QazAqparat-Anons: qyrkúıektiń 17-si men 19-y aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

Qyrkúıektiń 17-sinde «Interkontınental» qonaqúıinde Premer-Mınıstr Kárim Másimovtyń qatysýymen Qazaqstannyń ІT-kásiporyndarynyń ekinshi sezi ótedi.

Qyrkúıektiń 17-sinde Úkimet úıinde Premer-Mınıstr Kárim Másimov pen Iordanııa Premer-Mınıstri kelisimge qol qoıady.

Qyrkúıektiń 17-sinde Premer-Mınıstr K.Másimovtyń qatysýymen Iordanııa saýda ortalyǵynyń ashylý rásimi ótedi.

Qyrkúıektiń 17-sinde «Rıksos» otelinde K.Másimovtyń qatysýymen Qazaqstan-Iordanııa iskerlik keńesiniń 4-shi májilisi ótedi.

Qyrkúıektiń 17-sinde Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda Mádenıet mınıstri M.Qul-Muhammedtiń qatysýymen ǵalym G.N.Potanınniń 175 jyldyǵyna arnalǵan shara ótedi.

Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń tóraǵasy Omarhan Óksikbaev qyrkúıektiń 29-ynda Erevan qalasynda ótetin TMD-ǵa qatysýshy memleketterdiń Joǵary qarjy baqylaý organdary basshylary keńesiniń X sessııasynyń jumysyna qatysady.

PARLAMENT

SYRTQY SAıASAT

Qyrkúıektiń 9-y men 25-i aralyǵynda Shanhaı Yntymaqtastyq uıymynyń «Beıbit maqsat-2010» oqýlary ótedi. Jetinshi ret ótkizileıin dep otyrǵan oýlarǵa Qazaqstan, Qytaı, Qyrǵyzstan, Reseı men Tájikstannyń 5 myńnan astam áskerı qyzmetkerleri qatysady.

Qazan aıynyń 20-23-i aralyǵynda TMD-nyń Qarjylyq-bankter keńesi men Ázirbaıjannyń Halyqaralyq banki Dostastyqtyń Atqarýshy komıtetiniń qoldaýymen Bakýde halyqaralyq konferentsııa ótkizedi.

Qyrkúıektiń 16-17-si kúnderi Venada «EQYU-ǵa qatysýshy memleketterde elektrondy daýys berýdi qoldanýdyń qazirgi jaǵdaıy men perspektıvasy» degen taqyrypta semınar ótedi.

QOǴAM

Qazaqstannyń tsırk ártisteri qyrkúıektiń 16-sy men 21-i aralyǵynda Peterborda ótetin «Jańa týyndylar jármeńkesi» І Dúnıejúzilik tsırk rejıssýrasy festıvaline qatysady.

Qyrkúıektiń 17-sinde ótetin TMD Ekonomıkalyq keńesiniń kezekti májilisi ótedi

Qyrkúıektiń 17-sinde Sankt-Peterbýrgta Dostastyq elderiniń Іshki ister mınıstrleriniń keńesi kezekti jınalysta bas qosady. Májilistiń kúntártibine qylmyspen, adamdardy quldyqqa satýmen kúresýge, Interpolmen ózara is-qımyldarǵa, adamnyń quqyqtaryn qamtamasyz etýge qatysty máseleleri qoıylyp otyr. Mınıstrler sondaı-aq daktıloskopııalyq málimetter bazalarynyń jáne telekommýnıkatsııalyq baılanys júıeleriniń avtomattandyrylǵan birtutas jelisin qurý máselesin de talqylamaq.

Qazan aıynyń 29-y kúni Peterbordaǵy Tavrııa saraıynda TMD Parlamentaralyq assambleıasynyń uıytqy bolýymen «Joldardaǵy qaýipsizdik - ómir qaýipsizdigi» atty ІІІ halyqaralyq kongres ótedi.

SPORT

Qyrkúıektiń 9-19-y kúnderi Barbodostyń Brıdjtaýn qalasynda bokstan Álem chempıonaty ótedi, oǵan elimizdiń bokstan ulttyq quramasy qatysady.

