QazAqparat-Anons: qazannyń 19-y men 25-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ELBASY
Qazannyń 21-24-i aralyғynda Elbasy N.Nazarbaevtyń Túrkııa Respýblıkasyna resmı sapary ótedi.
ҮKІMET
Qazannyń 20-da Үkimettiń kezekti otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasynyń aғymdaғy jyldyń 9 aıyndaғy áleýmettik-ekonomıkalyq damý qorytyndysy týraly máseleler men tórtinshi toqsanda atqarylatyn mindetteri qaralady.
Qazannyń 22-de Astana qalasynda ekonomıka salasyndaғy yntymaqtastyq jónindegi Qazaqstan Respýblıkasy men Japonııanyń úkimettik jáne jeke sektorlary Birlesken komıssııasynyń 10-shy otyrysy ótedi. Kelissózderde qazaqstan tarapyn Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar vıtse-mınıstri Әset Maғaýov, al japon delegatsııasyn Ekonomıka, saýda jáne ındýstrııa vıtse-mınıstri Hıroıýkı Isıge basqarady.
PARLAMENT
Qazannyń 20-da Májilistiń Zań shyғarý jáne sot-quqyqtyq reformasy jónindegi komıtetiniń otyrysy ótedi.
TMD
Qazannyń 20-21-de Mınskide TMD Atqarýshy komıtetinde Dostastyqtyń Gıdrometeorologııa jóninldegi memleketaralyq keńesiniń HHІ sessııasy ótedi.
QOҒAM
Qazannyń 19-21-i aralyғynda Venada Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylda Eýropadaғy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynda tóraғalyq etýge daıyndyq sheńberinde keleshek tóraғalyqty oryn alýy múmkin qaterlermen, halyqaralyq úılestirý tetikteri, ádister jáne protsedýralarmen, sonymen qatar, tapsyrmalardy tıimdi oryndaýdy uıymdastyrý talaptarymen tanystyrý maqsatynda konsýltatsııalar josparlanýda.
Qazannyń 22-23-de Qazaqstan Respýblıkasynda jyl saıyn qazannyń 24-de atap ótiletin Birikken Ұlttar Ұıymy kúnine oraı saltanatty is-sharalar josparlanýda. Atap aıtqanda, qazannyń 23-de SІM-de memlekettik organdary, dıplomatııalyq korpýs jáne Qazaqstanda tirkelgen BҰҰ júıesi uıymdary ókilderiniń qatysýymen dóńgelek ústel ótedi. Al Gýmılev atyndaғy Eýrazııalyq Ұlttyq Ýnıversıtetinde 2000 jyly BҰҰ Sammıtinde qabyldanғan Myńjyldyq Damý Maqsatyna arnalғan dóńgelek ústel uıymdastyrylady.
ASTANA
Qazannyń 6-23-i aralyғynda Parıjde ıÝNESKO Bas Konferentsııasynyń bilim, ғylym jáne mádenıet jónindegi 35-shi sessııasy ótedi. Atalғan konferentsııaғa ıÝNESKO isteri jónindegi QR Ұlttyq Komıssııa tóraғasy, Astana qalasynyń ákimi I.Tasmaғambetov bastaғan Qazaqstan delegatsııasy qatysady.
Qazannyń 20-da elimizdiń bas qalasy Astanada «Qazaq eli» sáýlettik-músindik kesheniniń saltanatty ashylýy bolady .
Qazannyń 20-da Qazaqtyń Q.Qýanyshbaev atyndaғy mýzykalyq dramalyq teatrynda M.Ahmanovtyń «Aldardyń aılasy» ertegisiniń premerasy ótedi.
Qazannyń 20-da Qazaqstannyń Táýelsizdik monýmentiniń ashylý rásimi bolady.
Qazannyń 20-synda Astana qalasy Іshki ister departamentinde aptalyq brıfıng ótedi.
Qazannyń 21-de M.Gorkıı atyndaғy Orys dramalyq teatrynda V.Ilıýhınniń «Volshebnye ıablokı» ertegisiniń premerasy bolady.
Qazannyń 20-21-de Astanada Táýelsizdik saraıynda Qazaqstan kardıologtarynyń ІІІ ulttyq kongresi jáne Kardıologtardyń І Eýrazııalyq kongresi ótedi.
Qazannyń 22-23-de Kongress-holda KTK oıyny respýblıkalyq lıgasynyń jartylaı fınaldyq kezdesýi ótedi.
