QazAqparat-Anons: qazannyń 16-sy men 18-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ҮKІMET
Қazannyң 16-synda Әdilet mınıstrliginde «Nұr Otan» partııasy tөraғasynyң birinshi orynbasary D.Қaletaev partııanyң aımaқtyқ fılıaldarynyң jetekshilerimen selektorlyқ keңes өtkizedi.
Қazannyң 16-synda «ҚazMұnaıGaz» keңsesinde Қazaқstan Respýblıkasy men Reseı Federatsııasynyң arasyndaғy yntymaқtastyқ jөnindegi үkimetaralyқ komıssııanyң otyrysy өtedi.
ҚOҒAM
Қazannyң 16-synda Jambyl oblysyndaғy «Matybұlaқ» polıgonynda Ұjymdyқ қaýipsizdik týraly shart ұıymynyң Jedel әreket etýshi ұjymdyқ kүshteriniң basқarý organdary men bөlimderi arasynda «Өzara is-қımyl-2009» birlesken strategııalyқ komandalyқ-shtabtyқ jattyғýynyң belsendi fazasy өtedi.
Қazannyң 15-i men 16-sy aralyғynda Seýlde өtetin «Infraқұrylymdaғy memlekettik-jeke әriptestik: jaһandyқ қarjy daғdarysyna yқpaly» atty konferentsııaғa «Қazaқstandyқ memlekettik-jeke әriptestik ortalyғy» AҚ basқarma tөraғasy Bolat Smaғұlov қatysady. Konferentsııaғa қatysýshylar birқatar maңyzdy mәselelerdi, olardyң ishinde - jaһandyқ қarjy daғdarysynyң yқpaly men memlekettik-jeke әriptestiktiң қazirgi үrdisteri men problemalaryn talқylaıdy.
ASTANA
Қazannyң 6-23-i aralyғynda Parıjde ıÝNESKO Bas Konferentsııasynyң bilim, ғylym jәne mәdenıet jөnindegi 35-shi sessııasy өtedi. Atalғan konferentsııaғa ıÝNESKO isteri jөnindegi ҚR Ұlttyқ Komıssııa tөraғasy, Astana қalasynyң әkimi I.Tasmaғambetov bastaғan Қazaқstan delegatsııasy қatysady.
Қazannyң 15-18-i kүnderi Қazaқstanda alғash ret Astana қalasynda kөrkem gımnastıkadan IV Azııa chempıonaty өtýde.
Қazannyң 16-synda Medıtsınalyқ akademııada «Medıtsınalyқ bilimniң, ғylym men tәjirıbeniң problemalary» taқyrybyna arnalғan halyқaralyқ ғylymı-tәjirıbelik konferentsııa өtedi.
Қazannyң 16-synda «Abaı» қonaқүıinde «BҰҰ-nyң Әleýmettik-eңbek қatynastary salasyndaғy jaһandyқ kelisimshartynyң қaғıdalaryn engizýdi, bıznestiң әleýmettik jaýapkershiligin damytýdy қoldaý» mәselesine arnalғan «dөңgelek үstel» otyrysy bolady.
Қazannyң 16-synda Beıbitshilik jәne kelisim saraıynda «Joғary adamgershilik jәne rýhanılyқ - daғdarystan keıingi әlemdi retteýdiң basty tetikteri» degen taқyrypta halyқaralyқ konferentsııa өtedi.
Қazannyң 16-synda Ұlttyқ baspasөz klýbynda oppozıtsııalyқ basylymdardyң bas redaktorlarynyң baspasөz mәslıhaty өtedi.
ALMATY
Қazannyң 16-synda Қazaқtyң әl-Farabı atyndaғy ұlttyқ ýnıversıtetinde Týrızm jәne sport mınıstri T.Dosmұhanbetovtyң қatysýymen stýdenttik olımpıadanyң ashylý rәsimi bolady.
Қazannyң 16-synda ADK stadıonynda Tұңғysh Prezıdent қorynyң ұıymdastyrýymen balalardyң sporttyқ merekesi өtedi.
Қazannyң 16-synda «Tıan-Shan» otelinde «Қylmystyқ zaңnamany әri қaraı damytý» mәselesine arnalғan «dөңgelek үstel» otyrysy bolady.
Қazannyң 16-synda KIMEP ınstıtýtynda Қazaқstannyң Jastar kongresiniң ұıymdastyrýymen «Үkimettik emes ұıymdardyң menedjment negizderi» degen taқyrypta semınar өtedi.
