QazAqparat-Anons: qarashanyń 5-i men 8-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
Elbasy
Qarashanyń 4-i men 6-sy aralyǵynda Prezıdent Nursultan Nazarbaev Italııaǵa jáne Vatıkanǵa resmı sapar jasaıdy. Capar barysynda Elbasy Italııa Prezıdenti Djordjıo Napoletanomen jáne osy eldiń Mınıstrler keńesiniń tóraǵasy Sılvıo Berlýskonımen kelissózder júrgizip, eki el arasyndaǵy úkimetaralyq jáne kommertsııalyq kelisimderge qol qoıady dep kútilýde. Sondaı-aq Memleket basshysynyń sapary aıasynda eki eldiń iri kompanııalary men isker top ókilderiniń qatysýymen Qazaqstan-ıtalıan bıznes forýmy ótedi. Al Vatıkanǵa sapary barysynda Memleket basshysy Rım papasy Benedıkt XVI jáne Qasıetti taq Memlekettik hatshysy Tarchızıo Bertonemen kezdesedi.
ÚKІMET
Qarashanyń 3-i men 5-si aralyǵynda QR Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi «Qys-2009» komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýyn ótkizedi. Oqý-jattyǵýdyń maqsaty - basqarý organdarynyń, apattyq-qutqarý qyzmeti kúshteriniń jáne quraldarynyń, ómir súrýmen qamtamasyz etetin nysandardyń, qys aılarynda tótenshe jaǵdaılar jaǵdaıynda is-qımyl jasaýǵa halyqty qulaǵdar etý júıeleriniń daıarlyǵyn tekserý.
Qarashanyń 5-de Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginde «Klımattyń ózgerýi jáne onyń áseri: ózen aǵyndarynyń qysqarýy jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýyl sharýashylyǵynda 2030 jylǵa deıin beıimdelý sharalaryn ázirleý» taqyrybyna arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.
PARLAMENT
Qarashanyń 5-i kúni Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń uıymdastyrýymen ótetin otyrysta parlamentshiler bastamashylyǵymen daıyndalǵan «Áıelder men erlerdiń teń quqyqtary jáne teń múmkindikteri týraly» zań jobasy talqyǵa salynady.
QOǴAM
Qarashanyń 5-6-da Vena qalasynda «Genderlik teńdik, áıelder jónindegi zorlyqqa qarsy kúreske erekshe nazarmen» (Gender equality, with a special focus on combating violence against women) atty adam ólshemindegi úshinshi Qosymsha keńes josparlanýda.Atalǵan is-sharada Qazaqstan jaǵynan Erekshe tapsyrmalar jónindegi Elshi M.Jarbosynovanyń bastaǵan delegatsııa qatysady.
Qarashanyń 2- 6-sy aralyǵynda BarselonadaQR qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstriniń orynbasary Eldana Sadýaqasova bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa BUU sheńberlik konventsııasynyń klımattyń ózgerýine qatysty jáne Kıot hattamasy mindettemeleriniń oryndalýyna baǵyttalǵan uzaq merzimdi ortaq áreketter jónindegi jumysshy top sessııasyna qatysady.
Qarashanyń 5-i men 9-y aralyǵynda Ystambul qalasynda Islam Konferentsııasy Uıymynyń (IKU) Ekonomıka jáne saýda yntymaqtastyǵy jónindegi turaqty komıtetiniń 25-jyldyǵyna oraı IKU múshe memleketterdiń basshylarynyń qatysýymen Ekonomıkalyq sammıt ótedi. Atalǵan sammıtke QR Premer-Mınıstriniń birinshi orynbasary Ó.Shókeev bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa qatysady dep kútilýde.
SPORT
Qarashanyń 5-6-da hokkeıden Qazaqstannyń chempıonatynyń birinshi kezeginiń aıasynda joǵary lıga komandalary «Ertis-Pavlodar» - «Qazmyrysh Torpedo-2» komandalary kezdesedi.
Qarashanyń 8-de Almaty qalasynda Oraldyń «Aqjaıyǵy» men Kókshetaýdyń «Oqjetpesi» premer-lıga joldamasyn sarapqa salady.
ASTANA
Qarashanyń 5-de Jýrnalıster úıinde «Sot bıligi jáne BAQ» degen taqyrypta forým ótedi.
Qarashanyń 5-de «Táńiri» qonaqúıinde «Inklıýzıvti bilim: bilim saıasatyn júzege asyrýdy jetildirý» degene taqyrypta halyqaralyq konferentsııa ótedi.