Úndistannyń Kalkýtta qalasynda qyrkúıektiń 17-20-sy kúnderi voleıboldan Ortalyq aımaq elderiniń ІІІ Azııa chempıonaty ótedi.

Qyrkúıektiń 17-19-y kúnderi Astanada Qazaqstan men Shveıtsarııa tennıs komandalarynyń arasyna «Devıs kýbogy» álemdik tobynyń pleı-off kezeńiniń oıyny ótedi.

Qazaqstandyq boksshy Mıhaıl Krınıtsyn qyrkúıektiń 18-i kúni Tashkentte Búkilálemdik boks keńesiniń (WBC) Azııalyq boks keńesiniń bos turǵan chempıondyq ataǵy úshin reseılik Maksım Vlasovpen 12 raýndtyq jekpe-jek ótkizedi.

Qyrkúıektiń 19-y men 25-i aralyǵynda Qytaıdyń Taısang qalasynda áıelder komandalary arasynda II Azııa kýbogy úshin jarys ótedi.

ASTANA

Qyrkúıektiń 17-19-y kúnderi Astanada Qazaqstan men Shveıtsarııa tennıs komandalarynyń arasyna «Devıs kýbogy» álemdik tobynyń pleı-off kezeńiniń oıyny ótedi.

Qyrkúıektiń 17-sinde «Beıji Palas» qonaqúıinde «Nur Otan» HDP Halyqtyq tuǵyrnamasynyń júzege asyrylý barysy týraly» ǵylymı-tájirıbelik semınar ótedi.

Qyrkúıektiń 17-sinde Astana ákimdiginde «Memlekettik til: búgin jáne erteń» degen taqyrypqa arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

Qyrkúıektiń 17-sinde Syrtqy ister mınıstrliginde BUU pasporttaryn vızalyq talaptardan bosatý týraly kelisimshartqa qol qoıylady.

ALMATY

Qyrkúıektiń 16-17-si kúnderi Almatyda «Ortalyq Azııadaǵy jeńil jáne atys qarýynyń zańsyz aınalymymen kúres» taqyrybynda semınar ótedi. Sharany QR Qorǵanys mınıstrligi EQYU-nyń áskerı-saıası ólshemi mindetterin iske asyrý jónindegi is-sharalar josparyna sáıkes jáne EQYU-nyń Astanadaǵy ortalyǵymen birlesip ótkizgeli otyr.

Almatyda qyrkúıektiń 16-17 kúnderi «Munaıgaz kesheniniń ǵylymı-tehnıkalyq damýy» atty VІІІ halyqaralyq Nádir Nádirov ǵylymı oqýlary ótedi.

Qyrkúıektiń 18-inde Astanada Qazaqstan fýtbol klýbtarynyń dárigerlerine arnalǵan semınar bolady. Ony álemge tanymal nemis mamany, doktor Tomas Pfaıfer ótkizedi. Sharany Qazaqstan fýtbol federatsııasy men «Lokomotıv» fýtbol klýby birlesip uıymdastyryp otyr. Semınardyń basty maqsaty - otandyq sport salasyndaǵy dárigerlerdiń biliktiligin arttyrý.

Almatyda qyrkúıektiń 21-25-i kúnderiaralyǵynda ótetin VI-shy Halyqaralyq «Eýrazııa» kınofestıvali aıasynda Frantsýz kınosynyń birinshi festıvali ótedi.

AIMAQ

BATYS QAZAQSTAN

Qyrkúıektiń 18-inde Oralda dástúrli qala kúni atalyp ótiledi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER

QYRKÚIEKTІŃ 17-І, JUMA

Amerıka Qurama Shtattarynyń Konstıtýtsııa jáne Azamatyǵy kúni.

2001 jyly AQSh Prezıdentiniń buıryǵymen 17 qyrkúıek AQSh-tyń Konstıtýtsııa jáne Azamatyǵy kúni bolyp jarııalandy.

Ýkraınada qutqarýshylar kúni.

Ýkraına Prezıdentiniń 2008 jylǵy 12 qyrkúıektegi Jarlyǵymen bekitilgen, jyl saıyn qyrkúıek aıynyń ekinshi senbisinde atap ótiledi.