AIMAҚ
Қazannyң 16-synda Jambyl oblysynyң Gvardııalyқaýylyndaғy Mәtibұlaқ polıgonynda «Өzara әrekettestik 2009» atty ҰҚShҰ-ғa mүshe memleketter basshylary қatysatyn ҰҚShҰ-nyң Ұjymdyқ jedel әreket etý kүshteriniң (KSOR ODKB) қatysýymen ortaқ strategııalyқ komandalyқ-shtabtyқ jattyғýlarynyң soңғy kezeңi өtedi.
ATAÝLY KҮNDER. MEREKELER.
16 ҚAZAN, JҰMA
Bүkilәlemdik azyқ-tүlik kүni. BҰҰ Azyқ-tүlik jәne aýyl sharýashylyғy ұıymynyң құrylғan kүnine oraı, ұıym sheshimimen toılanady (1945 jylғy қazannyң 16-y).
OҚIҒALAR
75 jyl bұryn (1934) Semeı orys drama teatry құrylғan. Ol jergilikti basқarý organdarynyң sheshimi boıynsha Jұmysshy jastar teatry negizinde құrylyp, 1935 jyly sahna shymyldyғyn alғash ashty. 1937-1940 jyldary orys jәne shetel jazýshylarynyң pesalaryn sahnaғa shyғarғan. Akterlar Қazaқstannyң eңbegi siңirgen artısi N.Batýrın, Қazaқstannyң Halyқ artısteri I.Zagvozdıkına, E.Orel, t.b. өzderiniң sahnalyқ өner jolyn osy teatrdan bastaғan. 1970-2000 jyldary orys jәne shetel dramatýrgııasynyң taңdaýly týyndylary teatr sahnasynan tұraқty oryn aldy. 1975 jyly teatrғa jazýshy F.Dostaevskııdiң esimi berilgen. 1987 jyly teatr Қazaқ KSR Joғary Keңesiniң Құrmet gramotasymen marapattalғan.
15 jyl bұryn (1994) 16-17 қazanda N. Ә. Nazarbaev Tүrkııaғa resmı saparmen bardy. Sapar barysynda Tүrkııa men Қazaқstan arasyndaғy Dostyқ pen yntymaқtastyқ týraly kelisim-shartқa қol қoıyldy.
9 jyl bұryn (2000) Semeıde Ertis өzenine kөpir salyndy. Ol Japonııa Halyқaralyқ ekonomıkalyқ yntymaқtastyқ fondynyң jәne Қazaқstan Respýblıkasynyң қarjysyna salyndy. Bұl kөpirdiң ereksheligi - 50 gradýs sýyқtyқta da, tipti jazdyң shyjyғan ystyғynda da selt etpeıdi.
1 jyl bұryn (2008) Astanada Parlament Mәjilisiniң Halyқaralyқ ister, қorғanys jәne қaýipsizdik komıtetiniң ұsynysymen «Қazirgi jaғdaı jәne tұraқtylyқ pen қaýipsizdikti қamtamasyz etýge Қazaқstannyң үlesi» taқyrybynda Halyқaralyқ ғylymı-praktıkalyқ konferentsııa өtti.
Forýmғa Belgııa, Chehııa, Frantsııa, Germanııa, Tүrkııa jәne Moңғolııa sııaқty elderden, sondaı-aқ Reseıden saıasatkerler, sarapshylar, jýrnalıster, әskerı mamandar қatysty.
ESІMDER
65 jyl bұryn (1944) jazýshy, Қazaқstan Jýrnalıster odaғynyң mүshesi AMANTAI Boranқұl dүnıege keldi.
Batys Қazaқstan oblysy Қaratөbe aýdanynda týғan.
Abaı atyndaғy Қazaқ memlekettik pedagogıkalyқ ınstıtýtyn, S.M.Kırov atyndaғy Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
Jympıty (қazirgi Syrym) aýdandyқ «Қyzyl tý» (қazirgi «Қaınar») gazetiniң tilshisi, jaýapty hatshysy, redaktordyң orynbasary, bөlim meңgerýshisi, «Oral өңiri» gazetiniң tilshisi boғan. 1994-2001 jyldary - Syrym aýdandyқ zeınetaқy қorynyң meңgerýshisi, aýdandyқ mұraғattyң dırektory. 2001-2002 jyldary - Bөrli aýdandyқ «Bөrli jarshysy» gazetiniң jaýapty hatshysy, redaktordyң orynbasary. 2002-2003 jyldary - oblystyқ «Ұstaz» jýrnalynyң jaýapty redaktory, tәýelsiz «Edil-Jaıyқ» gazetiniң jaýapty hatshysy. 2005-2007 jyldary aralyғynda Oral қalalyқ «Jaıyқ үni» gazetiniң tilshisi, redaktordyң orynbasary қyzmetterin atқarғan.
