QazAqparat-Anons: Mamyrdyń 18-i men 23-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Mamyrdyń 18-inde Úkimet úıinde mınıstrler kabınetiniń kezekti otyrysy ótedi.

Mamyrdyń 18-inde Qarjy mınıstrliginde Salyq komıtetiniń tóraǵasy D.Erǵojınniń qatysýymen on-laındyq konferentsııa ótedi.

QOǴAM

Mamyrdyń 26-29-y aralyǵynda Astanada «KADEX-2010» («Kazakhstan Defense Exposition») Qarý-jaraq, áskerı tehnıka men áskerı-tehnıkalyq múlik halyqaralyq kórmesi ótedi. Oǵan Qarýly Kúshterge qajet otandyq jáne sheteldik áskerı jáne arnaıy ónimder shyǵaratyn sheteldik kásiporyndar qatysqaly otyr.

Mamyrdyń 18-i men 20-sy kúnderi Tájikstan astanasy Dýshanbede Islam konferentsııasy uıymy Syrtqy ister mınıstrleriniń 37-shi sessııasy ótedi. Oǵan qatysatyn bizdiń eldiń delegatsııasyn EQYU-nyń is basyndaǵy tóraǵasy, QR Memlekettik hatshysy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev bastap barady.

Mamyrdyń 21-inde Keden odaǵy elderi úkimet basshylarynyń keńesi ótedi, onda Keden odaǵyn qalyptastyrý jáne ony shildeniń 1-inen tolyq kóleminde iske qosýdyń ózekti máseleleri talqylanady, sondaı-aq Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyptastyrý úshin bazalyq kelisimder qaralady.

ÁLEM

Eýroodaq pen Halyqaralyq valıýta qory bólgen qarjy kómeginiń alǵashqy transhyn Grekııa mamyrdyń 19-ynda alyp qalady.

SPORT

Mamyrdyń 23-i men 31-i aralyǵynda elordada QR Sport jáne týrızm mınıstrligi, Azııa Boks konfederatsııasy jáne Qazaqstan Boks federatsııasynyń uıymdastyrýymen bokstan áıelder arasyndaǵy Azııa chemponaty ótedi. Týrnırge 20-dan astam eldiń bylǵary qolǵap sheberleri shaqyrylǵan. Sharshy alańdaǵy 11 salmaq sanatyndaǵy básekeler ASBC erejelerine sáıkes ári Azııa Boks konfederatsııasynyń tehnıkalyq resmı tulǵalarynyń qadaǵalaýymen ótedi.

Mamyrdyń 24-inde saǵat 16.00-de chempıonattyń ashylý saltanaty bolady, al saǵat 17.00-den básekeler bastalady. Mamyrdyń 27-sinde - shırek fınal, 29-ynda - jartylaı fınal, 30-ynda - fınaldyq básekeler ótedi.

Mamyrdyń 23-i kúni qazaqstandyq kásipqoı boks sheberi Vıtalıı Demıanenko Máskeýde RAVA chempıony ataǵyn qorǵaý úshin avstralııalyq Semıýel Kolombanmen jekpe-jek ótkizedi.

ASTANA

Mamyrdyń 18-inde Qazirgi zaman óneri murajaıynda Halyqaralyq Murajaı kúnine arnalǵan Ashyq esik kúni ótedi.

Mamyrdyń 18-inde Astana qalasynyń Іshki ister departamentinde aptalyq brıfıng bolady.

Mamyrdyń 18-inde «Nur Otan» partııasy Ortalyq apparatynyń keńsesinde «Abyroı» keńesiniń májilisi bolady.

Mamyrdyń 18-inde L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa Ulttyq ýnıversıtetinde sheteldik sarapshylardyń qatysýymen bilim baǵdarlamalaryn halyqaralyq akkredıtatsııalaý sharasy ótedi.

Mamyrdyń 18-i kúni elordadaǵy QR Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda QR eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, Reseı kórkemsýret akademııasynyń akademıgi, «Platınaly Tarlan» syılyǵynyń laýreaty, Salvador Dalı atyndaǵy Halyqaralyq sýretshiler odaǵynyń jáne Brıýsseldegi «Eýro ıÝnıon» syılyqtarynyń ıegeri, Frantsııanyń «Óner» ordeniniń kavaleri, ataqty sýretshi Erbolat Tólepbaıdyń kórmesi ashylady

ALMATY

Mamyrdyń 18-inde «Rıksos-Almaty» qonaqúıinde «Ortalyq Azııadaǵy VICh-ınfektsııasynyń epıdemııasy» degen taqyrypta aımaqtyq konferentsııa bolady.

