QazAqparat-Anons: Mamyrdyń 24-i men 30-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Mamyrdyń 24-inde «Redısson» otelinde qazaqstan-túrik bıznes-forýmy ótedi.

Mamyrdyń 24-inde Syrtqy ister mınıstrliginde EQYU-nyń Іs basyndaǵy tóraǵasy, Memlekettik hatshy -Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Prıdnestr problemasyn úılestirý delegatsııanyń basshylarymen kezdesedi.

Mamyrdyń 24-inde Bnews.kz portalynda «Elektrondyq satyp alý júıesiniń ózekti máseleleri» taqyrybyna arnalǵan onlaın-konferentsııa bolady.

Mamyrdyń 24-inde Syrtqy ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng bolady.

PARLAMENT

Mamyrdyń 24-inde Parlament Májilisinde «Memlekettik statıstıkany jetildirýdiń basty baǵyttary» degen taqyrypta Úkimet saǵaty ótedi. Úkimet saǵatynda atalǵan taqyryp boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Statıstıka agenttiginiń tóraǵasy Álıhan Smaıylov baıandama jasaıdy dep kútilýde. Sonymen qatar Statıstıka agenttiginiń tóraǵasy osy másele tóńireginde depýtattardyń suraqtaryna jaýap beretin bolady.

QOǴAM

Mamyrdyń 23-i men 26-sy aralyǵynda Túrkııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Abdolla Gúl Qazaqstanǵa sapar jasaıdy. Sapar sheńberinde Abdolla Gúl men Elbasy Nursultan Nazarbaevpen ekijaqty kelissózder ótkizedi dep kútilýde. Sondaı-aq, Túrik prezıdenti Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevpen jáne Májilis Tóraǵasy Oral Muhamedjanovpen kezdesedi. Sapar aıasynda birqatar ekijaqty qujattarǵa qol qoıylady. Odan keıin Abdolla Gúl Túrkistan qalasyna baryp, sondaǵy Qoja Ahmet ıAssaýı atyndaǵy Qazaq-Túrik halyqaralyq ýnıversıtetiniń oqytýshylar men stýdenttik quramymen kezdesedi dep kútilýde.

Mamyrdyń 26-29-y aralyǵynda Astanada «KADEX-2010» («Kazakhstan Defense Exposition») Qarý-jaraq, áskerı tehnıka men áskerı-tehnıkalyq múlik halyqaralyq kórmesi ótedi. Oǵan Qarýly Kúshterge qajet otandyq jáne sheteldik áskerı jáne arnaıy ónimder shyǵaratyn sheteldik kásiporyndar qatysqaly otyr.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

Mamyrdyń 27-28-inde Reseıdiń Podolsk qalasynda Jeńistiń 65 jyldyǵyna arnalǵan «Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan elderdegi izdeýshiler qozǵalysy» atty halyqaralyq konferentsııa bolady.

SPORT

Mamyrdyń 23-i men 31-i aralyǵynda elordada QR Sport jáne týrızm mınıstrligi, Azııa Boks konfederatsııasy jáne Qazaqstan Boks federatsııasynyń uıymdastyrýymen bokstan áıelder arasyndaǵy Azııa chemponaty ótedi. Týrnırge 20-dan astam eldiń bylǵary qolǵap sheberleri shaqyrylǵan. Sharshy alańdaǵy 11 salmaq sanatyndaǵy básekeler ASBC erejelerine sáıkes ári Azııa Boks konfederatsııasynyń tehnıkalyq resmı tulǵalarynyń qadaǵalaýymen ótedi.

ASTANA

Mamyrdyń 26-sy jáne 28-i aralyǵynda Astana qalasynda «Ramada Plaza» («Interkontınental») qonaqúıinde 13 Halyqaralyq mıkroqarjy konferentsııasy ótkiziledi. Oǵan álemniń 50 elinen 400-den asa ókil qatysady. Qatysýshylardyń qatarynda bedeldi halyqaralyq mıkroqarjy ınstıtýttarynyń ókilderi jáne mıkroqarjylandyrý salasynyń sarapshylar bar.

Mamyrdyń 24-inde «Nur Otan» partııasynyń ortalyq keńsesinde «Jas mıgranttarmen áleýmettik jumys salasyndaǵy tájirıbe almasý» degen taqyrypqa arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

Mamyrdyń 24-inde Prezıdenttiń mádenıet ortalyǵynda Mádenıet mınıstri M.Qul-Muhammedtiń qatysýymen Qurmanǵazy atyndaǵy VIII Respýblıkalyq halyq aspaptarynda oryndaýshylar baıqaýynyń ashylýyna arnalǵan brıfıng bolady.

Mamyrdyń 24-28-si aralyǵynda Astana qalasynda Qurmanǵazy atyndaǵy VIII Respýblıkalyq halyq aspaptarynda oryndaýshylar baıqaýy uıymdastyrylady.