Qazannyń 22-23-de L.Gýmılev atyndaғy Eýrazııa Ұlttyq ýnıversıtetinde Astana qalasynyń jáne jalpy zamanaýı qazaqstandyq qoғamnyń ózekti problemalaryna arnalғan ғylymı-tájirıbelik konferentsııa ótedi. Bul sharany Qazaqstan jastarynyń medıaodaғy men Astana qalasynyń ishki saıasat basqarmasy uıymdastyryp otyr.
Qazannyń 22-de Astana qalasynda ekonomıka salasyndaғy yntymaqtastyq jónindegi Qazaqstan Respýblıkasy men Japonııanyń úkimettik jáne jeke sektorlary Birlesken komıssııasynyń 10-shy otyrysy ótedi. Kelissózderde qazaqstan tarapyn Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar vıtse-mınıstri Әset Maғaýov, al japon delegatsııasyn Ekonomıka, saýda jáne ındýstrııa vıtse-mınıstri Hıroıýkı Isıge basqarady.
ALMATY
Qazannyń 1-31-i aralyғynda Almatyda Qart adamdar jáne múgedekterge qamqorlyq kórsetý aılyғy ótýde.
Qazannyń 20-da «QazJol» qonaqúıinde Reseıdiń Saratov oblysynyń ókilderi men Qazaqstan kásipkerleri bıznes-kezdesý ótkizedi.
Qazannyń 20-da Ұlttyq kitaphanada Sh.Aıtmatovty eske alýғa arnalғan Eýrazııalyq oqýlar bolady.
Qazannyń 24-de «Kóktóbeniń» eteginde Klımatty qorғaý kúnine arnalғan Jastar marshy ótedi.
ATAÝLY KҮNDER. MEREKELER.
20 QAZAN, SEISENBІ
Dúnıejúzilik osteoporozdyń aldyn-alý kúni. 1999 jyldan bastap Dúnıejúzilik Densaýlyq saqtaý Ұıymynyń qoldaýymen Ұlybrıtanııanyń Ұlttyq osteoporoz qoғamynyń usynysymen atap ótiledi.
Halyqaralyq avıadıspetcher kúni. Amsterdamda 1961 jylғy 20 qazanda avıatsııa dıspetcherleri assotsıatsııalarynyń Halyqaralyq federatsııasy quryldy. Bul oqıғa áýe kóligin damytý tarıhyndaғy eleýli kezeńge aınalyp, endi ol naq osy merzimge - Halyqaralyq avıadıspetcher kúnine oraılastyryldy, sóıtip jańa kásibı meıramnyń ómirge kelýine negiz boldy.
OQIҒALAR
75 jyl buryn (1934) Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń irgesi qalandy. Alғash Semeı muғalimder ınstıtýty bolyp ashylғan. 1937 jyldan pedagogıkalyq ınstıtýt bolyp ózgergen. Instıtýtqa 1939 jyly N.Krýpskaıa esimi, 1993 jyly Shákárim esimi berilgen. 1996 jyldan Semeıdegi basqa da joғary oqý oryndarymen Semeı memlekettik ýnıversıtetine biriktirilip, 2004 jyldan qaıtadan derbes joғary oqý orny mártebesin aldy. Búginde ınstıtýt qazaq jáne orys tilderinde barlyq bilim salalarynan pedagogtar daıarlaıdy. Instıtýt quramynda Halyqaralyq pedagogıkalyq bilim berý ғylymdary akademııasynyń ekologııalyq ortalyғy, M.Qozybaev atyndaғy Tarıhı zertteýler ғylymı ortalyғy, Shákárimtaný ғylymı-zertteý ortalyғy jumys isteıdi.
5 jyl buryn (2004) Memleket basshysy Reseı men Qazaqstannyń ғaryshkerlerimen kezdesti.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) ekinshi shaqyrylғan Qazaq KSR Joғarғy Keńesiniń depýtaty ıÝSÝPOVA Ұlbıke dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Arys qalasynda týғan.
Almaty joғary partııa mektebin bitirgen.
Arys beketiniń operatory, Arys-2 beketiniń kezekshisi, №41 temir jol beketiniń bastyғy, aýdandyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, Almaty qalasyndaғy partııa uıymdarynda basshylyq qyzmetter atqarғan.
85 jyl buryn (1924-1999) jazýshy, jýrnalıst JҮNІSOVA Kúlıman dúnıege kelgen.
Shyғys Qazaqstan oblysynyń Abaı aýdany Qaınar aýylynda týғan. Almaty Joғary partııa mektebin bitirgen.
Aýdandyq komıtet hatshysy, partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, gazet redaktsııasynyń jaýapty hatshysy, oblystyq gazetterdiń ádebı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi qyzmetterin atqarғan.