Mamyrdyń 18-inde Qazaqstan-brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetinde «Keden odaǵynyń elderi: daǵdarys jáne daǵdarystan keıingi qalpyna kelý úderisi» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy» bolady.

Mamyrdyń 18-inde S.Begalın atyndaǵy kitaphanada meksıka-amerıkan jazýshysy, aqyn Ana Kastııomen kezdesý bolady.

Mamyrdyń 18-inde Qazaqtyń Ulttyq agrarlyq ýnıversıtetinde aqyn Oljas Súleımenov stýdent jastarmen kezdesedi.

Almatyda mamyrdyń 19-21 aralyǵynda «V Rysqulov oqýlary - Ryskulov Readings» atty halyqaralyq ǵylymı forým ótedi. Oqýlarǵa álemniń 12 elinen 600-den asa ókil qatysady, onyń ishinde mınıstrlik pen vedomstvo basshylary, bank, kompanııa men mekemelerdiń, halyqaralalyq uıymdardyń jáne Qazaqstanda tirkelgen sheteldik elshilik ókilderi bolmaq.

Mamyrdyń 20-25-i aralyǵynda Almatyda «Qazaqstandyq óner aptalyǵy» halyqaralyq kórme-konkýrsy ótedi. Atalǵan shara aıasynda fotoóner, keskindeme, músin, qoldanbaly óner, sýret salalary boıynsha konkýrstar, sheberlik synyptary men semınarlar, «dóńgelek ústel» májilisteri ótedi.

Mamyrdyń 24-de Almatydaǵy Respýblıka saraıynyń jóndeýge jabylýy qarsańynda maýsymdaǵy sońǵy kontsert ótedi.

AIMAQTAR

BATYS QAZAQSTAN

Batys Qazaqstan oblysynda sáýirdiń 20-sy men mamyrdyń 20-sy aralyǵynda quqyqtyq bilim jáne quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýǵa arnalǵan aılyq ótkizilmek.

ShYǴYS QAZAQSTAN

Mamyrdyń 20-synda Óskemende sáýletshilerdiń halyqaralyq konkýrsy bastalady.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

MAMYRDYŃ 18-І, SEISENBІ

Halyqaralyq murajaı kúni. 1977 jyldan bastap jyl saıyn álemniń 150-den astam elinde atap ótiledi. Osy kúni barlyq murajaılarda ashyq esik kúni ótedi. Qazaqstanda 150-deı murajaı bar.

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaev Amerıka Qurama Shtattaryna alǵashqy resmı sapar jasady.

Sapar barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev AQSh Prezıdenti Djordj Býshpen, Memleket hatshysy Dj.Beıkermen, qorǵanys mınıstri R.Cheınımen, qarjy mınıstri N.Breıdımen, aýyl sharýashylyǵy mınıstri E.Mendıganmen, ortalyq barlaý basqarmasynyń dırektory R.Geıtspen, senatorlar Dj.Mıtchelmen, R.Doýlmen, K.Pellmen, S.Nannmen, A.Krenstonmen, R.Lýgarmen, Dj.Baıdenmen, K.Levınmen, «Shevron» korporatsııasynyń tóraǵasy K.Derrmen kezdesýler ótkizdi.

14 jyl buryn (1996) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaev aqyn Oljas Omaruly Súleımenovke «Qazaqstannyń Halyq jazýshysy» kýáligin jáne tós belgisin tabys etti.

11 jyl buryn (1999) Ońtústik Qazaqstan oblysy Kentaý qalasynda kompozıtor Seıdolla Báıterekov (1945-1998) atyndaǵy Halyqaralyq «Álııa» án festıvali ótti.

9 jyl buryn (2001) Astanadaǵy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Kúltegin eskertkishiniń ǵylymı kóshirmesi ornatyldy.

ESІMDER

125 jyl buryn (1885-1955) aqyn AINABEKOV Qaıyp dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysynda týǵan.

1921 jyly Orynborda ótken Keńesterdiń Búkilqazaqstandyq 2-sezine delegat boldy. 1923 jyly Máskeýde ótken Búkilodaqtyq etnografııalyq kórmege qatysyp, óner kórsetti.