Astanada mamyrdyń 26-sy men 29-y aralyǵynda alǵash ret qarý-jaraq jáne áskerı-tehnıkalyq múliktiń «KADEX-2010» atty І Halyqaralyq kórmesi ótedi.Kórme qarý-jaraq jáne áskerı tehnıka, ІT-tehnologııalar, baılanys, tyldyq múlikter, medıtsına, sondaı-aq ınfraqurylym men qurylys bólimderi boıynsha uıymdastyrylmaq. Oǵan 20-dan astam eldiń aldyńǵy qatarly kompanııalary qatysady dep kútilýde.

ALMATY

Mamyrdyń 20-25-i aralyǵynda Almatyda «Qazaqstandyq óner aptalyǵy» halyqaralyq kórme-konkýrsy ótedi. Atalǵan shara aıasynda fotoóner, keskindeme, músin, qoldanbaly óner, sýret salalary boıynsha konkýrstar, sheberlik synyptary men semınarlar, «dóńgelek ústel» májilisteri ótedi.

Mamyrdyń 24-de Almatydaǵy Respýblıka saraıynyń jóndeýge jabylýy qarsańynda maýsymdaǵy sońǵy kontsert ótedi.

Almatyda mamyr aıynyń 25-nen maýsym aıynyń 2-ne deıin 6-shy Halyqaralyq festıval-baıqaýy ótedi. Festıvaldiń maqsaty - balalar shyǵarmashylyq ujymdarynyń damýyn yntalandyrý, balalar ujymdary arasynda baılanystar ornatý.

AIMAQTAR

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

MAMYRDYŃ 24-І, DÚISENBІ

Eýropalyq saıabaqtar kúni. Eýropalyq ulttyq jáne tabıǵı saıabaqtar federatsııasy jarııalaǵan. Atalmysh eýropalyq uıym Eýropanyń 36 elindegi qorǵalatyn tabıǵı aımaqty biriktiredi. Eń alǵashqy ret 1999 jyly ótkizilgen bul kún endi búkil Eýropada jyl saıyn mamyrdyń 24-inde merekelenedi.

1909 jyldyń 24 mamyrynda Shvetsııada toǵyz Eýropalyq Ulttyq Saıabaqtyń birinshisi qurylýyna baılanysty mereke kúni tańdaldy. Búgin de Eýropalyq saıabaqtar kúni qorshalǵan jerdiń halyqaralyq yntymaqtastyqtyń sımvoly. Merekeniń paıda bolý sebebi Eýropa qoryqtarynyń jaǵdaıyn jaqsartý jáne olardyń jumysyna qoǵam qoldaýshylyǵyn kóterý boldy.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Elbasy N.Á.Nazarbevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik shekara jónindegi memlekettik komıtet qurý týraly» Jarlyǵy baspasózde jaryq kórdi.

5 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev qol qoıǵan «Sot saraptamasy týraly» Zańyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly», «Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart Uıymyna múshe memleketterdiń aýmaqtaryn jedel jabdyqtaý, áskerı ınfraqurylym obektilerin birlesip paıdalaný týraly kelisimdi bekitý týraly», «Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqtyń zańnamasy negizderiniń mártebesi, olardy ázirleý, qabyldaý jáne iske asyrý tártibi týraly shartty bekitý týraly» Zańdar basylym betterinde jarııalandy.

3 jyl buryn (2007) «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń ortalyq apparatynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qazaq tilinde basylyp shyqqan «Qazaqstan joly» atty kitabynyń tanystyrylymy bolyp ótti.

3 jyl buryn (2007) Profile books brıtan baspasy «V poıske Kazahstana - zemlıa, kotoraıa ızchezla» atty kitabyn satýǵa shyǵardy.

Bul Qazaqstan týraly Batystaǵy kólemi 320 bettik ádebı-áńgime janrynda jazylǵan birinshi avtorlyq týyndy.

Kitaptyń avtory batystaǵy tanymal jazýshy jáne jýrnalıst Krıstofer Robbıns.

Ulybrıtanııadan basqa, bul kitap 2008 jyldyń kókteminde belgili amerıkandyq «Atlas Býks» baspasynan da jaryq kórgen bolatyn. Sonymen qatar, brıtandyq baspa kitaptyń arnaıy veb-saıtyn (www.insearchofkazakhstan.co.uk) ashyp, ol jerden oqyrmandar tapsyrys berip jáne kitap pen onyń avtory týraly aqparat alatyn múmkindikter qarastyrǵan.

3 jyl buryn (2007) Gradets Kralove qalasyndaǵy Kongress-ortalyqta Qazaqstan Respýblıkasynyń Chehııadaǵy Qurmetti konsýldyǵynyń ashylý rásimi ótti. Konsýldyq okrýg Cheh Respýblıkasynyń Kralovogradetsk jáne Pardýbıtssk ólkelerin qamtıdy.

Qazaqstan Respýblıkasy men Cheh Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1933 jyldyń 1 qańtarynda ornady.