«Jasyl japyraqtar», «Kámshat», «Qustar áni», «Ot pen gúl», «Qımaımyn seni», «Shuғyla» kitaptarynyń avtory.
«Eńbektegi erligi úshin» medalimen marapattalғan.
85 jyl buryn (1924) jazýshy, Ұly Otan soғysynyń ardageri JҰMAҒҰLOV Maqan dúnıege keldi. Ұly Otan soғysyna qatysqan.
Almaty oblysynda týғan.
Máskeýdegi M. Gorkıı atyndaғy Әdebıet ınstıtýtyn bitirgen. 1948-1952 jyldary Almatydaғy №18 orta mektepte ustazdyq etedi. 1952-1954 jyldary «Ýchıtel Kazahstana» («Qazaqstan muғalimi») gazetinde ádebı qyzmetker bolғan. 1959-1969 jyldary «Jazýshy», «Qazaqstan» baspalarynda redaktor bolғan. 1975-1983 jyldary Avtorlyq quqyq qorғaý jónindegi Búkilodaqtyq agenttigi Qazaq respýblıkalyq bólimshesinde ınspektor, aғa ádebı keńesshi qyzmetterin atqarғan. 1983 jyldan ekinshi toptaғy eńbek múgedegi.
Alғashqy óleńderi 1950 jyly «Qazaqstan» (qazirgi «Prostor» jýrnaly) almanahy men «Lenınskaıa smena» gazetinde jarııalanғan. Shyғarmalaryn orys tilinde jazady.
Medaldarmen, eki ret Qazaq KSR Joғarғy Keńesiniń Qurmet Gramotasymen, Orta Azııa áskerı okrýgynyń Qurmet Gramotasymen marapattalғan.
35 jyl buryn (1974) aqyn, halyqaralyq jáne respýblıkalyq jyr músháıralarynyń júldegeri ALDIıAR Baqytjan dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy Qazyғurt aýdanynda týғan.
Qoja Ahmet ıAassaýı atyndaғy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń fılologııa fakýltetin bitirgen. Qazaqstan Jazýshylar odaғyna 2001 jyly múshe bolyp qabyldandy. Shyғarmalary 4 ujymdyq jınaqta jaryq kórgen. 1998 jyly «Jibek joly» baspasynan «Kózaıym» atty jeke jyr jınaғy shyqqan.
Kóptegen halyqaralyq, respýblıkalyq músháıralardyń júldegeri, M.Ғabdýllın atyndaғy syılyqtyń ıegeri.
21 QAZAN, SӘRSENBІ
Әýlıe Margarıta Klıteroý kúni (isker áıelderdiń qoldaýshysy).
1566-1586 jyldary ómir súrgen, anglıkandyq shirkeý dástúrinde tárbıe alғan ol ıorktik baı qasapshy Djon Klıteroýғa turmysqa shyғady, sóıte tura katolıktik dinge den qoıady. Kúıeýi qaıtys bolғan soń búkil sharýashylyqty ózi júrgizip, qaladaғy belgili kópesterdiń birine aınalady. Ony katolıktik din qyzmetshilerine jasyryn baspana berip jáne óziniń úıinde katolık dinine sıynýғa ruqsat etkeni úshin birneshe márte tutqynғa alady.
Sońғy ret ol 1586 jyly tutqyndalyp, óz dindesterin atap berýden bas tartqany úshin ólim jazasyna kesiledi. 1586 jylғy 25 naýryzda Margarıta Klıteroý darғa asylady. 1970 jyly Pavel VI papa ony áýlıeler qataryna qosyp, ile-shala (óziniń isker belsendiligine baılanysty bolsa kerek) isker áıelderdiń qoldaýshysyna aınalady.
OQIҒALAR
5 jyl buryn (2004) Memleket basshysy Almatydaғy rezıdentsııasynda Azııadaғy Өzara is-qımyl men senim sharalary jónindegi keńeske qatysýshy elderdiń Syrtqy ister mınıstrlerimen kezdesti.
5 jyl buryn (2004) Pavlodar oblysy ákimshiliginde «Qazaqparat» ҰK» AQ-y tyń jáne tyńaıғan jerlerdi ıgerýdiń 50-jyldyғyna arnap basyp shyғarғan «Tyń jer: keshe, búgin, erteń» atty kitaptyń tusaý keser rásimi boldy. Basylymnyń betinde alғash ret qazaqstandyq tyń ıgerýshilerdiń derekti aıғaqtary, fototúsirimder men materıaldar oryn alғan.
