QazAqparat-Anons: Mamyrdyń 13-i men 16-sy aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Mamyrdyń 13-inde Syrtqy ister mınıstrligi ǵımaratynda Qazaqstannyń Memlekettik hatshysy -Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev AQSh-tyń Atlantıkalyq keńesiniń tóraǵasy Chak Heıgelmen kezdesedi.

Mamyrdyń 14-15-i kúnderi EQYU-nyń is basyndaǵy tóraǵasy, QR Memlekettik hatshysy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Almatyda ótetin «EQYU-nyń eýrazııalyq ólshemi» atty ekinshi Transazııalyq parlamenttik forýmǵa qatysady,

PARLAMENT

Mamyrdyń 13-i kúni Parlament Májilisinde«Qazaqstan zańnamasyn Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń temekige qarsy kúres jónindegi negizdemelik konventsııasyna sáıkes úılestirý» degen taqyryp boıynsha dóńgelek ústel ótedi.

Mamyrdyń 13-inde Parlament Senatynyń jalpy otyrysy bolady.

Mamyrdyń 13-inde Parlament Májilisinde «Ata-baba ósıeti - danalyq qory» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

QOǴAM

Sáýirdiń 15-inen mamyrdyń 15-ine deıin elimizde «Balalar - bizdiń bolashaǵymyz» aktsııasy ótýde.Qazaqstan Respýblıkasy Kólik jáne kommýnıkatsııa mınıstrligi sáýirdiń 30-y men mamyrdyń 30-y aralyǵynda «Taza aýa» aktsııasyn ótkizedi. Aktsııanyń maqsaty - avtokólik quraldarynyń tasymaldaýshylary men júrgizýshileriniń ruqsat etilgen avtokólik quraldarynyń shyǵaryndydaǵy lastaýshy zattar quramynyń ekologııalyq talaptary men normalaryn saqtaýy bóliginde Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyn buzýshylyqtyń aldyn alý.

SPORT

Sáýirdiń 15-i men mamyrdyń 15-i aralyǵynda Qazaqstanda «Balalar - bizdiń bolashaǵymyz» atty aktsııa ótýde.

Erkin kúresten Qazaqstannyń áıelder quramasy mamyrdyń 14-de Úndistan astanasy Delıde bastalatyn Azııa chempıonatyna qatysady.

ASTANA

Mamyrdyń 10-y men 14-i aralyǵynda Astana qalasy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Birikken Arab Ámirlikteriniń mádenı kúnderi ótýde.

Mamyrdyń 13-inde Astanada «Klımattyń ózgerýine beıimdelý: Qazaqstan úshin qaterler men múmkindikter» degen taqyrypta dóńgelek ústel ótedi,

Mamyrdyń 13-inde L.Gýmılev atyndaǵy ýnıversıtette «Eýropa men Eýrazııa úshin HHІ ǵasyrdaǵy qorytyndy Helsınkı akti» degen taqyrypta konferentsııa ótedi.

Mamyrdyń 13-inde elordadaǵy Kongress-Holl saraıynda Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi, estrada juldyzy Baǵdat Sámedınovanyń «Men dalanyń qyzymyn» atty kontserti ótedi.

Mamyrdyń 13-inde 40-shy stansydaǵy №68665 áskerı bólimde Máskeý paradyna qatysýshylarmen kezdesý bolady.

Mamyrdyń 13-inde Kongress-holda «Qorǵalǵan topyraq tehnologııasy. Jylyjaı keshenderi 2010» І birlesken eýrazııalyq kórmesiniń ashylý rásimi bolady.

Mamyrdyń 13-inde «Nur Otan» partııasynyń Ortalyq apparaty keńsesinde «Azamattardyń aryz-shaǵymdarynyń qaralý qorytyndysyna» arnalǵan brıfıng ótedi.

Mamyrdyń 14-inde saǵat 17.00-de elordadaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda Shyǵys Qazaqstan oblysy Semeı qalasynyń murajaılary qorynan uıymdastyrylǵan «Uly tulǵalar besigi» atty kórmeniń ashylýy bolady.

ALMATY

Mamyrdyń 13-inde «Grand Otel Tıan-Shan» qonaqúıinde Germanııanyń Qazaqstandaǵy jylyna oraılastyrylǵan «Azamattyq quqyq júıesiniń máseleleri» taqyrybyna arnalǵan halyqaralyq konferentsııa bolady.