ESІMDER

70 jyl buryn (1940) medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Halyqaralyq psıhologııa ujymynyń akademıgi, S.D.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıtetiniń hırýrgııalyq stomatologııa kafedrasynyń professory, doktorlyq, kandıdattyq qorǵaıtyn arnaıy keńes tóraǵasynyń orynbasary, aprobatsııalyq keńestiń tóraǵasy TÓLEÝOV Qaldan Tóleýuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynda týǵan. Perm medıtsınalyq ınstıtýtyn, Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtynyń hırýrgııalyq stomatologııa kafedrasynyń klınıkalyq ordınatýrasyn, Máskeýdegi Lenın Ordendi ortalyq dárigerler bilim jetildirý ınstıtýtynyń «Jaq-bet jáne plastıkalyq hırýrgııa» kafedrasynyń aspırantýrasyn bitirgen.

Almaty memlekettik medıtsına ınstıtýtynyń hırýrgııalyq stomatologııa kafedrasynyń assıstenti, dotsent, stomatologııa fakýlteti dekanynyń orynbasary, S.D.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıtetiniń hırýrgııalyq stomatologııalyq propedevtıka kafedrasynyń meńgerýshisi, Respýblıkalyq stomatologııalyq emhananyń bas dárigeri qyzmetterin atqarǵan.

100-den asa ǵylymı eńbekterdiń, 20-dan astam avtorlyq kýálikterdiń, stomatologııalyq fakýltet stýdentterine arnalǵan oqýlyq pen monografııanyń avtory.

50 jyl buryn (1960) «Dos» korporatsııasynyń prezıdenti, «Delovoı Sovet EvrAzES» qaýymdastyǵynyń Ortalyq Qazaqstandaǵy tóraǵalyǵynyń jetekshisi DOSMAǴAMBETOV Erlan Sultanuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. Máskeý qurysh jáne eritpe qospasy ınstıtýtyn, E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, KSRO Ǵylym Akademııasy Krıstallografııa ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.

Qaraǵandy memlekettik polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, «Inter-Qaraǵandy» mekemesiniń bas mamany, Qaraǵandy aımaqaralyq taýarlyq bırjasynyń ishki ekonomıkalyq jáne bırjaaralyq baılanys dırektory, atqarýshy dırektory, Ortalyq Azııa jáne Qazaqstan bırjalar assotsıatsııasy prezıdenti, «Dos» jáne «Keń-Dala» Ortalyq Qazaqstan taýarlyq bırjasynyń basshysy, Temirtaý qalasynyń ákimi, Qaraǵandy oblysy ákiminiń ekonomıka jónindegi keńesshisi. Qazirgi qyzmetinde - 2001 jyldan.

Aımaqtyń áleýmettik jáne ekonomıkalyq damý máseleleri jónindegi naryqtyq ekonomıka men naryqtyq aınalym jaǵdaılaryna arnalǵan birqatar ǵylymı maqalalardyń avtory.

«Astananyń 10 jyldyǵy» mereıtoı medalimen, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 25-І, SEISENBІ

Ózin-ózi basqarmaıtyn aýmaqtar halyqtarymen yntymaqtastyq aptalyǵy (mamyrdyń 25-i men 31-i aralyǵy).

1999 jyly BUU Bas Assambleıasy 1999-ynshy mamyrdyń 25-inen (jeltoqsannyń 6-syndaǵy 54/91 qarar) Dekolonızatsııa jónindegi arnaıy komıtetke Ózin-ózi basqarmaıtyn aýmaqtar halyqtarymen yntymaqtastyq aptalyǵyn ataý ótýdi usyndy.

Afrıkanyń azattyq kúni. 1963 jyly Efıopııa astanasy Addıs-Abebada bolyp ótken Afrıka elderi basshylarynyń І konferentsııasynda Afrıka elderiniń birligi uıymy quryldy. BUU-nyń sheshimimen bul kún Afrıkanyń azattyq kúni dep jarııalandy.

OQIǴALAR

12 jyl buryn (1998) Almatyda Álibek Dinishev teatry uıymdastyrǵan I Halyqaralyq ánshiler baıqaýy ótti.

5 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaev Baký-Tbılısı-Djeıhan munaı qubyrynyń ázirbaıjandyq ýchaskesin tapsyrý saltanatty rásimine qatysty. Sonymen qatar bul sharaǵa Túrkııanyń Prezıdenti Ahmet Nejdet Sezer, Grýzııanyń Prezıdenti Mıhaıl Saakashvılı jáne Ázirbaıjannyń Prezıdenti Ilham Álıev qatysty.

1 jyl buryn (2009) Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada «Ónegeli adamdardyń ómiri» serııasy boıynsha «Abaı» kitabynyń tanystyrylymy ótti.

«Abaı» kitabynyń avtory - reseılik tanymal jazýshy, synshy, ádebıettanýshy, «Kýltýra» baspasynyń bas redaktory, M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Nıkolaı Arkadevıch Anastasev. N.Anastasev sondaı-aq, «Ónegeli adamdardyń ómiri» serııasy boıynsha jaryq kórgen qazaqstandyq ádebıettiń klassıgi, aqyn jáne aǵartýshy Abaıdyń shyǵarmashylyǵyn zertteýshi Muhtar Áýezov týraly bıografııalyq kitaptyń da avtory.