Qarashanyń 5-de Kásipodaqtar federatsııasynyń keńsesinde «Jumysshy jáne jumys berýshi: áleýmettik jáne eńbek qatynastaryn retteý» taqyrybynda semınar bolady.
Qarashanyń 5-de Ulttyq muraǵatta Partııaaralyq dıalogttyń «Kózqaras» saıası klýbynyń otyrysy ótedi.
Qarashanyń 5-de «Nur Otan» partııasynyń elordalyq fılıalynda «Jańa Qazaqstan áıelderdiń kózimen» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.
Qarashanyń 5-de Kedendik baqylaý departamentinde «Keden - kásipkerler: ashyq ózara is-qımyl» degen taqyrypqa arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.
Qarashanyń 5-6-da Astanada birqatar múddeli mınıstrlikter men vedomstvolar ókilderi qatysatyn konsýldyq máseleler jónindegi Qazaqstan-Úndistan konsýltatsııalarynyń birinshi kezeńi ótedi. Kelissózder barysynda taraptar eki el azamattarynyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý, shart-quqyqtyq bazany keńeıtý jáne basqa máselelerdi talqylaýdy josparlaýda.
Qarashanyń 7-si kúni Astanadaǵy Kongress Holl saraıynda «Nur Otan» partııasy «Jas Otan» jastar qanatynyń kýbogi jolynda Halyqaralyq KTK oıyndary ótedi. Oıynǵa «Maksımým» (Tomsk), «Sok» (Samara), «Trıod ı Dıod» (Smolensk), «Fedor Dvınıatın» (Máskeý), «Astana. Kz» (Qazaqstan) syndy Halyqaralyq KTK Odaǵy Joǵary lıgasynyń komandalary qatysady.
ALMATY
Almatyda qarasha aıynyń 5-i kúni, salaýatty ómir saltyn nasıhattaý men ekstremaldy sport túrin nasıhattaýǵa arnalǵan, jyl saıynǵy IV «X-MOVIE» ekstremaldy áýesqoı vıdeo festıvali ótedi.
Qarashanyń 6-sy kúni Almatyda qazaq balet tarıhynda tuńǵysh ret jas balet ártisterine arnalǵan «Órleý» atty jańa teatr ashylady. Atalmysh teatr A.V.Seleznev atyndaǵy Almaty horeografııalyq ýchılışesiniń 75 jyldyq mereıtoıy qurmetine oraı, ýchılışe janynan ashylmaq.
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREKELER.
5 QARAShA, BEISENBІ
Armenııa barlaý áskerleriniń kúni. 1992 jyldyń 5 qarashasynan, Armenııa Qarýly kúshteriniń barlaý bólimshelerin qurý aıaqtalǵan kúnnen bastap atalyp ótedi.
Áskerı barlaýshy kúni. Reseı Federatsııasy Qorǵanys mınıstrliginiń 2000 jylǵy 12 qazandaǵy № 490-ynshy buıryǵymen bekitilgen.
Perýdegi Pýno kúni. Úndisterdiń ańyzynda ınkterdiń ejelgi ata-babalary - Manko Kapak pen onyń apaıy jáne áıeli Mama Oklo Tıtıkaka kóliniń sýynan shyǵyp, qalanyń negizin qalaıdy. Olar Manko Kapaktyń altyn asa taıaǵy jerge kiretin oryndy izdeıdi. Sol jerdi taba salysymen ınkterdiń qalasyn turǵyza bastaıdy. Pýno kúni dástúr boıynsha Tıtıkaka kóliniń jaǵasyndaǵy sol attas qalada atalyp ótedi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Qyzylordadaǵy kósheniń birine Saǵymbaı Rysbaevtyń esimi berildi. Ol ótken ǵasyrdyń 30-ynshy jyldary qala basshysynyń qyzmetin atqarǵan, mańaıdaǵy aýyldarynyń birindegi qoımada saqtalǵan 5-6 tonna taryny ashtyqtan qınalǵandar arasynda bólip bergeni úshin qýǵyn-súrginge ushyraǵan. Ol Sáken Seıfýllınmen jáne Beıimbet Maılınmen tyǵyz dostyq qarym-qatynasta bolǵan eken.
S.Rysbaev - asqan mádenıetti adam bolǵan, aınalasyndaǵylarǵa adamgershilikpen qarap, janashyrlyǵymen, tyńǵylyqty bilimdiligimen de erekshelengen.
5 jyl buryn (2004) Tarazda respýblıkalyq jeńil atletıkalyq kross jarysy ótti. Oǵan Qazaqstannyń segiz oblysynan 200 sportshy qatysty. Birinshi oryndy Jambyl oblysynyń jeńil atletteri jeńip aldy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen aýyl sharýashylyǵy qyzmetkeri BRÝSNIK Dmıtrıı ıAkovlevıch dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynyń Sarykól aýdanynda týǵan.