Mamyrdyń 13-inde «Intercontinental - Ankara» qonaqúıinde «Qazaqstannyń energetıkalyq sektoryndaǵy qarjylyq jáne ınvestıtsııalyq táýekelderdi barynsha azaıtý» taqyrybynda halyqaralyq konferentsııa ótedi.

Mamyrdyń 13-inde Qazaqtyń Abaı atyndaǵy Ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde EQYU Parlamenttik Assambleıasynyń Bas hatshysy Olıver Spensermen kezdesý bolady.

Mamyrdyń 13-inde Ulttyq kitaphanada S.Bókeıhanovtyń «Meniń qalam - Almatym» jáne «Bizdiń kóshelerimizdiń ataýlary» kitaptarynyń tanystyrylymy bolady.

Mamyrdyń 14-i kúni Almatydaǵy QR Ortalyq memlekettik murajaıynda «Mýzeı túni-2010» PR sharasy ótedi.

Mamyrdyń 14-i men 16-sy aralyǵynda Almatyda «EQYU Eýrazııalyq ólshemi» Transazııalyq parlamenttik forýmy ótedi .

Mamyrdyń 14-16 kúnderi Almatyda dástúrli «Sháken juldyzdary» halyqaralyq kınofestıvali ótedi.

Almatyda mamyrdyń 15-i kúni Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Memlekettik «Daryn» syılyǵynyń laýreaty, «Eren eńbegi úshin» medaliniń ıegeri Ásel Mámbetovanyń 50 jasqa tolý mereıtoıyna arnalǵan «Teatr - meniń taǵdyrym» dep atalatyn benefıs-keshi ótedi.

AIMAQTAR

AQTÓBE OBLYSY

Mamyrdyń 14-i kúni Aqtóbede «KAZKA» Qazaqstan kásipkerleri qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen «Qazaqstandyq qamtý: shaǵyn jáne orta bıznestiń mindetteri men múkindikteri» atty aımaqtyq bıznes-forým ótedi.

ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.

MAMYRDYŃ 13-І, BEISENBІ

Qara teńiz flotynyń kúni. 1996 jyly bekitilgen. Qara teńiz flotynyń qurylǵanyna sáıkes jyl saıyn mamyrdyń 13-de atap ótiledi.

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy men Fınlıandııa Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastardy bekitý týraly kelisim jasaldy.

3 jyl buryn (2007) Sankt-Peterbor qalasyndaǵy «Nevskıı pıatochok» memorıalynda soǵys jyldary qyrǵyn urys bolǵan jerde «Pamıat jáne Slava» atty ınternatsıonaldy saıabaqtyń ashylý saltanatty ótti.

Uly Otan soǵysy jyldary Lenıngrad shaıqasyndaǵy qorǵaýshylardyń qurmetine saıabaqta 60 stella ornatylǵan, onyń ishinde qazaqstandyqtarda bar. Stellalardaǵy jazýlar ár ulttyń óz tilinde jazylǵan.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev Koreıa Respýblıkasynyń joǵary memlekettik nagradasy - «Mýgýnhva» (Máńgi gúldegen raýshangúl) ordenimen marapattaldy.

Qazaqstan men Koreıanyń dostyq baılanystarynyń damýyna zor úles qosqany úshin óz kezeginde Prezıdent Lı Men Bak Qazaqstannyń joǵary memlekettik nagradasy «Altyn Qyran» ordenimen marapattaldy.

1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti, Reseı Federatsııasynyń Úkimeti jáne Túrikmenstannyń Úkimeti arasyndaǵy Kaspıı jaǵalaýy gaz qubyryn salýdaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

ESІMDER

75 jyl buryn (1935-1993) aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty, Soltústik Qazaqstan merınos qoılarynyń jańa tuqymyn óndirýshilerdiń biri ÁShІMBETOV Kemer Qojahmetýly dúnıege keldi.

Pavlodar oblysynda týǵan. Almaty zooveterınarlyq ınstıtýtyn (Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıversıteti) bitirgen.