Shara aıasynda N.Anastasevke «Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet qaıratkeri» ataǵy berildi.

«Ónegeli adamdar ómiri» serııasymen kórkem-ómirbaıandyq kitaptardy shyǵarýdyń negizin 1890 jyly orys aǵartýshysy F.Pavlenkov qalady. Keıin 1933 jyly M.Gorkııdiń bastamasymen bul serııa boıynsha kitaptar qaıta shyǵa bastady. 1938 jyly «Ónegeli adamdar ómiri» serııasy «Molodaıa gvardııa» basylymynyń ıeligine berildi. Bul serııa boıynsha jyl saıyn 20-30 ómirbaıandyq kitap shyǵarylady. Olardyń mazmuny HH ǵasyrdyń 50 jyldardynda jarııalanǵan basty úsh qaǵıdaǵa negizdelgen: ǵylymı dáldik, joǵary ádebı deńgeı jáne qyzyqtylyq.

ESІMDER

75 jyl buryn (1935-1990) jeńil atletıkadan KSRO-nyń eńbek sińirgen sport sheberi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen bapkeri QOSANOV Ǵusman Sıttyquly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Qazaq memlekettik dene tárbıesi ınstıtýtyn (Qazaq memlekettik sport jáne týrızm akademııasy) bitirgen.

4h100 metrlik estafetashylar jarysynan 17-Olımpııalyq oıyndardyń kúmis júldegeri (Rım, 1960), KSRO chempıonatynyń 4h100 metrlik estafetashylar jarysynyń jeńimpazy (Kıev, 1960), 100 metrge júgirýden KSRO chempıonatynyń kúmis júldegeri (Dnepropetrovsk, 1966), KSRO - AQSh matchynyń 4h100 metrlik estafetashylar jarysynyń jeńimpazy (Kıev, 1965) boldy. 1967 jyldan jattyqtyrýshylyq qyzmetpen aınalysqan.

Qosanov qurmetine arnalǵan jeńil atletıkadan «Qosanov Memorıaly» atty halyqaralyq jarys 1991 jyldan bastap ótkizilip keledi.

Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 26-Y, SÁRSENBІ

Grýzııada táýelsizdik kúni. Grýzııanyń demokratııalyq úkimetiniń basshysy Jordanııa Noe 1918 jyldyń 26 mamyrda eldiń táýelsizdigin jarııalady.

Grýzııa Respýblıkasy Eýropa qurylyǵynyń ońtústik-shyǵysynda, Kavkaz taýynyń ońtústik bóliginde ornalasqan memleket. Astanasy - Tbılısı. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - bir palataly parlament. Resmı tili - grýzın tili. Aqsha birligi - ları.

Qazaqstan Respýblıkasy men Grýzııa Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jyldyń 23 shildesinde bekitilgen.

Reseı kásipkerleriniń kúni. Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń 2007 jylǵy 18 qazandaǵy Jarlyǵymen bekitilgen.

OQIǴALAR

17 jyl buryn (1993) Túrkııanyń Ystambul, Býrsa jáne Balykeser qalalarynda qazaq aqyny Maǵjan Jumabaevtyń (1893-1938) týǵanyna 100-jyl tolýyna baılanysty poezııa kúnderi bolyp ótti.

15 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń qazaq jerindegi atom qarýynyń joıylǵany jónindegi úndeýi baspasóz betinde jaryq kórdi. Semeı polıgonynyń aýmaǵynda sońǵy ıadrolyq zarıad joıyldy. Uzaq jyldar boıy kóp qasiret shekken Qazaqstan halqy halyqaralyq atom zardabynyń búkil aýyrtpalyǵyn kóterip keldi. 45 jyl boıyna derlik Semeı dalasynda 459 ıadrolyq jarylys, sonyń ishinde aýada 113 jarylys jasaldy. Radıoaktıvtik sáýle alǵan jarty mıllıonnan astam qazaqstandyqtardyń densaýlyǵy ıadrolyq jantalasa qarýlanýdyń qurbandyǵyna shalyndy.

10 jyl buryn (2000) Shymkentegi Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń ǵımaraty aldyna Muhtar Áýezovtyń (1897-1961) eskertkishi ornatyldy.

5 jyl buryn (2005) Elordada Túrkııa Premer-mınıstri Redjep Erdoǵannyń resmı sapary barysynda Túrik Respýblıkasy Elshiliginiń jańa ǵımaraty qurylysynyń irgetasyn qalaý rásimi bolyp ótti.

1 jyl buryn (2009) Almatyda Qazaqstan turǵyndary men basqa ult ókilderi arasyndaǵy iskerlik jáne beıresmı qarym-qatynastaǵy tildik kedergilerdi jeńýge kómektesetin ABBYY Lingvo x3 sózdiginiń tusaý keser rásimi ótti.

