QazAqparat-Anons: qyrkúıektiń 14-i men 20-sy aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMET

Қyrkүıektiң 14-inde   Үkimet   otyrysy   bolady.

Қyrkүıektiң 14-inde   Қarjy mınıstrliginde   Қazaқstan  Respýblıkasy  men  Azııalyқ  Damý  bankiniң  arasynda  Zaım jөnindegi   kelisimge  қol қoıylady.

Қyrkүıektiң 14-inde   Іshki ister mınıstrliginde  aptalyқ brıfıng   өtedi.

Қyrkүıektiң  14-inde Syrtқy  ister mınıstrliginde  aptalyқ brıfıng  bolady.

Қyrkүıektiң 14-inde  ҚR Қarýly kүshteri Aeroұtқyr әskeriniң   Іle  polıgonynda  «Dala қyrany-2009»  halyқaralyқ bitimgershilik    jattyғýy     bastalady.

BASҚA MEMLEKETTІK ҚҰRYLYMDAR

Қyrkүıektiң 16-synda Қazaқstan Respýblıkasy Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstrliginiң kөliktik baқylaý komıteti sý kөliginde baқylaý mәseleleri jәne «Skýter» respýblıkalyқ jedel aldyn alý sharasynyң nәtıjelerin sholýyna arnalғan baspasөz konferentsııasyn өtkizedi.

Қyrkүıektiң 14-inde    TMD elderi  energetıkteriniң  halyқaralyқ jarysy    өtedi.

PARLAMENT

Қyrkүıektiң  14-inde    Parlament Mәjilisinde   үshjyldyқ    bıýdjeti  týraly     jәne  Ұlttyқ  қordyң kepildikti  transfertteri  týraly zaң  jobalarynyң   tanystyrylymy    bolady.

ҚOҒAM

Tamyzdyң 1-inen bastap  jolaýshylar poıyzdarynyң  platskart  vagondarynyң  bılet  құnyna  tөsek  jabdyқtarynyң    құny қosylady. Jolaýshylar tөsek  jabdyқtaryn    bұdan bylaı bılet kassasynda     jol құjatyn   resimdeý kezinde    satyp ala alady. Oғan қosa,       қyrkүıektiң 15-ine  deıin  platskart  vagondarda  VÝ-9  tүbirtekteri  boıynsha   tөsek jaımalarynyң ýaқytsha satylymyna    rұқsat etilip otyr.     Biraқ    қyrkүıektiң  15-inen bastap     vagondarda tөsek jabdyқtaryn satýғa  tyıym salynady.  Jolaýshy   tөsektiң  құnyn   bılet kassasynda tөleýden bas tartsa,  ony vagonda    satyp  ala almaıdy.

Tamyzdyң 11-i men  қyrkүıektiң 30-y  arylyғynda   BҰҰ-nyң  Nıý-Iorktegi   shtab-pәterinde  «ıAdrolyқ қarýғa  jol joқ»  қazaқstan-japon kөrmesi өtedi.

ASTANA

Қyrkүıektiң 14-inde   «Jastar» saraıynda  «Adamdardy  құldyққa satýғa  jol bermeý  jөnindegi aқparattyқ naýқan   өtkizý»   mәselesine  arnalғan   baspasөz mәslıhaty  bolady.

Қyrkүıektiң 11-i men   қazannyң 11-i aralyғynda  Қazaқstannyң Tұңғysh   Prezıdentiniң mұrajaıynda   Қostanaı  oblystyқ mұrajaı  қorlarynyң  «Ұlttyқ  mәdenıetter  besigi»   taқyrybyndaғy  kөrmesi    өtedi.

Қyrkүıektiң 14-inde   Prezıdenttik  mәdenıet ortalyғynda «Edlınok»    bı tobynyң kontserti  jәne   Sergeı Shafırdiң  «Lektsııa polskogo 2»   derekti fılmi kөrsetiledi.

Қyrkүıektiң  15-inde    «7 arna»  jұmysynyң  bastalýyna arnalғan  baspasөz mәslıhaty  өtedi.

Қyrkүıektiң 15-i men қazannyң 15-i aralyғynda  Astanada    tazalyқ  aılyғy өtedi. 

Қyrkүıektiң 16-synda    Өner mektebinde jas sýretshilerdiң «Adam jәne Zaң»   taқyrybyna arnalғan  konkýrsy  өtedi.

Қyrkүıektiң 16-synda Қazaқtyң  Memlekettik  zaң  ýnıversıtetinde  «Otandy sүıý -ımannan»  degen   taқyrypta   rýhanı-patrıottyқ  kesh өtedi.

Қyrkүıektiң 17-sinde    «Nұr Otan»  partııasy  janyndaғy   Partııaaralyқ keңestiң kezekti  otyrysy   өtedi,  onda Үkimettiң  daғdarysқa  қarsy baғdarlamasynyң  әleýmettik   mәseleleri   talқylanady.

Қyrkүıektiң 18-inde  «Arna medıa» Ұlttyқ  aқparattyқ holdınginde   Қazaқstan halyқtarynyң    tilderi kүnine arnalғan  «Tilder kүni» konkýrsy  өtedi.

ALMATY

Қyrkүıektiң 14-inde   Ұlttyқ baspasөz klýbynda  «Sybaılas jemқorlyққa қarsy  respýblıkalyқ  komıtet құrý»  mәselesine arnalғan baspasөz mәslıhaty  bolady.

Қyrkүıektiң 14-inde  «Eksklıýzıv» teatrynda  «Aқsaraı» mıýzıkl-teatrynyң ashylý  rәsimi  bolady.

Қyrkүıektiң 14-inde  «Interkontınental-Almaty» қonaқүıinde  «Үndi ashanasynyң   aptalyғy»  ashylady.

Қyrkүıektiң 16-synda   Қazaқstan-Lıtva  bıznes-forým өtedi.

Қyrkүıektiң 20-synda   Almaty  қalasynyң kүni  toılanady.

ATAÝLY KҮNDER.  MEREKELER.

ҚYRKҮIEKTІҢ 14-І, DҮISENBІ

OҚIҒALAR

73 jyl bұryn (1936) Almaty қalasynda қazaқ өlkelik komıtetiniң sheshimimen Frýnze aýdany құryldy. Alғash Frýnze aýdandyқ partııa komıtetiniң birinshi hatshysy bolyp Қylybaev Rahymjan, atқarý komıtetiniң tөraғasy bolyp Aleksandr Fılonov saılandy. 1995 jylғy 12 jeltoқsanda Almaty қalasy әkiminiң jәne қalalyқ mәslıhatynyң 1-shaқyrylymynyң sheshimimen Frýnze aýdany Medeý aýdany bolyp өzgertildi.

17 jyl bұryn (1992) Қazaқstannyң kәsipkerleri men өnerkәsipshileriniң I Sezi өtti.

17 jyl bұryn (1992) Almaty oblysy Қaskeleң aýdany Қazaқ eginshilik ınstıtýty aýylynyң қazaқ orta mektebine jazýshy Berdibek Soқpaқbaevtyң esimi berildi.

ESІMDER

115 jyl bұryn(1894-1935) қoғam қaıratkeri, folklorshy, aýdarmashy BARJAҚSIN Ahmet dүnıege keldi.

Aқmola bolysy Atbasar ýezi Jezdi bolysynda (қazirgi Қaraғandy oblysy Ұlytaý aýdany) týғan. Atbasar қalasyndaғy 2 synypty orys-қazaқ mektebin, mұғalimder semınarııasyn, Omby aýyl sharýashylyқ ınstıtýty men Mәskeý әdebıet ınstıtýtyn bitirgen. «Birlik» mәdenı-aғartý ұıymyn құrýғa atsalysқan. 1920-1921 jyldary - Aқmola ýezdik revkomy қazaқ bөliminiң, Aқmola gýbernııalyқ atқarý komıtetiniң, gýbernııalyқ aýyl sharýashylyқ kooperatsııa odaғynyң basқarma mүshesi. 1923-1924 jyldary - Қazaқ tұtynýshylyr odaғynyң tөraғasy. 1925-1928 jyldary - Ortalyқ atқarý komıteti janyndaғy Ұlt bıýrosynyң nұsқaýshysy, Ortalyқ tұtynýshylar қoғamy odaғynyң Berlındegi өkili, Aқtөbe aýyl sharýashylyқ bankiniң meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. 1928 jyly Bolshevıkter partııasy қatarynan өz erkimen shyққan. 1929 jyly «partııa bedelin tөkti», «trotskııshil» degen aıyppen Batys Sibirge jer aýdaryldy. 1933 jyly jazasyn өtep kelip, Omby aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyna oқytýshy bolyp ornalasқan. 1934 jyly OGPÝ үshtigi RKFSR қylmys zaңynyң 58-babyna 10-,11- tarmaғyna sәıkes Barjaқsındi eki ret Batys Sibirge jer aýdardy. 1935 jyly OGPÝ үshtiginiң үkimimen atyldy.