Pavlodar oblysy Jelezınka aýdany Sovettik Qazaqstan keńsharynyń bas zootehnıgi, Lebıaji aýdany HHІІІ partsezd keńsharynyń dırektory, Pavlodar oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy mal sharýashylyǵy jáne mal tuqymyn asyldandyrý bóliminiń bastyǵy, oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Pavlodar sovhoz-tehnıkýmynyń dırektory, Sharbaqty aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Pavlodar aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, Pavlodar oblystyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy, eńbekshiler sharýashylyǵy qaýymdastyǵynyń tóraǵasy, «Turanbank» oblystyq basqarmasynyń aýyl sharýashylyǵy bóliminiń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.

«Eńbek Qyzyl Tý», úsh márte «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

45 jyl buryn (1965) zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti sýdıasy, L.M.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ýnıversıtetiniń rektory ÁBDІRAIYMOV Baqytjan Jarylqasymuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Qarataý qalasynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) jáne onyń aspırantýrasyn, «Turan» ýnıversıtetin, Memleket jáne zań ınstıtýtynyń doktorantýrasyn bitirgen.

1992-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik Joǵary Tórelik Sotynyń keńesshisi, Joǵary Tórelik Sotynyń sýdıasy. 1995-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń sýdıasy. 2002-2006 jyldary - Parlament ókiliniń jetekshisi. 2006-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Senaty Apparattynyń jetekshisi. 2007-2008 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Soty janyndaǵy sot ákimshiligi komıtetiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.

Ol «Qazaqstan Respýblıkasynyń jer protsesindegi zańdylyqty qamtamasyz etýdiń quqyqtyq tetigi», «Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasy boıynsha ekologııalyq zııandy óteý», «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jer protsesi», «Jer daýlaryn sheshýdiń protsessýaldyq erekshelikteri» atty monografııalardyń jáne 20-dan astam jer, agrarlyq jáne ekologııalyq zańnamalardyń agrarlyq máseleleri boıynsha oqý-tájirıbelik jáne ǵylymı-ádistemelik oqýlyqtardyń avtory.

«Qurmet» ordenimen, «Úsh bı», «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti sýdıasy» belgilerimen marapattalǵan.

MAMYRDYŃ 14-І, JUMA

Grýzııanyń Tamarobasy - Grýzınderdiń ulttyq merekesi. Áýlıe Tamara hanshaıymdy eske alý kúni. Ulttyq mereke retinde 1917 jyldan bastap atap ótiledi.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Qaraǵandy oblysynyń ákimdigi men Tabıǵı resýrstardyń Eýrazııalyq korporatsııasy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Semeıde Shyǵys Qazaqstandaǵy tuńǵysh «Kókserek» atty aýdıokitap shyqty. Kitapty «Alfa Marıno» jarnama stýdııasy qazaq ádebıetiniń klassıgi Muhtar Áýezovtyń hıkaıasy boıynsha shyǵardy.

Ideıanyń avtory «Qazaqstan - Semeı» telearnasynyń qyzmetkeri Qýat Ahmedjanov. Uzaqtyǵy 1 saǵat 5 mınýttyq ádebı shyǵarmany dybystandyrǵan da ózi. Shyǵarýshylar aýdıokitaptyń alǵashqy jıyntyǵyn qaladaǵy mektep-ınternattarǵa syılyq retinde tabystady.

1 jyl buryn (2009) Kıev qalalyq keńesiniń 2008 jylǵy jeltoqsannyń 18-degi sheshimimen Shevchenko aýdanyndaǵy Kýzmınskaıa kóshesi qazaq poezııasynyń alyby Jambyl Jabaevtyń esimine aýystyryldy. 2009 jylǵy mamyrdyń 8-de osy kóshede Jambyl Jabaevtyń memorıaldyq taqtasy resmı túrde saltanatpen ashyldy.

ESІMDER

60 jyl buryn (1950) Qazaqstan Respýblıkasynyń Egıpet Arab Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Sırııa Arab Respýblıkasyndaǵy, Marokko Koroldigindegi Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetin qosa atqarýshy, Arab Memleketteri Odaǵy janyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Turaqty ókili TASYMOV Baqtııar Sardarbekuly dúnıege keldi.

Ózbekstan Repýblıkasynda týǵan. Tashkent memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Saýd Arabııasy Koroldigindegi keńesshi-ýákili qyzmetin atqarǵan. Atalǵan qyzmetinde - 2008 jyldan.