Zlatoýst (Reseı Federatsııasy Chelıabi oblysy) áskerı ýchılışesin, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.
1947-1950 jyldary - Qostanaı oblysy Annov aýyldyq keńes hatshysy, tóraǵasy. 1950-1954 jyldary - Sarykól aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy, bólim meńgerýshisi. 1958-1970 jyldary - keńshar partııa komıtetiniń hatshysy, Sarykól jáne Obaǵan aýdandary partııa komıtetteriniń 1-hatshysy. 1970-1986 jyldary - Qostanaı oblysy kásipodaq keńesiniń tóraǵasy. 1987-2006 jyldary oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.
Otan soǵysy, ІІІ-dárejeli Dańq, úsh Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar dostyǵy ordenderimen marapattalǵan.
65 jyl buryn (1944) qurmetti temirjolshy, «Qazaqstan temir joly» UK» AQ tehnıkalyq departamenti tehnıkalyq basqarmasynyń bastyǵy NARYMBETOV Ádilǵazy Sarymsaquly dúnıege keldi.
Ońtústik-Qazaqstan oblysynyń Arys qalasynda týǵan.
Novosibir temirjol kóligi ınjenerleri ınstıtýtyn bitirgen.
1968-1984 jyldary Almaty Temirjol basqarmasynyń Arys-1 stansasynda stansa boıynsha kezekshi, stansalyq dıspetcher, suryptaý stansasynyń bas ınjeneri, stansa bastyǵy bolyp jumys istegen. 1984-1992 jyldary - Arys qalalyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy, Almaty Temirjolynyń Shymkent bólimshesi bastyǵynyń orynbasary, 1 Temirjoldaǵy Semeı bólimshesiniń qozǵalys bóliminiń bastyǵy - bólimshe bastyǵynyń orynbasary. 1992-1997 jyldary - Almaty temirjoly bastyǵynyń birinshi orynbasary, qozǵalys qyzmetiniń bastyǵy - Almaty temir joly bastyǵynyń orynbasary. 1997-1998 jyldary - «Qazaqstan temirjoly» RMK júk tasymaldaý jáne kommertsııalyq jumystar Bas basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 1998-2004 jyldary - «Rýsskıı mır» ulttyq kompanııasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy ókildiginiń dırektory. Qazirgi qyzmetinde - 2004 jyldyń sáýirinen.
45 jyl buryn (1964) kınoaktrısa DOSMATOVA Gúlnar Abdýllaqyzy dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
1985 jyldan «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń aktrısasy.
Kınodaǵy alǵashqy eleýli roli - «Daladaǵy qýǵyn» fılmindegi Áıgerim. 20-dan astam fılmge túsken. Olardyń ishinde «Jeńimpaz», «Merekeniń úsh kúni», «Kardıogramma», «Adamdyq taǵdyr», otandyq teleserıal «Toǵysqan taǵdyrlar», jáne t.b.
«Adamdyq taǵdyr» fılmindegi roli úshin 1985 jyly Mınskide (Belarýs) ótken Búkilodaqtyq kınofestıvalda «Eń úzdik áıel beınesi» júldesin ıelengen. 2000 jyly «Jyl tańdaýy» baıqaýynda «Jyldyń úzdik aktrısasy» atandy.
6 QARAShA, JUMA
Soǵys jáne qarýly qaqtyǵystar kezinde qorshaǵan ortany zalaldaýdy boldyrmaýdyń halyqaralyq kúni. BUU-nyń Bas Assambleıasy soǵystyń ekologııalyq zardaptaryna kóńil aýdarý jáne áskerı múddelerine jetý jolynda ekojúıelerdi zalaldaýdan da, mánsiz zalal keltirýden de bas tartý maqsatynda bekitken.
RF sot prıstavtarynyń kúni. RF-nyń «Sot prıstavtary týraly» Zań kúshine engen 1997 jyldyń 6 qarashasynan atalyp ótedi.
Fınlıandııadaǵy shved mádenıeti kúni. Tý kúni (zańdylyqtarmen bekitilgen oryndarda memlekettik tý kóteriletin meıramdar men eske alý kúnderi) 1908 jyldan Shvetsııa men shved mádenıetine arnalyp belgilengen jáne keńinen atalyp ótedi.