5 jyl buryn (2004) Semeı «Roza» JShS-gi álemdegi eń úlken baıpaq jasap shyғardy. Onyń ólshemi - 106, qonyshynyń bıiktigi 178 santımetr jáne salmaғy 16,5 kg.
ESІMDER
110 jyl buryn (1899-1983) keńes rejısseri, KSRO halyq artısi ROShALЬ Grıgorıı Lvovıch dúnıege keldi.
Smolensk gýbernııasynyń Novozybkov qalasynda týғan.
V.Meıerholdtyń Memlekettik Joғary Rejısserlar sheberhanasynda oqyғan.
1918-1919 jyldary - Ýkraın jáne Qyrym halyq aғartý komıtetiniń qyzmetkeri. 1919-1921 jyldary - Әzirbaıjan halyh aғartý komıtetiniń nusqaýshysy, Jeleznovodsk balalar qalashyғynyń kórkemóner jáne tárbıe bóliminiń meńgerýshisi bolyp qyzmet atqarғan. 1925-1931 jyldary - Memlekettik kınonyń 3-shi fabrıkasynyń rejısseri, «Belgoskıno» kınostýdııasynyń rejısseri, «Mejrabpomfılm» búkilýkraındyq fotokıno basqarmasynyń rejısseri. 1931-1947 jyldary - «Mosfılm» kınostýdııasynyń rejısseri. 1947-1954 jyldary «Lenfılm» kınostýdııasynyń rejısseri qyzmetin atqarғan.
85 jyl buryn(1924-1995) moldavııa keskindemeshisi, Moldavııa KSR-niń halyq sýretshisi, MKSR-niń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, KSRO Sýretshiler akademııasynyń korrespondent múshesi GRIGORAShENKO Leonıd Pavlovıch dúnıege keldi.
Ýkraınanyń Kotovsk qalasynda týғan.
Keskindeme jáne sýret stýdııasyn, Kıshınev kórkem sýret ýchılışesin bitirgen.
Tarıhı kartınalar salýmen, stanokpen jáne kitaptarғa keskindemeler jasaýmen aınalysqan. 1951-1965 jyldary - MKSR Sýretshiler odaғynyń tóraғasy.
Lenın, Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar Dostyғy ordenderimen marapattalғan.
Kıshınev qalasynyń qurmetti azamaty.
22 QAZAN, BEISENBІ
Daғystannyń Memlekettik meıramy - Aq tyrnalar merekesi. Daғystannyń halyq aqyny Rasýl Ғamzatovtyń bastamasymen, poezııa merekesi retinde soғys dalasynda mert bolғan barlyq jaýyngerlerdiń rýhyn ardaqtaý maqsatynda jıyrma jyldan astam ýaqyt atap ótilýde.
Reseı jarnama qyzmetkerleriniń kúni. Barlyq jarnamashylar, osy saladaғy naryq pen qoғammen jumys (PR) júıesindegi qyzmetkerler meıramy.
OQIҒALAR
10 jyl buryn (1999) Soltústik Qazaqstan oblysy Aıyrtaý aýdany Mádenıet selosynda Qarasaı men Aғyntaı batyrlardyń memorıaldyq kesheni ashyldy. Salynғan keshen Qazaq halqynyń myzғymas dostyғy men birliginiń nyshany bolyp tabylady. Konýs tárizdi 16-metrlik munaralardy olardyń arasynda ornalasqan úmit pen senimniń tiregi - meshit qosady. Keshenniń sáýletshileri B.Ybyraev pen S.Aғytaev.
5 jyl buryn (2004) Saýd Arabııasy astanasy Әr-Rııad qalasynda «Názir Tórequlov - KSRO-nyń Saýd Arabııasy Koroldigindegi ókiletti tóraғasy» atty kitaby jaryq kórdi. Kitap arab tilinde jazylғan, oғan N.Tórequlovtyń kúndeligi men hattary engen. Názir Tórequlov - 1928-1932 jyldary KSRO-nyń Saýd Arabııasyndaғy dıplomatııalyq agent jáne bas konsýl, 1932-1936 jyldary sol eldegi Keńes Odaғynyń Tótenshe jáne Өkiletti Elshisi bolғan. Onyń hattary men kúndelikterin oqı otyryp N.Tórequlovtyń óz qyzmetiniń mánin jaqsy meńgergen kórnekti qaıratker ekenin túsinýge bolady.