45 jyl buryn (1965) Memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý, attestattaý jáne akkredıtteý departamenti - Qazaqstan Respýblıkasy Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri agenttiginiń memlekettik qurylys ınspektory ÁBDRÁIІMOV Ǵalymjan Raıyluly dúnıege keldi.

Jambyl oblysynda týǵan. Jambyl gıdromelıoratıvti-qurylys ınstıtýtyn, «Turan» Ýnıversıtetin bitirgen.

Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri jónindegi komıteti Memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý, akkredıtteý jáne attestattaý basqarmasynyń dırektory qyzmetin atqardy. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldan.

MAMYRDYŃ 15-І, SENBІ

Halyqaralyq otbasy kúni. 1993 jyldan BUU Bas Assambleıasynyń qararymen bekitilgen.

Bul kúndi belgileý álemdik qaýymdastyqtyń otbasynyń qazirgi jaǵdaıy men onyń qoǵam ómirindegi jáne óskeleń urpaq tárbıesindegi mańyzyna alańdaýshylyq týǵyzýyna oraı júzege asyp otyr.

Adam ómiri otbasynan bastalady, azamat bolyp qalyptasýy da osynda órbıdi. Otbasy - súıispenshiliktiń, qurmetteýdiń, yntymaqtastyq pen úıir bolýshylyqtyń oshaǵy, ıaǵnı, kez kelgen zııaly qoǵamnyń dińgegi, onsyz adam ómir súre almaıtyn qundylyq negizi. Otbasynyń aman-saýlyǵy - árbir eldiń damýy men kelesheginiń ólshemi.

OQIǴALAR

18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Ulttyq ıadrolyq ortalyq jáne Atom qýaty jónindegi agenttik quryldy.

11 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik qupııalardy qorǵaý jónindegi agenttigi quryldy.

3 jyl buryn (2007) Elbasy Nursultan Nazarbaev eńbek qatynastaryn quqyqtyq retteýdiń jańa modelin bekitetin, elimizdiń ekonomıkalyq damýynyń osy zamanǵy talaptaryna jáne eńbek salasyndaǵy halyqaralyq standarttarǵa jaýap beretin Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek kodeksine qol qoıdy.

Sonymen qatar, Elbasy «Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksin qoldanysqa engizý týraly» Zańǵa, sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek máselelerin retteıtin birqatar zańnamalyq aktilerin qoldanystaǵy zańdardy jańadan qabyldanǵan Eńbek kodeksine sáıkestendirýge baǵyttalǵan ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2009) Berlınde Qazaqstannyń Germanııadaǵy jyly aýqymynda «Halyqaralyq baǵdarlamalar ortalyǵy» AQ-nyń («Bolashaq») Germanııadaǵy jáne Eýropadaǵy qurylyqtyq elderdegi ókildikteri resmı túrde ashyldy.

ESІMDER

90 jyl buryn (1920-1997) qazaqtyń belgili jazýshysy BAQBERGENOV Sáýirbek dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan.

Uly Otan soǵysyna qatysyp, Soltústik Batys maıdanda Novgorod, Pskov, Kalının, Holm túbindegi urystarǵa qatysty. 28-panfılovshylar dıvızııasynda vzvod komandıri, keıin dıvızııalyq baılanysshy ofıtser boldy. Soǵystan keıin «Sotsıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan») gazetinde, «Jazýshy» baspasynda qyzmet atqarǵan.

Alǵashqy jyr shýmaqtary baspasóz betine 1939 jyly shyqty. Keńes Odaǵynyń batyry ataǵyn eki ret alǵan ushqysh T.Bıgeldınovtiń ómirine arnalǵan alǵashqy «Talǵat» povesi 1950 jyly jarııalanǵan. Sonymen qatar Sh.Ýálıhanov, K.Ázirbaev, B.Momyshuly ómirinen eleýli týyndylar jazǵan. Jastardy adamgershilikke, adaldyqqa, otansúıgishtikke baýlıtyn, zamandastar jaıly oı tolǵaıtyn, tarıh qoınaýynan syr shertetin jáne Uly Otan soǵysy taqyrybyn arqaý etken 20-ǵa jýyq romandar men povester jınaǵynyń avtory. Kóptegen shyǵarmalary TMD elderiniń tilderine aýdarylǵan. Kórkem aýdarma salasynda da jemisti eńbek etip, M.Gorkııdiń, Ý.Folknerdiń, V.Korolenkonyń birsypyra shyǵarmalaryn qazaqshaǵa tárjimalaǵan.

