblıkasy Bilim jәne ғylym mınıstrligi janyndaғy Ekonomıka ınstıtýtynyң dırektory bolғan. Ғalymnyң 300-den astam ғylymı jұmysy, onyң ishinde 22 monografııasy men kitaptary jaryқ kөrgen. «Құrmet» ordenimen marapattalғan.30 jyl bұryn (1979) Abaı atyndaғy Memlekettik akademııalyқ opera jәne balet teatrynyң dırıjeri, A.Pedrottı, Lovro fon Matachıch, N.Malko atyndaғy konkýrstardyң laýreaty BӨRІBAEV Alan Asқarұly dүnıege keldi. Almaty қalasynda týғan. K.Baıseıitova atyndaғy Mýzyka kolledjin, Vena mýzyka jәne sahna өneri ýnıversıtetin, Құrmanғazy atyndaғy Қazaқ ұlttyқ konservatorııasyn bitirgen. MAMYRDYҢ 31-І, JEKSENBІSaıası қýғyn-sүrgin құrbandaryn eske alý kүni. Elbasynyң Jarlyғymen қoғamdyқ kelisim jәne saıası қýғyn-sүrgin құrbandaryn eske alý jyly bolyp atalғan 1997 jyldan bastap atap өtiledi. Қazaқstan aımaғynda Keңes bıliginiң 11 lageri bolғan. Osy kүni 1931-33 jyldarda 2 mıllıondaı қazaқtyң өmirin қıyp ketken asharshylyқ құrbandaryna da aza tұtylady.Dүnıejүzilik temeki tartýғa қarsylyқ kүni. Dүnıejүzilik densaýlyқ saқtaý ұıymynyң bastamasy boıynsha atap өtiledi.Oңtүstik Afrıka Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy ? Respýblıka kүni. 1961 jyly osy kүni Oңtүstik Afrıka Respýblıkasy tәýelsizdigin aldy.Hımık kүni. Atalғan mereke jyl saıyn mamyr aıynyң soңғy jeksenbisinde Reseı men Belarýs memleketinde atap өtiledi. KSRO Joғarғy Keңesi Tөralқasynyң 1980 jylғy қazannyң 1-indegi «Merekeler jәne ataýly kүnder týraly» jәne 1988 jylғy қarashanyң 1-indegi «KSRO Merekeler jәne ataýly kүnder týraly zaңnamasyna өzgertýler engizý týraly» Jarlyғyna sәıkes toılanady.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR13 jyl bұryn (1996) Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Ә.Nazarbaevtyң Jarlyғymen «Қoғamdyқ birlestikter týraly» Zaң қabyldandy.7 jyl bұryn (2002) Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Nұrsұltan Nazarbaev saıası-қýғyn sүrgin құrbandaryna arnalғan eskertkishti ashty. Eskertkish XX ғasyrdyң 30-shy jyldarynda tұtқyndardy jappaı atý orny bolғan Jaңajol eldi-mekeninde ornatylғan. Jalpy 1930-1953 jyldary aralyғynda 40 mıllıonnan astam keңes azamattary repressııaғa ұshyraғan. Әsirese bұl zaңsyz jazalaýғa Keңes Odaғy құramynda bolғan barlyқ halyқtar men ұlttardyң betke ұstar ıntellıgentsııa өkilderi ұshyraғan. Osy kezeңde elimizdegi қazaқtardyң 40 paıyzy қaza tapқan. Al Қazaқstan aýmaғynda ornalasқan lagerlerge koreıler, polıaktar, Edil nemisteri, Қyrym tatarlary, Kavkaz halyқtary jәne basқa da ұlt өkilderi қonys aýdarylyp kelgen.150 jyl bұryn (1859) Londonda Bıg Ben saғaty jүrgizildi. Birikken Koroldik parlamenti mұnarasyndaғy bұl saғattyң dabylyn bүkil әlem estıdi. Bıg Ben - өz ýaқytynyң, eldegi gүldengen dәýiriniң sımvoly.ESІMDER85 jyl bұryn (1924) Қazaқstannyң eңbek siңirgen shahteri, Sotsıalıstik Eңbek Eri, «Shahter daңқy» ordeniniң tolyқ ıegeri, KSRO Memlekettik syılyғynyң laýreaty KÝRJEI Stanıslav Pavlovıch dүnıege keldi. Ýkraınada týғan. Қaraғandy taý-ken tehnıkýmyn, Tomsk polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. «Қaraғandy kөmir telimi» tresiniң telim bastyғy, shahtanyң taý-ken sheberi, «Severnyı» telimi bas ınjeneriniң orynbasary, Ertis kөmir telimi dırektsııasynyң bastyғy, «Bogatyr» teliminiң bastyғy қyzmetterin atқarғan. 1988 jyly zeınet demalysyna shyққan. Қazaқ KSR Joғarғy Keңesiniң 11-shi shaқyrylmyna depýtat bolyp saılanғan. 2 mәrte «Lenın», «Eңbek Қyzyl Tý», 2-shi dәrejeli «Dostyқ» ordenderimen, medaldarmen marapattalғan.