ABBYY Lingvo x3 sózdiginiń qazaqsha nusqasy qoldanýshylardyń keń qaýymy - kásipkerler, memlekettik qyzmetkerler, oqýshylar, saıahatshylar, aýdarmashylarǵa baǵyttalǵan. Sózdik qazaq tilinen orys tiline jáne kerisinshe kez-kelgen taqyryptaǵy mátindi tez jáne sapaly túrde aýdarýǵa kómek kórsetedi, sondaı-aq orys tilinen aǵylshyn, nemis, frantsýz, ıtalııa jáne taǵy da basqa 10 shet tilderine aýdarady. Jańa sózdik qazaqstandyq naryqta eki nusqada usynylǵan: «ABBYY Lingvo x3. qazaqsha nusqasy. Úsh til» - aǵylshyn, qazaq jáne orys tilderi úshin 64 sózdik jáne «ABBYY Lingvo x3. Kóp tildi qazaqsha nusqasy» - 12 tilderge arnalǵan 159 sózdik.

ESІMDER

60 jyl buryn (1950) akter, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi BEKTEMІROV Aıdos Jumadildáuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan. Almaty estrada-tsırk stýdııasyn, Máskeý teatr ınstıtýtyn, Almaty teatr jáne kıno ınstıtýtyn bitirgen.

«Qazaqkontsert» birlestiginde, respýblıkalyq «Gúlder» ansamblinde, Ǵ.Músirepov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq balalar men jasóspirimder teatrynda qyzmet atqarǵan. 2003 jyldan - M.Áýezov atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq drama teatrynyń akteri.

Teatr sahnasynda Mádı (Á.Ábishevtiń «Atyńnan aınalaıynynda»), Murat (T.Ábdikovtiń «Biz úsheý ediginde»), Mylqaý, Naýan haziret (Ǵ.Músirepovtiń «Aqan seri - Aqtoqtysynda»), Turar (Sh.Murtazanyń «Stalınge hatynda»), Ormanshy (Á.Taýasarovtyń «Mahabbat aralynda»), Abaı (R.Seıtmetov «Qalyń elim, qazaǵymda») rólderin oryndady.

Rejısser retinde 1998 jyly Á.Saraevtyń «Muńym meniń» pesasyn sahnalady.

«Shoqan Ýálıhanov», «Provıntsıaldyq roman» kórkem fılmderine de túsken.

45 jyl buryn (1965) Shyǵys Qazaqstan oblysy Aıagóz aýdanynyń ákimi ÁZІMBAEV Nurǵalı Tilekqalıuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysy Aıagóz aýdanynyń Qosaǵash aýylynda týǵan. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn, Qazaq gýmanıtarlyq zań ýnıversıtetin bitirgen.

Alǵabas orta mektebiniń muǵalimi, Shubartaý aýdany «Alǵabas» keńsharynyń komsomol komıtetiniń hatshysy, Malkeldi selolyq keńesiniń atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Malkeldi selolyq okrýginiń ákimi, Aıagóz aýdany ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldyń 2 qyrkúıeginen.

MAMYRDYŃ 27-І, BEISENBІ

Búkilreseılik kitaphanalar kúni (Kitaphanashylar kúni). Bul kásibı mereke 1995 jyldyń 27 mamyrynda «Jalpyreseılik kitaphanalar kúnin bekitý týraly» Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen.

Qyrǵyzstanda kitaphanalar kúni. Qyrǵyz Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysymen 1902 jyldyń 27 mamyrdaǵy Qyrǵyzstandaǵy birinshi jalpyǵa birdeı kitaphananyń ashylýyna arnalyp 2008 jyldyń 17 maýsymynda bekitilgen.

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1992) Jambyl oblysy Shý aýdany Balýan Sholaq atyndaǵy aýylda aqyn, kompozıtor Balýan Sholaqtyń (1864-1916) eskertkishi ashyldy.

5 jyl buryn (2005) Aqmola oblysy Stepnogorsk qalasyndaǵy Mádenıet úıiniń ataýy Dostyq jáne shyǵarmashylyq úıi bolyp ózgertildi. Osyǵan sáıkes qala ortalyǵynda ornalasqan kórkem ǵımarattyń qyzmet baǵyty da ózgertildi.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Kárim Másimovtiń qatysýymen Qaraǵandy oblysyndaǵy 500 kV-tyq «Aǵadyr» qosalqy stansasynda «Aǵadyr-OQMAES» ýchaskesi iske qosyldy.

Qazaqstanda alǵash ret 500 kV-tyq «Aǵadyr» qosalqy stansasynda basqarmaly shýnttaýshy reaktorlar ornatyldy. Innovatsııalyq jabdyqtyń qoldanylýy tranzıttegi elektr toraptarynyń jumys qalpyn turaqtandyrady, sonymen qatar jabdyqtardyń tozýy qarqynyn tómendetedi.

