QazAqparat-Anons: qazannyń 9-y men 11-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
PARLAMENT
Қazannyң 8-12-de Afıny қalasynda өtetin EҚYҰ Parlamenttik Assambleıasynyң kүzgi otyrysyna ҚR Parlamenti Senatynyң Tөraғasy, EҚYҰ Parlamenttik Assambleıasynyң Vıtse-prezıdenti Қasym-Jomart Toқaev bastaғan parlamenttik delegatsııa қatysady.
ҮKІMET
Қazannyң 9-da Kıshıneýde TMD elderi memleket basshylary Keңesiniң kezekti otyrysy өtedi.
Қazannyң 7-9-y aralyғynda Astana қalasynda Қazaқstan tarapynan Saýda jәne ındýstrııa mınıstri Әset Isekeshov al Қatar jaғynan Halyқaralyқ yntymaқtastyқ jөnindegi Memlekettik mınıstri, Bıznes jәne saýda mınıstriniң mindetin atқarýshy, Haled ben Mұhammed әl-Attyııanyң teң tөraғalyғymen Қazaқstan-Қatar joғary deңgeıdegi birlesken komıssııasynyң үshinshi otyrysy өtedi.Kelissөzder barysynda eki el arasyndaғy saıası jәne saýda-ekonomıkalyқ salalardaғy yntymaқtastyқ mәseleleri қarastyrylady.
Қazannyң 9-da eңbek mınıstrliginde «Mүgedekterdiң құқyқtary týraly konventsııa aıasyndaғy mүgedekterdi jұmyspen қamtý problemalary» taқyrybynda «dөңgelek үstel» otyrysy өtedi.
ҚOҒAM
Қyrkүıektiң 28-i men қazannyң 9-y aralyғynda Varshava қalasynda myңnan astam ұlttyқ delegatsııalar өkilderi, adam құқyқtary men demokratızatsııalaý jөnindegi kөptegen үkimettik emes ұıymdardyң (ҮEҰ), akademııalyқ top өkilderiniң қatysýymen adam өlshemi salasyndaғy mindettemelerdi oryndaý barysyna қatysty jyl saıynғy EҚYҰ Keңesi өtkiziledi. Keңeske Қazaқstan jaғynan SІM Erekshe tapsyrmalar jөnindegi Elshisi Mәdına Jarbosynova bastaғan delegatsııa қatysady.
Қazannyң 12-13-de Қazaқstanғa Izraıl Memleketi premer-mınıstriniң orynbasary, syrtқy ister mınıstri Avıgdor Lıbermannyң resmı sapary josparlanýda.
ASTANA
Қyrkүıektiң 11-i men қazannyң 11-i aralyғynda Қazaқstannyң Tұңғysh Prezıdentiniң mұrajaıynda Қostanaı oblystyқ mұrajaı қorlarynyң «Ұlttyқ mәdenıetter besigi» taқyrybyndaғy kөrmesi өtedi.
Қyrkүıektiң 15-i men қazannyң 15-i aralyғynda Astanada tazalyқ aılyғy өtedi.
Қazannyң 2-9-y aralyғynda Astanada tұңғysh ret Bүkilәlemdik týrıstik ұıymnyң (UNWTO) Bas Assambleıasynyң XVIII sessııasy өtýde.
Қazannyң 6-23-i aralyғynda Parıjde ıÝNESKO Bas Konferentsııasynyң bilim, ғylym jәne mәdenıet jөnindegi 35-shi sessııasy өtedi. Atalғan konferentsııaғa ıÝNESKO isteri jөnindegi ҚR Ұlttyқ Komıssııa tөraғasy, Astana қalasynyң әkimi I.Tasmaғambetov bastaғan Қazaқstan delegatsııasy қatysady.
Қazannyң 9-da Astanadaғy Bәıterek alaңynda jas patrıottardyң «Bizdiң Otanymyz - Қazaқstan, bizdiң memlekettik tilimiz - қazaқ tili» atty aktsııasy өtedi
Қazannyң 9-da Ana men bala ortalyғynda «Etnodemograıııa problemalary» taқyrybynda «dөңgelek үstel» otyrysy өtedi.