5 jyl buryn (2004) Petropavl qalasynda «Petropavl aýyr mashına jasaý zaýyty» AQ-da «Pod grıfom «Sovershenno sekretno» atty kitaptyń tusaý keser rásimi ótti. Avtory - zaýyttyń burynғy bas dırektory, KSRO Memlekettik syılyғynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasy Injenerlik Akademııasynyń korrespondent múshesi Vladımır Efremov. Kitapta KSRO Qarýly Kúshterine zymyran keshenderin shyғaryp kelgen jáne jasyryn bolyp kelgen burynғy iri odaqtyq ónerkásip zaýytynyń salyný tarıhy men jumys isteý barysy baıandalғan.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) áıgili qazaq jazýshysy, pýblıtsıst, qoғam qaıratkeri, Qazaqstannyń Halyq jazýshysy, KSRO jáne Qazaqstan Jazýshylar odaғynyń múshesi NҰRPEIІSOV Әbdijámil Kárimuly dúnıege keldi. Ұly Otan soғysyna qatysqan.
Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda týғan. Máskeýdegi M.Gorkıı atyndaғy ádebıet ınstıtýtyn bitirgen. 1962-1964 jyldary «Juldyz» jýrnalynyń bas redaktory bolғan. 1992-2000 jyldary Qazaq PEN-klýbynyń prezıdenti qyzmetin atqarғan. 2000 jyldan «Tań-Sholpan» jýrnaly redaktorlar keńesiniń tóraғasy qyzmetin atqarғan. Tuńғysh shyғarmasy - Ұly Otan soғysy taqyrybyna arnalғan «Kýrlıandııa» romany 1950 jyly jaryq kórgen. Bul shyғarmasy úshin jazýshyғa Jambyl atyndaғy respýblıkalyq syılyq berilgen. «Kýrlıandııa» romanyn keıinnen óńdelip, tolyqtyryp, 1958 jyly «Kútken kún» degen atpen qaıta jarııalanғan. «Qan men ter» trılogııasy jáne «Seń», «Sońғy paryz» romandary dúnı ejúzi halyqtarynyń kóptegen tilderine aýdarylғan. «Qan men ter» trılogııasy orys, frantsýz, ıspan, cheh, rýmyn jáne túrik tilderine aýdarylғan. Osy roman boıynsha jasalғan ınstsenırovkasy M.Әýezov atyndaғy akademııalyq qazaq drama teatrynyń repertýarynan turaqty oryn alyp, ekranғa shyғarylғan. Tańdamaly ádebı-syn maqalalary «Tolғaý» (keıinnen «Júregi toly jyr edi») degen atpen qazaq jáne orys tilderinde jeke kitap bolyp shyqqan. 1985 jyly «Aqbıdaı týraly ańyz» atty ocherkter jınaғy jaryq kórgen. A.Chehovtyń, M.Gorkııdiń, Nazym Hıkmettiń, ıspan jazýshysy A.Kesonyń shyғarmalaryn qazaq tiline aýdarғan.
1974 jyly KSRO memlekettik syılyғynyń laýreaty, 2001 jyly Máskeýdegi Halyqaralyq Әdebı qordyń «Za chest ı dostoınstvo», 2003 jyly Halyqaralyq M.Sholohov atyndaғy syılyqtardyń laýreaty atanғan.
Qyzyl Juldyz, Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen jáne medaldarmen, RKFSR Joғarғy Keńesi Prezıdıýmynyń Qurmet Gramotasymen marapattalғan.
23 QAZAN, JҰMA
Vengrııanyń Memlekettik meıramy - Respýblıka kúni. Revolıýtsııanyń jáne azattyq jolyndaғy kúres bastalғan (1956), Vengr Respýblıkasy jarııalanғan kún. Qazaqstan Respýblıkasy men Vengrııa Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylғy naýryzdyń 24-de ornatyldy.
OQIҒALAR
10 jyl buryn (1999) Pragada Prezıdent N. Nazarbaev Chehııa Prezıdenti V. Gavelmen kezdesti. Memleket basshylary kókeıkesti halyqaralyq máseleler men jemisti de eki jaqqa da tıimdi yntymaqtastyqty damytý jáne keńeıte túsý máselelerin talqylady.
5 jyl buryn (2004) Astanadaғy «Arsenal» saýda-saýyqtyrý kesheninde «Meloman» kompanııasy «Arsenal» jańa zaman kınoteatryn ashty.
1 jyl buryn (2008) qazannyń 23-nen 26-syna deıin Bakýde «Dostastyq elderiniń qarjylyq naryғy: damý jáne yqpaldasý» taqyrybyndaғy TMD-ғa múshe memleketterdiń Halqaralyq bank konferentsııasy ótti.