Әleýmettik tөңkerister zamanynda өmir sүrgen Barjaқsın өziniң қysқa ғұmyrynda artynda mol әdebı, ғylymı mұra қaldyrdy. 1913-1914 jyldary қazaқtyң 1710 maқal-mәtelin jınap, sony iriktep 1915 jyly tұңғysh ret «Myң bir maқal» kitabyn қazaқ-orys tilderinde shyғardy. Oқý-aғartý mәselesi, әıel teңdigi jaıly maқalalary men әңgimeleri «Қazaқ», «Alash», «Saryarқa», «Үsh jүz» gazetterinde, «Aıқap» jýrnalynda basyldy. L.Tolstoıdyң әңgimelerin aýdaryp, «Aıқap» jýrnalynda, «Erterek bilseң jasyrma» atty maқalasy Orys geografııa қoғamynyң «Jazbalarynda» jarııalanғan. 1927 jyly «Elge sharýa kooperatıviniң isi қaısysy қolaıly?», «Tұtyný dүkeniniң isin қalaı jүrgizý kerek?» degen kitapshalary jaryқ kөrdi. 1937 jyly Baspahana men әdebıet isi jөnindegi Bas basқarma Barjaқsınniң «Myң bir maқal» degen kitabyn halyққa zııandy kitaptar қataryna қosyp, paıdalanýdan shyғardy. Barjaқsın mұralary әli tolyқ zerttelmegen.

80 jyl bұryn (1929-2003) ekonomıka ғylymynyң kandıdaty, professor, Қazaқstannyң eңbegi siңirgen ekonomısi SӘNIEV Mızamғalı dүnıege keldi.

Batys Қazaқstan oblysynda týғan. Almaty esep-kredıt tehnıkýmyn, Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Baқanas aýylynda memlekettik bank bөlimshesiniң basқarýshysy, ınspektory boldy. 1958-1970 jyldary - Respýblıkalyқ memlekettik bank basқarmasynyң bastyғy, bөlim bastyғy, kredıt ınspektory. 1970-1972 jyldary - Almaty halyқ sharýashylyғy ınstıtýtynyң kafedra meңgerýshisi. 1977-1986 jyldary - KSRO Memlekettik banki қazaқ respýblıkalyқ basқarýshysynyң birinshi orynbasary. -1986-1993 jyldary - Almaty halyқ sharýashylyғy ınstıtýtynyң kafedra meңgerýshisi, dekany, Jambyl kommertsııalyқ bankiniң dırektory. 1993-1994 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy bank қaýymdastyғynyң prezıdenti. 1994-1995jyldary - «Seımar» AҚ-nyң basқarma tөraғasy. 1997-2003 jyldary - «Hımteksbank» JAҚ-nyң basқarma tөraғasy, Almaty kommertsııalyқ ınstıtýtynyң professory қyzmetterin atқaraғan.

Қazaқ KSR-i Joғarғy Keңesiniң Құrmet gramotasymen marapattalғan.

45 jyl bұryn (1964) belgili jýrnalıst, «Alash aınasy» gazetiniң bas redaktory JANBOLAT Serikbek Meırambekұly dүnıege keldi.

Shyғys Қazaқstan oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin (Әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıteti) bitirgen. «Baғdar» kommertsııalyқ stýdııasynyң bas redaktorynyң orynbasary, Қazaқ teledıdary jastar baғdarlamasynyң redaktory bolғan. 1997-2009 jyldary - «Aқsham» aқparattyқ baғdarlamasynyң redaktory, «Sәlem Қazaқstan!» baғdarlamasynyң prodıýsseri әri jүrgizýshisi, Habar agenttiginiң «Jeti kүn» aқparattyқ-saraptamalyқ baғdarlamasynyң redaktory әri jүrgizýshisi, «Aıқyn» gazetiniң bas redaktory қyzmetterin atқarғan. Atalғan қyzmetinde 2009 jyldan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 15-І, SEISENBІ

Halyқaralyқ beıbitshilik kүni. 1982 jyldan bastap, BҰҰ Bas Assambleıasynyң sheshimimen қyrkүıektiң үshinshi seısenbisinde atalyp өtiledi. 1981 jyly BҰҰ Bas Assambleıasy 34 sessııasynda BҰҰ-nyң Jarғysyna sәıkes ұıymnyң negizgi maқsaty - ұlttyқ jәne halyқaralyқ deңgeıde beıbitshilikti қoldaý ekendigi eske alyndy jәne әlemniң ұlttary men ұlystary arasynda beıbitshilikti nyғaıtýғa jәne merekeleýge arnalғan kүn belgileýge sheshim қabyldandy. 2001 jyldyң 7 қyrkүıeginde BҰҰ-nyң bas Assambleıasy Halyқaralyқ beıbitshilik kүniniң maңyzyn arttyryp, barlyқ әlemdegi jaýlasyp jatқan taraptardy jyl saıyn Bүkildүnıejүzilik oқ atýdy toқtatý kүnin atap өtýge shaқyrdy.

Halyқaralyқ demokratııa kүni. 2008 jyly Manılada өtken jaңa jәne қaıta jaңғyrғan demokratııaly elderdiң Birinshi halyқaralyқ konferentsııasynyң 20 jyldyғyna baılanysty 2007 jylғy қarashanyң 8-de қabyldanғan қararyna sәıkes BҰҰ-nyң Bas Assambleıasynyң 62-shi sessııasynyң sheshimi boıynsha atalyp өtedi.

Kosta-Rıka Respýblıkasynyң Memlekettik meıramy - Tәýelsizdik kүni (1821). Kosta-Rıka memleketi Ortalyқ Amerıkanyң taýly aımaғynda ornalasқan. Astanasy -San-Hose.

Қazaқstan Respýblıkasy men Kosta-Rıka Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1996 jylғy қazannyң 1-de ornatyldy.

Nıkaragýa Respýblıkasynyң Memlekettik meıramy - Tәýelsizdik kүni (1821).

Memleket Ortalyқ Amerıkada ornalasқan. Astanasy - Managýa

Қazaқstan Respýblıkasy men Nıkaragýa Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1994 jylғy shildeniң 6-synda ornatyldy.

Barlyқ mұsylman қaýymy үshin Қasıetti Қadir tүni. (2009 jylғy қyrkүıektiң 15-16). Aılardyң ұlyғy - Ramazan, kүnderdiң ұlyғy - jұma bolsa, tүnderdiң shapaғattysy - Қadir tүni. Alla Taғalanyң қasıetti kitaby - Құran Kәrimniң alғashқy sүreleri ramazan aıynyң 26-nan 27-ne қaraғan tүni tүsken. Osy keshtiң қasıeti myң aıdan artyқ delingen aıat bar. Mұsylmandar bұl tүndi ұıқysyz өtkizip, on segiz myң ғalamdy, barsha adamzatty, bүkil tirshilikti jaratýshy jalғyz Alladan tilek tilegen. Paıғambarymyzdyң (s.ғ.s.) bir hadısinde osy tүnge shyn ılanyp sұralғan tilek қabyl bolady delingen. Jәnnat tөrt tүrli mүmindi erekshe kүtedi: Birinshisi - osy aıda arnaıy Құran oқyғan adam; Ekinshisi - oraza kezinde өsek-өtirikten, daý-janjaldan aýlaқ, tiline saқ bolғan adam; Үshinshisi - ash adamdarғa jәne oraza tұtýshylarғa tamaқ bergender. Alla Taғala ondaı қaıyrym jasaғandarғa kәýsar sýynan ishkizedi. Ony ishkender eshқashan shөldemeıdi jәne jәnnat ıesi bolady; Tөrtinshisi - ramazanda arnaıy oraza tұtқan adamdar.

Keıro-no-hı, қarttardy құrmetteý kүni nemese Japonııadaғy adam jasyna құrmet kүni. Bұlkүn Japonııada resmı tүrde demalys sanalady. Үkimet өkilderi jүz jasқa jetken қarııalarғa ataýly kүmis tabaқtardy syıғa tartady, al jastary jүzden asқandarғa құttyқtaý hattaryn jiberedi. Jergilikti өzin-өzi basқarý organdarynyң қoldaýymen Egdeler қoғamy da saltanatty rәsimder өtkizedi. Jүz jastan asқandarғa solardyң өzderi beınelengen portretterin syılaıdy: kimde-kim 88-ge kelse - jaıly otyrýғa arnalғan үlken jastyқ syılasa, 77-ge tolғandarғa aқshalaı syılyқtar ұsynady. 77 men 88 jasқa tolý aıryқsha atalyp өtedi - japon aңyzyna saı қosarlanғan sandar kıeli. Қazirgi kezde Japonııadaғy ortasha өmir ұzaқtyғy 81 jas dep esepteledi, al 8 myңnan asa japondyқtardyң jasy 100-ge jetken nemese odan da asқan eken.