OQIǴALAR

290 jyl buryn (1720) Pavlodar qalasynyń negizi qalandy.

1720 jyly qala kishigirim Korıakovskıı negizinen bastaý alady. Qazirgi ataýyn 1861 jyly ІІ Aleksandrdyń jańa týǵan ulynyń qurmetine alǵan, sol kezde oǵan Korıakovtyń iri tatar, orys jáne qazaq kásipkerleri kirgen kópester qaýymynyń suraýy boıynsha berilgen.

Pavlodar qalasy Qazaqstannyń soltústik-shyǵys bóliginde ornalasqan, Ertis ózeniniń boıynda, Pavlodar oblysynyń ákimshilik ortalyǵy. Qalanyń quramyna Lenınsk kenti, Moıyldy, Pavlodarlyq aýyldary jáne Kenjekól aýyldyq okrýgy kiredi. Qalanyń jalpy aýdany 637,8 myń sharshy metrdi quraıdy. Qala turǵyndarynyń sany - 331700 turǵyn (2009).

Pavlodarda munaı óndeýshi, hımııa, alıýmın, elektrolız, metallýrgııalyq, karton-rýberoıd, mashına jasaý jáne traktor zaýyttary jumys isteıdi.

80 jyl buryn (1930) aýdandyq gazet retinde «Kolhoz joly» degen ataýmen qazirgi «Kókshetaý» qalalyq gazeti shyǵa bastady. Gazet oblystyń ekonomıkalyq, áleýmettik saladaǵy jetistikterin nasıhattaǵany úshin úsh márte Búkilodaqtyq shyǵarmashylyq baıqaýdyń laýreaty atanǵan. 1980 jyly gazet «Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan. 1990 jyldyń qańtar aıynan bastap «Kókshetaý» degen atpen shyǵa bastady.

6 jyl buryn (2004) Elbasy N.Á.Nazarbaevqa AQSh-tyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Djon Ordveı senim gramotasyn tapsyrdy.

6 jyl buryn (2004) Elbasy N.Á.Nazarbaevqa Mysyr Arab Respýblıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Abdel Maýgýd Ahmed Mahmýd ál-Habashı senim gramotasyn tapsyrdy.

3 jyl buryn (2007) Memleket basshysy «Kaspıı, «Tobyl» jáne «Batys» áleýmettik-kásipkerlik korporatsııalaryn qurý jáne olardyń qyzmetterin qamtamasyz etý jónindegi sharalar týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

ESІMDER

130 jyl buryn (1880-1919) aqyn SABALULY Aqylbek dúnıege keldi.

Qazirgi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Besqaraǵaı aýdanynda týǵan. Ahmet Rıza mektebinde oqyp, parsy, arab, túrik tilderin jetik bilgen.

Aqyndyq ónerde Abaıdy ustaz tutqan. Shyǵys ádebıetiniń qıssa-hıkaıalaryn aýdaryp, qazaq jazba ádebıetiniń taqyryp kólemin keńeıtken, oqıǵaly poema-dastandar jazyp baıytqan. «Tahır - Zýhra», «Bozjigit», «Ibrahım», «Hıkmet Nıǵmet», «Qyryq ýázir», «Altyn balyq», «Dandan ǵashyq» qıssalardyń, «Maǵshuqname» - jastyq-mahabbat jaıyndaǵy óleńder, «Nazym», «Sum zaman», «Ǵıbratnama», «Sátbek batyr» atty shyǵarmalardyń avtory. Óz qolynan jazǵan eńbekterinen úsh qoljazbasy bar.

Óleń-jyrlarynyń negizgi taqyryby adamgershilik, adaldyq, ádilettik, óner-ǵylym máseleleri. Onyń kitaptary Máskeý, Sankt-Peterbor, Qazan qalalarynyń úlken kitaphanalarynda saqtalǵan. Beıiti Jalqaıyń baýraıyndaǵy Saryoı degen jerde.