Bul sharaғa TMD elderiúkimetteriniń jáne mınıstrlikteriniń ókilderi, aımaqtaғy memleketterdiń ulttyq jáne de basqa bankteriniń basshylary qatysty.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) teatr sýretshisi, KSRO Sýretshiler odaғynyń múshesi PAK Konstantın Efremovıch dúnıege kelgen.
Habarovsk ólkesiniń Blagoslavenıe selosynda týғan. N.Gogol atyndaғy Almaty kórkemsýret ýchılışesin bitirgen.
J.Molerdiń «Skýpoı», V.Shekspırdiń «Otelllo», M.Әýezovtiń «Qarakóz», Sh.Aıtmatovtyń «Materınskoe pole», Han Dısanyń «Prodelkı Kım Sandara», Thaı Den Chýnniń «ıÝjnee 38-ı paralelı» spektaklderindegi kostıýmderdiń, sahnany bezendirýlerdiń ár túrli eskızderin jasaғan.
80 jyl buryn (1929) ғalym, geologııalyq-mınerologııalyq ғylymdarynyń doktory, professor, Lenın atyndaғy Búkilodaqtyq aýylsharýashylyғy ғylymdary akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Mıneraldy resýrstar akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Ұlttyq ғylymdar akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Ғylym akademııasynyń Sh.Ýálıhanov atyndaғy syılyғynyń laýreaty, Halyqaralyq gıdrogeologııa qaýymdastyғynyń múshesi MҰHAMEDJANOV Serik dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysy Esil aýdany Jarqaıyń aýylynda týғan. Qazaq taý-ken metallýrgııa ınstıtýtyn, Qazaqstan Ғylym akademııasy Geologııalyq ғylymdar ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
Qazaqstan Ғylym akademııasy Geologııalyq ғylymdar ınstıtýtynyń kishi ғylymı qyzmetkeri, ғylymı hatshy, sektor meńgerýshisi qyzmetterin atqarғan. 1965-1972 jyldary - Gıdrogeologııa men ınjenerlik geologııa ınstıtýtynyń sektor meńgerýshisi, Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýty gıdrogeologııalyq fakýltetiniń dekany. 1984-1990 jyldary - Qazaqstan Ғylym akademııasy Gıdrogeologııa men gıdrofızıka ınstıtýtynyń dırektory. 1990 jyldan - Q.Sátpaev atyndaғy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń professory. 1992 jyldan - «Ystyq sý» ғylymı-óndiristik qaýymdastyғynyń prezıdenti.
Negizgi ғylymı eńbekteri platformalyq-taýarlyq jáne Ortalyq Qazaqstannyń gıdrogeologııalyq ken aımaғynda artezıan basseınderi túzilýiniń zańdylyqtaryn zertteýge arnalғan. Shiderti ózeni basseıniniń jer asty sýlarynyń qalyptasý zańdylyqtaryn zerttedi, onyń ғylymı izdenisteriniń nátıjesinde osy ózen ańғary arqyly Ertis-Qaraғandy kanaly salyndy. Qazaqstannyń soltústik-batys bóliginde júrgizgen gıdrogeologııalyq zertteýleriniń nátıjesinde artezıan sýlarynyń ornalasý, taralý, qalyptasý zańdylyqtaryn resýrstar qory týraly málimetter alyndy. Jer asty sýlaryn, onyń ishinde artezıan sýlaryn paıdalanýdyń ғylymı-tájirıbelik usynysyn jasap, óndiriske engizdi.
350-den asa ғylymı eńbekterdiń avtory, 14 ғylym kandıdatyn daıarlaғan.
«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalғan.
24 QAZAN, SENBІ
Zambııa Respýblıkasynyń Ұlttyq meıramy - Táýelsizdik jarııalaғan kúni (1964). Zambııa - Ortalyq Afrıkanyń ońtústiginde ornalasqan memleket. Soltústiginde Kongo Demokratııalyq Respýblıkasymen, Tanzanııamen, shyғysynda Malavımen, ońtústik-shyғysynda Mozambıkpen, ońtústiginde Zımbabve, Botsvana, Namıbııamen, batysynda Angolamen shektesedi. Astanasy - Lýsaka qalasy. Memlekettik tili - aғylshyn tili. Memlekettik qurylymy - respýblıka. Aqsha birligi - kvacha.
Qarýsyzdaný aptalyғy. Búkilálemdik beıbitshilik keńesi men Qarýsyzdaný jónindegi BҰҰ Bas Assambleıasynyń arnaıy sessııasynyń sheshimimen qazannyń 24-i men 31-i aralyғynda jyl saıyn atap ótiledi.