OҚIҒALAR 

20 jyl bұryn (1989) «Қazaқstan Kommertsııa» aımaқtyқ syrtқy ekonomıkalyқ қaýymdastyғy KSRO Syrtқy ekonomıkalyқ baılanystar Mınıstrliginde tirkelip jәne Қazaқstan terrıtorııasynda өndiriletin keң kөlemdi өnim nomenklatýrasyn eksporttaýda bүkilodaқtyқ syrtқy saýda birlestigi құқyғyn ıelenýshi jәne taýardy dүnıe jүziniң kez kelgen elinen ımporttaýғa shek қoıylmaғan birinshi kompanııa bolyp құryldy. «Қazaқstan Kommertsııa» ASEҚ-y «Ermakov ferroқorytý zaýytynan» ferroқorytpalardy, «Balқashmys» ӨҰ-nan katodtyқ mys, «Қazpolımetaldan», «Қazvolfram» ӨҰ-nan қorғasyn men myrysh kontsentratyn, «Maңғyshlaқmұnaı» ӨҰ-nan mұnaı, «Kaspıılik taý-metallýrgııalyқ kombınaty» ӨҰ-nan mıneraldy tyңaıtқyshtar, «Semeı bylғary jәne teri birlestiginen» bylғary shıkizatyn, Jambyl jәne Semeı jүndi bastapқy өңdeý fabrıkalarynan jүn jәne t.b. taýarlady eksportқa қoıғan birinshi қazaқstandyқ kompanııa. «Қazaқstan Kommertsııa» ASEҚ-ғy - shet elde өziniң өkildigin ashқan birinshi қazaқstandyқ ұıym. 1990 jyldyң қarasha aıynda Londonda «Қazaқstan Kommertsııa» ASEҚ-y ofısi ashyldy. «Қazaқstan Kommertsııa» ASEҚ-y қazaқstandyқ kompanııalardy kommertsııa әlemine shyғarý maқsatynda қara jәne tүsti metallýrgııa kәsiporyndarynyң mamandary men basқarýshylaryna Germanııa men Anglııaғa; jeңil өnerkәsip jәne hımııa mamandary men basқarýshylaryna Ispanııa men Oңtүstik Koreıaғa; mұnaıshylarғa Anglııa, Italııa, Japonııaғa jәne taғy basқa elderge saparlar ұıymdastyrdy.

«Қazaқstan Kommertsııa» ASEҚ-nyң bas dırektory J.J.Nәbıev Almatyda 1993 jyldyң 18-20-sәýirinde birinshi ret өtkizilgen Bүkilәlemdik ekonomıkalyқ forýmnyң sheteldik қatysýshylarynyң қalaýymen Қazaқstandaғy Bıznes semınaryn basқardy. «Қazaқstan Kommertsııa» ASEҚ jyl saıyn respýblıka boıynsha dıstrıbıýterlik toraptaryn keңeıtýde. Қazirgi ýaқytta Қazaқstannyң 19 қalasynda dıstrıbıýterleri bar. 2004 jyly Astanada fılıaly ashyldy.

14 jyl bұryn (1995) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Nazarbaevtyң jarlyғymen Aқmola қalasy Қazaқstannyң astanasy bolyp bekitildi.

13 jyl bұryn (1996) Almaty oblysynyң Raıymbek aýdanynda, Almaty қalasynan 300 shaқyrym jerde, Narynқol men Қarasaz jol aıryғynda Raıymbek batyrғa arnalғan eskertkish ornatyldy.

135 jyl bұryn (1874) Shveıtsarııanyң Bern қalasynda halyқaralyқ poshta kongresi ashyldy. Oғan memleketter arasynda poshta almasýdy retteıtin ereje daıyndaý maқsatynda 22 eldiң өkilderi jınaldy. Sol jyly қazanda olar bүkildүnıejүzilik poshta odaғyn құrý týraly kelisimge қol қoıdy.

ESІMDER

70 jyl bұryn (1929-1983) tehnıka ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstan ғylym akademııasynyң korrespondent-mүshesi AıAPOV Өskenbaı Aıapұly dүnıege keldi.

Jambyl oblysynyң Baıқadam aýdanynda týғan. Қazaқ hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn bitirgen. 1951-1959 jyldary - Қazaқstan Ғylym akademııasynyң Otқa tөzimdi jәne құrylys materıaldary ınstıtýtynyң aspıranty, kishi ғylymı қyzmetkeri 1959-1975 jyldary - Almaty құrylys materıaldary ғylymı-zertteý jәne jobalaý ınstıtýtynyң aғa ғylymı қyzmetkeri, ғalym hatshy, zerthana meңgerýshisi. 1975-1983 jyldary - Metallýrgııa jәne ken baıytý ınstıtýtynyң zerthana meңgerýshisi, dırektordyң ғylymı jұmystar jөnindegi orynbasary. 1976-1979 jyldary Құrylys materıaldary өnekәsibi mınıstrligi қaramaғyndaғy kәsiporyndardyң өnim sapasyn baғalaý jөnindegi memlekettik komıssııasyn basқarғan.

Negizgi ғylymı jұmystary tұtқyr materıaldardyң қataıғanda gıdrattanýyn jәne құrylym tүzilýin zertteýge arnalғan. Ө.Aıapov domna jәne fosfor қoқystaryn paıdalaný tәsilderin taýyp, құrylysta tezdetkish қosymshalar қoldanýdyң өlshemderin jasady, gıps krıstaldanýynyң jәne siltiler baılanysynyң құrylys materıaldary құrylymy men қasıetine tıgizetin әserin anyқtady. 30 avtorlyқ kýәlik alғan. Aıapov jәne onyң basқarýymen jүrgizilgen ғylymı jұmystardyң nәtıjeleri respýblıkamyzdaғy құrylys materıaldary өndirisi mekemelerinde keңinen қoldanylady.

70 jyl bұryn (1939) fızıolog-bıohımık, bıologııa ғylymdarynyң doktory, professor, Halyқaralyқ joғarғy mektep ғylym akademııasynyң akademıgi ESYREV Oleg Vıktorovıch dүnıege keldi.

Reseıde týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin (қazirgi әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıteti) bitirgen. 1961-1964 jyldary Қazaқ memlekettik ýnıversıtetinde jұmys istedi. 1964-1974 jyldary - Қazaқstan Ғylym akademııasynyң Fızıologııa ınstıtýty bıohımııa zerthanasynyң kishi, aғa ғylymı қyzmetkeri. 1974-1993 jyldary - Membrana fızologııasy zerthanasynyң meңgerýshisi. 1993-1995 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Bilim mınıstriniң birinshi orynbasary. 1995-2000 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ bıotehnologııa ortalyғynyң bas dırektorynyң orynbasary. 2000-2002 jyldary - Almaty Tehnologııa jәne Bıznes ýnıversıtetiniң prorektory. 2002 jyldan әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıtetiniң bıotehnologııa, bıohımııa jәne өsimdikter fızıologııasy kafedrasynyң professory қyzmetin atқarady.

Negizgi ғylymı eңbekteri membrana fızıologııasy men bıohımııasyna arnalғan. O.Esyrev jүıke medıatorlarynyң қabyldaғyshtary men bұlshyқ et membranasy қyzmeti jaғynan өzara tyғyz baaılanysty ekenin baıқady. Kaltsııdiң bұlshyқ et membranasy arқyly tek bos maı қyshқyldary bar bolsa ғana emin-erkin өte alatynyn dәleldegen.

O.Esyrev «Қazaқstan joғary mektebi» jýrnaly redaktsııalyқ keңesiniң tөraғasy, Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaғy Ғylym jөnindegi joғarғy konsýltatıvti keңestiң mүshesi. 150-den asa ғylymı eңbektiң avtory.

65 jyl bұryn (1944) Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyң depýtaty, Zaңnama jәne құқyқtyқ mәseleler komıtetiniң mүshesi, Қazaқstan Respýblıkasynyң eңbek siңirgen zaңgeri, Қazaқstan Respýblıkasynyң құrmetti sýdıasy ӘMІROV Iran Әmirұly dүnıege keldi.

Қyzylorda oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Aқtөbe oblystyқ, қalalyқ sotynyң tөraғasy, Oktıabr aýdandyқ sotynyң tөraғasy, Aқtөbe қalalyқ soty men Frýnze aýdandyқ sotynyң sýdıasy қyzmetterin atқarғan. 2004 jyldyң jeltoқsan aıynda Aқtөbe oblysynan Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senat depýtaty bolyp saılanғan. Қazaқstan Respýblıkasy Joғary Sot Keңesiniң mүshesi. «Nұr Otan» Halyқtyқ-demokratııalyқ partııasynyң mүshesi. Қazaқstan Respýblıkasy Sot oryndaýshylary odaғy ortalyқ keңesiniң tөraғasy. Zaң jobalaý қyzmeti mәseleleri jөnindegi vedomstvoaralyқ komıssııasynyң mүshesi. Senat Parlamentiniң «Өңir» depýtattyқ tobynyң mүshesi, Tәýelsiz Memleketter Dostastyғyna қatysýshy memleketterdiң parlamentaralyқ assambleıasynyң, Belgııa Koroldigi Parlamentimen, Latvııa Respýblıkasynyң Seımimen, Қytaı Halyқ Respýblıkasy Halyқ өkilderiniң Bүkilқytaılyқ Jınalysymen, Moңғolııa Ұly Memlekettik Hýralymen, Saýd Arabııasy Koroldiginiң Konsýltatıvtik Keңesimen (Shýra Mәjilis) yntymaқtastyқ toptarynyң mүshesi.