1 jyl buryn (2009) saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúnine oraı jazýshy Qaıym Muhamedhanovtyń «Taǵdyr jáne Karlag» atty týyndysy oqyrmandar nazaryna usynyldy. Shara «Qaıym Muhamedhanov atyndaǵy bilim jáne mádenıet ortalyǵy» bastamasymen jáne Qazaqstan-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıtettiń qoldaýymen ótkizildi.

Qaıym Muhamedhanov (1916-2004) - Muhtar Áýezovtyń ǵylymı tujyrymdamalarynyń shákirti jáne senimdi jalǵastyrýshysy, óz ómiriniń barlyǵyn Abaı ónerin zertteýge arnaǵan, uly oıshyldyń aqyndyq mektebin oqýdy tereńdetken. Ol qatal kezeńderde de ulttyq mádenıet ókilderi - Shákárim Qudaıberdiulynyń, Ahmet Baıtursynovtyń, Mirjaqyp Dýlatovtyń, Maǵjan Jumabaevtyń, Júsipbek Aımaýytovtardyń ónerlerin batyl nasıhattaǵan.

ESІMDER

95 jyl buryn (1915-1993) akýsher-gınekolog, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaq KSR eńbek sińirgen dárigeri ÓTEGENOVA Kamıla Dosqyzy dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Chelıabınsk oblysynda týǵan. Qazaq medıtsına ınstıtýtyn (S.D.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsınalyq ýnıversıteti) bitirgen.

Qazaq medıtsına ınstıtýty (S.D.Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsınalyq ýnıversıteti) akýsherlik jáne gınekologııa kafedrasynyń klınıkalyq ordınatory, aǵa laboranty, assıstenti, dotsenti, kafedra meńgerýshisi, Qazaq KSR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń bas akýsher-gınekology qyzmetterin atqarǵan.

«Qurmet Belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 28-І, JUMA

Ázirbaıjanda Respýblıka kúni. 1918 jylǵy mamyrdyń 28-de Demokratııalyq Ázirbaıjan Respýblıkasy shyǵystaǵy musylman elder arasyndaǵy 1920 jyldyń sáýirine deıin bolyp kelgen alǵashqy parlamenttik respýblıka bolyp jarııalandy.

Ázirbaıjan Respýblıkasy Kavkaz taýynyń ońtústik-shyǵysynda ornalasqan. Soltústiginde Reseımen, soltústik-batysynda Grýzııamen, ońtústik-batysynda Armenııamen jáne Túrkııamen, ońtústiginde Iranmen shekaralasyp jatyr. Shyǵysy Kaspıı teńizimen qorshalǵan. Astanasy - Baký. Memleket basshysy - prezıdent. Joǵarǵy zań shyǵarýshy organy - parlament (májilis). Resmı tili - ázirbaıjan. Aqsha birligi - manat.

Qazaqstan Respýblıkasy men Ázirbaıjan Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jyldyń 27 tamyzynda ornatylǵan.

OQIǴALAR

17 jyl buryn (1993) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń «Ordabasy ulttyq tarıhı-mádenı jáne tabıǵı qoryǵyn qurý týraly» Jarlyǵy basylym betinde jarııalandy.

11 jyl buryn (1999) Almatyda qazaqstandyq qarjygerlerdiń birinshi kongresi boldy.

5 jyl buryn (2005) Almatyda Jeńistiń 60-jyldyq merekesine oraı «Raqymjan Qoshqarbaev. Reıhstag daýyly» derekti fılminiń tanystyrylymy bolyp ótti.

Rejısseri Ádil Medetbaev. 40-mınýttyq fılm Halyqaralyq mádenı qundylyqtardy saqtaıtyn jáne qoldaý kórsetetin qordyń kómegimen «Amanat studio» stýdııasynda túsirilgen.

3 jyl buryn (2007) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Azııa Olımpııalyq Keńesiniń (AOK) ordenimen marapattaldy. Keńestiń joǵarǵy nagradasyn N.Nazarbaevqa Azııa Olımpııalyq Keńesiniń prezıdenti, Kýveıt memleketiniń ulttyq qaýipsizdik mınıstri Sheıh Ahmad ál-Fahad as-Sabah tabys etti.

1 jyl buryn (2009) Rýmynııanyń ıAssy ýezindegi Strýnga kommýnasynnyń Bratýlesht aýylynda 1944 jyly Uly Otan soǵysynda qaza bolǵan qazaqstandyq jaýynger Shernııaz Aıaǵanovqa arnalǵan eskertkishtiń ashylý rásimi saltanatty túrde ótti.

Qatardaǵy Shernııaz Aıaǵanov Qaraǵandy oblysynyń Qarqaraly aýdanynda dúnıege keldi jáne soǵysqa Semeı oblysynyń Aıagóz áskerı komıssarıatynan shaqyryldy. Motoatqyshtar batalonynyń 56-brıgadasynyń 23-tank korpýsynyń quramynda qyzmet etti.

Bul shara Qazaqstan Respýblıkasynyń dıplomatııalyq mıssııasy men Rýmynııanyń batyrlardy eske alý ulttyq agentstvosy jáne «Rompetrol» seriktestik tobynyń birlesken kómegimen uıymdastyryldy.