«Jazyқsyz jazalanғan bozdaқtar», «Alashorda - tәýelsizdik bastaýy», «Tәýelsizdik tiregi - Alashorda» kitaptarynyң avtory. Amantaı Boranқұl 1990 jyldan beri Alashorda, onyң ishinde kүnbatys Alashordanyң beımәlim betterin zerttep, jaryққa shyғarýda өnimdi eңbek etýde.
1974 jyldan KSRO jәne Қazaқstan jýrnalıster odaғynyң mүshesi.
17 ҚAZAN, SENBІ
Kedeıshilikti joıý jolyndaғy halyқaralyқ kүres kүni. Bұl kүn «ATD-Eourth World» atty frantsýz қaıyrymdylyқ қozғalysynyң jәne BҰҰ-nyң bұrynғy Bas hatshysy Haver Peres de Kýelıardyң bastamasymen atap өtiledi.
AҚSh-taғy negr nәsildiler poezııasynyң kүni. Amerıkada қara nәsildiler arasynan shyққan tұңғysh aқyn ıÝpıter Hemmondy eske alý maқsatynda jyl saıyn atap өtiledi.
OҚIҒALAR
5 jyl bұryn (2004) 17-18 қazanda Dýshanbede «Ortalyқ Azııa Yntymaқtastyғy» (OAY) Ұıymyna mүshe Memleketter basshylarynyң otyrysy өtti.
1 jyl bұryn (2008) 17-nen 19-shy қazan kүnderi Tүrkııa Respýblıkasy Rıze қalasynyң ýnıversıtetinde Mahmýd Қashқarıdyң týғanyna 1000-jyl tolýyna arnalғan «Ata sөzdigimiz, rýhanı kenishimiz» halyқaralyқ sımpozıými bolyp өtti.
1 jyl bұryn (2008) Astanada «Ortaқ әlem: әr tүrlilik arқyly progreske» Halyқaralyқ forýmy өtti. 56 eldiң SІM basshylary men 10-nan astam halyқaralyқ ұıymdardyң өkilderi қatysty.
Forýmnyң basty maқsaty - mұsylman әlemi men Batys arasyndaғy jaғymdy қarym-қatynastardy қalyptastyrý jәne nyғaıtý.
ESІMDER
70 jyl bұryn (1939) ғalym, fılologııa ғylymdarynyң doktory, Jazýshylar odaғy oblystyқ bөlimshesiniң tөralқa mүshesi, Gýmanıtarlyқ Ғylymdar akademııasynyң akademıgi SYZDYҚOV Kerimbek dүnıege keldi.
Oңtүstik Қazaқstan oblysy Sozaқ aýdanynda týғan.
Қazaқ memlekettik ýnıversıtetiniң (әl-Farabı atyndaғy Қazaқ ұlttyқ ýnıversıteti) fılologııa fakýltetin, aspırantýrasyn bitirgen.
1961-1964 jyldary - Shymkent pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң oқytýshysy. 1967-1974 jyldary - Қazaқstan Ғylym Akademııasy Әdebıet jәne өner ınstıtýtynyң ғylymı қyzmetkeri. 1974-1994 jyldary - M.Әýezov atyndaғy Shymkent pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң dotsenti, professory, kafedra meңgerýshisi, fakýltet dekany, prorektory, rektory, Shyғystaný ınstıtýty rektorynyң keңesshisi. 1996-1999 jyldary - Oңtүstik Қazaқstan memlekettik ýnıversıtetiniң professory, kafedra meңgerýshisi. 1999-2002 jyldary - Қazaқ-Kýveıt ýnıversıtetiniң rektory. 2003 jyldan Halyқaralyқ қazaқ-tүrik ýnıversıtetiniң professory қyzmetterin atқarғan.
Қazaқ әdebıeti men mәdenıetiniң, ғylymynyң keleli mәseleleri, onyң basty өkilderiniң shyғarmashylyғy jaıly zertteý eңbekteriniң, «Әýezovtiң shyғarmashylyғyna baılanysty bıblıografııalyқ kөrsetkish» (avtorlar ұjymy), «Mұhtar Әýezov - әdebıet synshysy», «Ýaқyt jәne қalamger» (avtorlar ұjymy), «Ata қonys» (S.Joldasovpen birge) atty ұjymdyқ eңbekterdiң, «Jibek joly», «Mұhtartanýdyң beımәlim betteri», «Ұstazdyқ ұlaғat» atty monografııalardyң avtory.
Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesiniң Құrmet gramotasymen, «Қazaқstan Respýblıkasy Tәýelsizdiginiң 10-jyldyғy» medalimen marapattalғan.
70 jyl bұryn (1939) sәýletshi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen sәýletshisi BAIMYRZAEV Orysbaı Jұbaıұly dүnıege keldi.
Қaraқalpaқstannyң Nүkis қalasynda týғan. Mәskeý arhıtektýra ınstıtýtyn bitirgen. 1967 jyldan bastap Қaraқalpaқstan құrylys jәne sәýlet isteri jөnindegi basқarmasynyң aғa sәýletshisi, Berýnı қalasynyң bas sәýletshisi boldy. 1970-1982 jyldary - Almaty қala құrylysyn jobalaý ınstıtýtynyң sәýletshiler tobynyң jetekshisi, jobalaý sheberhanasynyң jetekshisi. 1982-1983 jyldary - Almaty құrylys jobalaý bas basқarmasynyң bastyғynyң orynbasary, қalanyң bas sәýletshisiniң orynbasary. 1983-1993 jyldary - Almaty құrylys jobalaý bas basқarmasynyң bastyғy, 1993 jyldan «Rahat» birikken kәsiporny bas dırektorynyң orynbasary қyzmetterin atқarғan.
O.Baımyrzaev - Қazaқ drama teatry, «Baılanys» kөrme pavılony, Jer serikterimen baılanys jasaıtyn zerthanasy men «Rahat» қonaқ үıi ғımarattarynyң avtory.
Қazaқstan Memlekettik syılyғynyң laýreaty.
50 jyl bұryn (1959) Қazaқstan Respýblıkasynyң Jer resýrstaryn basқarý jөnindegi agenttigi tөraғasynyң orynbasary RAIYMBEKOV Kanalbek Өtjanұly dүnıege keldi.
Oңtүstik Қazaқstan oblysynda týғan. Moskva jerge ornalastyrý ınjenerleri ınstıtýtyn, «Tұran» ýnıversıtetin bitirgen.
«Kazgıprozem» Қazaқ memlekettik jobalaý ınstıtýty keshendi izdestirý bөlemshesiniң nnjener-jerge ornalastyrýshy, aғa jerge ornalastyrýshy, jetekshi ınjener-jerge ornalastyrýshy, Қazaқstan Respýblıkasy jer қatynastary men jerge ornalastyrý memlekettik komıtetiniң bas mamany, bөlim bastyғy, Қazaқstan Respýblıkasynyң Jer resýrstaryn basқarý jөnindegi agenttiginiң Jerge ornalastyrý jәne jer kadastry basқarmasynyң bastyғy қyzmetterin atқarғan. Қazirgi қyzmetinde - 2002 jyldan.
18 ҚAZAN, JEKSENBІ
Azyқ-tүlik өnerkәsibi қyzmetkerleriniң kүni. Azyқ-tүlik өnerkәsibi қyzmetkerleriniң kүni 1966 jyly bekitilgen jәne қazannyң үshinshi jeksenbisinde toılanady. Azyқ-tүlik jәne қaıta өңdeý өnerkәsibiniң kәsiporyndary bүkil әlemde halyқty azyқ-tүlik taýarlarymen қamtamasyz etýde jetekshi oryn alady, өıtkeni nan taýyp berýge қamқorlyқ - қaı kezde de adamzattyң basty қajettiliginiң biri. Azyқ-tүlik өnerkәsibiniң қyzmetkerleri өzderi өndiretin өnimderiniң sapasyn ұdaıy jaқsartyp, tүrlerin keңeıtýdi basty nazarda ұstaıdy.
Әzirbaıjan Respýblıkasynyң Memlekettik meıramy - Tәýelsizdik kүni (1991). Әzirbaıjan - Azııanyң batysynda Kavkaz aımaғynda ornalasқan memleket. Soltүstiginde Reseımen, soltүstik-batysynda Grýzııamen, oңtүstiginde Iranmen, batysynda Armenııamen, shyғysynda Kaspıı teңizimen shektesedi. Astanasy - Baký қalasy. Memlekettik tili - azerbaıjan tili. Aқsha birligi - manat.
Қazaқstan Respýblıkasy men Әzirbaıjan Respýblıkasy arasyndaғy dıplomatııalyқ қarym-қatynas 1992 jylғy tamyzdyң 27-inde ornatyldy.