OQIǴALAR
30 jyl buryn (1979) azamat jáne Uly Otan soǵystarynda qaza tapqan soltústik qazaqstandyqtardy máńgi este qaldyrý maqsatynda Petropavl qalasynyń alańynda Revolıýtsııalyq jáne jaýyngerlik dańq memorıaly ashyldy. Memorıal avtorlary - lenıngradtyq sáýletshiler M.E.Konstantınov, V.A.Fedorov, V.N.Fýrsov jáne petropavlovdyq A.N.Býrgaev.
5 jyl buryn Astana qalasynyń ákimshiligi men Seýl qalasynyń merııasy Qazaqstan men Koreıa Respýblıkasy astanalary arasynda baýyrlastyq qatynastardy bekitý týraly kelisim-shartqa jáne ózara túsinistik memorandýmyna qol qoıdy. Bul - saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim, sondaı-aq qalalyq ınfraqurylym máselelerindegi birlesken áriptestik kepili.
5 jyl buryn (2004) Almatydaǵy Ortalyq kontsert zalynda ataqty amerıkalyq dırıjer Rýbert Gýtterdiń jetekshiligimen Qazaq sımfonııalyq orkestriniń oryndaýynda «Amerıka kınosynyń áýenderi» kontserti bolyp ótti. R.Gýtter - Soltústik Karolına shtatyndaǵy Grınsboro fılarmonııasynyń mýzykalyq dırektory jáne Halyqaralyq dırıjerler ınstıtýtynyń art-dırektory. Nıý-Iork Mýzyka men Óner mektebin jáne Iel ýnıversıtetiniń mýzyka fakýltetin támamdaǵan. Dırıjer dárejesinde ol 25 eldiń aldyńǵy qatarly orkestrlerimen jumys istegen.
5 jyl buryn (2004) Tarazda Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Marat Jahıttyń 60 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan qazaqsha kúresten kýbok týrnıri bolyp ótti. Qazaqsha kúresten Qazaqstan Kýbogyn jeńip alý úshin elimizdiń barlyq oblystarynan, Astana men Almaty qalalarynyń komandalary beldesti.
Marat Jahıt - Qazaqstan Respýblıkasyna eńbek sińirgen bapker, kóptegen talantty shákirtter - qazaqsha kúresten birneshe márte respýblıkalyq jáne halyqaralyq jarystardyń jeńimpazdaryn tárbıelep shyǵardy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924-1986) keskindemeshi, Qazaqstannyń halyq sýretshisi, ónertaný kandıdaty, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń ıegeri NURMUHAMEDOV Naǵymbek Jemaladdınuly dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynda týǵan.
Teatr-kórkemsýret ýchılışesin, Sankt-Peterbor keskindeme, músin jáne arhıtektýralyq ınstıtýtyn, KSRO Kórkemsýret akademııasy janyndaǵy aspırantýrany bitirgen.
«Daladaǵy órt», «Ákem kele jatyr», «Bes qarýyń saı bolsyn», «Keńes Odaǵy Áskerı Teńiz-flotynyń admıraly I.S.Isakov», «Keńes Odaǵynyń Batyry M.Ǵabdýllın», «Temirtaý sý qoımasy», «Alataý betkeıinde», «Fýdzııama taýy», «Eńbek dańqy erleri» atty eńbekteri keńinen tanymal.
Búkilodaqtyq jáne respýblıkalyq kórmelerge qatysty. 7 márte óziniń jeke kórmesi boldy. Onyń eńbekteri Kanadada, Belgııada, ıÝgoslavııada, Fınlıandııada kórmelerge qoıyldy.
Qazaqstannyń beıneleý óneri jónindegi birneshe kitaptar men albomdardyń avtory.
2-dárejeli Otan soǵysy, «Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.
85 jyl buryn (1924-1996) Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen saýda qyzmetkeri SALTYBAEV Sáken Ábilǵazyuly dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdanynda týǵan.
KSRO Saýda mınıstrliginiń Joǵarǵy saýda mektebin bitirgen.
1945-1954 jyldary Túrkistan-Sibir temirjolynda jumys istegen. 1956-1958 jyldary - Túrkistan-Sibir temirjoly jumysshylardy qamtamasyz etý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1958-1961 jyldary - Ońtústik-Qazaqstan oblystyq saýda basqarmasynyń bastyǵy. 1961-1962 jyldary - Shymkent qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1962-1963 jyldary - Ońtústik-Qazaqstan ólkelik partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1963-1966 jyldary - Qazaq KSR Partııalyq-memlekettik baqylaý komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1966-1971 jyldary - Qazaq KSR Saýda mınıstriniń orynbasary - Qazaq KSR Saýda palatasy prezıdıýmynyń tóraǵasy. 1971-1979 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń saýda, josparlaý jáne qarjy organdary bóliminiń meńgerýshisi. 1979-1984 jyldary - Qazaq KSR Eńbek jónindegi Memlekettik komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 8-9 shaqyrylymdarynyń depýtaty.