Alǵashqy óleńder jınaǵy «Qyrdyń qyzyl gúlderi» 1928 jyly jaryq kórdi. Aqyn shyǵarmalary el ómirindegi eleýli tarıhı oqıǵalardy jyrlaýǵa, adaldyq pen tárbıe máselelerin ýaǵyzdaýǵa qurylǵan. Aqynnyń qazaq aýylynyń sol kezeńdegi jaǵdaıyn baıandaıtyn «Qolań» jáne kómirli Qaraǵandy kenshileriniń ómirin sýretteıtin «Alyp týraly ańyz» dastandary bar. Óleńderi, dastandary men aıtystary halyq aqyndarynyń ujymdyq jınaqtarynda, Máskeýde orys tilinde jaryq kórgen «Qazaq poezııasynyń antologııasynda» jarııalanǵan. Ol birneshe án shyǵaryp, halyq ánderin el aýyzynan jınaý, jazdyrý isimen de aınalysty. Belgili mýzyka jınaýshy A.V.Zataevıch Aınabekovten «Sulýshash», «Qos kóterme», «Áýpildek», «Nazqońyr», «Jeńeshe» sııaqty halyq ánderin jazyp alǵan.

70 jyl buryn (1940) «Qorǵaý» zeınetaqy jınaqtaý qory» aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti, «Generaldar keńesi» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, Reseı Jaratylystaný ǵylymı akademııasynyń korrespondent múshesi, BUU Halyqaralyq aqparattaný akademııasynyń jáne Dúnıejúzilik aqparattyq parlamenttiń akademıgi, Keńes Odaǵynyń ІІM eńbek sińirgen qyzmetkeri QAIDAROV Rústem Esimhanuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1985-1990 jyldary - Keńes Odaǵynyń ІІM Qazaqstan men Qyrǵyzstandaǵy Uıymdasqan qylmyspen jáne sybaılas jemqorlyqpen kúres jónindegi aımaqaralyq basqarma bastyǵy. 1996-1999 jyldary Qazaq memlekettik zań ýnıversıteti qylmystyq jáne sottyq saraptaý kafedrasynyń meńgerýshisi. Qazirgi qyzmetinde - 1999 jyldan.

20-dan astam ǵylymı maqalalardyń avtory. «Qazaq KSR Qylmystyq ister júrgizý Kodeksi túsiniktemesiniń» ázirlenýine jáne basylýyna qatysty. 1995-1996 jyldary - TMD Parlamentaralyq Assambleıasynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Kodekster modeli úlgilerin óńdeý jónindegi jumys tobynyń múshesi. 1996 jyldan - BUU Komıssııasynyń 39 sessııasynda esirtkimen kúres máselesi boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti delegatsııasynyń basshysy. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy birikken aqparattyq keńistik qurý týraly» Jarlyǵy avtorlarynyń biri. Quqyq tártibi men zańnamalyq qamtamasyz etý máseleleri jónindegi halyqaralyq jáne úkimettik komıssııa jumystarynyń belsendi múshesi.

Medaldarmen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 19-Y, SÁRSENBІ

Túrkııada jastar jáne sport kúni. Bul kún Túrkııanyń ulttyq merekesi bolyp sanalady. Mereke bastapqysynda jastarmen de, sportpen de eshqandaı baılanyspaǵan. Qara teńizdiń Samsýn Portynda Túrik respýblıkasynyń birinshi prezıdenti Mustafa Kemal Atatúrik 1919 jyldyń 19 mamyrynda sheteldik ınterventsııaǵa qarsy mobılızatsııa jarııalady. Sol kezde Túrkııa men Grekııa soǵysyp jatqan bolatyn. Táýelsizdik úshin ulttyq qozǵalystyń negizin jastar qurady. Atatúrik respýblıkanyń bolashaǵyn qurýdy jastardyń qolyna bere otyryp jańa memlekettiń mańyzdy elementin jasaýdy kózdedi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1995) Almatyda Elbasy N.Nazarbaevtyń qatysýymen banknottyq fabrıkasy ashyldy.

Banknottyq fabrıka jalǵan aqsha belgilerinen qorǵaıtyn, kórkem jáne polıgrafııalyq ónimdi joǵary deńgeıde oryndaıtyn biregeıli jabdyqtardan qurylǵan. Onyń menshikti bazasynan nomınaly 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10000 teńgelik banknottar shyǵarylǵan. Qazir fabrıkada banknotalardan basqa tólqujat, kýálik, dıplom, attestat, kýálik qaǵaz, aktsız markalary sııaqty qujattardyń júzden astam túrleri shyǵarylady.

5 jyl buryn (2005) Astanada Belarýs Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Elshiligi ashyldy. Elshiliktiń ashylý saltanatyna Elbasy Nursultan Nazarbaev pen Belarýs Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko qatysty.