Rýhanı kelisim kүni. 1992 jyly қazanda Қazaқstannyң sol kezdegi astanasy Almaty қalasynda Rýhanı kelisimniң 1-inshi әlemdik kongresi өtti. Kongreske қatysýshylar қazannyң 18-in rýhanı kelisim kүni - қaқtyғystar men janjaldarғa toқtam salý kүni, tatýlyқ izdeý kүni, jaқynғa қaıyrymdylyқ jәne kөmek kүni dep jarııalaý týraly manıfest қabyldady. 1992 jyldan bastap bұl kүn Қazaқstanda ataýly kүn retinde atap өtiledi.
OҚIҒALAR
70 jyl bұryn (1939) Қaraғandy oblysynyң Ұlytaý aýdany құrylғan. Aýdan ortalyғy - Ұlytaý selosy. Aýdan jeri Saryarқanyң tөbeli-қyrқaly, alasa taýly (Ұlytaý, Kishitaý, Arғanaty, Jeldiadyr) batys bөligin қamtıdy. Aýdan құramyna 15 aýyldyқ okrýg jәne 25 eldi meken kiredi.
15 jyl bұryn (1994) 18-19 қazan kүnderi Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Nazarbaev Stambýlda өtken tүrkitildes memleketter (Қazaқstan, Әzirbaıjan, Қyrғyzstan, Tүrkmenstan, Өzbekstan, Tүrkııa) basshylary joғary dәrejedegi ekinshi basқosýlaryna қatysty. Kezdesý barysy Stambýl deklaratsııasyn қabyldaýmen aıaқtaldy.
5 jyl bұryn (2004) Almatyda «Derekti fılmnen kөrkem kınoғa deıin» kitabynyң tұsaý keser rәsimi өtti. Avtory - iskerlik әkimshilik basқarýdyң doktory, Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti syılyғynyң, «Daryn» jastar syılyғynyң laýreaty Maқat Sadyқ. Kitap tek kәsibı kınematografısterge ғana emes, sonymen қatar қazirgi zamanғy қazaқ mәdenıetiniң damýyna қyzyғýshylyқpen қaraıtyn bұқaralyқ oқyrmandarғa arnalғan.
ESІMDER
30 jyl bұryn (1979) armreslıngten halyқaralyқ dәrejedegi sport sheberi JAҚYPOV Rýslan Mұratұly dүnıege keldi.
Shyғys Қazaқstan oblysynda týғan.
Alғashқy bapkeri - S.Қydyrhanov. 1996 jyldan Қazaқstan Respýblıkasynyң құrama komandasynda. 1997 jyly Eýropa chempıonatynda (Slovakııanyң Poprad қ-sy) 4 oryn, әlem chempıonatynda (Үndistannyң Gývakatı қ-sy) 5 oryn alғan. 1999 jyly Vladıkavkazda өtken әlem chempıonatynda қola medal ıelengen. 2003 jylғy әlem chempıonatynyң (Reseı Federatsııasynyң Sýzdal қ-sy) kүmis jүldegeri.
85 jyl bұryn (1924-1979) kөrnekti jazýshy jәne aýdarmashy DҮZENOV Mұhamedjan dүnıege keldi.
Қostanaı oblysynyң Jangeldın aýdanynda týғan.
M.Gorkıı atyndaғy Әdebıet ınstıtýtyn bitirgen. Қazaқ radıosynda, Abaı atyndaғy opera jәne balet teatrynyң әdebıet bөliminiң meңgerýshisi, Қostanaı oblystyқ gazetiniң menshikti tilshisi, mәdenıet bөliminiң meңgerýshisi, Қazaқstan Jazýshylar odaғynyң әdebı keңesshi, Қazaқ radıosy komıtetiniң bas redaktory, Қazaқ KSR Mәdenıet mınıstrligi repertýar-redaktsııa alқasynyң bas redaktor қyzmetterin atқarғan.
Alғashқy өleңderi men әңgimeleri 1949 jyldan baspa betterinde jaryқ kөre bastaғan. «Aқ әje», «Ұzaқtyң joly», «Syn Tlektesa» povesteriniң, «Әke bolғym keledi», «Ant» romandarynyң avtory.
1967 jyly bir aktili pesalar konkýrsynda «Araldyң altyn balyғy» týyndysy ekinshi bәıge aldy. Prozalyқ shyғarmalary birneshe dүrkin bүkilodaқtyқ «Sovetskıı pısatel» baspasynda da jaryқ kөrdi. Ol V.Vasılevskaıanyң «Plamıa na bolotah» romanyn, S.Marshaktyң «Ýmnye veşı» pesasyn, L.Kassıldiң «Hod beloı korolevy» týyndysyn қazaқshaғa aýdarғan.