Uly Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz, eki márte Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen, medaldarmen jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1954) Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrliginiń energetıkalyq qadaǵalaý jónindegi komıtetiniń tóraǵasy RAMAZANOV Murat Zekenuly dúnıege keldi.
Aqmola oblysynda týǵan.
V.Kýıbyshev atyndaǵy Máskeý ınjenerlik-qurylys ınstıtýtyn bitirgen.
1977-1980 jyldary Tselınograd ınjener-qurylys ınstıtýtynda oqytýshy bolyp jumys istegen. 1980-1996 jyldary - «Tselınenergo» elektr stansasynyń ınjeneri, aǵa ınjeneri, kezekshi ınjeneri, partııa komıteti hatshysynyń orynbasary, dıspetcher, sektor bastyǵy. 1996-1997 jyldary - «Qazaqstanenergo» ulttyq energetıkalyq júıesi aımaqtyq dıspetcherlik ortalyǵynyń aǵa dıspetcheri. 1997-1998 jyldary - «AREK» AQ-y Aqmola elektr júıesiniń bas ınjeneri. 1998-1999 jyldary - Aqmola qalasy ákimi apparatynyń energııamen jáne qalanyń qalypty tirshiligin qamtamasyz etý bóliminiń meńgerýshisi, Astana qalasy «Qalalyq elektr júıeleri» Ashyq túrdegi aktsıonerlik qoǵamnyń (TETs, TETs-2, «Jylý júıeleri» aktsıonerlik qoǵamdarynyń basqarýshy kompanııasy) prezıdenti qyzmetterin atqarǵan. 1999-2000 jyldary - Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrligi Energetıkalyq qadaǵalaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. Qazirgi qyzmetinde - 2000 jyldyń sáýirinen.
Medalmen marapattalǵan.
35 jyl buryn (1974) Qazaqstan Respýblıkasynyń Grekııa Respýblıkasyndaǵy isteri boıynsha ýaqytsha senimdi ókili NURTAEV Sergeı Nurtaıuly dúnıege keldi.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrliginiń Almaty qalasyndaǵy ókildiginiń úshinshi hatshysy, 2002-2004 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulybrıtanııadaǵy Elshiliginiń úshinshi hatshysy, 2004 jyldyń naýryz aıynan Qazaqstan Respýblıkasynyń Sankt-Peterbor qalasyndaǵy Bas konsýly bolyp qyzmetter atqarǵan. 2007 jyldan - Qazaqstan Respýblıkasynyń Grekııa Respýblıkasyndaǵy isteri boıynsha ýaqytsha senimdi ókili.
7 QARAShA, SENBІ
Túrikmenstandaǵy densaýlyq kúni. 2000 jyly Túrkimenstan Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen. Qarashanyń birinshi senbisinde atalyp ótedi.
Reseıde áskerı dańq kúni - Máskeýdiń Qyzyl alańynda Uly Oktıabr Sotsıalıstik revolıýtsııasynyń jıyrma tórtinshi jyldyǵy qurmetine áskerı sherý ótkizilgen kún (1941).
Qyrǵyzstan aqparat jáne baspasóz kúni. 1924 jyldyń 7 qarashasy - ulttyq gazet «Erkın-too» (qazir «Kyrgyz Týýsý») birinshi sanynyń jaryq kórgen kúni Qyrǵyz Respýblıkasy Úkimetiniń 1993 jylǵy 1 qarashadaǵy Qaýlysymen kásibı meıram bolyp bekitilgen.
Dúnıejúzilik erler kúni. KSRO-nyń burynǵy prezıdenti Mıhaıl Gorbachevtyń usynysyn venalyq magıstrat, BUU-nyń Venadaǵy bólimshesi jáne birqatar basqa da halyqaralyq uıymdar qoldaǵan. Qarashanyń birinshi senbisinde atalyp ótedi.
OQIǴALAR
80 jyl buryn (1929) Almatyda «Qyzyl ásker»- qazaq tilindegi tuńǵysh áskerı gazet aptasyna bir ret shyǵyp turdy.
Gazet Keńes ókimetiniń qorǵanys qýatyn arttyrý, qazaq jastaryn áskerı ónerge baýlý, ofıtserlerdiń áskerı bilimderin keńeıtý, eńbekshilerdiń Qyzyl áskermen baılanysyn nyǵaıtý jolynda jumys júrgizdi. Qazaq dıvızıonyn, atty ásker polkin jasaqtaý isine belsene atsalysty. Gazettiń jumysyna І.Jansúgirov, A.Lekerov, Á.Kóshimov, t.b. belsendiler qatysyp turdy. Onyń búgingi murageri - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń ortalyq baspasóz organy - «Qazaqstan sarbazy» basylymy.