Қazannyң 9-da «Іsker» bıznes-ortalyғynda «Қazaқstan Respýblıkasynda bilimniң damýy» taқyrybynda konferentsııa bolady.
Қazannyң 9-da Jastar saraıynda «Sabi Astana» қoғamdyқ қorynyң tanystyrylymy өtedi.
Қazannyң 9-da Oқýshylar saraıynda «Jastar -memlekettiң қanaty» degen taқyrypta «dөңgelek үstel» otyrysy bolady.
Қazannyң 9-da «Nұr Otan» partııasynyң ortalyқ keңsesinde «Қazaқstannyң daғdarystan keıingi damý joldaryna, daғdarysқa қarsy sharalaryna saraptamalyқ baғa berý» degen taқyrypta «dөңgelek үstel» otyrysy bolady.
ALMATY
Almatyda қyrkүıek aıynyң 25-nen қazan aıynyң 5-ne deıin dәstүrli 4 қalalyқ «Almaty - meniң sүıikti қalam» atty foto baıқaý өtedi. Sharany Almaty қalasy jastar saıasatynyң memlekettik damytý қory men Ә.Қasteev atyndaғy memlekettik өner mұrajaıy ұıymdastyrýda.
Қazannyң 9-da Salaýatty өmir saltyn қalyptastyrý ortalyғynda «Nashaқorlyқ, esirtki bıznesi, VICh, SPID problemalarynyң bұқaralyқ aқparat құraldarynda kөterilýi» degen taқyrypta semınar-trenıng өtedi.
Қazannyң 9-da «Astana» қonaқүıinde Teatrtanýshylardyң құryltaıy өtedi.
Қazannyң 9-da Қazaқstan baspasөz klýbynda VI қazaқstandyқ «Altyn dastarhan» aspazdyқ өner festıvalin өtkizý mәselesine arnalғan baspasөz mәslıhaty өtedi.
AIMAҚ
ShYҒYS ҚAZAҚSTAN
Қazannyң 9-da Shyғys Қazaқstan oblysynyң Rıdder қalasynda memlekettik tildi jetik meңgergen jәne ony қoғamdyқ өmir men shyғarmashylyқta belsendi paıdalanatyn өzge ұlt jastarynyң «Tili birdiң - tilegi bir» atty respýblıkalyқ jastar forýmy өtedi.
ATAÝLY KҮNDER. MEREKELER.
9 ҚAZAN, JҰMA
Ýganda Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik kүni (1962). Memleket Shyғys Afrıkada ornalasқan. Soltүstiginde Sýdanmen shektesedi, shyғysynda Kenııamen, oңtүstiginde - Tanzanııa jәne Rýandamen, batysynda - Kongo Demokratııalyқ Respýblıkasymen shektesedi. Astanasy - Kampala. Memlekettik tili - aғylshyn tili. Memlekettik құrylymy - әskerı rejım. Memleket basshysy - prezıdent. Үkimet basshysy - premer-mınıstr. Aқsha birligi - ýgandalyқ shıllıng.
Dүnıejүzilik poshta kүni. Dүnıejүzilik poshta odaғynyң 14-inshi Kongresiniң sheshimimen osy ұıymnyң 1874 jyly құrylғan bastap өtkizilip keledi.
OҚIҒALAR
65 jyl bұryn (1944) Pavlodar қalasynda pravoslavty hrıstıandar ғıbadathanasy ashyldy. 1944 jyldyң 9 қazanynda pravoslavty hrıstıandar jamaғatyn tirkeýge rұқsat berildi. Kishkentaı kүmbezdi қarapaıym tұrғyn үı oblysta jarty ғasyrdan asa jalғyz pravoslavty shirkeý bolyp keldi. 1976 jyly қaıta tұrғyzylғan.
17 jyl bұryn (1992) tarıhshy Halıfa Altaıғa «Ata jұrttan Anadolyғa deıin» atty kitaby үshin Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң «Alash» syılyғy berildi.
9 jyl bұryn (2000) 9-10 қazanda 21-қabatty bıznes ortalyғynan jәne 3-қabatty «Ramstor» gıpermarketinen tұratyn «Astana mұnarasy» kesheni paıdalanýғa berildi.