125 jyl buryn (1885-1948) ázirbaıjan kompozıtory, mýzyka zertteýshisi, KSRO halyq ártisi, Ázirbaıjan Respýblıkasy Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, ázirbaıjan kásibı mýzykasynyń negizin salýshylardyń biri GADJIBEKOV Ýzeır Abdýl Gýseın oǵly dúnıege keldi.

Ázirbaıjan memlekettik konservatorııasynyń professory ári onyń dırektory bolǵan. 1945 jyldan Ázirbaıjan Ǵylym Akademııasynyń Óner ınstıtýtyn basqarǵan.

Ol tuńǵysh ázirbaıjan operasyndaǵy «Láıli men Májnúnniń», «Rústem men Zýhrab», «Aslı men Kerem», «Kóroǵly» operalarynyń, «Eri men zaıyby», «Arshın mal alan» sııaqty mýzykalyq komedııalardyń avtory. Kompozıtor óziniń kantatalary, ývertıýralary arqyly ázirbaıjannyń sımfonııa mýzykasyna úlken úles qosyp, ázirbaıjan halyq aspaptar orkestri úshin shyǵarmalar, horlar, ánder jazdy. Sonymen qatar ol ázirbaıjan halyq ánderi jınaǵynyń qurastyrýshysy.

Birneshe ordendermen marapattalǵan. KSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty. 1975 jyly Baký qalasynda Gadjıbekovtiń murajaı-úıi ashyldy.

QYRKÚIEKTІŃ 18-І, SENBІ

Ázirbaıjannyń ulttyq mýzyka kúni.

Ázirbaıjandaǵy ulttyq mýzyka kúni jyl saıyn 18 qyrkúıekte, Ázirbaıjannyń kásibı mýzyka óneriniń negizin qalaýshy Ýzeır Abdýl Gýseın oǵly Gadjıbekovtiń týǵan kúninde atap ótiledi.

Armenııada astronomdardyń kúni.

Armenııanyń Halyq batyry, armıan ǵalymy, astrofızıka salasynyń negizin salýshy Vıktor Ambartsýmıannyń týǵan kúninde jyl saıyn atalyp ótiledi.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2000) «Qazaqstan Petroleým» qaýymdastyǵy «Munaı jáne gaz geologııasy týraly aǵylshyn, qazaq, orys tilderindegi» termınologııalyq sózdigin shyǵardy.

Sózdikti qurastyrýǵa respýblıkaǵa belgili, munaı jáne gaz óndirý salasyna qatysty sarapshylar qatysqan. 3 myń danada shyqqan termınologııalyq sózdik barlyq munaı kompanııasynyń qyzmetkerlerine tegin taratylyp berilgen.

5 jyl buryn (2005) Astanada AQSh-tyń halyqaralyq damý agenttiginiń (ıÝSAID), «EksonMobıl» kompanııasynyń jáne Qazaqstandyq nesıelendirý ortalyǵynyń qoldaýymen Kásipkerlikti damytý ortalyǵy ashyldy.

ıÝSAID-tyń kásipkerlikti damytý jobasynyń sheńberinde Ortalyq strategııalyq konsaltıng boıynsha qyzmet kórsetedi, Astana qalasynyń kásipkerleri arasynda naryq zańdaryna negizdelgen qaǵıdalardy jaqsartýǵa baǵyttalǵan qarjy menedjmenti, marketıng jáne kadrlardy basqarý boıynsha trenıngter ótkiziledi.

3 jyl buryn (2007) Aqmola oblysy Bulandy aýdanynyń ákimshilik ortalyǵy Makınsk qalasynda respýblıkamyzda tuńǵysh ret mıneraldy maqta jylytqyshy bar qabyrǵa materıaldaryn shyǵaratyn ortalyq iske qosyldy.

Atalmysh materıaldar úlken suranysqa ıe, olar ásirese iri qurylys nyshandaryna qajet materıaldardy «NOVA KSi» JShS óndiredi. Shıkizat Temirtaý qalasyndaǵy «Mıttal Stıl» korporatsııasynan ákelinedi.

1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Halyqtyń densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine qol qoıdy.