Qazaqstan Respýblıkasy men Belarýs Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jyldyń 16 qyrkúıeginde ornaǵan.

5 jyl buryn (2005) qaraǵandylyq Vasılıı Kýznetsov «TMD elderiniń eńbek sińirgen energetıgi» belgisimen marapattaldy. Marapattaý qujatyna TMD-daǵy elektrenergetıkalyq keńesiniń prezıdenti Anatolıı Chýbaıs qol qoıdy.

Vasılıı Pavlovıch Kýznetsovtyń búkil eńbek joly energetıka salasymen baılanysty. Ol Qaraǵandyǵa Máskeýden kóship kelgen. Ortalyq dıspetcherlik qyzmetinde jumys istep, keıin sol ortalyqty basqardy. Temirtaýdaǵy KarGRES-1, Jezqazǵandaǵy TETs-ti ornatýǵa jáne turba generatorlardy iske qosýǵa óziniń úlesin qosty. Energetıkalyq kásiporyndarǵa paıdalanýǵa arnalǵan nusqaýlardy jasap shyǵarǵan. Birneshe ret ordendermen jáne medaldermen marapattalǵan.

ESІMDER

70 jyl buryn (1940) músinshi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri SERGEBAEV Esken Amanjoluly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Sankt-Peterbordaǵy I.Repın atyndaǵy keskindeme, músin jáne sáýlet ınstıtýtyn bitirgen.

Almaty kórkemsýret ýchılışesiniń, Almaty teatr-kórkemsýret akademııasynyń oqytýshysy, Qazaqstan Sýretshiler odaǵy basqarmasynyń hatshysy qyzmetterin atqarǵan. 2001 jyldan - T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń músin kafedrasynyń meńgerýshisi.

Abaı, M.Áýezov, ál-Farabı músinderiniń, sondaı-aq, qola men granıtten jasalǵan M.Áýezov, І.Jansúgirovtyń jáne aqyn K.Ázirbaevtyń eskertkish-bıýsttarynyń avtory. Monýmentti-bezendirý salasynda «Shopan men kúrishshi», «F.Dostoevskıı», «Qazaq eposy» jumystary bar.

MAMYRDYŃ 20-Y, BEISENBІ

Dúnıejúzilik metrologııa kúni. Bul kún órkenıetti elderdiń bárinde arnaıy túrde atalyp ótiledi. Atap aıtqanda túrli kezdesýler, semınarlar, dóńgelek ústelder túrinde kórinis taýyp, ár el ózderiniń metrologııa salasynda júrgizgen jumystarynyń qorytyndysyn shyǵarady. Sondaı-aq ózara tájirıbelerimen bólisip, mańyzdy degen máseleler talqyǵa túsip otyrady.

Metrologııa (grek tilinde metron - ólshem jáne logos - sóz, ilim) - ólsheý týraly ólsheýdiń birligi men qajetti dáldikke jetý tásilderi týraly ǵylym. Metrologııanyń negizgi máselelerine: ólsheýdiń jalpy teorııasy, fızıkalyq shamalardyń jáne onyń júıeleriniń birlikterin uıymdastyrý, ólsheýdiń ádisteri men quraldary, ólsheýdiń dáldigin anyqtaý ádisteri (ólsheýdiń qatelikter teorııasy), ólsheý birligin jáne ólsheý quraldarynyń metrologııa jaramdylyǵyn qamtamassyz etý (zańdy metrologııa) etalondar men ólsheý quraldarynyń úlgilerin jasaý, etalondardy birlik óleshemderin taratý ádisteri jatady. Metrologııa alǵashqyda ólsheýdiń ár túrli tegin (syzyqty, syıymdylyq, salmaq, ýaqyt) jazýmen sonymen qatar birneshe memleketterde qoldanylǵan aqsha jáne olardyń ara qatynasyn tabýmen aınalysty. Metrologııanyń kúrt damýyna 1975 jyly Metrıkalyq konventsııasynyń (quramynda 17 memleket bar) qorytyndysy (Ólsheý men tarazylar jáne ólsheýdiń metrıkalyq etalonyn jasaýdyń halyqaralyq mekemesi) sebepshi boldy. Qazirgi kezdegi metrologııa fızıka, hımııa t.b. jaratylystaný ǵylymdarynyń jetistikterin paıdalanyp, fızıkalyq tájirıbeniń joǵarǵy dáldigine súıenedi. Qazaqstanda alǵashqy metrologııalyq mekeme 1923 jyly Semeı qalasynda uıymdastyryldy. Ol 1925 jyly Semeı jáne Jetisý gýbernııalaryndaǵy tarazylardy, uzyndyq pen kólem ólshemderin tekserýdi júzege asyratyn óz aldyna jeke palata boldy. Onyń bólimderi Petropavl, Aqtóbe, Almaty qalalarynda jumys istedi. 1930 jyly palata Almatyǵa kóshirildi. 1974 jyly Almaty qalasynda arnaıy etalondar saqtaıtyn ǵımarat salyndy.