Қazaқ KSR-i Joғarғy Keңesi Tөralқasynyң Jarlyғymen «Қazaқ KSR-niң Eңbegi siңgen zaңgeri», «Құrmetti Sýdıa» ataқtary berildi. Қazaқstan Respýblıkasy sýdıalar қoғamdastyғynyң «Үsh Bı» Құrmetti belgisine ıe bolғan. «Құrmet» ordenimen, «Қazaқstan Respýblıkasynyң Tәýelsizdigine 10 jyl», «Қazaқstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Қazaқstan Respýblıkasynyң Parlamentine 10 jyl» mereıtoılyқ medaldarymen marapattalғan

65 jyl bұryn (1944-2002) aқyn, Қazaқstan Jazýshylar odaғy men Jýrnalıster odaғynyң mүshesi, «Қazaқ tili» қoғamynyң tөraғasy, Қazaқstannyң eңbek siңirgen mәdenıet қaıratkeri MEIІRBEKҰLY Әlibek dүnıege keldi.

Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin (қazirgi әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıteti) bitirgen. 1967-1970 jyldary Қazaқ televıdenıesinde bөlim meңgerýshisi, redaktory, sholýshy қyzmetterin atқarғan. 1970-2002 jyldary Қ.Jandarbekov atyndaғy Jetisaı drama teatrynda, mәdenıet tehnıkýmynda, mýzykalyқ drama teatrynda, Jetisaı aýdandyқ gazetinde әr tүri қyzmetter atқardy.

Aқynnyң «Jүrek oty», «Baқytқa barar jol», «Mөldir mұңym - Mүsilim», «Lәzzat tүni», «Ashyқ kүngi naızaғaı» atty jyr jınaқtary men dramalyқ shyғarmalary jaryқ kөrgen.

ҚYRKҮIEKTІҢ 16-SY, SӘRSENBІ

Ozon қabatyn қorғaýdyң halyқaralyқ kүni. Ozon қabaty - Jerdi ýltrakүlgin sәýlelerden қorғap tұratyn қalқan. Adamzattyң sharýashylyқ қyzmeti jer sharyndaғy ekologııalyқ jaғdaıdyң ýshyғýyna әkelip soқtyrýda. Adamzat ekologııalyқ қaýiptiң aldyn-alýdyң maңyzyn tүpkilikti tүsinip, ony boldyrmaý үshin belsendi sharalar jүrgizýi tıis. Қorshaғan ortany қorғaý maқsatynda jүrgizilgen osyndaı sharalardyң biri 1987 jyldyң 16-shy қyrkүıeginde ozon қabatynyң joıylýy jөninde Halyқaralyқ Monreal hattamasyna қol қoıyldy. 1994 jyly BҰҰ-nyң Bas Assambleıasy 16 қyrkүıek kүnin Halyқaralyқ ozon қabatyn қorғaý kүni dep jarııalady. Sonyң құrmetine Birikken Ұlttar Ұıymy Bas Assambleıasynyң sheshimimen 1995 jyldan bastap atalyp өtiledi.

Meksıka Құrama Shtattarynyң Memlekettik meıramy -Tәýelsizdik kүni (1810). Meksıka men Қazaқstan Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy sәýirdiң 13-inde ornatyldy.

OҚIҒALAR

85 jyl bұryn (1924) Tүrkistan AKSR Ortalyқ Atқarý komıtetiniң tөtenshe sessııasy respýblıkalardyң ұlttyқ-memlekettik mejelenýi týraly қaýly қabyldady. Mұnyң artynsha, қazannyң 24-ine RKSFR Ortalyқ Atқarý komıtetiniң ІІ-shi sessııasy Tүrkistan AKSR-in қaıta құrý týraly sheshim shyғardy.

65 jyl bұryn (1944) Aқtөbe oblystyқ fılarmonııasy құryldy. 1997 jyly belgili kompozıtor Ғ.Jұbanovanyң aty berilgen. Fılarmonııada tұraқty өner kөrsetetin «Araıly Aқtөbe», «Kөңilashar», «Қarlyғashtar» sekildi kontserttik brıgadalary, 1987 jyldan mýzykalyқ  lektorııa toby jұmys isteıdi. Fılarmonııa құramynda: estradalyқ-үrmeli mýzykalyқ orkestri, қazaқ kameralyқ қory, «Dombyra-Dastan» folklorlyқ ansambli, shyғys bıleri ansambli құrylғan. Aқtөbe oblystyқ fılarmonııasynda әr jyldarda Қazaқstannyң eңbek siңirgen artısteri R.Aқjarova, Ғ.Қoıshybaeva, T.Ospanov, J.Seıilov, taғy basқalar қyzmet istegen.

17 jyl bұryn (1992) Tәýelsiz Memleketter dostastyғy mүsheleriniң Parlamentaralyқ assambleıasy құryldy.

3 jyl bұryn (2006) Almaty oblysynyң Қarasaı aýdanynda қazaқtyң batyry Naýryzbaıғa arnalғan eskertkish Almaty-Bishkek tas joly maңyndaғy beleste ornatyldy. Mәrmәr tastan қalanғan tұғyrғa at үstinde tik otyrғan batyr tұlғasy қoladan құıylғan. Jalpy eskertkishtiң bıiktigi 17 metr. Tұғyr aınalasynda Naýryzbaı batyrdyң jүz belgileri taңbadaı basylғan. Eskertkishti tұrғyzғan - Almaty қalasyndaғy Tәýelsizdik monýmentiniң avtory Nұrlan Dalbaı.

70 jyl bұryn (1939) KSRO men Japonııa ýaқytsha bitim jasasty. Moңғolııa jeri japondardan tolyқ tazartyldy. Osynyң aldynda (1939 jylғy tamyzdyң 20-da) G.Jýkov basқarғan keңes әskerleri Halқyn-Ғol tүbinde japondarғa eseңgirete soққy bergen bolatyn.

ESІMDER

70 jyl bұryn (1939) jazýshy, aýdarmashy SANBAEV Sәtimjan Қamzeұly dүnıege keldi.

Atyraý oblysynda týғan. Orynbor aýylsharýashylyғy ınstıtýtyn, Mәskeý Әdebıet ınstıtýty janyndaғy joғarғy әdebıet kýrsyn bitirgen. 1966-1968 jyldary - Sh.Aımanov atyndaғy «Қazaқfılm» kınostýdııasynyң bas redaktory. 1968-1971 jyldary - «Jazýshy» baspasy redaktsııasynyң meңgerýshisi. 1972-1975 jyldary - Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң bөlim meңgerýshisi, әdebı keңesshi. 1975-1977 jyldary - Pavlodar traktor zaýytynyң құrastyrýshy-ınjeneri. 1983-1986 jyldary - Balқash ken-baıytý kombınatynyң ınjeneri. 1986-1989 jyldary - Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң bөlim meңgerýshisi, әdebı keңesshi. 1989 jyldan Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң tөraғasynyң orynbasary қyzmetterin atқarғan.

S.Sanbaev shyғarmalaryn orys tilinde jazady. «Aқ arýana», «Jol jalғyz ғana», «Kөp ajal», «Shөleıt daladaғy құdyқtar» atty povesteri men romandary jaryқ kөrdi. Abaıdyң қara sөzderin, «Alpamys batyr» eposyn, M.Әýezov, S.Begalın, Ә.Sәrsenbaevtyң keıbir shyғarmalaryn orys tiline aýdarғan. Ol akter, kınodramatýrg retinde de mәlim. «Myң shaқyrymdyқ jol», «Ғajaıyp kүn» kınofılmderinde basty rөlderdi somdaғan. «Aқ bas taýlar» atty kөrkem fılmniң stsenarıin jazdy. S.Sanbaevtyң «Tұzdy kөl jaғasyndaғy үı» atty romany A.Әshimovtyң osy attas fılmine negiz boldy.

«Eңbektegi erligi үshin» medalimen marapattalғan.

60 jyl bұryn (1949) Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Mәjilisiniң depýtaty, Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Mәjilisiniң Halyқaralyқ ister, қorғanys jәne қaýipsizdik komıtetiniң mүshesi, tehnıka ғylymdarynyң kandıdaty, ınjener-құrylysshy, professor, Қazaқstan Respýblıkasy Ғylym akademııasynyң akademıgi, Halyқaralyқ ekologııa akademııasynyң akademıgi, Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ ınjenerlik akademııasynyң korrespondent-mүshesi JAҚYPOV Қabıbolla Қabenұly dүnıege keldi.