75 jyl buryn (1934) Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda «Qyz Jibek» - operalyq shyǵarmasynyń alǵashqy qoıylymy ótti. Basty partııalardy K.Baıseıitova (Jibek), Q.Baıseıitov (Tólegen), M.Erjanov (Shege) oryndady. Eki jastyń móldir mahabbaty lıro-romantıkalyq sazben órbip, armandaryna jete almaǵan aıanyshty taǵdyry tragedııamen aıaqtalady. Operada ulttyq vokaldyq jáne aspaptyq shyǵarmalar, halyq kompozıtorlarynyń (Úkili Ybyraı, Múhıt, Jaıaý Musa, Táttimbet) án-kúıleri molynan paıdalanyldy. «Gákký», «Aıqara kók», «Aqqum», t.b. halyq ánderi keıipkerlerdiń beınelerin ashyp, shyǵarmanyń ulttyq boıaýyn kanyqtyra tústi. «Qyz Jibek»» operasynyń qoıylýy ulttyq mádenıet tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵa edi. Opera sahnada uzaq jyldar qoıylyp keledi. Ánshi artısterdiń kásibı deńgeıi ósip, oryndaýshylyq qabiletiniń shyńdalýyna yqpal etti. «Qyz Jibek» operasyndaǵy ánder, bıler kórkemónerpazdar úıirmeleri men jeke oryndaýshylar repertýarynan berik oryn aldy. 1968 j. 27 qańtarda «Qyz Jibek» operasynyń myńynshy qoıylymy (rej. B.Dosymjanov) óner merekesine aınaldy.
5 jyl buryn (2004) 7-8 qarashada Óskemende aýyl jastarynyń «Raýan-2004» respýblıkalyq sleti bolyp ótti. Forým qorytyndysynda aýyldaǵy jastar saıasaty salasynda jańa zańdyq negiz jasaý úshin naqty usynystar qarastyrylǵan qarar qabyldandy.
ESІMDER
80 jyl buryn (1929-1979) ǵalym, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty SAHARIEV Balamer dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Qatonqaraǵaı aýdanynda týǵan.
Qazaq pedagogıkalyq ýnıversıtetin (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtet) bitirgen.
1950-1962 jyldary - «Halyq muǵalimi» (qazirgi «Qazaqstan mektebi»), «Juldyz» jýrnaldarynyń bólim meńgerýshisi. 1962-1963 jyldary - Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri. 1963 jyldan - Ádebıet jáne óner ınstıtýtyna qarasty M.O.Áýezovtiń ádebı-memorıaldyq murajaı úıiniń aǵa ǵylymı qyzmetkeri.
«Buqa men aıý» áńgimeler týyndysy, «Ýaqyt tynysy», «Kúresker tulǵasy» atty ǵylymı-zertteý eńbekteri men ádebı-syn maqalalar jınaqtary jaryq kórgen. «Qazaq sovet ádebıeti tarıhynyń» keıbir taraýlaryn jazǵan, orta mektepterge arnalǵan «Qazaq sovet ádebıeti» oqýlyǵy avtorlarynyń biri bolǵan. M.Bazarbaevpen birge qazaq ádebıetiniń okýlyǵyn jazǵan.
Orys jazýshylary A.Kýprınniń, I.Býnınniń, ázirbaıjan jazýshysy O.Týmanıannyń, qyrǵyz jazýshysy Sh.Aıtmatovtyń keıbir shyǵarmalaryn, N.Krýpskaıanyń pedagogıkalyq eńbekterin, kýba jazýshysy D.Olemannyń «Tóńkeris túlekteri» povesin, Popovtyń «Semıa», A.Korneıchýktyń «Dnepr aıdynynda» pesalaryn kazaq tiline aýdarǵan.
80 jyl buryn (1929) qoǵam qaıratkeri, Taraz qalasynyń qurmetti azamaty AQQOZIEV Seıilhan dúnıege keldi.
Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanynda týǵan.
Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen.
1953-1963 jyldary bas ınjener, Ýlıanov aýdandyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy, aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Jańaarqa aýmaqtyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirý jáne daıyndaý basqarmasynyń partorgy, 1963-1964 jyldary Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, 1964-1970 jyldary Lýgovoı aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, 1970-1971 jyldary Jambyl oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy, 1971-1973 jyldary Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy, 1973-1986 jyldary Jambyl oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, 1986 jyldyń jeltoqsanynan - «Jambyldorstroı» AQ-da meńgerýshisiniń orynbasary, vıtse-prezıdenti qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 9-11 shaqyrylymdarynyń depýtaty.