Respýblıkanyń metrologııalyq qyzmetinde tekserý jumystaryn júrgizý úshin 20 jumys etalony (qysym, temperatýra, massa, uzyndyq, elektrlik syıymdylyq, elektrlik kedergi, túzý, túzý syzyq, t.b.) qoldanylady. 2000 jyly Qazaqstanda memlekettik ýaqyt jáne jıilik etalony paıdalanýǵa engizildi.

OQIǴALAR

70 jyl buryn (1940) Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy «Shyǵys saqınasy» jol qurylysy bastaldy.

10 jyl buryn (2000) «Alpamys batyr» jyrynyń 1000 jyldyǵy respýblıka kóleminde atalyp ótti.

5 jyl buryn (2005) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqtyń zańnamasy negizderiniń mártebesi, olardy ázirleý, qabyldaý jáne iske asyrý tártibi týraly shartty bekitý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-2004) medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, KSRO Densaýlyq saqtaý isiniń úzdigi QAIRAQBAEV Mathalyq Qaıraqbaıuly dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanynda týǵan. Almaty memlekettik medıtsınalyq ınstıtýtyn bitirgen.

Maıdan gospıtalinde ordınator, bólim bastyǵy, Qyrǵyz aýylsharýashylyǵy ınstıtýtynyń oqytýshysy, Qazaq KSR Ǵylym akademııasynyń Ólkelik patologııa ınstıtýty Óskemen fılıalynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi, Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi, aǵa ǵylymı qyzmetker-keńesshisi qyzmetterin atqarǵan.

«Pýtı predýprejdenııa raka», «Dym rodnogo otechestva» atty eńbekteri men 160-tan astam ǵylymı jarııalanymdarynyń avtory.

Eki márte 2-dárejeli Otan soǵysynyń ordenimen, medaldarmen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

55 jyl buryn (1955) fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty, saıasattaný ǵylymdarynyń doktory, Mańǵystaý oblysynyń ákimi KÓShERBAEV Qyrymbek Eleýuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Qazaly qalasynda týǵan. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, Qoǵamdyq ǵylymdar akademııasyn bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti Apparaty jetekshisiniń orynbasary - Іshki saıasat bóliminiń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti Apparaty jetekshisiniń orynbasary - Aýmaqtyq damý bóliminiń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń baspasóz hatshysy - Baspasóz qyzmetiniń jetekshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim, mádenıet jáne densaýlyq saqtaý mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý, bilim berý jáne sport mınıstri, Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseı Federatsııasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Armenııadaǵy jáne Fınlıandııa Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetterin qosa atqarýshy boldy. Qazirgi qyzmetinde - 2006 jyldyń qańtar aıynan.

Saıasattaný taqyrybyndaǵy birneshe ǵylymı eńbektiń avtory.

Parasat, «Dostyq» ordenderimen, «Astana», «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl», «Astananyń 10 jyldyǵy» medaldarymen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 21-І, JUMA

Dúnıejúzilik qarym-qatynas pen damý maqsatyndaǵy mádenı áralýandylyq kúni.

2002-nshi jylǵy jeltoqsannyń 20-synda «Mádenıet jáne damý» qararymen mamyrdyń 21-in Dúnıejúzilik qarym-qatynas pen damý maqsatynda mádenı áralýandylyq kúni dep jarııalaýǵa qaýly qabyldady.

Qazaqstan Búkilálemdik tabıǵı jáne mádenı murany qorǵaý týraly konventsııaǵa 1994-inshi jylǵy sáýirdiń 29-ynda qosyldy. Este qalar kúniń maqsaty-qoǵam mádenıetiniń ártúrli qundylyǵy men mańyzdylyǵyna aqparat berýi jáne ártúrli merekelik sharalar ótkizýine kómektesý. Bul kún mádenıet qundylyǵyn tereń tanýǵa álem halyqtarynyń yntymaqtastyǵynyń damýyna múmkindik beredi.