1 jyl buryn (2009) «BTA bankiniń» «Stolıchnoe» bólimshesinde avtomattandyrylǵan seıftik depozıtarıı júıesi ashyldy. Ortalyq Azııa aımaǵynda ol alǵash ret ashylyp otyr.

460 adamǵa laıyqtalyp jasalǵan júıeniń basty erekshelikteriniń biri, bank klıentteri depozıtarıı qyzmetin táýlik boıy jáne bank qyzmetkeriniń kómeginsiz paıdalana alady.

Atalmysh jobanyń quny 1 mıllıon AQSh dollaryn quraıdy. Bank klıentteri osy júıe negizinde qarjy, qujat, qundy buıymdar nemese ózge de dúnıelerin saqtaý úshin arnaıy daıyndalǵan kártishke men PIN-kodty paıdalanady.

ESІMDER

120 jyl buryn (1890-1949) geolog, KSRO Ǵylym Akademııasynyń akademıgi GRIGORЬEV Iosıf Fedorovıch dúnıege keldi.

Sankt-Peterbor qalasynda týǵan. Petrogradtyń taý-ken ınstıtýtyn bitirgen.

Ken ınstıtýtynda alǵash ret mıneragrafııadan, Máskeý ken akademııasynda ken oryndary jóninde dáris oqyǵan.

Uly Otan soǵysy jyldary tabıǵı qorlardy Otan qorǵaý muqtajyna jumyldyrý jónindegi komıssııanyń múshesi. Onyń alǵashqy ǵylymı eńbekteri Ońtústik Qazaqstan geologııasyna arnalǵan. Kendi Altaıdyń polımetal ken oryndarynda júrgizilgen geologııalyq barlaý jumystar Grıgorevtyń ǵylymı qaǵıdalaryna negizdeldi jáne nátıjeli boldy. Ol kendi mıneragrafııalyq zertteý ádisin usyndy jáne ken qurylymynyń túrlerin anyqtady.

Eki ordenmen jáne medaldarmen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 29-Y, SENBІ

BUU-nyń Halyqaralyq bitimgershiler kúni. 2003-shi jyldan bastap jyl saıyn atap ótiledi.

2002 jyly BUU Bas Assambleıasynyń A/RES/57/129 qararymen bekitilgen. Qararda BUU múshe memleketterge, úkimettik emes uıymdarǵa jáne jekelegen azamattarǵa BUU-nyń beıbitshilikti qoldaý maqsatyndaǵy operatsııalarynyń quramynda qyzmet istegen adamdarǵa qurmet, sonymen qatar qaza bolǵandardy este saqtaý kúni retinde atap ótý usynylǵan.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) respýblıkalyq «Úkili úmit» sazgerler baıqaýy bastaldy.

3 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe-memleketterdiń úkimetteri arasyndaǵy Tótenshe jaǵdaılardy joıýda kómek kórsetý kezinde ózara is-qımyl jasaý týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) jambyldyq jazýshy, jýrnalıst Baqytıar Ábildáulynyń «Shapyrashty Naýryzbaı batyr» dep atalatyn jańa kitaby jaryq kórdi. Tarıhı-derekti roman XVIII ǵasyrda jońǵarlardyń basqynshylyǵyna qarsy soǵysta dańqy shyqqan qazaqtyń qolbasshysyna arnalǵan. Tarıhshylardyń málimeti boıynsha, osy azattyq úshin bolǵan shaıqasta mıllıonnan astam qazaqtar opat bolǵan.

Baqytıar Ábildáuly osy derekterdi Reseı muraǵattarynan tapty. Olardyń negizinde derekti-kórkem roman jazyp shyqty. Baqytıar Ábildáulynyń «Shapyrashty Naýryzbaı batyr» romanynyń tanystyrylymy Qazaqstan Jazýshylar odaǵy ókilderiniń jáne qalyń jurtshylyqtyń qatysýymen batyrdyń týǵan jerinde, Almaty oblysynyń Qaskeleń qalasynda ótti. Romannyń avtoryna Almaty oblysyndaǵy Qarasaı aýdanynyń qurmetti azamaty ataǵy berildi.

ESІMDER

70 jyl buryn (1940-2003) alpınıst, geografııa ǵylymdarynyń kandıdaty, sport sheberi, KSRO Qarýly Kúshteri men Keńes Odaǵy birinshilikteriniń chempıony, birneshe dúrkin jeńimpazy POPOV Vıktor Ivanovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Máskeý oblysynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Alpınızm federatsııasynyń vıtse-prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Alpınızm federatsııasynyń atqarýshy dırektory, «Vestnık gor» jınaǵynyń jaýapty redaktory, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Geografııa ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, Abaı atyndaǵy Almaty memlekettik ýnıversıteti (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtet) týrızm kafedrasynyń dotsenti qyzmetterin atqarǵan.