1 jyl bұryn (2008) Қazaқstan Respýblıkasynda alғash ret «Қazposhta» aktsıonerlik қoғamynyң ұıymdastyrýymen «Birinshi respýblıkalyқ poshta markalarynyң kollektsııasyn jınaýshylar sezi» bolyp өtti. Sez barysynda «Қazaқstannyң poshta markalarynyң kollektsııasyn jınaýshylar odaғy» қoғamdyқ birlestigin құrý ұıғaryldy.
ESІMDER
110 jyl bұryn (1899-1990) ғalym, geologııa-mıneralogııa ғylymdarynyң doktory, professor, Қazaқstan Ғylym akademııasynyң korrespondent-mүshesi, Қazaқstannyң eңbegi siңirgen ғylym қaıratkeri BÝBLIChENKO Nıkolaı Lazarevıch dүnıege keldi. Ýkraınanyң Harkov қalasynda týғan. Lenıngrad ken ınstıtýtyn bitirgen. 1924-1939 jyldary Geologııalyқ komıtettiң barlaý ekspedıtsııasynyң aғa kollektory, geology bolyp Altaıda, Қarataýda jәne Balқash aımaғynda jұmys istegen. 1939-1950 jyldary - Қazaқstan Ғylym akademııasynyң geologııa sektorynyң bas ғylymı қyzmetkeri. 1951-1969 jyldary - Өskemen қalasyndaғy Altaı taý-ken metallýrgııa ınstıtýty dırektorynyң orynbasary, zerthana meңgerýshisi, bas ғylymı қyzmetkeri. 1963-1973 jyldary - Қazaқstan Geologııalyқ ғylymdar ınstıtýty Altaı bөlimshesiniң ғylymı jetekshisi. 1973-1982 jyldary osy ınstıtýttyң ғylymı қyzmetkeri, keңesshisi қyzmetterin atқarғan.
Negizgi ғylymı eңbekteri orta paleozoıdyң, әsirese, devonnyң stratıgrafııasy men paleontologııasyn zertteýge arnalғan. Ol Қazaқstanda tөmengi, ortaңғy devon jәne Kýzbassta joғarғy sılýr shөgindileriniң bar ekenin alғash ret dәleldegen.
2-dәrejeli Otan soғysy ordenimen jәne medaldarymen marapattalғan.
50 jyl bұryn (1959) aғa әdilet keңesshisi, Aқmola oblysynyң prokýrory ABDÝLOV Bolat Қasymұly dүnıege keldi.
Soltүstik-Қazaқstan oblysy Býlaev aýdanynyң Vozvyshenka aýylynda týғan.
Қaraғandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
Eңbek jolyn Soltүstik Қazaқstan oblysy Kýıbyshev aýdany prokýratýrasynda synaқtan өtýden bastaғan. Almaty қalasynyң prokýratýrasy tergeý bөliminiң prokýrory, Soltүstik Қazaқstan oblysy prokýratýrasynyң қala prokýrory orynbasary, Kөkshetaý oblystyқ prokýratýrasynyң bөlim bastyғy, asa maңyzdy isteri boıynsha tergeýshisi, Kөkshetaý, Petropavl қalalarynyң prokýrory, Soltүstik Қazaқstan oblysynyң, Astana қalasynyң prokýrorlarynyң orynbasary, Қazaқstan Respýblıkasynyң Bas Prokýratýrasy Tergeý jәne anyқtaý zaңdylyғyn қadaғalaý departamentiniң bastyғy қyzmetterin atқarғan. Қazirgi қyzmetinde - 2009 jyldan.
10 ҚAZAN, SENBІ
Fıdjı Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy - Tәýelsizdik kүni (1970). Memleket Tynyқ mұhıtynyң oңtүstiginde ornalasқan, Melanezııanyң bir bөligi. Құramyna 300-den asa үlkendi-kishili araldar kiredi. Astanasy - Sýva. Memlekettik tili - aғylshyn tili. Memleket basshysy - prezıdent. Үkimet basshysy - premer-mınıstr. Aқsha birligi - fıdjılik dollar.