BUU Bas Assambleıasy 2007-nshi jylǵy jeltoqsannyń 17-sinde 2010-ynshy jyldy Halyqaralyq mádenıetterdi jaqyndastyrý jyly dep jarııalady jáne osy jyly dinaralyq jáne mádenıetaralyq qarym-qatynastarǵa, beıbitshilik úshin ózara túsinistik pen yntymaqtastyqqa arnalǵan tıisti sharalar uıymdastyrýdy, sonyń ishinde joǵary deńgeıdegi nemese azamattyq qoǵammen birlesken beıresmı ınteraktıvti dıalogtar ótkizýge usynys berdi.

Jumyssyzdyqtan qorǵaý kúni.

Halyqaralyq eńbek uıymynyń málimetteri boıynsha jumyssyzdardyń sany mıllıard adamǵa jetedi. Bul ǵalamshardaǵy jumys kúshiniń úshten birine teń.

OQIǴALAR

11 jyl buryn (1999) aqyn Muhtar Shahanovqa halyqaralyq «Rýhanııat» syılyǵy berildi.

11 jyl buryn (1999) Batys Qazaqstannan Qara teńiz jaǵalaýyna deıin sozylatyn Kaspıı munaı qubyryn tóseý bastaldy.

5 jyl buryn (2005) basylym betterinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaev qol qoıǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq kodeksine (Jalpy bólim) ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy jaryq kórdi.

3 jyl buryn (2007) Pavlodar oblysyndaǵy Ýspen aýdanynyń ortalyǵynda Keńes Odaǵynyń Batyry Maksım Mılevskııge eskertkish ornatyldy.

Maksım Mılevskıı (1923-2005) Ýspen aýdanynyń Pavlovka aýylynda dúnıege kelgen, soǵys bastalǵanda maıdanǵa óz erkimen attanǵan. Soǵysta Stalıngradtan Berlınge deıingi joryq joldarynan ótip, Qyrym, Lıtva jáne Latvııany azat etýge qatysqan. Qazaqstandyq jaýynger urystardaǵy erligi úshin Qyzyl juldyz, 3-dárejeli «Dańq», «Otan soǵysy» ordenderimen marapattaldy. Kenıgsberg túbindegi shaıqasta erjúrek komandırge Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berildi.

2004 jyly M.Mılevskıı respýblıka aldynda sińirgen eńbegi úshin «Parasat» ordenimen marapattaldy.

1 jyl buryn (2009) «Jeti jarǵy» baspasynan eki tilde jazylǵan «Keden isi boıynsha suraqtar men jaýaptar» - «Voprosy ı otvety po tamojennomý delý» atty kitap jaryq kórdi. Avtory - keden qyzmetiniń polkovnıgi Beken Nurahmetov.

Kitapta oqyrmandyń úsh júzdeı suraqtaryna jaýaptar berilgen. Onda qazaqstannyń zań sheńberindegi keden isi týraly ǵana emes, sonymen birge bizdiń elde bekitilgen halyqaralyq konventsııalar, basqa da málimetter jınaqtalǵan.

ESІMDER

40 jyl buryn (1970) «KazInvestBank» AQ Dırektorlar Keńesiniń tóraǵasy, Lankaster Grýp Dırektorlar Keńesiniń múshesi DOSAEV Erbolat Asqarbekuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Almaty energetıka ınstıtýtyn, N.E.Baýman atyndaǵy Máskeý memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetin bitirgen.

«Іsker» shaǵyn óndiris mekemesiniń menedjeri, «Vega» shaǵyn óndiris dırektorynyń orynbasary, «Aktsept» fırmasy» jaýapkershiligi shekteýli seritestigi dırektorynyń orynbasary, dırektory, «Aktsept» korporatsııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń dırektory, birinshi vıtse-prezıdenti, bas dırektory, «TuranÁlemBanki» jabyq aktsıonerlik qoǵamy basqarmasy tóraǵasynyń orynbasary, «Almaty saýda-qarjy banki» jabyq aktsıonerlik qoǵamy basqarmasynyń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasy energetıka, ındýstrııa jáne saýda vıtse-mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy qarjy vıtse-mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy Damý banki Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy, «Qazaqstan halyqtyq jınaqtaýshy banki» AAQ Dırektorlar keńesiniń múshesi, «Qazaqoıl» JAQ Dırektorlar keńesiniń múshesi, «Shaǵyn kásipkerlikti damytý qory» JAQ Dırektorlar keńesiniń múshesi, «Qazaqstan Eksımbanki» JAQ Dırektorlar keńesiniń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııadardy retteý, básekelestikti qorǵaý jáne shaǵyn bıznesti qoldaý agenttiginiń tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasy qarjy mınıstri, Qazaqstan Respýblıkasy densaýlyq saqtaý mınıstri. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldan.