Zań densaýlyq saqtaý salasyndaǵy zańnamany júıelendirýge, ony halyqaralyq norma men standarttarǵa úılestirýge, ulttyq medıtsınanyń mártebesin, azamattarǵa sapaly medıtsınalyq kómek jáne medıtsınalyq qyzmet kórsetý deńgeıin arttyrýǵa, sapaly dárigerlik quraldarmen, medıtsınalyq buıymdarmen jáne medıtsınalyq tehnıkamen qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2009) Almatyda «Órkenıettiń bolashaǵy jáne órkenıettik seriktestiktiń strategııasy» atty ІІІ Órkenıet forýmynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Strategııa radıkalnogo obnovlenııa globalnogo soobşestva ı partnerstvo tsıvılızatsıı» atty kitabynyń tanystyrylymy ótti.

ESІMDER

65 jyl buryn (1945) Qazaqstan Jazýshylar jáne Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy Qyzylorda oblystyq uıymynyń tóraǵasy, jazýshy RAHMATÝLLA Jaqsylyq dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Jańaqorǵan aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen.

1979 jyldan bastap Qyzylorda oblysynda Jańaqorǵan aýdandyq «Kommýnızm joly», oblystyq «Lenın joly», Syrdarııa aýdandyq «Syrdarııa» gazetterinde jaýapty qyzmetter atqaryp, 1998-2008 jyldary Qyzylorda oblystyq «Syr boıy» gazetiniń bas redaktory qyzmetin atqarǵan.

Ádebı dúnıeleri 1984 jyldan bastap respýblıkalyq baspasózderde jarııalanyp keledi. Onyń «Qolshatyr», «Shyraǵyń sónbesin», taǵy basqa kitaptary jaryq kórdi. «Táýelsizdiktiń 10 jyldyǵy» medalimen, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

55 jyl buryn (1955) ǵalym, ónertanýshy, etnograf, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim berý isiniń úzdigi QOŃYRATBAI Tynysbek Áýelbekuly dúnıege keldi.

Qyzylorda qalasynda týǵan. Qyzylorda pedagogıkalyq ınstıtýtyn (Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıteti), Almaty memlekettik konservatorııasyn bitirgen.

Qyzylorda pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy, «Óner» baspasynyń redaktory, «Kitap jarshysy» gazetiniń redaktory, Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty qazaq mýzykasy kafedrasynyń meńgerýshisi, «Mýzyka áleminde», «Qazaq jáne álem ádebıeti» jýrnaldarynyń bas redaktory, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń ǵylymı qyzmetkeri qyzmetterin atqarǵan. Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniń, Qyzdar memlekettik pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń professory.

Qazaq mýzykasynyń ejelgi dáýirin tuńǵysh zertteýshilerdiń biri. Eńbekterinde qazaq eposy men etnografııalyq tarıhyn ushtastyra qarastyrady.

«Qorqyt ata» atty sımfonııalyq poema, «Dala sýretteri», t.b. sonata, mýzykalyq pesa, ánder jazǵan. Qazaq aýyz ádebıeti, ádebıet tarıhynyń máseleleri men kúıshilik, ánshilik dástúrge arnalǵan birneshe ǵylymı-zertteý eńbekterdiń, kóptegen ǵylymı maqalalardyń avtory.

QYRKÚIEKTІŃ 19-Y, JEKSENBІ

Qazaqstan Respýblıkasy halqy tilderiniń kúni.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń 2003 jylǵy 15 qarashadaǵy Jarlyǵyna sáıkes jyl saıyn qyrkúıektiń úshinshi jeksenbisinde atap ótiledi.

Qazaqstanda júzden asa ult jáne ulys ókilderi turady. Ár tildiń ózindik tarıhy, basqa da tilderdiń taǵdyrymen baılanysty óz taǵdyry bar. Til arqyly adamdar bir-birin taýyp, rýhanı mádenıetti, salt-dástúrdi túsinýge úırenedi.

«Smaıldyń» týǵan kúni.

1982 jyly 19 qyrkúıekte Karnegı - Mellon ýnıversıtetiniń professory Skott Falman (Scott E. Fahlman) kompıýterde teriletin mátinge «kúlimsirep turǵan bet-álpetti» kórsetý úsh qos núkte, defıs jáne jabylatyn jaqshadan turatyn qatar kelgen úsh sımvoldy paıdalanýdy usyndy.

Alǵash ret smaılıkti paıdalanǵan habarlama 2002 jyly plenkada saqtalǵan habarlandyrýlar taqtasynyń muraǵatynan tabyldy.

25 jyl ishinde smaılık elektrondyq qarym-qatynastyń aınymas belgisi bolyp qaldy. Ol chat nemese elektrondyq poshtamen qarym-qatynas jasaýda daýys ıntonatsııasy men ym-ısharanyń jetispeı turǵanyn túsindi. Smaılıkter áńgimelesýshini durys túsinýge, onyń kóńil-kúıin baıqaýǵa kómektesedi, olar óte qyzyq jáne jaǵymdy emotsııa týdyrady.

OQIǴALAR

55 jyl buryn (1955) Oralda «Ýralagroremmash» zaýytynyń negizi qalandy.

Zaýyt ormandy qorǵaý stantsııasynyń oryna salyndy. Kásiporyn tyń jáne tyńaıǵan jerlerdi ıgerý kezinde iske qosylyp, aýyl sharýashylyq tehnıkasyn jóndeý salasynda mamandandyryldy. Sol jyldary kásiporyn óziniń salasy boıynsha respýblıkamyzdaǵy jáne Odaqtaǵy zaýyttar arasynda aldyńǵy qatarlarǵa shyqty. Kásiporyn Qazaqstandaǵy zaýyttar arasynda birinshi bolyp Lenın jáne Qazan kóterilisi ordenderimen marapattaldy. Qazirgi ýaqytta «Ýralagroremmash» AQ aýyl sharýashylyq jáne órtke qarsy tehnıkalaryn shyǵarady, sonyń ishinde JVP-9 jatok markasy men zııandy jándikterdi joıý jumystaryna arnalǵan búrikkishter bar. Kásipornyń qýattylyǵy jyldan-jylǵa ósip kele jatyr, bizdiń respýblıkamyzda jáne shetelde suranystaǵy jańa ónimderdiń túrleri shyǵarylyp jatyr. Kásiporynda metall jáne temirbeton qurastyrmalaryn tottan qorǵaıtyn ystyq myrysh jelisi iske qosylǵan. Osyndaı óńdeýden ótken metaldar óziniń alǵashqy keıpin jaǵymsyz ekologııalyq ortada 20 jyldan 60 jylǵa deıin saqtaıdy. Aktsıonerlik qoǵamnyń janynan shyǵarylǵan ónimderge qyzmet kórsetý maqsatymen «Kazagroservıs-Ýral» MTS qurylǵan. Sonymen qatar, kishigirim transformatorlyq stantsııalaryn qurastyratyn «Kazelektroşıt» JShS-y «Ýralagroremmash» AQ-y quryltaıshysy bolyp tabylady. Osy aktsıonerlik qoǵamnyń jáne reseılik «Rostselmash» AQ-nyń negizinde «Nıva-Effekt» kombaın markalaryn qurastyratyn Birikken kásiporyn qurylǵan jáne sol tehnıkaǵa qyzmet kórsetetin ortalyq jumys isteıdi.

15 jyl buryn (1995) Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Reseı Federatsııasymen shekarasynda kedendik baqylaýdy joıý týraly» Jarlyǵy shyqty.

9 jyl buryn (2001) Almatyda Elbasy N.Á.Nazarbaev AQSh-tyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne Ókiletti elshisi Larrı Neppermen kezdesti. Elshi Elbasyna senim gramotasyn tabys etip, N.Á.Nazarbaevqa, Qazaqstan halqyna jáne Úkimetine óz elderinde oryn alǵan qaıǵyly kúnderde qoldaý kórsetkeni úshin alǵys bildirdi. Osy kúni, N.Á.Nazarbaevqa GFR-diń Qazaqstandaǵy elshisi Andreas Kertıng senim gramotasyn tabys etti. Kezdesý barysynda qazan aıyna josparlanǵan Elbasynyń GFR-ǵa resmı sapary, elimizdiń ekonomıkasyna nemis ınvestıtsııasyn tartý jáne ekonomıkalyq-saýda qarym-qatynasyn bekitý máseleleri talqylandy.