Tórt márte Eńbek Qyzyl Tý, eki márte «Qurmet Belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
70 jyl buryn (1939) ǵalym, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym akademııasynyń akademıgi OZDOEV Sultan Májıtuly dúnıege keldi.
Reseıde týǵan.
Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.
1967 jyldan Qazaqstan ǴA-nyń Q.I.Sátbaev atyndaǵy Geologııa ǵylymdary ınstıtýtynda ǵylymı qyzmette.
Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstannyń munaı alańdarynyń geologııasyn zertteý máselelerine arnalǵan. Zerttelmegen ken oryndarynyń bolashaǵy men ony anyqtaýdyń budan buryn qoldanylmaǵan ádisterin: munaı, gaz ken oryndaryn barlap-boljaý jumystarynda qoldanys tapqan taý jynystarynyń tolqyndanyp ornalasýyna negizdelgen jańa belgiler usyndy.
3 monografııa, 60-tan astam ǵylymı eńbek jazǵan.
1995 jyldan Qazaqstandaǵy ıngýsh ulttyq-mádenı ortalyǵynyń tóraǵasy.
65 jyl buryn (1944) Qazaqstannyń sport sheberi, sambodan Qazaqstannyń jáne KSRO-nyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, qazaqsha kúresten Qazaqstannyń memlekettik bapkeri JAHIT Marat Nurmuhanbetuly dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Aıagóz qalasynda týǵan.
Almaty aýylsharýashylyq ınstıtýtyn bitirgen.
Stýdent kezinde P.Tereşenkodan sambo álippesin úırenip, 1963 jyly respýblıkalyq birinshilikte, búkilodaqtyq jarystarda júldeli oryndarǵa ıe bolǵan. KSRO-nyń stýdentter quramasy sapynda kúresip, esimi álemge tanylǵan ataqty jattyqtyrýshy A.Harlampıevten tálim alǵan. Áskerde júrip Belarýstiń chempıony, kúmis júldegeri boldy. M.Jahıt tárbıelegen A.Musabekov, Q.Baısholaqov, T.Baısholaqov, S.Jartybaev, S.Valobýev, A.Mahmutov, N.Ospanov, A.Jaqıt, M.Júnisbekov, Ǵ.Ahmetov, S.Jaqıt Qazaqstannyń, KSRO-nyń, Azııanyń, Eýropanyń, dúnıe júziniń chempıonattary jáne Kýbok jolyndaǵy jarystarda qola, kúmis júldeger bolyp, jeńimpaz, chempıon atanǵan.
Aıagózde jáne Semeıde Marat Jahıt atyndaǵy júlde úshin samboshylardyń jarysy ótkizilip turady.
«Halyqtar dostyǵy» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1949) «Akmo-Farm» Qoǵamdyq qory prezıdentiniń keńesshisi BELGІBAEV Seıit Qýandyquly dúnıege keldi.
Ońtústik-Qazaqstan oblysynda týǵan.
Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, Almaty Joǵarǵy partııa mektebin bitirgen.
1972-1975 jyldary - Shymkent qorǵasyn zaýytynyń brıgadıri, aglomeratsııalyq tsehtyń sheberi. 1975-1982 jyldary - Qazaqstan LKJO Eńbekshi aýdandyq komıtetiniń birinshi hatshysy, aýdandyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, Shymkent oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy. 1982-1988 jyldary - Kentaý qalalyq partııa komıtetiniń hatshysy, Abaı aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1988-1992 jyldary - Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń jaýapty uıymdastyrýshysy, uıymdastyrý-partııalyq jumys bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, «Tamyr» JShS-niń vıtse-prezıdenti. 1992-1995 jyldary - Shymkent qalalyq ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary, «Túrkistan» fırmasynyń bas dırektory, Shymkent qalalyq ákimshiliginiń basshysy. 1995-1997 jyldary - «BSK» JShS-niń prezıdenti. 1997-2004 jyldary - «Energııa» ınstıtýty» AQ-nyń birinshi vıtse-prezıdenti, prezıdent keńesshisi qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2004 jyldan.
8 QARAShA, JEKSENBІ
Halyqaralyq KVN (Kóńildiler men Tapqyshtar Klýby) kúni. 2001 jyldyń 8 qarashasynan atalyp ótedi.