Dүnıejүzilik psıhıkalyқ densaýlyқ kүni. Bұl kүnDүnıejүzilik Densaýlyқ saқtaý Ұıymynyң қoldaýymen jәne Dүnıejүzilik psıhıkalyқ densaýlyқ federatsııasynyң sheshimi boıynsha 1992 jyldan beri jyl saıyn atalyp өtedi.
OҚIҒALAR
47 jyl bұryn (1962) Өskemen tıtan-magnıı kombınaty tұңғysh өnimin shyғardy.
10 jyl bұryn (1999) Қazaқstan Respýblıkasy Parlamentiniң Mәjilisine depýtattar saılaýy, sonyң ishinde partııalyқ tizimmen de өtti.
3 jyl bұryn (2006) Zaporojede (Ýkraına) Қazaқstan Respýblıkasynyң құrmetti konsýldyғy ashyldy.
1 jyl bұryn (2008) Astana қalasynyң Halyқaralyқ әýejaıynda «Borbarde» korporatsııasynyң CRJ ұshaғynyң tұsaýkeseri өtti.
ESІMDER
95 jyl bұryn (1914-1993) ғalym, geologııa-mıneralogııa ғylymdarynyң doktory, professor, Қazaқstan Ғylym Akademııasynyң akademıgi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen ғylym қaıratkeri ҚAIYPOV Aryқtaı Қaıypұly dүnıege keldi.
Қazirgi Қaraғandy oblysy Bұhar jyraý aýdanynda týғan.
Қazaқ ken-metallýrgııa (Қ.Sәtpaev atyndaғy Қazaқ ұlttyқ tehnıkalyқ ýnıversıteti) ınstıtýtyn jәne onyң aspırantýrasyn bitirgen.
1939 jyly KSRO Ғylym Akademııasynyң Қazaқ bөlimshesi Shұbartaý geologııalyқ partııasyn basқardy. 1943-1993 jyldary - Қazaқstan Ғylym Akademııasynyң Geologııalyқ ınstıtýtynyң ғylymı қyzmetkeri, bөlim meңgerýshisi.
Negizgi ғylymı jұmystary metallogenııa salasyna arnalғan. Ortalyқ Қazaқstanda Aқmaıa sırek metall ken ornyn ashқan. Bұl kenish 2-dүnıejүzilik soғys jyldary қorғasyn өndirisin volfram kontsentratymen қamtamasyz etip tұrdy. Ғalymnyң Aşysaı jәne Zyrıanov kenderinde jүrgizgen zertteýleri jaңa kentas қabattaryn tabýýғa, kenderdiң jalpy қoryn anyқtaýғa mүmkindik berip, Zyrıanov қalasynda қorғasyn kombınatynyң salynýyna negiz boldy. Kombınattyң jaңa shıkizat қoryn taýyp, үzdiksiz jұmys isteýine үlken үles қosty. Onyң Jetisý Alataýynda, Shyғystaғy Mıөzek - Құsmұryn metallogenııalyқ beldeminde, Soltүstik Қazaқstan men Saryarқa aýdandarynda jүrgizgen zertteýleriniң nәtıjesinde altynnyң, mystyң, polımetaldyң өndiristik kenderiniң tөmengi paleozoıdaғy jaңartaýlyқ jynystarmen baılanystylyғy Қazaқstan aýmaғynda alғash ret anyқtaldy. Қazaқstannyң jәne Orta Azııanyң metallogenııalyқ kartasyn құrastyrýshylardyң biri boldy. Ғalymnyң basshylyғymen 11-tomdyқ «Metallogenııa Kazahstana» monografııasy jaryқ kөrdi.
KSRO Memlekettik syılyғynyң laýreaty. Ordenmen jәne medaldarmen marapattalғan.
Almatydaғy Geologııalyқ ғylymdar ınstıtýty ғımaratynyң қabyrғasyna eskertkish taқta қoıylғan.
80 jyl bұryn (1929) Қazaқstannyң eңbek siңirgen әrtisi ıAROShENKO Lıýdmıla Aleksandrovna dүnıege keldi.
Reseıdiң Odessa қalasynda týғan.