«Baıqońyr» ғarysh aılaғynda qaza tapqan synaqshylardy eske alý kúni. 1955 jylғy aqpannyń 12-inde KSRO Үkimeti «Baıqońyr» ғarysh aılaғyn salý týraly sheshim qabyldady.
1960 jylғy qazannyń 24-inde M.ıAngel qurastyrғan R-16 atty jańa qurylyqaralyq ballıstıkalyq zymyran synaq barysynda apatqa ushyrady. Elektrlik synaq júrgizý sátinde janarmaımen jabdyqtalғan zymyrannyń 2-inshi satydaғy qozғaltqyshy júıege ruqsatsyz qosylyp ketken. Osynyń nátıjesinde órtten jáne janarmaıdan ýlanғan 76 áskerı qyzmetker men ónerkásip ókilderi opat boldy. Olardyń ishinde artıllerııanyń bas marshaly M.Nedelın, polıgonnan synaq jetekshileri polkovnıkter A.Nosov pen E.Ostashev bar. Búginde olardyń esimderi Baıqońyr qalasyndaғy kóshelerge berilgen.
Birikken Ұlttar Ұıymy kúni. 1945 jyly 51 memleket qol qoıғan jáne bekitken BҰҰ Jarғysy kúshine endi. Búginde BҰҰ-ғa 192 memleket kiredi. AQSh osy uıym bıýdjetiniń tórtten birin qamtamasyz etedi. BҰҰ qurlyғymyzdyń kóptegen aımaqtaryndaғy beıbitshilikti saqtaý jáne qalpyna keltirýge járdemdesedi.
Búkilálemdik damý maqsatyndaғy aqparat kúni. BҰҰ Bas Assambleıasynyń sheshimimen damý máselelerine jáne olardy sheshýdegi halyqaralyq qarym-qatynastardy kúsheıtý qajettiligine álemdik qaýymdastyqtyń nazaryn aýdarý maqsatymen atap ótiledi.
OQIҒALAR
3 jyl buryn (2006) Qaraғandyda «EkoMurajaı» qoғamdyq birlestiginde qazaqstandyq óner qaıratkerleri men tabıғat qorғaý belsendileriniń «Kıiksiz dalalyq jer - kelinsiz toı tárizdes» jobasy aıasynda «Bóken týraly saga» mýltfılmi jáne «Qazaqstan dalasynyń keremetteri» oqý quralynyń tusaý keseri bolyp ótti. Ekologtardyń málimeti boıynsha qazaq dalasynda jıyrma jyl buryn bir jarym mıllıon kıik ómir súrgen bolatyn, al 2005 jyly bar álemde olardyń sany nebary 55 myńdy quraғan.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924-1993) Qazaqstannyń eńbek sińirgen muғalimi MYRZATAEVA Márııam Nuғymanqyzy dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysy Jambyl aýdany Qaraqamys aýylynda týғan.
Almaty qalasyndaғy Qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.
1948-1953 jyldary - Esil aýdany Eńbek orta mektebiniń qazaq tili jáne ádebıeti pániniń muғalimi, dırektordyń oqý isi jónindegi orynbasary. 1953-1955 jyldary - M.Jumabaev atyndaғy aýdany Eńbekshiqazaq mektebiniń muғalimi. 1955-1982 jyldary 2-qazaq mektep-ınternatynyń muғalimi, dırektordyń oqý isi jónindegi orynbasary qyzmetterin atqarғan.
«Qurmet belgisi» ordenimen, «Qazaqstannyń aғartý isiniń úzdigi» belgisimen marapattalғan.
35 jyl buryn (1974) Qazaqstan Respýblıkasy ındýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń ınvestıtsııalar jónindegi komıtetiniń tóraғasy NҰRAShEV Tımýr Bekbolatuly dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týғan. Qazaq memlekettik sáýlet-qurylys akademııasyn bitirgen. Qazaqstan Respýblıkasy ındýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń ınvestıtsııalar jónindegi komıteti tóraғasynyń orynbasary qyzmetin atqarғan. Qazirgi qyzmetinde - 2006 jyldan. Na zanımaemoı doljnostı - s 2006 goda.
25 QAZAN, JEKSENBІ
Qazaqstanda Respýblıka kúni. Bizdiń elimiz úshin bul kún óte erekshe. Bul kúni egemendi elimizdiń deklaratsııasy qabyldanғan.