Odaq kezinde «jetimyńdyq» shyńdaryn baǵyndyrýdaǵy ekspedıtsııany basqarǵan. Afrıkanyń Kılımandjaro janartaýy men Tıan-Shan, Pamır, Kavkaz, Altaı, Kamchatka, Alpy taýly aýdandaryndaǵy shyńdarǵa órleýge qatysqan.

Odaqta alǵashqy ret qysta Mármár qabyrǵasy shyńyn baǵyndyrǵan. Pamırdegi Lenın - Razdelnaıa shyńy, Han-Táńiri shyńy, Tıan-Shandaǵy Jeńis shyńy, Alpi shyńyndaǵy Krıstatýrm qabyrǵasyna órleýge qatysqan.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1970) «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ-nyń birlesken damý jáne aktıvterdi basqarý boıynsha bas dırektordyń orynbasary ÁÝBÁKІROV Asqar Ákimbaıuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynda týǵan. Máskeý gıdromelıoratıvti ınstıtýtyn, Eýrazııalyq naryq ınstıtýtyn bitirgen.

Qyzylorda qalasyndaǵy «Kóktem» shaǵyn jeke kásipkerliktiń dırektory, «Kazkommertsbank» AAQ Qyzylorda oblystyq fılıalynyń jınaqtaý bóliminiń meńgerýshisi, Atyraý qalasyndaǵy «Qazaqoıl» UMK qarjy bóliminiń menedjeri, «Embamunaıgaz» AAQ ekonomıkalyq analızdiń jáne qarjy bóliminiń meńgerýshisi, qarjy dırektsııasynyń dırektory, birinshi vıtse-prezıdenti, «Qazaqoıl-Emba» AAQ-nyń birinshi vıtse-prezıdenti, «Ózenmunaıgaz» AAQ birinshi vıtse-prezıdenti, «EuroAsiaGroup» basqarma tóraǵasy, «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ-nyń «Embamunaıgaz» óndiristik fılıaly dırektorynyń birinshi orynbasary, «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ-nyń birlesken damý jáne aktıvterdi basqarý boıynsha bas dırektordyń orynbasary, «Assotsıatsııa «KazEnergy» zańdy tulǵalar birlestiginiń atqarýshy dırektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń qazanynan.

MAMYRDYŃ 30-Y, JEKSENBІ

Túrkimen kileminiń kúni. Mamyrdyń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi. Ol 1992 jyldan bastap memlekettik mereke boldy jáne Ashhabadta ornalasqan álemdegi birinshi túrikmen kileminiń murajaıynda ótkiziledi.

Hımık kúni. Bul osy mamandyq boıynsha stýdentterdi, aspıranttardy, oqytýshylardy jáne barlyq túlekterdi biriktiretin halyqaralyq mereke.

OQIǴALAR

415 jyl buryn (1595) qazaq hany Táýekel (t.j.b.-1598) V.Stepanov bastaǵan orys elshiligin qabyldady.

3 jyl buryn (2007) Batys Qazaqstan oblysy Qaztalov aýdany ortalyǵyndaǵy Táýelsizdik saıabaǵynda stalındik zobalańnan zardap shekken jáne qurban bolǵan jandarǵa arnalǵan eskertkish taqta ashyldy.

Tarıhtyń sol bir aqtańdaq jyldary aýdannan 36 adam «halyq jaýy» atanyp, olardyń 22-si ólim jazasyna kesilgen.

1 jyl buryn (2009) respýblıkada otandyq bızneske kómek retinde «Qazaqstandyq mólsher» aqparattyq ınternet-portaly iske qosyldy.

1 jyl buryn (2009) Almatydaǵy Respýblıka alańynda qymyzdyń 6000-jyldyq tarıhyna arnalǵan alǵashqy «Qymyzmuryndyq» festıvali bolyp ótti.

1 jyl buryn (2009) Bishkekte ótken Margaret Mıd atyndaǵy ІІ derekti fılmder festıvalinde qazaqstandyq kınotanýshy Gúlnár Ábikeevanyń «Ulttyq sana sezimniń qurylýynyń eki dáýiri» atty jınaǵynyń tusaý keser rásimi bolyp ótti.

Gúlnár Ábikeevanyń jınaqty usyný maqsaty sırek kezdesetin derekti lentalardy saqtap qalý jáne qaıta óńdeý, Ortalyq Azııanyń barlyq aýmaqtaryndaǵy muralardy nasıhattaý bolyp tabylady.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) Soltústik Qazaqstan oblysy Taıynsha aýdanynyń ákimi MAKOVSKII Anatolıı Pavlovıch dúnıege keldi.

Aqmola oblysynda týǵan. Tselınograd aýyl sharýashylyq ınstıtýtyn bitirgen.

Aqmola oblysy Lenıngrad aýdanynyń ákimi qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 1997 jyldan.

45 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasy mádenıet mınıstrligi ishki aýdıt basqarmasynyń bastyǵy MEIRІMOV Ashat Qojybekuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. Almaty temir jol kóligi ınjenerleriniń ınstıtýtyn, S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi ishki baqylaý bóliminiń bastyǵy qyzmetin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldan.