QazAqparat-Anons: qyrkúıektiń 21-i men 27-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMET

Қyrkүıektiң 21-inde  Syrtқy  ister  mınıstrliginde    vedomstvo alқasynyң      mәjilisi  өtedi.    Alқa otyrysynan keıin    mınıstrliktiң aptalyқ brıfıngi josparlanғan.

Қyrkүıektiң 21-inde  Іshki ister mınıstrliginde aptalyқ brıfıng  bolady.

Қyrkүıektiң 22-sinde  «Transport Taýer» ғımaratynda (№ 704 kabınet) ҚR Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstrliginiң kөliktik baқylaý komıtetiniң tөraғasy Әdilet Bәrmenқұlovtyң «Jolaýshylar tasymalynyң қaýipsizdigi» respýblıkalyқ aktsııasynyң nәtıjelerine arnalғan baspasөz konferentsııasy өtedi.

ҚOҒAM

Tamyzdyң 11-i men  қyrkүıektiң 30-y  aralyғynda   BҰҰ-nyң  Nıý-Iorktegi   shtab-pәterinde  «ıAdrolyқ қarýғa  jol joқ»  қazaқstan-japon kөrmesi өtedi.

ASTANA

Қyrkүıektiң 11-i men   қazannyң 11-i aralyғynda  Қazaқstannyң Tұңғysh   Prezıdentiniң mұrajaıynda   Қostanaı  oblystyқ mұrajaı  қorlarynyң  «Ұlttyқ  mәdenıetter  besigi»   taқyrybyndaғy  kөrmesi    өtedi.

Қyrkүıektiң 15-i men қazannyң 15-i aralyғynda  Astanada    tazalyқ  aılyғy өtedi. 

Қyrkүıektiң 21-inde  Қazaқstan halқy tilderiniң merekesine oraı Astana қalasy Kedendik baқylaý departamentiniң «Astana kedendik rәsimdeý ortalyғy» keden beketinde «Tilge құrmet - elge құrmet» atty semınar өtkiziledi.  Josparlanғan atalmysh shara barysynda departamenttiң memlekettik tildi damytýda atқaryp jatқan sharalary týraly әңgime bolyp, onyң soңy қyzmetkerlerdiң қatysýymen ұıymdastyrylғan merekelik kontsertke ұlasady. Bұdan basқa, memlekettik tilden ashyқ sabaқtar jәne til merekesine baılanysty әr ұlt өkilderinen tұratyn kedenshilerdiң әzirlegen baғdarlamasy өtedi dep josparlanýda.

Қyrkүıektiң 21-inde   Tәýelsizdik saraıynda   Қazaқstannyң  energetıkalyқ aptalyғynyң ashylý  rәsimi  bolady.  Sondaı-aқ bұl  kүni     «Kazenergy»  halyқaralyқ  jastar  konferentsııasy  өtedi.

Қyrkүıektiң 24-25 kүnderi Tәýelsizdik saraıynda IV-shi «Kazenergy» Eýrazııalyқ energetıkalyқ forýmy өtedi. Osymen tөrtinshi ret ұıymdastyrylғan forým bıyl қazaқstandyқ mұnaıdyң 110 jyldyғyna arnalғan aptalyқ sheңberinde  bolady. IV-shi «Kazenergy» Eýrazııalyқ energetıkalyқ forýmyn өtkizýdegi basty ıdeıa Azııadaғy energetıkalyқ yқpaldastyқ shekarasyn keңeıtý jәne energetıka salasyndaғy seriktestik pen strategııalyқ alıanstardyң rөlin talқylaý bolyp tabylady.

ALMATY

Қyrkүıektiң 21-inde Almatyda «Ұltaralyқ әrekettestik үlgisi: Қazaқstan halқy Assambleıasy jәne EҚYҰ» atty halyқaralyқ semınary өtedi. Atalғan is-shara Қazaқstan halқy Assambleıasy jәne ҚR Prezıdenti janyndaғy Қazaқstan strategııalyқ zertteýler ınstıtýtynyң ұıymdastyrýymen jәne EҚYҰ-nyң Az ұlttar mәseleleri jөnindegi Joғarғy Komıssary Knýt Vollebektiң қatysýymen өtkiziletin bolady.

Қyrkүıektiң 21-inde    «Ankara»   қonaқүıinde  «Қazaқstran  әlemdik қoғamdastyққa tyқpaldasý  jolynda»  taқyrybyna arnalғan  «dөңgelek  үstel»  otyrysy  өtedi.

ATAÝLY KҮNDER.  MEREKELER.

ҚYRKҮIEKTІҢ 21-І, DҮISENBІ

Armenııa Respýblıkasynyң Memlekettik meıramy - Tәýelsizdik kүni. 1991 jylғy қyrkүıekte bolғan Bүkilhalyқtyқ referendýmda kөpshilik tәýelsiz memleket құrýdy қoldady.

Қazaқstan Respýblıkasy men Armenııa Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynys 1992 jylғy tamyzdyң 27-sinde ornatyldy. Armenııanyң Respýblıkasynyң Қazaқstandaғy Tөtenshe jәne Өkiletti Elshisi - Kazarıan Vasılıı Hachatýrovıch (2008 jyldyң қazan aıynan).

Malta Respýblıkasynyң ұlttyқ merekesi -- Tәýelsizdik kүni (1964). Malta Respýblıkasy үsh araldan tұrady. Jerorta teңizinde (Sıtsılııa aralynan oңtүstik jaғynda, Týnısten soltүstik jaғynda) ornalasқan. Astanasy - Valetta.

OҚIҒALAR

8 jyl bұryn (2001) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Nazarbaevtyң Jarlyғymen Қazaқstan men Vatıkan elderi arasyndaғy Dostyқ қarym-қatynas pen yntymaқtastyқty nyғaıtýғa қosқan үlesi үshin Vatıkannyң Memlekettik hatshysy Andjelo Sodano І dәrejeli «Dostyқ» ordenimen marapattaldy.

45 jyl bұryn (1964) Malta Ұlybrıtanııadan tәýelsizdigin aldy.

ESІMDER

105 jyl bұryn (1904-2000) akter, қoıýshy rejısser, Қazaқstan halyқ әrtisi, KSRO memlekettik syılyғynyң laýreaty, қazaқ teatrynyң irgetasyn қalaғan өner saңlaқtarynyң biri BADYROV Қapan Oralұly dүnıege keldi.

Қazirgi Қostanaı oblysy Қarabalyқ aýdanynda týғan. 1922-1925 jyldary Қazaқ halyқ aғartý ınstıtýtynda (Orynbor) oқyғan. Sondaғy kөrkemөnerpazdar үıirmesine belsene қatysyp, B.Maılınniң «Betim-aý, құdaғı» atty shaғyn pesasynda Aıқyn kelinshektiң rөlin oınap shyққan. 1925 jyly jaңadan ұıymdastyrylyp jatқan Қazaқ drama teatryna shaқyrylady. 1926 jyly Mal dәrigerlik tehnıkýmғa joldamamen jiberilip, onda jұmysshy jastar teatrynyң jetekshisi bolғan. M.Әýezovtyң «Қaragөz», «Eңlik - Kebek», Ө.Ospanovtyң «Zarlyқ» pesalary boıynsha үsh spektakl қoıyp, өzi de oınady. 1928 jyly Ә.Sұltanovtyң «Darıғa-Қaıdar», tatar jazýshysy Fahtı Býrnashtyң «ıAsh ıýrıaklar» pealaryn қoıdy. 1931 jyly Қazaқ drama teatryna қaıta oraldy. Alғashқy kөrnekti roli - M.Trıgerdiң «Sүңgýir қaıyғyndaғy» Igor Olenın. Қ.Badyrov teatr sahnasynda 200-deı rөlde oınady. Alғashқy tәjirıbe jınaý maқsatyndaғy rөlderden keıingi eңbekteri ұlttyқ klassıkaғa қosylatyn dүnıeler bolyp shyқty. Solardyң ishinde Erkebұlan (S.Seıfýllın «Қyzyl sұңқarlar»), Jomart (Ғ.Mұstafın «Mıllıoner»), Arқalyқ (J.Shanın «Arқalyқ batyry»), Shyңғys sұltan (S.Mұқanov «Shoқan Ýәlıhanov»), M.ıArovoı (K.Trenev «Lıýbov ıArovaıa»), Ýәzir (N.Hıkmet «Farhad-Shyryn») sııaқty beıneler kөrermenderdiң oıynan shyқty. Al onyң oryndaýyndaғy Naýan haziret (Ғ.Mүsrepov «Aқan seri -Aқtoқty») pen Otello (Shekspır «Asaýғa tұsaý») kүni bүginge deıin erekshe tabys retinde baғalanýda. 1940-1941 jyldary rejıssýramen aınalysyp, Ә.Әbishevtiң «Joldastaryn» sahnalady. Kınoda Қarataı («Amankeldi»), Aıdar, Syrttan («Abaı әni»), Kөregen («Alyp týraly aңyz»), Sәrsen («Өmir joly») taғy basқa rөlderin oınaғan. 1952 jyly Badyrovқa M.Әýezovtiң «Abaı» romanyndaғy Abaı rolin sahnalaғany үshin KSRO Memlekettik syılyғy berildi. Badyrovtyң «Өtkender men өtkelder», «Esten ketpes esimder», «Teatr, moıa sýdba» degen estelik kitaptary, kөptegen maқalalary jaryқ kөrgen

Eki ret Eңbek Қyzyl Tý ordenderimen jәne Halyқtar dostyғy ordenimen marapattalғan

85 jyl bұryn (1924-1998) ғalym, tarıh ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstan Respýblıkasy Gýmanıtarlyқ Ғylymdar akademııasynyң akademıgi ARҒYNBAEV Halel Arғynbaıұly dүnıege keldi. Ұly Otan soғysyna қatysқan.

Pavlodar oblysynyң Baıanaýyl aýdanynda týғan. Abaı atyndaғy қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtyn, Қazaқstan Ғylym akademııasy Tarıh jәne etnologııa ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. 1951-1957 jyldary Taldyқorғan oblysy Panfılov қalasyndaғy pedagogıkalyқ ýchılışede mұғalim, 1957 jyldan Қazaқstan Ғylym akademııasynyң Tarıh, arheologııa jәne etnografııa ınstıtýtynyң kishi, aғa ғylymı қyzmetkeri, etnografııalyқ bөlimniң meңgerýshisi, ınstıtýttyң bas ғylymı қyzmetkeri boldy. Қazaқ halқynyң tarıhı etnografııasyn (kөshpendilik, mal sharýashylyғy, қol өneri, oқý-aғartý, otbasy, t.b.) zertteýge үles қosty. Osy salada 200-den astam ғylymı eңbek, birneshe ғylymı monografııalar jazғan. 1959-1976 jyldary қazaқstannyң birқatar oblystarynda arnaıy ұıymdastyrylғan etnografııalyқ ekspedıtsııalardy basқardy. Қazaқstan men Orta Azııa halyқtarynyң tarıhı-etnografııalyқ atlasyn jasaýғa atsalysty. Arғynbaev Қazaқstandaғy etnografııalyқ ғylymnyң negizin salýshy akademık Ә.Marғұlannyң ғylymı mektebi dәstүrin damytty.

Ұly Otan soғysynyң 2 dәrejeli ordenimen, kөptegen medaldarmen, ҚazKSR Joғarғy Keңesiniң Құrmet gramotasymen marapattalғan.

30 jyl bұryn (1979) Қaraғandy oblysy әkiminiң agroөnerkәsiptik keshen, jer қatynastary, ekologııa, shaғyn bıznesti damytý mәseleleri jөnindegi orynbasary DҮISEBAEV Asylbek Jeksenbaıұly dүnıege keldi.

Aқmola oblysynyң Shortandy aýdanynda týғan.

2001 jyly S.Seıfýllın atyndaғy Aқmola agrarlyқ ýnıversıtetin bitirgen. Eңbek jolyn 1998 jyly «Agro-Tsentr Astana» astyқ kompanııasynyң baқylaý-revızııalyқ bөliminiң baқylaýshy-revızory bolyp bastaғan. 2002 jyldan memlekettik қyzmette. 2002-2005 jyldary - Astana қalasy әkimi apparatynyң Syrtқy ekonomıkalyқ baılanystar komıteti syrtқy ekonomıkalyқ yntymaқtastyқ bөliminiң bas mamany, Қazaқstan Respýblıkasynyң Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstrligi Baılanys jәne aқparat jөnindegi komıtetiniң Baılanys salasyndaғy memlekettik қadaғalaý basқarmasynyң lıtsenzııalanatyn қyzmetti baқylaý bөliminiң bas mamany, Қazaқstan Respýblıkasynyң Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstrligi Avtomobıl joldary jәne ınfraқұrylymdyқ keshen құrylysy komıtetiniң қarjylandyrý basқarmasy syrtқy zaemderdyң қarjy rәsimderin atқarý, býhgalterlik esep jәne esepshilik bөliminiң bas mamany, syrtқy zaemderdi jәne ınvestıtsııalyқ jobalardy basқarý bөliminiң bastyғy. Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti Әkimshiliginiң Ұıymdastyrý-baқylaý jұmysy jәne kadr saıasaty Basқarmasy ұıymdastyrý-baқylaý bөliminiң bas ınspektory. 2005-2006 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti Әkimshiliginiң memlekettik baқylaý jәne ұıymdastyrý jұmysy bөliminiң bas ınspektory. 2006-2007 jyldary - Қaraғandy oblysy әkiminiң kөmekshisi, Қazybek bı atyndaғy aýdan әkiminiң orynbasary, Қaraғandy қalasy әkiminiң orynbasary. 2007-2009 jyldary - Қaraғandy oblysy әkiminiң apparat jetekshisi қyzmetterin atқarғan. 2009 jyldyң aқpan aıynan Қaraғandy oblysy әkiminiң orynbasary қyzmetin atқarady.

100 jyl bұryn (1909-1967) arhıtektor LEPPIK Aleksandr Arnoldovıch dүnıege kelgen. Ұly Otan soғysyna қatysýshy.

Reseı Federatsııasynyң Tver oblysynda týғan. Lenıngrad ınjener-құrylys ınstıtýtyn bitirgen. 1937 jyldan Almaty қalasynda tұrғan. 1937-1938 jyldary Қazaқstan Aғartý Halyқ Komıssarıatynyң arhıtektýralyқ jobalar bıýrosynda jұmys istegen. 1938-1960 jyldary - Қazaқ қalalyқ құrylys jobalaý ınstıtýtynyң Jobalaý bөliminiң bas arhıtektory.

Bilikti sәýletshiniң қatysýymen Қazaқ fılarmonııasynyң, Қazaқstan Jazýshylar odaғy Үıiniң, Қazaқ Balalar men jasөspirimder teatrynyң, Neke saraıy ғımarattarynyң sәýleti dүnıege kelgen.

115 jyl bұryn (1894-1993) bashқұrt aқyny, Bashқұrt AKSR-iniң halyқ aқyny ҚҰDASh Saıfı (Құdashev Saıfı Fattahұly) dүnıege keldi.

Bashқortostannyң Ýfa gýbernııasynda týғan. Aýyl medresesinde, Ýfadaғy «Ғalııa» medresesinde bilim alғan. «Ғalııa» medresesinde B.Maılın, J.Tilepbergenov, H.Bәsimov, N.Manaevpen birge oқyp, onda қazaқ shәkirtteriniң «Sadaқ» jýrnalyn shyғarýғa atsalysқan. 1913-1915 jyldary Қostanaı өңirinde mұғalim boldy. 1930-1948 jyldary - «Oktıabr» jýrnalynyң redaktory, Bashқұrtstan Jazýshylar odaғynyң basshysy bolғan. Қazaқ aқyny N.Naýshabaevty ұstaz tұtқan, oғan elikteı otyryp, alғashқy өleңderin 1913 jyly қazaқ tilinde jazғan. Onyң «Azattyқ jyrlary», «Қyzyl jaýynger», «Daýyl shyқty», «Soқa jyrlary», «Kүres batyry», «Baқyt zaңy», «Respýblıka jyrlaıdy», «Shaқyrý», «Shyn jүrekten», «Meniң mahabbatym», taғy basқa jyr jınaқtary jaryқ kөrgen. «Hat», «Meniң aýyldasym» atty poemalary bar. Saıfı Құdash balalarғa arnalғan «Baıarlar bar kezde» әңgimesin, «Әzir bol» өleңder jınaғyn, «Baқytty balalyқ shaқ» kitaptaryn jazғan. «Ұmytylmas mınýttar» memýarlyқ eңbegi jaryқ kөrgen. Ol «Jastyқ shaқtyң izimen» estelikter jınaғynda Abaı shyғarmalarynan үzindiler keltirip otyrғan.

Lenın, Eңbek Қyzyl Tý, «Halyқtar Dostyғy», «Құrmet Belgisi» ordenderimen marapattalғan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 22-І, SEISENBІ

Bolgarııa Respýblıkasynyң ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik jarııalaғan kүni. 1908 jylғy қyrkүıektiң 22-inde Velıko-Tyrnovoda Bolgarııa knıazdiginiң Osman ımperııasynan tәýelsizdigi týraly manıfest jarııalandy.

Қazaқstan men Bolgarııa arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy maýsymnyң 5-inde ornatyldy.

Malı Respýblıkasynyң ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik kүni (1960). Қazaқstan men Malı Respýblıkasy arasyndaғy қarym-қatynas 1992 jylғy қarashanyң 26-ynda ornatyldy.

OҚIҒALAR

75 jyl bұryn (1934) Қazaқ ken-metallýrgııa ınstıtýty (қazirgi Қanysh Imantaıұly Sәtbaev atyndaғy Қazaқ Ұlttyқ tehnıkalyқ ýnıversıteti) ashylғan.1960 jyly Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýty bop қaıta құrylyp, 1970 jyly ınstıtýtқa V.I.Lenın esimi berildi.

Instıtýttyң beldi ғylym ordasy bolyp қalyptasýy H.K.Avetısıan, O.A.Baıқoңyrov, I.I.Bok, A.V.Brıchkın, L.G.Kýshev, V.D.Ponomarev, A.S.Popov, V.V.Stender, A.A.Tseft, E.D.Shlygın jәne de basқa osyndaı ataқty ғalymdar atymen tyғyz baılanysty.

Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtynyң negizinde 1975-inshi jyly Almaty energetıka ınstıtýty, 1977-nshi jyly Rýdnyıda ındýstrıaldyқ ınstıtýt, 1980-inshi jyly - Almaty arhıtektýra-құrylys ınstıtýty құryldy.

1994 jyldyң қaңtarynda V.I.Lenın atyndaғy ҚazPTI Қazaқ Ұlttyқ tehnıkalyқ ýnıversıtet bolyp қaıta құryldy, sөıtip oғan әlemdik tәjirıbede қabyldanғan kөpsalaly jүıe boıynsha elimiz үshin bilikti kadrlar daıyndaý, sondaı-aқ tүrli tehnıkalyқ salalardaғy қajetti mamandyқtar boıynsha oқý josparlary men baғdarlamalaryn jasaý mindetteri jүkteldi.

Bүkil elimiz boıynsha ınjenerlik-tehnıkalyқ kadrlar daıyndaýdaғy aıryқsha jetistikteri үshin Қazaқstan Respýblıkasy Үkimetiniң 1999 jylғy қyrkүıektiң 22-degi Қaýlysymen Қazaқ Ұlttyқ tehnıkalyқ ýnıversıtetine kөrnekti қazaқ ғalymy, akademık Қanysh Imantaıұly Sәtbaevtyң esimi berildi.

20 jyl bұryn (1989) Қazaқ KSR-inde «Tilder týraly» zaң қabyldady. Bұl tәýelsizdikke қol jetkizbegenmen, Қazaқstan үshin týғan tildiң maңyzynyң zor ekendiginiң aıқyn kөrinisi edi. Sol kezden bastap elde maңyzdy өzgerister oryn aldy. Өmirge қazaқ tilindegi tүsindirme sөzdikter, kitaptar, bastaýshylar jәne jalғastyrýshylar үshin қazaқ tilindegi oқý құraldary jaryқ kөre bastady. Қazaқ tilin jyldam үıretý әdisteri paıda boldy. Bұl baғdarlama kөptegen memlekettik mekemelerge engizildi. 1997 jyly Қazaқstanda «Tilder týraly» jaңa zaң қabyldandy.

14 jyl bұryn (1995) Қazaқstanda Ýkraına elshiligi ashyldy

8 jyl bұryn (2001) Papa Rımskıı Ioann Pavel II resmı saparmen Қazaқstanғa keldi.

3 jyl bұryn (2006) Batys Қazaқstan oblysynyң Қaratөbe aýdanynda қazaқtyң әıgili әnshisi, kompozıtor Mұhıt Merәliұlyna (1841-1918) kesene tұrғyzyldy.

510 jyl bұryn (1499) Bazel kelisimi boıynsha Shveıtsarııa konfederatsııasy Қasıetti Rım ımperııasynan tәýelsizdik aldy.

70 jyl bұryn (1939) KSRO men Germanııa Polshada Vısla boıymen aldyna-ala eki el arasyndaғy shekarany belgiledi.

ESІMDER

70 jyl bұryn (1939) «Orazalın ı K» JShS-niң bas dırektory ORAZALIN Amankeldi Baıdalyұly dүnıege keldi.

Aқmola oblysynda týғan. Tselınograd aýyl sharýashylyқ ınstıtýtyn bitirgen. Alekseev aýdandyқ aýyl sharýashylyқ basқarmasynyң bastyғy, sovhoz dırektory, bas agronom, agronom bolғan. 1974-1982 jyldary - Krasnoznamensk aýdandyқ atқarý komıtetiniң tөraғasy. 1982-1989 jyldary - Krasnoznamensk aýdandyқ partııa komıtetiniң birinshi hatshysy 1989-1990 jyldary - Қıma aýdandyқ partııa komıtetiniң birinshi hatshysy, atқarý komıtetiniң tөraғasy. 1990-1991 jyldary - Tselınograd oblystyқ partııa komıtetiniң hatshysy. 1991-1992 jyldary - Tselınograd oblystyқ keңesi tөraғasynyң keңesshisi. 1992-1997 jyldary - Balkashıno aýdanynyң әkimi қyzmetterin atқarғan. 1998 jyldan «Orazalın ı K» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiң bas dırektory қyzmetin atқarady.

Eңbek Қyzyl Tý, «Құrmet belgisi» ordenderimen jәne medaldarmen marapattalғan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 23-І, SӘRSENBІ

Saýd Arabııasy Koroldiginiң Memlekettik meıramy - Koroldiktiң jarııalanғan kүni (1932).

Қazaқstan Respýblıkasy men Saýd Arabııasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1994 jylғy sәýirdiң 30-ynda ornatyldy.

OҚIҒALAR

17 jyl bұryn (1992) Қazaқstan Respýblıkasy men Kolýmbııa Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyқ қarym-қatynas ornatyldy.

15 jyl bұryn (1994) Aқmola agrarlyқ ýnıversıtetine Sәken Seıfýllın esimi berildi.

11 jyl bұryn (1998) Almatyda tanymal kompozıtor Әset Beıseýovke eskertkish ornatyldy.

5 jyl bұryn (2004) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Nazarbaev Almatydaғy rezıdentsııasynda Afınada өtken XXVIII jazғy Olımpıada oıyndary jүldegerlerimen kezdesip, memlekettik nagradalardy tabys etti.

Bokstan Olımpıada chempıony Baқtııar Artaev 1-inshi dәrejeli «Barys» ordenimen, Olımpıadanyң kүmis jүldegerleri - grek-rım kүresiniң palýany Georgıı Tsýrtsýmıa, boksshy Gennadıı Golovkın, erkin kүres palýany Gennadıı Lalıev, aýyr atlet Sergeı Fılımonov «Құrmet» ordenimen, қola jүldegerler - jeңil atlet-onsaıysshy Dmıtrıı Karpov, boksshy Serik Eleýov, grek-rım kүresiniң palýany Mhıtar Manýkıan «Eren eңbegi үshin» medalimen marapattaldy. Olımpıada jeңimpazy men jүldegerlerin daıyndaғan jattyқtyrýshylar - N.Aқүrpekov, K.Ғalymtaev, L.Don, ıÝ.Melnıchenko, T.Saıhanov jәne V.Karpovқa «Қazaқstannyң eңbek siңirgen қaıratkeri» ataғy berildi. Қazaқstan sportshylary Olımpıada oıyndarynan bir altyn, tөrt kүmis jәne үsh қola medal jeңip aldy. Komandalyқ esep boıynsha Қazaқstan қyrқynshy orynғa taban tiredi.

3 jyl bұryn (2006) Atyraýda besjұldyzdy Renaissance қonaқүıi ashyldy. Bұl otelde 51 joғary mәrtebelilerge arnalғandaryn қosқanda, өzge de keң bөlmeler men klýb, barlyғy 202 nөmir bar. Mұnda sondaı-aқ eki meıramhana, bıznes ortalyқ, jabyқ basseın de kөp kөңilinen shyғady. Қoғamdyқ sharalar өtkizý үshin otelde bүginge kүnge deıin Atyraýdaғy eң kөlemdi, jalpy aýmaғy 605 sharshy metr keң zal da kelýshilerge өz қyzmetin ұsynady.

115 jyl bұryn (1894) tұңғysh frantsýz kәsipodaғy - Birtұtas eңbek konfederatsııasy құryldy.

ESІMDER

70 jyl bұryn (1939) aқyn, respýblıkalyқ Mahambet atyndaғy syılyқtyң laýreaty ӘJІҒALIEV Nұraly dүnıege keldi.

Atyraý oblysynda týғan. Atyraý pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Atyraý oblysynyң Embi aýdandyқ komsomol komıtetiniң birinshi hatshysy қyzmetin atқarғan, oblystyқ jәne aýdandyқ gazetterde jұmys istegen. Қazirgi ýaқytta «Naryn» jýrnalynyң bas redaktory.

«Jaңғyryғy janymnyң», «Taғdyrym osy taңdaғan» jınaқtarynyң avtory.

50 jyl bұryn (1959) Halyқaralyқ aқparattandyrý akademııasynyң korrespondent mүshesi ӘBDІҚҰLOV Taýғazy Sәtbaıұly dүnıege keldi.

Jambyl oblysynda týғan. Mәskeý elektrotehnıka baılanys ınstıtýtyn bitirgen. Jambyl telefon-telegraf stansasynyң қalalyқ telefon jүıesinde tseh ınjeneri bolyp jұmys istegen. 1984-1987 jyldary - Jambyl aýdandyқ baılanys bөlimshesiniң bas ınjeneri. 1987-1997 jyldary - Jambyl қalalyқ telefon jүıesiniң bas ınjeneri, bastyғy. 1997 jyly - Jambyl қalalyқ telekommýnıkatsııalar mekemesiniң dırektory. 1997-1998 jyldary - Jambyl oblystyқ telekommýnıkatsııalar dırektsııasynyң bas dırektory. 1998-2000 jyldary - «Almatytelekom» bas dırektorynyң birinshi orynbasary. 2000-2002 jyldary - «Қazaқtelekom» AAҚ-nyң atқarýshy dırektory - satý departamentiniң dırektory, Batys Қazaқstan oblystyқ telekommýnıkatsııa dırektsııasynyң bas dırektory - «Қazaқtelekom» AAҚ-nyң bas kommertsııalyқ dırektorynyң orynbasary, Atyraý oblystyқ telekommýnıkatsııa dırektsııasynyң bas dırektory - «Қazaқtelekom» AAҚ batys aımaғy boıynsha atқarýshy dırektory. 2002-2005 jyldary - «Қazaқtelekom» AҚ-nyң bas әkimshilik dırektory - vıtse-prezıdenti. 2005 jyly - «Қazaқtelekom» AҚ-nyң bas kommertsııalyқ dırektory - vıtse-prezıdenti. 2005 jyldyң tamyzynan «Astanatelekom» bas dırektory - «Қazaқtelekom» AҚ-nyң atқarýshy dırektory.

55 jyl bұryn (1954) «Nұr Otan» HDP Aқmola oblystyқ fılıaly tөraғasynyң birinshi orynbasary POLITKIN Nıkolaı Afanasevıch dүnıege keldi.

Omby pedagogıka ınstıtýtyn, Almaty joғary partııa mektebin bitirgen. Sileti aýdandyқ partııa komıtetiniң nұsқaýshysy, jalpy bөliminiң meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1994-1997 jyldary - Stepnogor қalalyқ mәslıhatynyң bөlim meңgerýshisi. 1997-1999 jyldary - Stepnogor қalasynyң әkimi apparatynyң basshysy. 1999 jyldan - basshy orynbasary, 2004 jyldyң қazanynan - Aқmola oblysynyң әkimi appparatynyң basshysy. Joғaryda atalғan қyzmetinde 2008 jyldyң қaңtarynan jұmys isteýde.

«Құrmet» ordenimen marapattalғan.

40 jyl bұryn (1969) aýyr atletıkadan Қazaқstannyң eңbek siңirgen sport sheberi NıÝ Vıacheslav dүnıege keldi.

Almaty oblysynyң Үshtөbe қalasynda týғan. Jattyқtyrýshysy - ıÝ. Melnıkov. Қazaқstan birinshilikteri men halyқaralyқ jarystardyң jүldegeri. 1994 jylғy XII Azııa oıyndarynyң (Hırosıma, Japonııa) jeңimpazy. 1996 jylғy Әlem chempıonatynyң қola jүldegeri.

ҚYRKҮIEKTІҢ 24-І, BEISENBІ

Dүnıejүzilik jүrek kүni. 2001 jyldan Dүnıejүzilik jүrek federatsııasynyң bastamasymen Jүrek aýrýlarynyң қaýiptiligin nasıhattaý maқsatynda atap өtiledi.

Gvıneıa-Bısaý Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik kүni (1973). Gvıneıa-Bısaý - Soltүstik-Batys Afrıkada ornalasқan memleket. Soltүstigi Senegalmen, shyғysy men oңtүstigi Gvıneıamen, batysy Atlant mұhıtymen shektesedi. Memleketke 60-қa jýyқ araldar kiredi. Astanasy - Bısaý қalasy. Memlekettik tili - portýgal tili. Aқsha birligi - peso.

OҚIҒALAR

75 jyl bұryn (1934) Ұıғyr mýzykalyқ komedııa teatry құryldy. Teatr 1941-1961 jyldary Eңbekshiқazaқ aýdanynda ornalasқan, keıinirek Almaty қalasyna қonys aýdarғan. 1964 jyly ataýy Respýblıkalyқ ұıғyr mýzykalyқ drama teatry dep өzgergen.

38 jyl bұryn (1971) Қazaқ KSR Mınıstrler Keңesiniң Қaýlysymen sot jәne әdilet organdarynyң jұmysyn jaқsartý maқsatynda kәsibin kөterý kýrstary ұıymdastyryldy.

18 jyl bұryn (1991) 1986 jylғy jeltoқsannyң 17-18-i kүnderi Almaty қalasyndaғy oқıғalarғa baılanysty jaғdaılarғa kesimdi baғa berý jөnindegi қorytyndylar men ұsynystar týraly Қazaқ KSR Joғarғy Keңesi Prezıdıýmynyң Қaýlysy jarııalandy.

10 jyl bұryn (1999) Londondaғy әıgili Beıker-strıtte Sherlok Holmsқa eskertkish ornatyldy.

ESІMDER

105 jyl bұryn (1904-1922) jazýshy, aýdarmashy, Қazaқ KSR mәdenıetine eңbek siңirgen қaıratker ӨZDENBAEV Hasen dүnıege keldi.

Қostanaı oblysynda týғan. Orynbordaғy mұғalimder daıarlaıtyn kýrstardy, Mәskeýdegi oblystyқ gazetterdiң redaktorlaryn daıarlaıtyn kýrstardy, Қostanaı mұғalimder ınstıtýtyn bitirgen. 1920-1928 jyldary - keңestik zaң organdarynda, 1928-1973 jyldary - baspalarda redaktorlyқ қyzmetter atқarғan. Әdebı қyzmetin 1929-1930 jyldary bastaıdy. Қostanaıdyң өlkelik «Aýyl» gazetinde feletondary, ocherkteri jaryқ kөrgen. M.Alekseevtiң «Bolshevıkı», M.Sholohovtyң «Podnıataıa tselına», «Tıhıı Don», I.Goncharovtyң «Oblomov» týyndylaryn, O.Balzaktyң, P.Merımenniң, I.Vazovtyң shyғarmalaryn қazaқ tiline, Ғ.Mұstafınniң «Daýyldan keıin» romanyn N.Kýzmınmen birlesip orysshaғa, өzbek jazýshysy A.Mұhtardyң «Apaly-siңliler» kitabyn, tatar jazýshysy A.Enıkııdiң «Aıtylmaı қalғan өsıet» povesin aýdarғan.

«Eңbektegi erligi үshin», «Eңbek ardageri» medaldarymen, Қazaқ KSR Joғarғy Keңesi Құrmet Gramotasymen marapattalғan.

95 jyl bұryn(1914-1992) ғalym, bıologııa ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstannyң eңbek siңirgen ғylym қaıratkeri ALMANIıAZOV Aғybaı Almasұly dүnıege keldi.

Қyzylorda oblysy Қazaly aýdanynda týғan. Tashkent aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyn bitirgen. 1938-1941 jyldary - Oңtүstik Қazaқstan oblystyқ jer basқarmasynyң agronomy, Bүkilodaқtyқ maқta sharýashylyғy ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң aғa ғylymı қyzmetkeri. 1953-1959 jyldary - Tashkent aýyl sharýashylyғy ınstıtýtynyң kafedra meңgerýshisi. 1959-1984 jyldary - Қazaқ Aýyl sharýashylyқ ınstıtýtynyң kafedra meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. Almanııazovtyң negizgi ғylymı-zertteý jұmystary өsimdik bıologııasyn, onyң ishinde: bıdaı, jүgeri, қyzylsha, baқsha daқyldary, joңyshқa jәne maқta embrologııasyn, tsıtologııasyn jәne selektsııasyn zertteýge arnalғan. Ol sondaı-aқ joңyshқa өsimdigindegi tsıtoplazmalyқ atalyқ ұryқsyzdyқty tapқan. Bұl zertteýdiң Orta Azııa men Қazaқstanda joңyshқanyң geterozıstik býdandaryn alýda maңyzy zor boldy. Қaýynnyң «Қazaқstan - 1», «Қazaқstan - 2» dep atalatyn sorttaryn shyғardy. Қazaly қalasynyң ortalyқ kөsheleriniң birine Almanııazovtyң esimi berilgen.

90 jyl bұryn (1919) aқyn, folklorshy, әdebıettanýshy, fılologııa ғylymdarynyң kandıdaty ADAMBAEV Baltabaı Әbdirahmanұly dүnıege kelgen. Ұly Otan soғysyna қatysýshy.

Jambyl oblysynda týғan. ҚazMÝ-di (қazirgi әl-Farabı atyndaғy Қazaқ Ұlttyқ ýnıversıteti) bitirgen. Sarysý aýdandyқ gazetinde, Jambyl oblystyқ komsomol komıtetinde, Taraz қalasyndaғy orta mektepte jұmys istegen. 1957-inshi jyldan Қazaқ KSR Ғylym akademııasy Әdebıet jәne өner ınstıtýtynyң aғa ғylymı қyzmetkeri. B.Adambaevtyң өleңderi 1938-inshi jyldan jarııalana bastady. «Shyn jүrekten», «Aқbөbek», «Amanat», «Tұlpardyң izimen» jınaқtarynda Otanғa, Jer-Anaғa sүıispenshilik jyrlanady. «Joryқtaғy soldat» povester men әңgimeler kitaby Ұly Otan soғysynyң maıdandary men tyldaғy adamdar erligi aıқyn kөrinis tapқan. Ol ғalym retinde «Sheshendik өner», «Halyқ danalyғy», «Қazaқ sheshendik өneri» kitaptarynda halқymyzdyң maқal-mәtelderi men sheshendik өneriniң janrlyқ tabıғaty men odan әri damý joldary zerttelgen.

2-dәrejeli Ұly Otan soғysy ordenimen eki ret marapattalғan.

45 jyl bұryn (1964) zaң ғylymdarynyң kandıdaty ҒILYMOV Samat Қýanyshұly dүnıege keldi.

Atyraý қalasynda týғan. Қazaқ Aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyn, Қazaқ Memlekettik zaң ýnıversıtetin bitirgen. Atyraý oblysy boıynsha nashaқorlyқpen jәne қylmyspen kүres basқarmasynyң erekshe ister boıynsha aғa ınspektory, bөlim bastyғy, basқarma bastyғynyң orynbasary қyzmetterin atқarғan. 1999-2001 jyldary - Atyraý oblysy boıynsha Қarjy polıtsııasy departamentiniң bastyғy. 2001-2002 jyldary - Kaspıı aımaғy boıynsha kөliktegi қarjy polıtsııasynyң bөlim bastyғy. 2002-2005 jyldary - Aқtөbe oblysy әkiminiң orynbasary.

Medalmen marapattalғan.

270 jyl bұryn (1739-1791) Reseıdiң memlekettik jәne әskerı қaıratkeri, general-feldmarshal, 1762 jylғy patsha saraıyndaғy tөңkeriske қatysýshylardyң biri, patshahanym ІІ Ekaterınanyң taңdaýlysy jәne jaқyn kөmekshisi POTEMKIN Grıgorıı Aleksandrovıch dүnıege keldi.

Soltүstik Prıchernomoreni ıgerýge mүmkindik jasaғan, Қara teңiz flotyn құrýғa basshylyқ jasaғan. Қyrymdy biriktirgennen keıin Tavrııalyқ jarқyn knıaz laýazymyn alғan. 1787-1791 jyldary - orys-tүrik soғysynda orys armııasynyң Bas қolbasshysy bolғan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 25-І, JҰMA

Halyқaralyқ teңiz kүni. 1978-inshi jyly BҰҰ Bas assambleıasynyң 10-ynshy sessııasynda қabyldanғan. Әdette қykүıektiң soңғy jұmasynda atalyp өtedi.

OҚIҒALAR

81 jyl bұryn (1928) Қyzylordada «Lenınskaıa smena» atty jastar gazetiniң (қazirgi «Ekspress-K» respýblıkalyқ gazeti) tұңғysh sany jaryқ kөrdi.

62 jyl bұryn (1947) Өskemen myrysh zaýyty iske қosyldy.

3 jyl bұryn (2006) Қazaқstan men Үndistannyң әskerı alpınıster toby Ladakhedegi 7140 metrlik Nýn shyңyna kөterildi. Bұl eki eldiң shyңғa өrmeleýshileriniң birlesip jasaғan alғashқy sharasy. 34 adamnan tұratyn atalmysh ekspedıtsııaғa Үndistan Қarýly Kүshteriniң podpolkovnıgi A.Got jetekshilik jasady. Oғan Қazaқstannan aғa leıtenant Tahır Alpysov pen Rүstam Jorabaev jәne serjant ıÝrıı Gorbýnov, Sergeı Samoılov, Aleksandr Rýdakov pen Dmıtrıı Chýmakov қatysty.

220 jyl bұryn (1789) AҚSh Kongresi - қazirde Құқyқ týraly Bıll ataýymen belgili - konstıtýtsııaғa 12 өzgeris engizdi.

40 jyl bұryn (1969) Anglııada әıgili «Bıtlz» tobynyң soңғy stýdııalyқ Abbey Road albomy shyқty.

30 jyl bұryn (1979) monrealdyқ iri aғylshyn tilinde shyғatyn gazet «Monrel Star» 110 jyldyқ tarıhynan soң jaryқ kөrýin toқtatty.

ESІMDER

110 jyl bұryn (1899-1921) aқyn ІZTӨLIN Baımaғambet Қanapııaұly dүnıege keldi.

Soltүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Presnogorkıı mektebinde oқyp, sosyn Troıtsk қalasyndaғy «Ýәzıfa» medresesinde bilim alғan. Revolıýtsııa kezinde jarly-jaқybaılar arasynda saıası nasıhatpen aınalysyp, үndeýhattar taratty. Ұly Oktıabr sotsıalıstik revolıýtsııasynan keıin Petropavl қalasynda mұsylman bıýrosy men қazaқ-tatar klýby jұmysyna belsendi қatysyp, Fedorov aýdandyқ halyққa bilim berý bөliminiң ınspektory қyzmetin atқarғan, mektepter ashyp, mұғalimder daıarlaıtyn қysқa merzimdi kýrstar ұıymdastyrғan. Petropavldaғy aқgvardııashylarmen ұrysta қaza tapқan.

17 jasynan өleң jaza bastaғan. Jasөspirim aқynnyң shyғarmashylyғyna Abaı poezısy men қazaқ folklorynyң әseri mol bolғan. 1916-1919 jyldar aralyғynda jaryқ kөrgen «Ala torpaқ», «Jalғyz jilik», «Өkpege jaýap», «Өmirim», «Soғys», «Aıym men kүnime» өleңderi Baımaғambet esimin dүıim jұrtқa keңinen mәshһүr etti.

Onyң shyғarmalar jınaғy birneshe ret (1926, 1933, 1951, 1981) baspalarda jaryқ kөrgen. Өleңderi birқatar oқýlyқtarda da jarııalandy. Іztөlınniң beınesi S.Mұқanovtyң «Өmir mektebi» trılogııasynda jarқyn kөrinis tapқan.

85 jyl bұryn (1924) Қazaқstannyң eңbek siңirgen өner қaıratkeri, Қazaқstan halyқ aғartý isiniң ozyқ қyzmetkeri ӨZBEKOV Tүrkistan Maқsұtұly dүnıege keldi. Ұly Otan soғysyna қatysýshy.

Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң Tүrkistan қalasynda týғan. 1953 jyly Almaty konservatorııasyn bitirgen. 1953-1961 jyldary - Almaty konservatorııasy janyndaғy arnaýly orta mýzykalyқ mekteptiң dırektory, 1961-1963 jyldary - Қazaқstan Kompartııasy Ortalyқ komıtetiniң ғylym, mәdenıet jәne oқý oryndary bөliminiң nұsқaýshysy. 1963-1964 jyldary - Almaty mýzyka ýchılışesiniң dırektory. 1964-1968 jyldary Respýblıkalyқ orta mýzyka mektep-ınternatynyң negizin қalap, dırektory boldy. 1968-1976 jyldary - Almaty konservatorııasynyң dekany, dotsenti. 1976-1984 jyldary - Abaı atyndaғy opera jәne balet teatrynyң dırektory. 1984 jyldan Almaty konservatorııasynyң oқytýshysy, professory. Gastroldik saparmen Portýgalııada, Shveıtsarııada, Vetnamda bolғan.

«Қazaқ halyқ әnderiniң negizindegi kerneı men fortepıanoғa arnalғan pesalar jınaғy», «Үrmeli aspaptarda oınaýғa үıretý metodıkasy» ғylymı eңbekteriniң avtory.

1-dәrejeli Otan soғysy ordenimen, eki ret «Құrmet Belgisi» ordenimen marapattalғan.

70 jyl bұryn (1939) aýyl sharýashylyғy ғylymdarynyң doktory, professor, Қazaқstan Ғylym akademııasynyң korrespondent mүshesi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen agronomy ӘBDІRAIYMOV Seıfolla dүnıege keldi.

Қyzylorda oblysy Jaңaқorғan aýdanynyң Birlik aýlynda týғan.

1964-1965 jyldary - Қazaқstan Aýyl sharýashylyғy mınıstrliginde jaýapty қyzmetker. 1965-1978 jyldary - Қazaқ қarakөl sharýashylyғy ғylymı-zertteý ınstıtýtynda bөlim meңgerýshisi. 1978 jyldan osy ınstıtýt dırektorynyң orynbasary.

Onyң ғylymı-zertteý eңbekteri shөleıt aımaқtarda өsetin mal azyқtyқ өsimdikter tұқymyn shyғarýғa arnalғan. S.Әbdiraıymov Қazaқstannyң қýaңshylyқty aımaқtarynda jaıylymdardy sýlandyrýdyң teorııalyқ negizin jasap, 200 000 ga sýlandyrylatyn jaıylym alқabyn aýyl sharýashylyқ өndirisi aınalymyna engizdi. Sondaı-aқ, құrғaқshylyққa tөzimdi, joғary өnimdi mal-azyқtyқ shөpterdiң birneshe sorttaryn («Syrdarııalyқ ızen», «Arystyқ» terisken, «Jan saıa» қara sekseýil) shyғardy.

70 jyl bұryn (1939) akter, Қazaқstannyң eңbek siңirgen әrtisi ESENҚҰLOV Seıithan dүnıege keldi.

Almaty oblysy Jambyl aýdanynda týғan. Almaty memlekettik konservatorııasyn bitirgen. 1964 jyldan Ғ.Mүsirepov atyndaғy Balalar men jasөspirimder teatrynda өner kөrsetedi.

Sahnada Klavdıı patshanyң (Ý.Shekspır «Gamlet»), Mardannyң (M.Әýezov «Alýa»), Bүrkittiң, Asқardyң (S.Mұқanov «Mөldir mahabbat», «Botagөz») beınelerin somdaғan.

50 jyl bұryn (1959) sýretshi, өnertaný doktory KEMEShOV Dildabaı Әnýarұly dүnıege keldi.

Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Ә.Қasteev atyndaғy Shymkent өner kolledjin, Ғ.Nızamı atyndaғy Tashkent pedagogıka ınstıtýtyn bitirgen. M.Әýezov atyndaғy Shymkent pedagogıka ınstıtýtynyң kөrkem sýret kafedrasynyң oқytýshysy, әýen jәne өner kafedrasynyң meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1998-1999 jyldary Mәskeý қalasyndaғylymı-praktıkalyқ synaқtan өtken. Қazir Қ.A.ıAssaýı atyndaғy Halyқaralyқ қazaқ-tүrik ýnıversıteti өner fakýltetiniң kıim dızaıny kafedrasynyң meңgerýshisi bolyp jұmys isteıdi.

1 monografııanyң, 15 әdistemelik құraldar men birқatar jarııalanғan ғylymı eңbekterdiң avtory. 2 shәkirt tәrbıelep shyғarғan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 26-Y, SENBІ

Shet tilderdiң eýropalyқ kүni. Jaңa myңjyldyқ bastalysymen ıÝNESKO 21-shi ғasyrdy polıglottar ғasyry dep jarııalady. 2001 jyl Dүnıejүzilik tilder jyly dep jarııalandy.

OҚIҒALAR

47 jyl bұryn (1962) Қazaқstan Respýblıkasynyң Energetıka jәne elektrıfıkatsııa mınıstrligi Қazaқ KSR Energetıka jәne elektrıfıkatsııa mınıstrligi bolyp құrylғan.

Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Ә.Nazarbaevtyң 1992 jylғy 7-inshi aқpandaғy Jarlyғymen mınıstrlik taratyldy. Sonyң negizinde Қazaқstan Respýblıkasy Energetıka jәne otyn resýrstary mınıstrligi құryldy.

12 jyl bұryn (1997) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Ә.Nazarbaevtyң Jarlyғymen «Farmatsevtıkalyқ jәne medıtsınalyқ өnerkәsipti damytýdyң memlekettik baғdarlamasy» bekitildi.

7 jyl bұryn (2002) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Ә.Nazarbaev ıÝNESKO sheңberinde atap өtilgen ejelgi Ұly Jibek joly boıyndaғy mәdenıet pen ғylym өrkendegen kөne Tarazdyң 2000 jyldyғyna arnalғan merekelik sharalarғa қatysty. Ortalyқ alaңda Bәıdibek Қarashaұlynyң үlken eskertkishi ashylyp, Mұrajaı men Taraz ýnıversıteti janynan sәýlet өneriniң soңғy jetistikteri үlgisimen salynғan Mұhammed Қaıdar Dýlatı atyndaғy Jastar saraıy paıdalanýғa berildi. Bұrynғy Hımıkter saraıy jaңғyrtylyp, Balasaғұn atyndaғy saraı bolyp қaıta ashyldy. Osy kүni қoıylғan teatrlandyrylғan kөriniske қalanyң 6 myңnan astam өnerpazdary қatysty.

3 jyl bұryn (2006) Pavlodarda өmiri men shyғarmashylyғy Soltүstik Қazaқstanmen baılanysty jazýshy Ivan Shýhovқa arnalғan «Saıyn dala ұly» derekti beınefılmi tүsirildi. 40 mınýttyқ fılmde Shýhovpen jolyғysқan adamdardyң estelikteri taspaғa jazylғan. Beınejazbada - әdebıetshiniң oı-қııalynyң қatparlarynan syr bүgip, өtken oқıғalarғa baғa bergen, өmiri men shyғarmashylyғy jaıyndaғy oılarynan әңgime shertken әdebıetshi kүndeliginiң betteri berilgen.

3 jyl bұryn (2006)  Londondaғy tanymal kontsert zaldarynyң biri - Barbıkan-Hollda Қazaқstan Elshiliginiң ұıymdastyrýymen jәne қarjylaı қoldaýymen Құrmanғazy atyndaғy Қazaқ ұlttyқ konservatorııasy Stýdenttik sımfonııalyқ orkestriniң kontserti өtti. Onyң jetekshisi - konservatorııa rektory, tanymal pıanıst Jәnııa Әýbәkirova. Kontsertti tamashalaýғa kelgen 1700-den astam klassıkalyқ mýzyka sүıermenderi Sh.Қajyғalıevtyң, S.Rahmanınovtyң jәne I.Bramstyң taңdaýly әýendi kompozıtsııalaryn tyңdap, shynaıy өner kәýsaryna қanyқty.

75 jyl bұryn (1934) Anglııada Queen Mary mұhıttyқ laıneri paıdalanýғa berildi. Bұl sýyғystyrғyshtyғy 75000 tonnadan astam tұңғysh keme bolatyn. 1936 jylғy kөktemde tolyқtaı iske қosylғannan keıin ol Atlant mұhıtyn kesip өtýden birneshe rekordtar jasaғan.

ESІMDER

65 jyl bұryn (1944) Almaty oblystyқ jolaýshylar kөligi jәne avtomobıl joldary basқarmasynyң bastyғy DӘNDІBAEV Mamysh dүnıege keldi.

Almaty oblysynda týғan. Қazaқ aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyn bitirgen. Almaty elektrotehnıka zaýytynyң sheberi, ınjener-tehnology bolyp jұmys istegen. 1981-1986 jyldary - Қazaқ KSR Avtomobıl kөligi mınıstrligi basқarmasy bastyғynyң orynbasary, bastyғy. 1986-1998 jyldary - Almaty oblystyқ jolaýshylar avtomobıl kөligi basқarmasynyң bastyғy. 1998-2000 jyldary - Almaty қalalyқ Jүrgizýshiler odaғynyң dırektory. 2000 jyly - «Alaýtransgaz» AҚ-y prezıdentiniң keңesshisi. 2000-2001 jyldary - «Қazaқstan Respýblıkasy Kөliktegi қaýipsizdik қory» JShS-niң bas dırektory. 2001-2003 jyldary - «Қazaқstan Respýblıkasy Jol қozғalysy қaýipsizdigi қory» Almaty қalalyқ fılıalynyң dırektory. 2003-2005 jyldary - «Қazavtokөlik» AAҚ-nyң basқarýshysy. 2005 jyly - «Kөlik қyzmetkerleriniң Kәsibin jetildirý ınstıtýty» JShS-gi dırektorynyң orynbasary. 2005 jyldyң қazanynan joғaryda atalғan қyzmetinde.

50 jyl bұryn (1959) Oңtүstik Қazaқstan oblysy Saryaғash aýdanynyң әkimi BAIҒONOV Jambyl Shyraқbaıұly dүnıege keldi.

Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Қazaқ aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyn, «Қaınar» ýnıversıtetin bitirgen. Alғabas aýdandyқ қarjy bөliminde aғa ekonomıst, Қazaқstan LKJO Alғabas aýdandyқ komıtetiniң ekinshi hatshysy bolyp jұmys istegen. 1988 jyly - Alғabas aýdandyқ partııa komıtetiniң nұsқaýshysy. 1988-1990 jyldary - Қazaқstan LKJO Alғabas aýdandyқ komıtetiniң birinshi hatshysy. 1990-1992 jyldary - partkom hatshysy, sovhoz dırektorynyң orynbasary. 1992-1998 jyldary - salyқ ınspektsııasynyң bastyғy, Alғabas aýdany әkiminiң orynbasary. 1998-2002 jyldary - Bәıdibek aýdanynyң әkimi. 2002 jyly - Oңtүstik Қazaқstan oblystyқ ekonomıka jәne kәsipkerlik departamentiniң bastyғy. 2002-2004 jyldary - Ordabasy aýdanynyң әkimi. Joғaryda atalғan қyzmetinde - 2004 jyldyң jeltoқsanynan.

«Құrmet» ordenimen, tөrt medalmen marapattalғan.

160 jyl bұryn (1849-1936) orystyң asa kөrnekti fızıology, Peterbor Ғylym akademııasynyң akademıgi, Reseı Ғylym akademııasynyң akademıgi, KSRO Ғylym akademııasynyң akademıgi, as қorytý mehanızmin zerttegeni үshin Nobel syılyғynyң ıegeri PAVLOV Ivan Petrovıch dүnıege keldi.

Peterbor ýnıversıtetin, Medıtsınalyқ-hırýrgııalyқ akademııany bitirgen. 1890-1924 jyldary Әskerı-medıtsınalyқ akademııanyң professory, sonymen birge Eksperımenttik medıtsına kafedrasynyң meңgerýshisi қyzmetin қosa atқarғan. 1925-inshi jyldan өmiriniң soңyna deıin KSRO Ғylym akademııasynyң Fızıologııa ınstıtýtyna jetekshilik jasaғan.

Қazirgi zamanғy iri fızıologııa mektebiniң, fızıologııalyқ zertteýlerge jaңasha talap pen әdistemelerdiң negizin қalaýshy. I.Pavlov - өlim protsesin қaғazғa tүsirip, bastan-aıaқ tizip bergen ғalym. Jany қınalғan sәtten tөseginiң basynda otyrғan shәkirtterine dene mүsheleriniң қaısysy ұıyғanyn, tartylyp қalғanyn, қaısysynan jan kete bastaғanyn, қysқasy - adamnyң қalaı өletinin ret-retimen tүgel aıtyp ketken.

75 jyl bұryn (1934) keңes jәne reseılik tanymal teatr men kıno әrtisi, KSRO halyқ әrtisi BASILAShVILI Oleg Valerıanovıch dүnıege keldi.

Mәskeýdiң Kөrkemөner akademııalyқ teatry janyndaғy stýdııa-mektebin bitirgen soң Lenındik komsomol atyndaғy Lenıngrad teatryna joldama alady. 1959 jyly Akademııalyқ үlken drama teatrynyң trýppasyna shaқyrylady. Әıgili G.A Tovstonogovtyң «Zұlymdar», «Mұhıt», «Aқyl azaby», «Apaly-siңliler», «At hıkaıasy» tәrizdi tanymal қoıylymdarynda өner kөrsetedi. Eldar Rıazanovtyң «Қyzmettester hıkaıasy», «Ekeýge arnalғan beket», «Pұshaıman gýsardy jұbatar sөz aıtyңyz», Georgıı Danelııanyң «Kүzgi marafon» kınofılmderinde oryndaғan rөlderi talantty akterdi bұrynғydan da tanymal etti. 2006 jyly «Ғasyr қoltaңbasy» kitabyn shyғarýғa қatysty.

III jәne IV dәrejeli «Otan aldyndaғy jetistigi үshin», Dostyқ, Eңbek Қyzyl Tý ordenderimen marapattalғan. «Қyzmettester hıkaıasy» fılmindegi Samohvalovtyң rөli үshin aғaıyndy Vasılevter atyndaғy RSFKR Memlekettik syılyғyn ıelendi, sondaı-aқ әdebıet, өner jәne arhıtektýra salasyndaғy Sankt-Peterbor Үkimeti syılyғynyң, үzdik er adam rөli үshin «Altyn sofıt» pen «Altyn perde» syılyқtarynyң da ıegeri.

ҚYRKҮIEKTІҢ 27-І, JEKSENBІ

Halyқaralyқ týrızm kүni. Bүkildүnıejүzilik týrıstik ұıymnyң Bas assambleıasynyң sheshimimen jyl saıyn қyrkүıektiң soңғy jeksenbisinde atap өtiledi.

Saңyraýlardyң halyқaralyқ kүni. Bүkildүnıejүzilik saңyraýlar federatsııasynyң құrylýyna oraı 1951 jyldan қyrkүıektiң soңғy jeksenbisinde atap өtiledi.

Mashına jasaýshylar kүni. 1980 jylғy қazannyң 1-indegi KSRO Joғarғy Keңesi Tөralқasynyң Jarlyғymen қyrkүıek aıynyң soңғy jeksenbisi bolyp bekitilgen.

OҚIҒALAR

80 jyl bұryn (1929 jylғy қyrkүıektiң 27-30) Syrdarııa өlkesi Bostandyқ aýdanynyң (қazirgi Өzbekstan aýmaғynda) tұrғyndary astyқ daıyndaý naýқany barysyndaғy nesıe tөleý aýyrpalyқtaryna jәne keңestik bıliktiң oғan kүshtep kөndirý қımyldaryna қarsy narazylyқ tanytty. 500-ge jýyқ adam қatysқan Bostandyқ kөterilisin ұıymdastyrýshylar T.Mұsabaev, Ұ.Maılybaev boldy. Birishmolla қystaғy maңyndaғy shaıқasta I.Chanybekovtyң basmashylar otrıady kөterilisshilerge kөmekke keldi. Kөterilisti birikken memlekettik saıası basқarma otrıady janshyp tastady. Kөterilisshilerdiң ishinen 50 adam қaza taýyp, 2 adam atý jazasyna kesilse, 36 adam - 10 jylғa tүzetý lagerlerine jөneltilip, 7 adam - 5 jylғa jer aýdaryldy.

4 jyl bұryn (2005) Astanada Jambyl atyndaғy №4 mektep-gımnazııasy negizinde jas týrıster stansysy ashyldy.

3 jyl bұryn (2006) Germanııanyң Baden-Vıýrtemberg jerinde, Valdbrýnn-Mıýlben қalasynda Қazaқstan Elshiligi jergilikti қymyz өndirýshi fermamen birlesip, Germanııadaғy қazaқ dıasporasy men Қazaқstannan kөship barғan otandastarymyzdyң belsendi atsalysýymen «Қymyz merekesin» өtkizdi. Shara aıasynda merekelik қoıylymdar ұıymdastyrylyp, қymyz merekesine arnaıy kelgen қonaқtardyң aldynda Keln jәne Bavarııa қalalaryndaғy қazaқ dıasporasynyң kөrkemөnerpaz әrtisteri өner kөrsetti. Mereke қonaқtary қazaқtyң kıiz үıimen, dombyra aspabymen, ұlttyқ dastarқan mәzirimen jәne Germanııadaғy қymyz өndirisiniң bastalý tarıhymen, қymyzdyң emdik қasıetterimen tanysty.

3 jyl bұryn (2006) Almaty oblysy Іle aýdanyndaғy Pervomaı kentinde Қazaқstandaғy alғashқy ınfýzııalyқ eritindiler shyғaratyn zaýyttyң tanystyrylymy boldy. Infýzııalyқ eritindiler strategııalyқ maңyzdy dәri-dәrmek қataryna jatady. Olar aýrýhanalarda kүn saıyn үlken kөlemde paıdalanylady. Sondaı-aқ tүrli epıdemııalar, tabıғı jәne tehnogendik sıpattaғy apattar men soғys қımyldary kezinde de oғan degen sұranys eselep arta tүsedi. Halyқaralyқ medıtsınalyқ zertteýlerge қaraғanda bir adamғa jylyna orta eseppen eki lıtr ınfýzııalyқ eritindiler kerek. Қazirgi taңda olardyң 90 paıyzy shet elderden әkelinedi.

ESІMDER

65 jyl bұryn (1944-1998) Қazaқstan Respýblıkasynyң құrmetti prokýratýra қyzmetkeri, 3-dәrejeli memlekettik әdilet keңesshisi TӘLІPOV Қabdilmәjıt Shaımardanұly dүnıege keldi.

Pavlodar oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin (қazirgi әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıteti) bitirgen. Baıanaýyl, Ýspen aýdandyқ prokýratýralarynyң tergeýshisi, Pavlodar oblystyқ prokýratýrasynyң aғa tergeýshisi қyzmetterin atқarғan. 1980-1983 jyldary - Maңғystaý oblysy prokýrorynyң orynbasary. 1983-1984 jyldary - Maңғystaý oblystyқ partııa komıtetiniң jaýapty қyzmetkeri. 1985-1994 jyldary - Oral (Batys Қazaқstan) oblysynyң prokýrory. 1994-1998 jyldary - Maңғystaý oblysynyң prokýrory.

Қazaқ KSR Joғarғy Keңesiniң Gramotalarymen marapattalғan.

55 jyl bұryn (1954) Maңғystaý oblysy Maңғystaý aýdanynyң әkimi ABYTOV Jıenaı dүnıege keldi.

Aқtөbe қalasynda týғan. Қaraғandy kooperatıvtik ınstıtýtyn bitirgen. Maңғystaý oblysy boıynsha Salyқ komıteti tөraғasynyң mindetin atқarýshy bolyp jұmys istegen. 2006 jyldyң sәýirinen joғaryda atalғan қyzmetin atқarýda.

55 jyl bұryn (1954) «Jaıyқmұnaı» JShS-niң bas dırektory, jer қoınaýyn barlaý isiniң үzdigi DRÝJININ Vıacheslav Mıhaılovıch dүnıege keldi.

Aқtөbe oblysynda týғan. Tomsk polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. 1977-1979 jyldary - geologııalyқ-barlaý partııasynyң bұrғylaýshy masteri, Volkov өndiristik geologııalyқ birlestiginiң aғa ınjener-konstrýktory. 1979-1983 jyldary - keshendi geologııalyқ ekspedıtsııanyң aғa konstrýktory. 1983-1994 jyldary - «Volkovgeologııa» birlestiginde geologııalyқ-barlaý partııasynyң bas ınjeneri, eңbekti қorғaý jәne tehnıka қaýipsizdigi jөnindegi bas maman, bas dırektordyң orynbasary. 1994-1997 jyldary - «Jaryқ» memlekettik holdıngtik kompanııasynyң vıtse-prezıdenti, «Қazaқgaz» memlekettik holdıngtik kompanııasynyң құramyndaғy «Gazkon» AҚ-nyң bas dırektory. 1997 jyldan joғaryda atalғan қyzmetinde.

Bүkilodaқtyқ halyқ sharýashylyғy jetistikteri kөrmesiniң қola medalimen, «Қazaқstan Respýblıkasynyң Tәýelsizdigine 10 jyl», «Қazaқstan mұnaıyna 100 jyl» medaldarymen marapattalғan.