MAMYRDYŃ 22-І, SENBІ

Halyqaralyq bıologııalyq áralýandyq kúni.

BUU Bas Assambleıasy 2000 jylǵy 30 jeltoqsanda 22 mamyrdy Halyqaralyq bıologııalyq áralýandyq kúni dep jarııalady, sondaı-aq osy kúni Bıologııalyq áralýandyq týraly konventsııa qabyldandy.

Qazaqstannyń bıologııalyq áralýandyǵyn saqtaý maqsatynda 1994 jyly Bıologııalyq áralýandyq jónindegi konventsııa bekitilip, bıologııalyq áralýandyqty saqtaý jáne birqalypty paıdalaný jónindegi ulttyq strategııa men is-áreketter jospary jasalyndy. Búgingi tańda osy jumystar 2003 jylǵy jeltoqsanda Elbasy qol qoıǵan Qazaqstannyń 2004-2015 jyldardaǵy ekologııalyq qaýipsizdigi konventsııasy sheńberinde atqarylýda.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev zańdarda qoldanylatyn termınderdi «Áskerı mindettilik jáne áskerı qyzmet týraly» Zańǵa sáıkestendirýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń áskerı qyzmet máseleleri jónindegi birqatar zańnamalyq aktilerine ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

3 jyl buryn (2007) Bókeı handyǵynyń tarıhy týraly Qojantaı Qasenovtiń «Naryn» atty kitaby jaryq kórdi.

Roman-dılogııa eki bólimnen turady, onyń birinshisi «Jáńgir han» atalsa, ekinshisi -«Naryn». Orys tilinde jaryq kórgen kitapta Bókeı handyǵyndaǵy tarıhı oqıǵalar avtor kózimen sýrettelgen. Kitapta Jáńgir hannan bastap osy ólkeniń Qurmanǵazy, Dáýletkereı, Salyq Babajanov, Ǵubaıdolla Jáńgirov, Sháńgereı Bókeev syndy iri tulǵalary jóninde baıandalady.

Qojantaı Kasenov - tanymal ǵalym, professor, medıtsına ǵylymdarynyń doktory, medıtsına mamany bolǵanymen, ózi týyp ósken óńirdiń ótkeni týraly barynsha zerttegen.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan-Brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetinde (KBTÝ) álemdegi tuńǵysh ret tehnologııany óńdeıtin, programmamen qamtamasyz etetin jáne konsaltıngtik qyzmetteriniń jetekshi halyqaralyq seriktestigi (IPS) «Invensys Process Systems» ınnovatsııalyq vırtýaldy tehnologııany usyndy.

«Immersive Virtual Reality Process» jańa ónim qaıta óńdeıtin ónerkásip salasyndaǵy energetıka, hımııa, munaı, gaz taǵy da basqa maman-ınjenerler men stajerlerdi daıyndaýǵa jasalǵan. Qoldanýshylar stereoskopııalyq qulaqqaptar jáne dýlyǵa arqyly zaýytty basqarý protsessterin úırenedi jáne naqty bıznes tájirıbesinde paıda bolatyn kez kelgen ahýaldardy sheshe alady.

1 jyl buryn (2009) Qanysh Sátpaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetinde KazRENA qaýymdastyǵynyń bas dırektory Borıs Japarov «Respýblıkalyq joǵary oqý oryndary aralyǵynda taralǵan elektrondy kitaphana» (RJTEK) usyndy. Joǵarǵy oqý oryndarynda elektrondy kitaphana engizý oqý materıaldarynyń sanyn úlkeıtedi, bilim jáne ǵylymı-zertteý qyzmetiniń sapasyn joǵarlatady, otandyq jáne shetel kitaphanalar, aqparattyq ortalyqtar men uıymdar arasyndaǵy elektrondyq qorlardy aıyrbastaýǵa múmkindik beredi. Onyń qorlaryna Science Directtiń arnaıy jasalǵan programmalyq platformasy men Scopus-tyń elektrondyq anyqtamasy arqyly kirýge bolady.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-1994) jazýshy, aýdarmashy MERKÝLOV Oleg Borısovıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Reseı Federatsııasynyń Brıansk qalasynda týǵan. Sankt-Peterbor shet tilder ınstıtýtyn bitirgen.

«Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń aýdarmashysy, Qazaq KSR Baspa, polıgrafııa jáne kitap saýdasy isteri jónindegi komıtetiniń aǵa redaktory, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy orys redaktsııasynyń ádebı keńesshisi qyzmetterin atqarǵan.