Әıelderdiń beıbitshilik úshin kúres halyqaralyq kúni. Halyqaralyq áıelderdiń demokratııalyq federatsııasy sheshimimen qarýsyzdaný aptalyғy (qazannyń 24-31-i) sheńberinde 1980 jyldan bastap atap ótkiziledi.
Reseı Federatsııasy kedenshileriniń kúni. RF Prezıdentiniń 1995 jylғy tamyzdyń 4-degi Jarlyғyna sáıkes atap ótiledi.
OQIҒALAR
31 jyl buryn (1978) Taraz qalasynyń Abaı men Kırov kósheleri qıylysynda kórnekti ғalym Konstantın Ivanovıch Skrıabınge (1878-1972) eskertkish ashylyp, onyń 1907-1911 jyldar aralyғynda turғan úıine memorıaldyq taqta qoıyldy. Ғalym burynғy Әýlıe Atada óziniń gelmıntter týraly ғylymı izdenisterin bastap, sol taqyryptaғy alғashqy eńbekterin jarııalaғan bolatyn.
15 jyl buryn (1994) 25-nen 31-shi qazan aralyғynda Qazaqstanda Үndi ádebıeti kúnderi bolyp ótti.
5 jyl buryn (2004) 25-26 qazanda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaevtyń Shvetsııa Koroldigine resmı sapary boldy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) Qazaq KSR-niń jáne KSRO-nyń basketboldan eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy TÝNDA Nıkolaı Nıkolaevıch dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týғan.
1945-1956 jyldary elimizdiń chempıonattaryna qatysqan. 1950-1974 jyldary Almaty «Dınamo», «Ýnıversıtet» qyzdar komandalarynyń jattyqtyrýshysy bolғan. Qazaqstan boıynsha KSRO Sport komıtetiniń memlekettik jattyqtyrýshysy jáne Qazaqstan Respýblıkasy basketbol federatsııasy jattyqtyrýshylar keńesiniń tóraғasy.
60 jyl buryn (1949) aqyn, jýrnalıst SOLOVЬEV Aleksandr dúnıege keldi.
Reseıdiń Irkýtsk qalasynda týғan.
QazMÝ (ál-Farabı atyndaғy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. «Drýjnaıa rebıata» gazetinde, «Jalyn» baspasynda, «Prostor» jýrnalynda qyzmetter atqarғan.
«Baspaldaqtar», «Týystardyń kelbeti», «Turaqtylyq» atty jyr jınaqtarynyń avtory.
50 jyl buryn (1959) bokstan KSRO eńbek sińirgen sport sheberi, Qazaq týrızm jáne sport akademııasynyń qurmetti professory, Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty QONAQBAEV Serik Kerimbekuly dúnıege keldi.
Pavlodar qalasynda týғan.
Jambyl gıdromelıoratıvti-qurylys ınstıtýty, Halyqaralyq Q.A.ıAssaýı atyndaғy qazaq-túrik ýnıversıtetin bitirgen.
Jattyqtyrýshysy - ıÝ.Tshaı. 1979-1981 jyldary - Eýropa chempıony. Әlem kýbogynyń ıegeri, 1980 jylғy Moskvadaғy Olımpıadalyq oıyndar fınalısi. 1982 jyly - álem chempıony, 1979-1980 jyldary jáne 1984 jyly - KSRO chempıony. 2 márte ıA.Polýs atyndaғy «Zolotoı poıas» júldesin jeńip alғan, KSRO-AQSh qurama komandalary arasyndaғy oıyndarda 6 ret jeńimpaz atanғan. 1978 jyly Bolgarııada, 1979 jyly ıÝgoslavııada, 1982 jyly Fınlıandııada ótken Halyqaralyq týrnırlerdiń jeńimpazy, 1982 jyly Avstrııalyq «Folksshtıme» gazetiniń júldegeri. 1990 jyldan - kásipqoı boks federatsııasynyń prezıdenti, Qyrғyzstan, Túrkmenııa, Өzbekstan kásipqoı boks klýbtaryn biriktirý, Orta Azııalyq boks qaýymdastyғyn qurý bastamashysy. 1995 jyldyń naýryzynda Pekın qalasynda quramyndaғy 9 eldiń qataryna Qazaqstannyń kásipqoı boks qaýymdastyғy da kiretin PAB - Pan-Azııalyq boks qaýymdastyғy quryldy. Qonaqbaev PAB chempıonatyn ótkizetin komıssııa tóraғasy bolyp atqarý komıtetiniń múshesi quramyna engen. 1995 jyldan Shymkent qalasynda Qonaqbaev júldesine Halyqaralyq týrnır ótýde.
«Qurmet» ordenimen jáne medaldarmen marapattalғan.