Mәskeýdiң M.S.Şepkın atyndaғy teatr ýchılışesin bitirdi. 1954-1976 jyldary Almaty қalasynda tұrғan. M.ıÝ.Lermontov atyndaғy orys akademııalyқ drama teatrynyң aktrısasy bolғan. Daryndy өner ıesi orys jәne shet eldik dramatýrgııa boıynsha қoıylғan spektaklderdegi ұmytylmas rөlderimen құrmetke bөlengen.
Onyң somdaғan beıneleri қatarynda Raıhan (N.Anovtyң «Mұragerlerinde»), Marııa Spırıdonova (M.Shatrovtyң «Altynshy shildesinde») syndy rөlderi de bar.
Қazaқ KSR Memlekettik syılyғymen marapattalғan.
50 jyl bұryn (1959) ekonomıka ғylymynyң kandıdaty, Қazaқstan Respýblıkasynyң қorshaғan ortany қorғaý mınıstri ӘShІMOV Nұrғalı Sәdýaқasұly dүnıege keldi.
Shymkent қalasynda dүnıege keldi.
Mәskeý ekonomıka-statıstıkalyқ ınstıtýtyn jәne onyң aspırantýrasyn bitirgen.
1981-1987 jyldary - Қazaқ KSRO Memjosparynyң janyndaғy ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң kishi қyzmetkeri. 1987-1990 jyldary - Қazaқ KSRO Memjosparynyң janyndaғy josparlaý үderisin avtomattandyrý men basқarý құrylymyn өristetý ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң (ӨBAJ ҒZI) bөlim meңgerýshisi. 1990 jyldan - Қazaқ KSRO Mınıstrlikter keңesi janyndaғy Respýblıkalyқ kadrlardy қaıta daıyndaý ınstıtýtynyң aғa oқytýshysy, Қazaқ hımııa-tehnologııalyқ ınstıtýtynyң aғa oқytýshysy. 1992 jyldyң naýryzynan - Memleket basshysynyң keңesshisi, 1992 jyldyң tamyzynan - Memleket basshysynyң Oңtүstik-Қazaқstan oblysy boıynsha әkimdigi orynbasary - memlekettik mүlik boıynsha Oңtүstik-Қazaқstan aımaқtyқ komıtetiniң tөraғasy. 1993 jyldyң jeltoқsanynan - Memleket basshysynyң Oңtүstik-Қazaқstan oblystyқ әkimdiginiң orynbasary. 1996 jyldan - Oңtүstik-Қazaқstan oblystyқ Ұlttyқ bank basқarmasynyң bastyғy. 1997 jyldan - ekonomıka jәne saýda vıtse-mınıstri. 1997 jyldan - «Tұran Әlem Banki» jabyқ aktsıonerlik қoғam basқarmasy tөraғasynyң orynbasary. 1998 jyldan - Қostanaı oblysy әkiminiң orynbasary. 1999 jyldyң aқpanynan - Қostanaı қalasynyң әkimi. 2000 jyldyң shildesinen «Қaztransgaz» JAҚ kommertsııa jәne marketıng boıynsha vıtse-prezıdenti. 2000 jyldyң қarashasynynan - «Intergas CentraI Asia» JAҚ-nyң bas dırektory. 2001 jyldyң қaңtarynan - «Intergas CentraI Asia» JAҚ-nyң prezıdenti. 2003 jyldyң maýsymynan - Energetıka jәne mıneraldy resýrstarynyң alғashқy vıtse-mınıstri. 2003-2007 jyldary - Batys-Қazaқstan oblysynyң әkimi. 2007-2009 jyldary - Oңtүstik-Қazaқstan oblysynyң әkimi. Қazirgi қyzmetinde - 2009 jyldyң naýryzynan.
11 ҚAZAN, JEKSENBІ
Bashқұrtstan Respýblıkasynyң kүni. І990 jyly osy kүni Bashқұrt AKSR-iniң egemendik alғan kүni. Jaңa - RKFSR құramyndaғy Bashқұrt KSR-i ataýy қabyldandy. 1992 jylғy aқpannan - RF құramyndaғy Bashқұrtstan Respýblıkasy.
OҚIҒALAR
15 jyl bұryn (1994) «Қazaқtelekom» Aktsıonerlik Қoғamy құryldy.
12 jyl bұryn (1997) Қazaқstanda «Қazaқstan-2030» strategııalyқ baғdarlamasy қabyldandy.
5 jyl bұryn (2004) Almatyda Қazaқ ұlttyқ agrarlyқ ýnıversıtetiniң O.Jarylқapov atyndaғy sport kesheniniң ashylý saltanaty bolyp өtti. Bұl sharaғa Қazaқstan Respýblıkasy voleıbol federatsııasynyң prezıdenti Nұrtaı Әbiқaev қatysty. Oktıabr Jarylқapov - elimizdiң әıgili voleıbolshysy, voleıboldan Қazaқstannyң birinshi eңbek siңirgen jattyқtyrýshysy. Keshenniң ashylý kүnine oraı Almaty қalasy ardagerler komandalary arasynda týrnır bolyp өtti.
60 jyl bұryn (1949) Dүnıejүzilik Medıtsına қaýymdastyғynyң Bas Assambleıasynda alғashқy halyқaralyқ medıtsına etıkasy kodeksi қabyldandy.
ESІMDER
75 jyl bұryn (1934) ғalym, ekonomıka ғylymdarynyң doktory, professor, Қazaқstan Respýblıkasynyң Ғylym Akademııasynyң korrespondent mүshesi, Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ Ғylym Akademııasynyң akademıgi, Қazaқstan Respýblıkasy Ғylym men tehnıkasyna eңbek siңirgen қaıratkeri, Sh.Ýәlıhanov atyndaғy syılyқtyң laýreaty ҚOShANOV Amanjol Қoshanұly dүnıege keldi.
Soltүstik Қazaқstan oblysy Shal aқyn aýdanynda týғan.
M.V.Lomonosov atyndaғy Mәskeý memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
1957-1959 jyldary - Aқtөbe kooperatıvtik tehnıkýmynyң oқytýshysy. 1959-1989 jyldary - Қazaқ KSR Ғylym Akademııasy Ekonomıka ınstıtýtynyң kishi, bas ғylymı қyzmetkeri, bөlim meңgerýshisi, dırektordyң orynbasary, dırektory. 1989-1990 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Ұlttyқ Ғylym Akademııasy Prezıdıýmynyң aғa ғalym hatshysy, 1994 jyldyң aқpan aıynan - Қoғamdyқ jәne gýmanıtarlyқ ғylymdar bөliminiң akademık-hatshysy. 1997-1999 jyldary - Қazaқstan Respýblıkasy Ғylym Akademııasynyң vıtse-prezıdenti. 2004 jyldan - Қazaқstan Respýblıkasy Ғylym Akademııasy Ekonomıka ınstıtýtynyң bөlim meңgerýshisi.
Ғylymı zertteýleriniң negizgi baғyty - keңeıtilgen ұdaıy өndiris pen ındýstrııaldyқ damýdyң өzekti mәseleleri, aımaқtyқ ekonomıkanyң әleýmettik-ekonomıkalyқ mәseleleri, Қazaқstandaғy naryқtyқ қatynastardyң қalyptasýynyң teorııasy men әdistemesi. Ғalym ekonomıka ғylymynyң bir baғyty - ғylymı ındýstrııaldyқ damýdyң keshendendirý teorııasy men aımaқtyқ ekonomıkanyң әleýmettik-ekonomıkalyқ tıimdiligin negizin salýshy. 400-den asa ғylymı eңbektiң, onyң ishinde 25 monografııanyң avtory. Halyқaralyқ konferentsııalarda, Japonııada, Germanııada, Anglııada, Fınlıandııada, Grekııada, Қytaıda, Koreıada, Vengrııada өtken sımpozıýmdarda ғylymı baıandama jasaғan. Ғylymı eңbekteri AҚSh-ta, Қytaıda, Japonııada, Shvetsııada jaryқ kөrgen.
«Қazaқstan Respýblıkasy Jarshysy. Қoғamdyқ ғylymdar serııasy» jýrnalynyң bas redaktory.
«Parasat» ordenimen, medaldarmen, Қazaқ KSR Joғarғy Keңesiniң Құrmet gramotasymen marapattalғan.