45 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty ÁBDІQALYQOVA Gúlshara Naýshaqyzy dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynda týǵan. Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtyn bitirgen.

1987-1994 jyldary - Qyzylorda oblysynyń halyqty áleýmettik qorǵaý basqarmasynyń aǵa ınspektory, bólim bastyǵy. 1994-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń halyqty áleýmettik qorǵaý jónindegi konsýltanty. 1995-2003 jyldary - Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń bólim bastyǵy, basqarma bastyǵynyń orynbasary, zeınetaqymen qamtamasyz etý basqarmasynyń bastyǵy, áleýmettik qamtamasyz etý departamenti dırektorynyń orynbasary, áleýmettik qamtamasyz etý jáne áleýmettik kómek kórsetý departamentiniń dırektory, zeınetaqymen qamtamasyz etý jáne halyqtyń tabysyn retteý departamentiniń dırektory. 2003-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıtse-mınıstri. 2005-2006 jyldary - «Memlekettik annýıtettik kompanııa» ómirdi saqtandyrý kompanııasy» AQ basqarmasynyń tóraǵasy. 2006-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıtse-mınıstri. 2007-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń jaýapty hatshysy. 2008-2009 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń tóraıymy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń naýryzynan.

MAMYRDYŃ 16-Y, JEKSENBІ

Búkildúnıejúzilik Juqtyrylǵan qorǵanysh tapshylyǵy belgisi (JQTB) qurbandaryn eske alý kúni. 1983 jyldan bastap, mamyrdyń úshinshi jeksenbisinde atap ótiledi.

Armenııanyń Áýe qorǵanysynyń kúni. 1992 jylǵy mamyrda Armenııa Respýblıkasynyń Qarýly Kúshteriniń áýe qorǵanys bólimsheleriniń qurastyrylýy aıaqtaldy. Osy ýaqyttan bastap mamyrdyń úshinshi jeksenbisi Armenııanyń qarýly kúshterinde Áýe qorǵanys kúni bolyp atap ótiledi.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2000) Astanada akademık Ómirbek Aryslanuly Joldasbekov turǵan úı qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatyldy.

Ómirbek Aryslanuly Joldasbekov (1931-1999) - kórnekti memleket qaıratkeri, Qazaqstan Respýblıkasy jáne halyqaralyq syılyqtardyń laýreaty, birneshe ret parlament depýtaty bolyp saılanǵan. Qazaqstan joǵary tehnıkalyq oqý oryndarynyń baǵdarlamasy men oqytý júıesin jasaýshylardyń biri.

3 jyl buryn (2007) Nıý-Iorktegi BUU-nyń shtab-páterinde Turaqty damý komıssııasynyń 15-shi sessııasy sheńberinde 2007-2024 jyldardaǵy Qazaqstannyń turaqty damý tujyrymdamasynyń tanystyrylymy ótti. Tanystyrylymdy BUU-daǵy Qazaqstannyń turaqty ókiliniń qatysýymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi uıymdastyrdy.

Tujyrymdama eldiń 2030 jylǵa deıingi uzaq merzimdi damý baǵdarlamasyn jáne básekege qabiletti elý el qataryna kirý maqsatyn iske asyrýdyń eń mańyzdy quraly bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2007) Almatyda «Esimizde sol soǵys» Estelik kitaby Qazaqstan Respýblıkasynyń Ortalyq memlekettik murajaıyna saltanatty túrde tabys etildi.

460 betten turatyn bul jalǵyz dana kitapqa 1941-1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysyna qatysyp, aman qalǵan ardagerler men tylda qyzmet etken 200-den astam adamnyń qoltańbasy qaldyrylǵan. Bul kitapqa kelesi jyly bolatyn Jeńis kúnine deıin soǵystyń dámin tatyp, kózkórgen adamdar óz qoltańbalaryn qaldyra alady.

ESІMDER

75 jyl buryn (1935) aqyn ASQAR Orazaqyn Asqaruly dúnıege keldi.

Batys Túrkistan ólkesine qarasty Іle aımaǵynda týǵan. Úrimji qalasyndaǵy Ulttar ınstıtýtyn, S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1955 jyly atamekeni Qazaqstanǵa túbegeıli qonys aýdardy. Shekaradan óleń toly qoljazba dápterlerin ala kelgen Orazaqyn birden Almatydaǵy Jazýshylar odaǵyna kelip, aqyndar Hamıt Erǵalıev, Ǵafý Qaıyrbekov, Jappar Ómirbekovterge jolyǵady. Olar jas aqynnyń óleńderin unatyp, sol kezde baspaǵa daıyndalyp jatqan jas aqyndardyń «Qos júrek» atty jınaǵyna bir top óleńderin dereý engizedi. 1961 jyly arab árpin bilýine baılanysty arnaıy suranyspen Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh, arheologııa jáne etnografııa ınstıtýtyna kishi ǵylymı qyzmetker bolyp ornalasady. 1964-1970 jyldary Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Ádebıetti nasıhattaý bıýrosynda nusqaýshy, Poezııa sektsııasynda orynbasar bolyp qyzmet atqarady. 1970-1984 jyldary Kitap palatasynda bólim meńgerýshi, odan 1995 jylǵa deıin «Jalyn» baspasynda poezııa bóliminiń aǵa redaktory boldy.

«Qoryqtar álemine saıahat» dep atalatyn toptama óleńderi 1983 jyly Qazaqstan tabıǵat qorǵaý qoǵamynyń báıgesine ıe boldy. «Týǵan jerdiń kartasy» degen dastany 1974 jyly balalar men jastarǵa arnalǵan «Jalyn» baspasynyń jabyq konkýrsynda júldege ıe boldy. «Tuńǵysh», «Meıirim», «Beljaılaý», «Balqaraǵaı», «Órkesh», «Orbulaq», «Kúngeı», «Táýelsizdik tartýlary» atty jınaqtary jaryq kórdi. Ol qazaqtyń qara óleń túrlerin uzaq jyldar boıy el ishinen jınap, jıyrma myń joldyq eki kitabyn jarııalady. Bul eńbegi 1994 jyly Mádenıet mınıstrligi men Ǵylym akademııasy, Ádebıet ınstıtýty birigip jarııalaǵan aýyz ádebıetin jınaýshylarǵa arnalǵan báıgede birinshi oryndy jeńip aldy.

70 jyl buryn (1940) aqyn, aýdarmashy, Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet qaıratkeri, Jambyl Jabaev atyndaǵy Halyqaralyq syılyqtyń, Іlııas Jansúgirov atyndaǵy Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy syılyǵynyń ıegeri DÚISENBAIULY Esenbaı dúnıege keldi.

Aqtóbe oblysy Baıǵanın aýdanynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

Alǵashqy eńbek jolyn Jarqamys orta mektebinde muǵalimdikten bastaǵan. Keıinnen Temir jáne Baıǵanın aýdandyq jáne Aqtóbe oblystyq gazetteriniń ádebı qyzmetkeri, aǵa tilshisi, bólim meńgerýshisi, redaktordyń orynbasary boldy. 1978-2007 jyldary respýblıkalyq «Jalyn», «Ana tili», «Rarıtet», «Jazýshy» baspalarynyń aǵa redaktory, jetekshi redaktory, aýdarmashy-redaktory, redaktory qyzmetterin atqarǵan.

«Bozala tań men boztorǵaı», «Aqpeıil», «Ulanǵaıyr», «Ashyq aspan», «Aq jelkendi aǵystar», «Bizdiń tolqyn», «Ashyq hat», «Tań torǵaıy», «Úsh-bulaq», «Sanamaq», «Álippe - tilashar», «Meniń jańa astanam», «Jańbyr áni» atty jyr jınaqtarynyń avtory.

M.Gorkııdiń «Ádebıet týraly», G.Lomıdzeniń «Uly dostyq ulaǵaty» kitaptaryn, Ál-Hamısı lırıkasyn, B.Abakırovanyń jyrlaryn qazaq tiline tárjimalaǵan.