5 jyl buryn (2005) Almatyda jańa aqparattyq-konsýltatsııalyq «Jasyl telefon» qyzmeti jumys isteı bastady.

Uıymdastyrýshysy jáne bastaýshysy - EkoForým resýrstyq ortalyǵy.

«Jasyl telefon» almatylyqtardy tabıǵatty ár túrli lastanýlarda jáne zııan keltirilgen jaǵdaılarda kómektesedi, ásirese aǵashtardy shabý, kózdelmegen jerdegi qoqystar paıda bolǵan kezde. Almaty qalasynyń árbir turǵynynyń taza qorshaǵan ortada ómir súrý quqyǵy buzylǵan jaǵdaıda ortalyqqa habarlasyp tegin keńes alady. «Jasyl telefon» operatorlaryna túsken qońyraýlardyń negizinde ekologııalyq tártipti qamtamasyz etetin qyzmetterge resmı suranystar jiberiledi jáne habarlasqan azamattarǵa paıda bolǵan jaǵdaıda qandaı shara qoldanylǵany týraly aqparat beriledi.

«Jasyl telefon» ortalyǵy Qazaqstannyń bes aımaǵynda jumys isteıdi, ol aımaqtyń ekologııalyq jaǵdaıyn qadaǵalap júıeli negizde naqty málimet jınaıdy jáne jergilikti basqarýshy organdardyń qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qoldanylyp jatqan sharalary týraly azamattarǵa aqparat taratady.

5 jyl buryn (2005) Jambyl oblysy Shý aýdany Jańa jol aýylynda qazaqtyń halyq batyry, dúnıejúzilik soǵystyń dańqty jaýyngeri, qazaqtyń kórnekti jazýshysy Baýyrjan Momyshulyna arnalǵan eskertkish ornatyldy.

Momyshuly Baýyrjan (1910-1982) - Keńes odaǵynyń batyry, ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń dańqty jaýyngeri, qazaqtyń kórnekti jazýshysy. Jambyl oblysynyń Jýaly aýdanyndaǵy Kólbastaý mekeninde dúnıege kelgen.

Ofıtserdiń kúndeligi», «Bir túnniń tarıhy», «Bizdiń semıa», «Moskva úshin aıqas» «Jaýyngerdiń tulǵasy», «Maıdan», «Maıdandaǵy kezdesýler», «General Panfılov», «Tólegen Toqtarov», «Kýba áserleri», «El basyna kún-týsa», «Ushqan uıa», «Adam qaıraty» povesteri men áńgimeleriniń avtory.

Qyzyl Tý, Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar Dostyǵy, 1-dárejeli Otan soǵysy, 2 ret Qyzyl Juldyz, «Qurmet belgisi» syndy orden-medaldarmen marapattalsa, halqynyń shyn mánindegi qaharman ulyna Qazaqstan táýelsizdikke qol jetkizgennen keıin «Keńes odaǵynyń batyry» ataǵy berilgen.

3 jyl buryn (2007) Almatyda Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń ınternettegi saıtynyń tanystyrylymy boldy.

Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamy qoǵamy 1989 jyly qurylǵan. Saıtqa www.kaztil.kz adresi boıynsha shyǵýǵa bolady.

Internettegi saıty «Qazaq ınterneti» qoǵamdyq birlestigi jasap shyqqan, onda «Alash murasy», «Sóz tórkini», «Іs qaǵazdary», «Tildik ahýal» men «Sózdikter» dep atalatyn aıdarlar bar.

3 jyl buryn (2007) Sotsıalıstik Eńbek Eri Qarasaı Sarıevtiń (1907-1982) 100 jyldyǵyna oraı Oraldaǵy turǵan úıine eskertkish taqta ornatyldy.

Bókeı Ordasy aýdany Bısen aýylynda dúnıege kelgen Qarasaı Sarıev 1927 jyly Astrahan qalasynda balyq daıyndaý mekemesinde jumys jasady. Sodan keıin elge oralyp, aýyl sharýashylyǵy artelinde, Bısen aýyldyq keńesinde, «Alǵashyq» ujymsharynda eńbek etti. Uzaq jyldar boıy sharýashylyq basqarǵan Q.Sarıevke 1948 jyly Sotsıalıstik Eńbek Eri ataǵy berildi.

ESІMDER

105 jyl buryn (1905-1983) aqyn TOQMAǴAMBETOV Asqar dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Tereńózek aýdanynda týǵan. Uly Otan soǵysyna qatysqan. Tashkent polıtehnıkýmynda, Máskeý Baspa ınstıtýtyn bitirgen.

«Lenınshil jas», «Sotsıalıstik Qazaqstan», «Qazaq ádebıeti» gazetteri men «Ara» jýrnalynda qyzmet istegen. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Shymkent, Qyzylorda oblystary boıynsha jaýapty hatshysy bolǵan.

1928 jyldan bastap óleńderi men poemalary, ocherkteri men feletondary san ret jeke kitap bolyp basylyp shyqty. Otan soǵysy jyldarynda jaýyngerlerdiń maıdandaǵy erlikterin, halyqtar dostyǵy, soǵystan keıingi jyldarda beıbit ómir tynysyn óz shyǵarmalaryna arqaý etti. «Hat», «Baqyt kilti», «Qaskeleń», «Ómirge jol», «Agronom kóktemi», «Batyr Álı», «Aqyn taǵdyry», «Kreml saqshysy», «Ajaldy jeńgen alyptar», «Batyrlar dastany», «Ýborşıtsa», «Berlın kóshesinde», «Ispanııa», «Qarańǵy túnde», «Reın jaǵasynda» poemalarynyń, «Bizdiń Sáýle», «Qosh aman bol», «Bátımanyń haty», «Kút meni», «Súıgen jarǵa» taǵy basqa ánge arnalǵan óleńderiniń, Ybyraı Jaqaev ómirin beıneleıtin «Qyran tuǵyrdan ushady», Qazan revolıýtsııasynyń qarsańyndaǵy aýyl ómirin sýretteıtin «Aqmonshaq» (O.Bodyqovpen birge), «Qarbalasta» povesteri men romandarynyń, «Jyr kúmbezi» atty tarıhı romannyń avtory. «Eki zań», «Saılaý», «Aldar-kóse», «Bir semıa» atty pesalary bar. S.Aınıdiń «Quldar» romanyn qazaqshaǵa aýdardy.

Oktıabr Revolıýtsııasy, 1-dárejeli Otan soǵysy, úsh ret Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1960) «BTA Bank» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty SAIDENOV Ánýar Ǵalımollauly dúnıege keldi.

Máskeý qalasynda týǵan. M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin, aspırantýrasyn jáne London ýnıversıtetin bitirgen.

1994-1996 jyldary - Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń konsýltanty, bankıri. 1996-1998 jyldary - QR Ulttyq banki tóraǵasynyń orynbasary. 1998-1999 jyldary - QR Investıtsııa jónindegi memlekettik komıtetiniń atqarýshy dırektory, QR Investıtsııa jónindegi agenttiginiń tóraǵasy. 1999-2000 jyldary - QR qarjy vıtse-prezıdenti. 2000-2001 jyldary - «Qazaqstan Eksımbanki» JAQ Dırektorlar keńesiniń tóraǵasy. 2000-2004 jyldary - «Qazaqstan Halyqtyq jınaqtaý banki» AAQ basqarma tóraǵasynyń mindetin atqarýshy, tóraǵasy. «Qazaqstan Halyqtyq jınaqtaý banki» AAQ Dırektorlar keńesi tóraǵasynyń mindetin atqarýshy, tóraǵasy, 2004-2009 jyldary QR Ulttyq banki tóraǵasynyń orynbasary, tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan «BTA Bank» aktsıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasynyń keńesshisi, 17 aqpannan «BTA Bank» aktsıonerlik qoǵamynyń dırektorlar keńesiniń sheshimimen basqarma tóraǵasy bolyp taǵaıyndalǵan.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaev» ordenimen jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Parlamentine 10 jyl» mereıtoılyq medaldarmen marapattalaǵan.