«Radı tebıa», «Na dvýh beregah» romandary men «Kombat Ardatov» povesiniń avtory. R.Raıttyń «Protıajnaıa pesnıa temnokojego» povesin, Dj. B.Prıstıldiń «Geroı - chýdotvorets» romanyn basqa da kóptegen aǵylshyn jazýshylarynyń áńgimelerin orys tiline aýdarǵan.

1-dárejeli Uly Otan soǵysy ordenimen, «Erligi úshin» medalimen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 23-І, JEKSENBІ

Ázirbaıjannyń Ekologııa jáne tabıǵı qorlar mınıstrligi qyzmetkerleriniń kúni. Ázirbaıjan Respýblıkasy Prezıdentiniń Qaýlysymen 2007 jylǵy 16-shy mamyrda jyl saıyn atap ótiledi.

ıAmaıkada eńbek kúni. Alǵashqy ret 1939 jyly atap ótilgen. Bul kúni ıAmaıka turǵyndary qoǵam ıgiligi úshin tegin eńbek etýdi dástúrge aınaldyrǵan.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2000) Mınskide Belarýs Respýblıkasy, Qazaqstan Respýblıkasy, Qyrǵyz Respýblıkasy, Reseı Federatsııasy men Tájikstan Respýblıkasy memleketteri basshylarynyń sammıti ótti, onda Keden odaǵyna qatysýshy elderdiń jetekshileri ıntegratsııalyq údiristerdi odan ári damytýdyń ózekti baǵyttaryn belgiledi. Memleket basshylary «1996 jylǵy 29 naýryzdaǵy ekonomıkalyq jáne gýmanıtarlyq salalardaǵy ıntegratsııany tereńdetý týraly Shartqa qatysýshy memleketterdiń 2000-2004 jyldardaǵy gýmanıtarlyq saladaǵy yntymaqtastyǵynyń negizgi baǵyttary týraly», «Keden odaǵyna qatysýshy memleketterdiń áleýmettik jáne gýmanıtarlyq salalardaǵy ulttyq zańnamalaryn úılestirý barysy» týraly qujattardy bekitti.

3 jyl buryn (2007) Almatyda Azııa jáne Tynyq muhıt elderine arnalǵan Ekonomıkalyq jáne Áleýmettik komıssııasy, BUU-nyń Eýropalyq ekonomıkalyq komıssııasy jáne Eýrazııa ekonomıkalyq birlestiktiń yqpaldastyq komıteti hashylyǵynyń arasyndaǵy ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Memorandým Eýrazııa ekonomıkalyq birlestiktiń hatshylyǵymen jáne eki aımaqtyq komıssııasy aralyǵyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheıtýge jáne Myńjyldyq damý maqsatyna qoldaý kórsetýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2009) Almatyda birinshi mamandandyrylǵan quzǵa órmeleıtin «Skala» ortalyǵynyń tusaý keser rásimi ótti. Keshen qalanyń ádemi jáne ekologııalyq taza aýdandarynyń biri - Úlken Almaty shatqalynda salynǵan.

Úsh qabatty ǵımarattyń astynǵy qabatyndaǵy úlken boýldrıng zalynda eki túsip turatyn stalaktıka jáne ár túrli karnızder ornalasqan. Osy jerde bıiktigi 15 metrlik ǵımarattyń barlyq qabattarynan ótetin, órmeleýshilerdi keshenniń kez-kelgen qabattynan baqylaýǵa bolatyn negizgi qabyrǵa ornalasqan.

ESІMDER

85 jyl buryn (1925-2008) amerıkandyq genetık jáne bıohımık, fılosofııa ǵylymdarynyń doktory DJOShÝA Lederberg dúnıege keldi.

AQSh-tyń Nıý-Djersı shtatynda týǵan. Kolýbııa, Iel ýnıversıtetterin bitirgen.

Vıskonsınskıı ýnıversıtetiniń, Medıtsına mektebiniń professory, Kalıfornııa jáne Stenford ýnıversıtetteriniń molekýlalyq medıtsına zerthanasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

Negizgi ǵylymı eńbekteri genetıkalyq máselelerdi zertteýge arnalǵan. Bakterııanyń genetıkalyq rekombınatsııasynyń mehanızmin ashqan.

Fızıologııa jáne medıtsına salasyndaǵy mıkroorganızmderdiń genetıkasyn zerttegeni úshin Nobel syılyǵy taǵaıyndalǵan.