Batys Қazaқstan oblysynda týғan. Tselınograd ınjenerlik-құrylys ınstıtýtyn, Almaty joғary partııa mektebin bitirgen. Eңbek jolyn «Ýralskselstroı» mekemesinde bastap, prorab, bas ınjener, kolonna bastyғy boldy. 1977-1981 jyldary - «Ýralskkolhozstoroı» tresiniң bas ınjeneri. 1981-1983 jyldary - Oral қalalyқ atқarý komıteti tөraғasynyң orynbasary. 1983-1987 jyldary - Promyshlennyı aýdandyқ atқarý komıtetiniң tөraғasy. 1987-1988 jyldary - Lenın aýdandyқ partııa komıtetiniң birinshi hatshysy. 1988-1989 jyldary - Oral қalalyқ partııa komıtetiniң ekinshisi hatshysy. 1989-1992 jyldary - Oral қalalyқ atқarý komıtetiniң tөraғasy, қalalyқ keңesiniң tөraғasy. 1992-1993 jyldary - Oral қalalyқ әkimdiginiң basshysy. 1993-1995 jyldary - Oral oblystyқ әkimshiliginiң basshysy. 1995-2000 jyldary - Batys Қazaқstan oblysynyң әkimi. 2000-2003 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Kөlik jәne kommýnıkatsııa mınıstriniң birinshi orynbasary. 2003-2007 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri Keңsesi basshysynyң orynbasary - Үkimettiң Parlament Senatyndaғy өkili қyzmetterin atқarғan. Қ.Jaқypov basқa avtorlarmen birigip құrylys materıaldary jөninde үsh kitap shyғarғan.

«Құrmet» ordenimen, 2 dәrejeli Mәskeý knıazi Әýlıe Danııl ordenimen jәne medaldarmen marapattalғan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 17-І, BEISENBІ

OҚIҒALAR

185 jyl bұryn (1824) Abylaı hannyң ұly Қasym sұltan Batys-Sibir general-gýbernatory Kaptsevıchke hat jazdy. Onda: «Egerde bizdiң jerdegi salynғan bekinister joıylmasa, қazaқtarғa degen қastandyқ toқtatylmasa, bұl jaғdaıda renjimeıtin bolasyzdar. Reseı jerin alatyn bolsaқ, oғan baılanysty bizdiң aram nıetimiz joқ. Al, endi, sizder bizge қarsy soғys ashatyn kүnde biz қarap otyra almaımyz. Reseı tarapynan jasalғan tүrli arbaý, aldaý jәne қastandyққa kөnetin shamamyz joқ», - delingen.

Keıinnen қazaқ halқynyң azattyқ kүresin Қasymnyң ұldary - Kenesary men Naýryzbaı basқarғany belgili.

16 jyl bұryn (1993) Beıjiңde Қazaқstan Respýblıkasy Elshiliginiң resmı ashylý saltanaty өtti.

13 jyl bұryn (1996) Қazaқstan men Grýzııa arasynda ekonomıkalyқ, ғylymı-tehnıkalyқ jәne mәdenı yntymaқtastyқty damytý týraly 14 kelisimderge қol қoıyldy.

220 jyl bұryn (1789) aғylshyn astronomy Ý.Gershel Satýrn serigi Mımasty ashty.

20 jyl bұryn (1989) Chernovtsyda ýkraın өleңiniң «Chervona rýta» dep atalғan birinshi festıvali ashyldy.

ESІMDER

110 jyl bұryn (1899-1942) қoғam қaıratkeri, bilim berý halyқ komıssary, Қazaқstan aımaқtyқ partııa komıtetiniң bıýro mүshesi MANAEV Nұғyman Sәrsenұly dүnıege keldi.

Bөkeı ordasy Teңiz ýezinde týғan. Ýfa mýzyka ýchılışesin bitirgen. «Shyғys baspasy» baspahanasynyң terýshisi, korrektory, mұғalim, Bөkeı gýbernııalyқ kedeıler komıtetiniң tөraғasy қyzmetterin atқarғan. 1920-1924 jyldary - Bөkeı gýbernııalyқ atқarý komıtetiniң tөraғasy, gýbernııalyқ halyқ aғartý bөliminiң meңgerýshisi. 1924-1926 jyldary - Bөkeı gýbernııalyқ partııa komıtetiniң meңgerýshisi. 1926-1929 jyldary - BK(b)P Aқtөbe okrýgtik komıtetiniң jәne Jetisý gýbkomynyң jaýapty hatshysy. 1929-1930 jyldary - RK(b)P Қazaқstan өlkelik komıtetiniң bıýro mүshesi jәne Қazaқ avtonomııalyқ KSR Oқý halyқ komıssary. 1931-1933 jyldary - Etti mal sharýashylyғy ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң dırektory. 1933-1934 jyldary - Қazaқ marksızm-lenınızm ınstıtýtynyң marksızm-lenınızm klassıkteriniң aýdarma bıýrosynyң meңgerýshisi - ұlttyқ mәdenıet sektorynyң ғylymı қyzmetkeri - Қazaқ marksızm-lenınızm ınstıtýtynyң redaktsııalyқ alқasynyң mүshesi. 1934-1937 jyldary - Қazaқ marksızm-lenınızm ınstıtýtynyң marksızm-lenınızm klassıkterin aýdarý bөliminiң meңgerýshisi. 1938 jylғy naýryzdyң 8-inde KSRO Joғarғy Keңesiniң Әskerı Komıssarıaty pәrmenimen atylғan. 1958 jyldyң 10 mamyrynda aқtalғan.

«Lenınızm әlippesi» kitabynyң avtory.

95 jyl bұryn (1914-1942) aқyn ESMӘMBETOV Әlı dүnıege keldi.

Қyzylorda oblysynda týғan. Қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtyn (қazirgi Abaı atyndaғy Қazaқ Ұlttyқ pedagogıkalyқ ýnıversıteti) bitirgen. Zaısan қalalyқ mektebinde mұғalim bolyp jұmys istegen.1939-1941 jyldary - Қazaқ memlekettik kөrkem-әdebı baspasynyң (қazirgi «Jazýshy» baspasy) redaktory, «Lenınshil jas» (қazirgi «Jas alash») gazetiniң bөlim meңgerýshisi, «Oktıabr balalary» gazetiniң redaktory қyzmetterin atқarғan.

Tұңғysh aқyndyқ jınaғy 1938 jyly jaryқ kөrgen.

«Қazaқstan», «Bomba», «Admıraldar mұhıtta», «Sholpan», t.b. poemalar avtory. A.Pýshkınniң, M.Lermontovtyң, V.Maıakovskııdiң shyғarmalaryn aýdarғan. Әlı aқyn Ұly Otan soғysynda қaza tapқan.

70 jyl bұryn (1939) Қazaқstan Respýblıkasy Parlament Mәjilisiniң depýtaty, Қazaқstan Respýblıkasy Parlament Mәjilisiniң halyқaralyқ ister, қorғanys jәne қaýipsizdik komıtetiniң mүshesi TOҚPAҚBAEV Sәt Besimbaıұly dүnıege keldi.

Almaty oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin (қazirgi әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıteti), Mınsk қalasyndaғy KSRO Memlekettik қaýipsizdik komıtetiniң Joғary mektebin, KSRO Syrtқy ister mınıstrligi Joғary dıplomatııalyқ mektebin bitirgen. Almaty oblystyқ prokýratýrasynyң tergeýshisi bolyp jұmys istegen. Shұғyl өkiletti өkil қyzmetinen Қazaқ KSR MҚK-niң basқarma bastyғy, alқa mүshesi deıingi joldan өtken. 1991-1993 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Memlekettik қaýipsizdik komıtetiniң Almaty қalasy jәne Almaty oblysy boıynsha basқarmasynyң bastyғy. 1993 jyldan - Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ Қaýipsizdik Komıteti tөraғasynyң birinshi orynbasary. 1993-1995 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ Қaýipsizdik Komıtetiniң tөraғasy. 1995-1999 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti Kүzet қyzmetiniң bastyғy - Respýblıkalyқ Ұlan қolbasshysy. 1999-2001 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasynyң Қorғanys mınıstri. 2001 jyldyң jeltoқsanynan Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң keңesshisi - Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti janyndaғy Azamattyқ mәseleler jөnindegi komıssııanyң tөraғasy, Қazaқstan Respýblıkasy sybaılas jemқorlyқpen kүres jәne memlekettik қyzmetkerlerdiң қyzmettik etıka saқtaý jөnindegi komıssııa tөraғasy. 2002 jyldyң қyrkүıeginen - «Evro-Azııa-Eır Interneshnl» JAҚ-y әýe kompanııasy dırektorlar keңesiniң tөraғasy. Depýtattyқ өkilettigi 2007 jyldyң 2-inshi қazanynan bastaldy.

«Daңқ» ordenimen, Қazaқstan Respýblıkasynyң, Reseı Federatsııasynyң, Tәjikstannyң jәne Қyrғyz Respýblıkasynyң medalderimen marapattalғan.

65 jyl bұryn (1944) Қazaқstan Respýblıkasy Parlament Mәjilisiniң tөraғasy hatshylyғynyң meңgerýshisi, KSRO Memlekettik bankiniң үzdigi BAINAZAROV Ғalym dүnıege keldi.

Қostanaı oblysynda týғan. Almaty Halyқ sharýashylyғy ınstıtýtyn bitirgen. KSRO Memlekettik bankiniң Torғaı bөlimshesiniң nesıelik ınspektory, bastyғy bolyp jұmys istegen. 1976-1985 jyldary - Memlekettik banktiң Arқalyқ қalalyқ basқarmasynyң bastyғy. 1985-1987 jyldary - KSRO Memlekettik banki Қazaқ respýblıkalyқ keңsesi basқarmasy bastyғynyң orynbasary, bastyғy. 1987-1992 jyldary - Kazagroprombank tөraғasynyң birinshi orynbasary. 1992-1993 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ bankiniң basқarma bastyғy. 1994-1995 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniң keңesshisi. 1996-1998 jyldary - «Қazposhtabank» JAҚ-y sheteldik ınvestıtsııalar departamentiniң dırektory. 1997-1998 jyldary - «ATREM» қarjy-ınvestıtsııa kompanııasynyң bas dırektory. 1998-2002 jyldary - Saқtandyrýshylar odaғynyң tөraғasy. 1999-2002 jyldary - «Halyқtyқ jınaқtaýshy zeınetaқy қory» JAҚ-nyң prezıdenti. 2000-2002 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Kөlik құraldaryn jүrgizýshiler odaғynyң ortalyқ keңesi tөraғasynyң keңesshisi. 2002-2004 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Parlament Mәjilisiniң depýtaty, Ekonomıkalyқ reforma jәne aımaқtyқ damý jөnindegi komıtettiң mүshesi. 2005 jyldyң aқpanynan joғaryda atalғan қyzmette.

«Parasat» ordenimen, Қazaқ KSR Mınıstrler keңesiniң jәne Қazaқstan Respýblıkasy Mınıstrler kabınetiniң Құrmet gramotalarymen marapattalғan.

60 jyl bұryn (1949-2000) ekonomıka ғylymdarynyң doktory, «Evrazııa» halyқaralyқ ekonomıka akademııasynyң akademıgi, Қazaқstanda parlamentarızm men demokratııanyң negizin қalaýshylardyң biri OSPANOV Marat Tұrdybekұly dүnıege keldi.

Aқtөbe қalasynda týғan. G.V.Plehanov atyndaғy Mәskeý halyқ sharýashylyғy ınstıtýtyn, ҚazMÝ-diң (қazirgi әl-Farabı atyndaғy Қazaқ Ұlttyқ ýnıversıteti) aspırantýrasyn bitirgen. Aқtөbe medıtsınalyқ ınstıtýtynda oқytýshy bolyp jұmys istegen. 1979-1990 jyldary - Aқtөbe medıtsınalyқ ınstıtýtynyң aғa oқytýshysy, SOKP tarıhy men saıası ekonomıka kafedrasynyң meңgerýshisi, partııa komıtetiniң hatshysy. 1990-1991 jyldary - ҚazKSR Joғarғy Keңesiniң Ekonomıkalyқ reforma, bıýdjet jәne қarjy jөnindegi komıteti tөraғasynyң orynbasary. 1991-1992 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Bas memlekettik salyқ ınspektsııasy bastyғynyң orynbasary. 1992-1994 jyldary - Bas salyқ ınspektsııasynyң bastyғy - Қazaқstan Respýblıkasy Қarjy mınıstriniң birinshi orynbasary. 1994-1995 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesi tөraғasynyң orynbasary. 1995 jyly Қazaқstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti janyndaғy Sheteldik kapıtaldy paıdalaný jөnindegi komıtettiң tөraғasy. 1996-1999 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Parlament Mәjilisi 1-inshi shaқyrylymynyң tөraғasy. Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesi 12-inshi shaқyrylymynyң depýtaty.

2-inshi dәrejeli «Barys» ordenimen, medaldermen marapattalғan. Batys Қazaқstan memlekettik medıtsına akademııasyna, Almaty jәne Aқtөbe қalalaryndaғy kөshelerge esimi berilgen.

50 jyl bұryn (1959) Pavlodar oblysy Lebıaji aýdanynyң әkimi APSALYҚOV Serik Kәrimjanұly dүnıege keldi.

Pavlodar oblysynda týғan. Pavlodar pedagogıkalyқ ınstıtýtyn, Қazaқ aýyl sharýashylyғy ınstıtýtyn bitirgen. Mұғalim jәne orta mektep dırektory, Sharbaқty aýdandyқ partııa komıtetiniң nұsқaýshysy қyzmetterin atқarғan. 1991-1992 jyldary - Pavlodar oblysy Sharbaқty aýdany Jastar isteri jөnindegi komıtettiң bөlim meңgerýshisi. 1992-1999 jyldary - Sharbaқty aýdany әkiminiң orynbasary. 1999-2002 jyldary - Shaldaı orman sharýashylyғynyң dırektory, ormandardy jәne janýarlardy қorғaý jөnindegi Shaldaı memlekettik mekemesiniң dırektory. 2002-2006 jyldary - Sharbaқty aýdanynyң әkimi. Atalғan қyzmetinde 2006 jyldyң naýryzynan.

«Қazaқstan Respýblıkasynyң Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medalimen marapattalғan.

70 jyl bұryn (1939) orystyң tamasha akteri jәne rejısseri, Reseı Federatsııasynyң halyқ әrtisi MENЬShOV Vladımır Valentınovıch dүnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyң Astrahan қalasynda týғan. Mәskeý kөrkem akademııalyқ teatry mektep-stýdııasynyң akter bөlimin, S.Gerasımov atyndaғy Bүkilreseılik memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen.

«Өz ornyndaғy adam», «Soңғy kezdesý», «Jeke pikir», t.b. fılmderge tүsken. V.Menshovtyң өzi tүsirgen «Mәskeý kөz jasyna senbeıdi» fılmi 1980 jyly taңdaýly sheteldik lenta retinde «Oskar» syılyғyna ıe boldy.

KSRO-nyң Memlekettik syılyғymen marapattalғan.

ҚYRKҮIEKTІҢ 18-І, JҰMA

Chılı Respýblıkasynyң ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik kүni (1810). Memleket Oңtүstik Amerıkanyң oңtүstik-batys jaғalaýyndaғy And jәne Tynyқ mұhıty arasyndaғy taýly jotaly asýlarynda ornalasқan. Astanasy - Santıago.

Қazaқstan Respýblıkasy men Chılı Respýblıkasy arasyndaғy  dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1993 jylғy tamyzdyң 19-ynda ornatyldy.

OҚIҒALAR

34 jyl bұryn (1975) Almaty oblysynda Қapshaғaı kәrlen (farfor) zaýyty iske қosyldy.

17 jyl bұryn (1992) «Қazaқstan» memlekettik teleradıo habarlaryn taratý kompanııasy құryldy.

11 jyl bұryn (1998) Memlekettik қyzmet isteri agenttigi құryldy.

11 jyl bұryn (1998) Memlekettik қyzmet akademııasy құryldy.

3 jyl bұryn (2006) Almaty қalasynda 1986 jylғy jeltoқsanda bolғan oқıғalardyң 20-jyldyғyna arnalғan «Tәýelsizdik taңy» eskertkish-monýmenti ashyldy. Eskertkish үsh bөlikten tұrady, kompozıtsııa taқyryptyң mәndik-ıdeıalyқ jәne kөrkemdik-obrazdyқ mazmұnyn ashyp beredi. Ol қyzyl jәne aқ granıtten jasalғan eki pılonnan tұrady. Alғashқysy өtken men bolashaқ arasyndaғy қaқtyғysty, jarylysty, halyқtyң өzindik sana-seziminiң silkinisin bildirse, ekinshisi memlekettiң tәýelsizdigi men bostandyқtyң saltanat құrýyn meңzeıdi. Kompozıtsııaғa sondaı-aқ ұshýғa ұmsynғan әıeldiң mүsini engizilgen. Ol oң қolyna tatýlyққa shaқyrý nyshany ispetti oramal ұstaғan. Al sol қolynda bostandyққa talpynysty, ұshý belgisin bildiretin қanatyn jaıғan құsty ұstaғan. Eskertkishtiң үshinshi bөligi әrli releftik pannomen bezendirilgen.

270 jyl bұryn (1739) Reseı men Tүrkııa 1735-inshi jyldan 1739-ynshy jylғa deıin sozylғan orys-tүrik soғysyn қorytyndylaғan Belgrad beıbitshilik kelisimine қol қoıdy.

Osy kelisimge sәıkes, Reseı Қara jәne Azov teңizderinde flottaryn ұstaý құқynan aıyrylsa da, Azovsk қalasyn өzine қaıtarý құқyna ıe boldy. Kelisimge қol қoıylғanyna қaramastan, onyң keıbir tarmaқtarynyң zaңdylyғyn Reseı jaғy 1747 jylғa sheıin daýlap keldi.

158 jyl bұryn (1851) AҚSh-ta «Nıý-Iork taıms» gazetiniң birinshi sany jaryқ kөrdi.

50 jyl bұryn (1959) KSRO Mınıstrler keңesiniң tөraғasy N.S.Hrýşev BҰҰ-nyң Bas Assambleıasynda sөılegen sөzinde adamzatty jappaı қarýsyzdanýғa shaқyrdy.

ESІMDER

55 jyl bұryn (1954) «Atameken Holding» Қarjylyқ Өnerkәsip Toby» Dırektorlar Keңesiniң tөraғasy ҚASYMOV Әlibek Hamıtұly dүnıege keldi.

Almaty қalasynda týғan. Almaty I.S.Konev atyndaғy Joғary әskerı komandalyқ ýchılışesin, M.V.Frýnze atyndaғy Әskerı akademııany bitirgen. 1975-1982 jyldary - Kalınıngrad oblysyndaғy tank dıvızııasynyң vzvod, rota komandıri, batalon komandıriniң orynbasary. 1985-1992 jyldary - Zakavkaze әskerı okrýginde shtab bastyғy - motoatқyshtar oқý polki komandıriniң orynbasary, aғa ofıtseri, bastyқ orynbasary, bөlim bastyғy. 1992 jyldyң tamyzynan - jedel basқarma bastyғy - Қorғanys mınıstrligi Bas shtaby bastyғynyң orynbasary. 1992 jyldyң қarashasynan - Қorғanys mınıstriniң 1-inshi orynbasary - Bas shtabtyң bastyғy. 1995-1996 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasynyң Қorғanys mınıstri. 1997 jyldan Қazaқstannyң Tүrkııadaғy әskerı attashesi bolyp taғaıyndalғan. 2001-2003 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Қaýipsizdik keңesi hatshysynyң orynbasary. 2004 jyldyң sәýir aıynan jeltoқsanyna deıingi aralyқta - «Lapidim Project LTD» JShS-niң bas dırektory. Қazirgi қyzmetinde - 2004 jyldyң jeltoқsanynan.

Ә.Қasymov ІІІ dәrejeli «KSRO Қarýly kүshterinde Otanғa siңirgen қyzmeti үshin», ІІ dәrejeli «Daңқ» ordenderimen jәne KSRO medaldarymen marapattalғan.

190 jyl bұryn (1819-1868) frantsýz fızıgi jәne astronomy, optıka, mehanıka jәne elektromagnetızm salasynda қyrýar әlemdik maңyzdy jұmys atқarғan FÝKO Jan Bernar Leon dүnıege kelgen.

San қyrly eңbegi shynaıy baғalanғan ol - Parıj Ғylym akademııasynyң akademıgi, Berlın Ғylym akademııasynyң korrespondent mүshesi, Peterbor Ғylym akademııasynyң korrespondent mүshesi, London koroldik қoғamynyң mүshesi bolғan.

1851 jyly erkin terbelip tұrғan maıatnık (Fýko maıatnıgi) boıynsha tәjirıbe jasap, bir tәýlikte Jerdi өz osinen aınalyp өtkendegi aýytқýshylyқ sebebin tүsindirip berdi.

1852 jyly gıroskop jasap shyғarғan. 1855 jyly Parıj rasythanasynyң fızıgi bolyp taғaıyndalady.

ҚYRKҮIEKTІҢ 19-Y, SENBІ

Rosh Ashana - dүnıe jaratylғannan bergi jaңa 5770-inshi jyl. Bұl kүni Tәңir әrbir adamnyң jәne bүkil әlemniң kelesi jylғy taғdyryn aıқyndaıdy. Osy meıramda jұmys isteýge tyıym salynady.

OҚIҒALAR

14 jyl bұryn (1995) Elbasy N.Nazarbaevtyң «Қazaқstan Respýblıkasynyң Reseı Federatsııasymen shekarasynda kedendik baқylaýdy joıý týraly» Jarlyғy shyқty.

14 jyl bұryn (1995) Pәkistanda ýrdý tilinde Abaıdyң «Taңdamalylar» kitabynyң aýdarmasy jaryқ kөrdi.

13 jyl bұryn (1996) Almatyda Қazaқstan Respýblıkasy Үkimeti men Islam damý bankiniң ұıymdastyrýmen «Қazaқstan Respýblıkasyna ınvestıtsııalar» atty aımaқtyқ konferentsııa ұıymdastyrylyp, onda sheteldik ınvestorlar Қazaқstandaғy ınvestıtsııalyқ ahýal týraly habarlandyrylyp, respýblıka ekonomıkasyna қarjy tartý mүmkindikteri talқylandy.

3 jyl bұryn (2006) Қazaқstanda tұңғysh ret «Jýrnalıstıka Kazahstana» entsıklopedııasy shyқty. Avtory - Қazaқstan jýrnalıstıka akademııasynyң prezıdenti Saғymbaı Қozybaev.

145 jyl bұryn (1864) AҚSh-ta mashınalardaғy jınalmaly otyrғysh patentteldi.

90 jyl bұryn (1919) Karıb teңizinde құtқarýshy қaıyқtary tolyқtaı saı, tıtimdeı zaқym tımegen ıspandyқ «Valbarene» kemesi tabyldy (488 jolaýshylary men ekıpaj mүsheleri ұshty-kүıli joғalyp ketken).

85 jyl bұryn (1924) Bұқarada (Өzbekstan) Bұқara Halyқtyқ Sotsıalıstik respýblıkasyn Bұқara Keңestik Sotsıalıstik respýblıkasy etip қaıta құrý týraly sheshim қabyldanғan Keңesterdiң Bүkilbұқarlyқ V құryltaıy ashyldy. Bir aıdan keıin ol Tүrkimen, Өzbek jәne Tәjik KSR-lary bolyp tarқap tyndy.

ESІMDER

75 jyl bұryn (1934-1998) shahmatshy, respýblıkadaғy shahmat қozғalysynyң қaıratkeri, matematık, tehnıka ғylymdarynyң kandıdaty SӘIDENOV Ғalımýlla Batyrhanұly dүnıege keldi.

Almaty қalasynda týғan. Bүkilәlemdik shahmat olımpıadasyna (Manıla, Fılıppın araldary) қazaқstandyқ sportshylardy bastap bardy. Almaty men Shymkentte өtkizilgen iri shahmat týrnırleriniң ұıymdastyrýshysy. 1991-1996 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Shahmat federatsııasynyң atқarýshy dırektory.

V.Panovtyң «Debıýt sabaқtaryn» қazaқ tiline aýdarғan, basқa da kitaptardyң avtory.

70 jyl bұryn (1939) klassıkalyқ kүresten Қazaқstannyң eңbek siңirgen sheberi BAKÝLIN Vladımır Nıkolaevıch dүnıege keldi. Ol - jeңil salmaқta (52 kg) Eýropa chempıony (Germanııa, 1966), әlem chempıony (Rýmynııa, 1967). XIX Olımpıada oıyndarynyң kүmis jүldegeri (Mehıko, 1978). Almatydaғy «Býrevestnık» jәne «Lokomotıv» sporttyқ қoғamdary sapynda saıysқa tүsken. Jattyқtyrýshysy - V.A.Psarev. 1970 jyldan Қ.Sәtpaev atyndaғy Қazaқ ұlttyқ tehnıkalyқ ýnıversıtetinde oқytýshylyқ қyzmet atқarady.

95 jyl bұryn (1914-1983) Bүkilodaқtyқ radıonyң dıktory, KSRO halyқ әrtisi LEVITAN ıÝrıı Borısovıch dүnıege keldi.

Bүkil radıodaýystar arasynan onyң daýysy - қaı jaғynan alғanda da - tarıhı daýys. Aңyzғa sensek, Adolf Gıtler: «Eң birinshi, meniң Mәskeýdi alғanda tyndyrarym - Levıtandy darғa asý!» - dep, baıbalam salғan eken. 1931 jyly Keңes Odaғynyң kүңirengen bas daýysty ұlany bar-joғy 17 jasқa tolғan edi - ol naқ osyndaı jasөspirim shaғynda radıoғa jұmysқa tұrғan. Al, soғys jyldary ony aldymen bүkilodaқtyқ, sonan soң bүkilәlemdik daңққa bөledi. Beıbit өmirge kөshý oғan, kez-kelgen soғysқa қatysýshy sııaқty, oңaıғa tүsken joқ. Levıtan daýsy eshқashan jұқaltaң, jalaң bolғan emes. Әrbir mәtin, meıli ol Informbıýro mәlimeti bolsyn, meıli saıası қaıratkerler biriniң sөzi bolsyn - eshқashan da jalғan estilgen joқ. Onyң daýys ekpinderi құdirettiligimen jәne sonymen қatar jүrek jylylyғymen қaıran қaldyratyn. Levıtan jan-tәnimen shyғarmashylyқty aңsap tұratyn. Radıo қorynda birsypyra baғa jetpes jazylymdar saқtalғan: ұly dıktor өleңder oқıdy. Osylaısha, қara jazba tәrelkeler janynda, shaғyn ғana dybys өtkizbeıtin қabyrғalar қorshaýyndaғy stýdııalyқ kabınada onyң bar өmiri өtti. Mıkrofonnan ajyrap қalý - ol үshin өlimmen teң boldy.

ҚYRKҮIEKTІҢ 20-Y, JEKSENBІ

Қazaқstan Respýblıkasynyң halyқtary tilderiniң kүni. Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdentiniң 2003 jylғy 15 қarashadaғy Jarlyғyna sәıkes қyrkүıektiң үshinshi jeksenbisinde atap өtiledi.

Қasıetti Ramazan aıy, onymen birge oraza aıaқtalғannan keıin, mұsylman қaýymy үshin eң қasıetti sanalatyn ұlyқ mereke - Id-әl-Fıtr, Oraza aıt keledi. Қasıetti Ramazan aıynyң aıaқtalýyn bildiretin bұl ұlyқ merekeni izgi istermen, jaқyn-jұraғattarғa degen erekshe қamқorlyқpen, mүsәpir-mүskinderge қaıyrymdylyқ kөrsetýmen atap өtý kerek. Mұhammed Paıғambar: «shyn nıetpen jәne үmitpen oraza tұtқandardyң kүnәlary keshiriledi» degen. Әrbir dindәr үshin bұl mereke - rýhanı tәjirıbesin tolyқtyrýdyң, mұsylman қaýymynyң қýanyshyna ortaқtasýdyң jaқsy mүmkindigi. Mұsylman үshin Oraza aıt - Ramazan aıynyң қasıetti kүnderimen қoshtasý. Әrbir mұsylman өtkenine orala otyryp, osy aralyқta қol jetkizgen rýhanı baılyқtar týraly oılanýғa mindetti. Aılardyң aıyn teris әreketterge, jaman oılarғa esh etpedi me, osyny oılanýy kerek. Osy kүnge aman-saýlyқta jetkizgeni үshin Jaratқanғa madaқtar aıtylyp, sheıit bolғan әrýaқtarғa baғyshtalyp құran oқylady. Bұdan bөlek mұsylman baýyrlar biriniң shaңyraғyna biri bas sұғyp, esen-saýlyқ sұrasyp, bir-birine densaýlyқ, jaқsylyқ tileıdi.

OҚIҒALAR

8 jyl bұryn (2001) Қaraғandy қalasynda Қazaқstan Respýblıkasy Tәýelsizdiginiң 10 jyldyғyna arnalғan Қaraғandy oblysyn kishireıtilgen aýқymda kөrsetetin etnopark ashyldy. Etnoparktiң jalpy kөlemi 36 ga. Ol jerde Balқash kөli, Ұlytaý, Қarқaraly taýlarymen қatar қalalar men aýdandardyң pavılondary ornalasқan.

60 jyl bұryn (1954) Beıjiң қalasynda Bүkilқytaı jınalysynyң birinshi otyrysynda Қytaı Halyқ Respýblıkasynyң Konstıtýtsııasy қabyldandy.

ESІMDER

100 jyl bұryn (1909-1989) shahmatshy, sport jýrnalısi, Қazaқstannyң shahmattan, shahmatty jazyp oınaý tүrinen respýblıkalyқ birinshilikterdiң birneshe dүrkin jeңimpazy OMAROV Hakim Saғadatұly dүnıege keldi.  Shahmat jaıly kөptegen kүrdeli maқalalary, jarııalanymdary, shahmat sheshýleri jaryқ kөrgen. Қazir Astana қalasyndaғy shahmat klýby H.Omarovtyң esimimen atalady. Jyl saıyn osy astanalyқ shahmat klýbynda H.Omarovtyң құrmetine respýblıkalyқ balalar men jasөspirimder arasynda jarys өtedi.

80 jyl bұryn(1929) alғashқy tyң ıgerýshilerdiң biri, aýylsharýashylyқ ғylymdarynyң doktory, professor, KSRO aýylsharýshylyғy jәne Joғarғy mektep үzdigi TAZABEKOV Tilepbaı dүnıege keldi.

Almaty oblysynda týғan. Қazaқ aýyl sharýashylyқ ınstıtýtyn, Қazaқstan Ғylym akademııasynyң Topyraқtaný ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. Қazaқ aýyl sharýashylyқ ınstıtýtynyң ғylymı jұmystar jөnindegi prorektory, kafedra meңgerýshisi, dotsenti, assıstenti қyzmetterin atқarғan. 1981-1985 jyldary - Қazaқ aýyl sharýashylyқ ınstıtýtynyң rektory. 1985 jyldan - Қazaқ aýyl sharýashylyқ ınstıtýtynyң (Қazaқ Ұlttyқ agrarlyқ ýnıversıteti) kafedra meңgerýshisi, professory. 200-den asa ғylymı eңbektiң avtory, 15-ten asa ғylym doktorlary men kandıdattaryn daıarlaғan.

Medaldarmen marapattalғan.

70 jyl bұryn (1939) tehnıka ғylymynyң doktory, professor ZAGORODNıAıA Alına Nıkolaevna dүnıege keldi.

Almaty oblysynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin, Қazaқstan Ғylym akademııasy Metallýrgııa jәne ken baıytý ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. 1961-1966 jyldary Қazaқ polıtehnıkalyқ ınstıtýtynda, 1969-1981 jyldary Қazaқstan Ғylym akademııasy Metallýrgııa jәne ken baıytý ınstıtýtynda әr tүrli қyzmetter atқarғan. 200-den asa ғylymı eңbektiң avtory.

Medaldarmen marapattalғan. 

55 jyl bұryn (1954) aýyl sharýashylyқ ғylymynyң kandıdaty, Oңtүstik Қazaқstan oblysy әkiminiң orynbasary TӨLEBAEV Kenjehan Ataқұlұly dүnıege keldi.

Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Қazaқ aýyl sharýashylyқ ınstıtýtyn bitirgen. Kırov aýdandyқ partııa komıtetiniң nұsқaýshysy, «Maқtaly» keңshary komsomol komıtetiniң hatshysy, dırektory bolғan. 1991-1992 jyldary - Kırov aýdandyқ atқarý komıtetiniң tөraғasy. 1992-1997 jyldary - Maқtaaral aýdanynyң әkimi. 1997-1998 jyldary - Maқtaaral aýdanynyң әkiminiң birinshi orynbasary. 1998-1999 jyldary -Shardara aýdanynyң әkimi. 1999-2002 jyldary - Maқtaaral aýdanynyң әkimi. 2002-2003 jyldary - Oңtүstik Қazaқstan oblystyқ ekonomıka departamentiniң bastyғy. Atalғan қyzmetinde - 2003 jyldyң қazan aıynan.

Medaldarmen marapattalғan.

75 jyl bұryn (1934) әlem kınosynyң jaryқ jұldyzy, ıtalıan kınoaktrısasy LOREN Sofı (shyn aty Shıkolone Sofııa) dүnıege keldi.

Italııanyң Pıtstsýolı eldi mekeninde týғan. Sұlý arýlar konkýrstaryndaғy jeңisteri boıjetken Sofı Lorenge kıno әleminiң esigin aıқara ashty, al қaısarlylyғy, қajyrlylyғy alғa қoıғan maқsatyna jetýine mүmkindik berdi. Onyң taғdyryna ataқty ıtalııalyқ rejısser әri akter Vıttorıo de Sıkamen kezdesýi aıtarlyқtaı yқpalyn tıgizdi. Naқ osy rejıssermen birlestikte Loren өziniң eң aıtýly jәne қyzyқty jұmystaryn өmirge әkeldi.

Jıyrma jylda shyғarmashylyқ jұp sonyң ishinde neғұrlym taңdaýlylary «Neapol altyny» (1954), «Chochara» (1960, Kann festıvaliniң syılyғy, «Oskar» syılyғy), «Altona darabozdary» (1962), «Italıansha үılený» (1964, Mәskeýdegi kınofestıval syılyғy, 1965) bolyp tabylғan on tөrt fılmderdi shyғardy. De Sıka birtindep aktrısa sheberliginiң jaңa қyrlaryn ashyp, үsti-үstine jaңasha tanyta berdi. Loren қaһarmandary өziniң taңқalarlyқ shynaıylyғymen jәne өmirsheңdigimen, jarқyn ұlttyқ mәnerimen baýrap aldy. Aktrısa beınelegen tұlғalardyң izgi nıetteri men arman-tilekteri kөrermenderdiң jүregine rııasyz jol taýyp jatty.

Lorenniң taғdyrynda, tek kүıeýi jәne onyң eki ұlynyң әkesi bolyp қana қoımaı, өziniң fılmderiniң үzdiksiz prodıýserine de aınalғan ataқty bıznesmen Karlo Pontı de, maңyzdy ornyn қaldyrdy. «Mıllıonersha» (1960), «Keshe, bүgin, erteң» (1963), «Gonkongten kelgen grafınıa» (1966), «Kүnbaғys» (1969, keңestik-ıtalıandyқ birlesip tүsirgen fılm), «Senbi, jeksenbi, dүısenbi» (1990), «Daıyn kөılek» «1994) fılmderindegi onyң beıneleri erekshe este saқtaldy. Bұl týyndylar әr elderderde, әrbasқa rejısserlermen қoıylғan, alaıda, Loren talanty, onyң kez kelgen akterlik ұjymmen bite қaınasyp kete alýy jәne jarқyn da este қalarlyқtaı beıne jasaı alýy - қaıda bolmasyn kүmәn týғyzbaıdy. Lorennyң mұndaı қaıtalanbas eңbekteri birқatar mәrtebeli marapattarғa da ıe boldy.

Aktrısa «Өmir sүre de, sүıe de bil» jәne «Sұlýlyқ syry», t.b. birneshe avtobıografııalyқ kitaptardyң avtory, onda jyldar өrisi өziniң kөriktiligin joıa almaғan sұlý Loren jastyқty saқtap қalýdyң shıpaly қasıetterimen syr bөlisedi.