Germanııada halyqtyq azaly kún. Halyqtyq azaly kúniniń tarıhy tuńǵysh ret 1922 jyly reıhstagta birinshi dúnıejúzilik soǵys qurbandaryn Eske alý saǵaty ótken kúnnen bastaýyn alady. FRG qurylǵannan keıin, katolıktik Rojdestvony eske alý sharalarynan shamamen bir aı buryn júıesiz ótkizilip kelse, 1952 jyldan bastap qarashanyń ekinshi jeksenbisinde biriktirip atap ótýge sheshim qabyldandy.
Qytaıda jýrnalıst kúni. 2004 jyldyń 8 qarashasynan atap ótiledi.
Áke kúni. Tuńǵysh ret «Áke kúni» Vashıngtonda 1910 jylǵy 19 maýsymnan jappaı toılana bastap, sodan beri Amerıkadaǵy kóptegen otbasylar ózderiniń ákelerin quttyqtaıtyn bolǵan. Alaıda, tek prezıdent Lındon Djonson maýsymnyń úshinshi jeksenbisin ulttyq meıram dep jarııalaǵannan keıin ǵana, 1966 jyldan bastap «Áke kúni» búkilamerıkalyq meıramǵa aınaldy. Ádette, jyl saıynǵy saltanattar barysynda memleket pen qarapaıym azamattar balalaryn jalǵyzilikti tárbıelep otyrǵan, tabystary tómen ákelerge qamqorlyq jasaýǵa asyǵady eken.
Baký metropolıteni qyzmetkerleriniń kúni. Ázirbaıjan Prezıdentiniń 2006 jylǵy 28 qazandaǵy jarlyǵyna sáıkes, bakýlik metro júıesiniń iske qosylǵanyna 40 jyl tolýyna baılanysty, Ázirbaıjanda jyl saıyn qarashanyń 8-inde Baký metrosy qyzmetkerleriniń kúni atalyp ótedi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginde Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe elderi Elshileri klýbynyń birinshi májilisi bolyp ótti. Májiliske Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri, Qytaı Halyq Respýblıkasynyń, Qyrǵyz Respýblıkasynyń, Reseı Federatsııasynyń, Tájikstan Respýblıkasynyń, Ózbekstan Respýblıkasynyń Elshileri qatysty. Májiliste ShYU hatshylyǵynyń, Qazaqstanda tirkelgen Ulttyq úılestirýshiler men turaqty ókilder keńesiniń birlesken árekettestikteri qarastyryldy.
5 jyl buryn (2004) Qazaqstan delegatsııasy 8-11 qarashada Londonda «World Travel Market» - WTM-2004 týrıstik kórmesine qatysty. Kórmede álemniń 190 elinen kelgen memlekettik týrıstik uıymdar men jeke týrıstik kompanııalardyń ókilderi ózderiniń týrıstik múmkindikterin pash etti jáne isker yntymaqtastyqtyń bolashaǵyn talqyǵa saldy.
Bizdiń delegatsııa quramynda Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń Týrızm jónindegi komıtetiniń, aımaqtyq týrızm jónindegi departamentterdiń, «Eır Astana» ulttyq áýe tasymaldaýshysynyń, Qazaqstan týrıstik assotsıatsııasynyń, sondaı-aq «Turan-Azııa», «Otyrar-grýpp», «Global-Eır», «Han Táńiri», «Asia Discovery», «Azııa Týry» tárizdi iri qazaqstandyq týrıstik kompanııalardyń jáne «Astana Inter Otel» men «Qazaqstan» qonaq úıleriniń ókilderi qatysty.
5 jyl buryn (2004) Semeı meshitine 1907 jyly Qazanda basyp shyǵarylǵan Quran tabys etildi. Ony eski ǵımaratty jóndeý jumystary kezinde «Daý-Qaz» seriktestiginiń qarjy dırektory Oleg Vlasenko taýyp alǵan. Bul basylymda Qurannyń arab mátinimen qatar kórnekti orys shyǵystanýshysy Gordıı Sablýkov jasaǵan oryssha aýdarmasy qosa keltirilgen.
5 jyl buryn (2004) Pavlodar qalasynyń «RýbıKOM» JShS-i «Agroprodekspo» halyqaralyq kórmesinen tórt altyn, bir kúmis jáne úsh qola medal jeńip aldy. Bul fırma et jáne shujyq buıymdaryn shyǵarýmen aınalysady, ónimderin Qazaqstannyń basqa da oblystaryna jóneltedi.
3 jyl buryn (2006) Qazaqstan men Egıpet basshylary Nursultan Nazarbaev pen Husnı Múbarak «Otan qorǵaýshylary» eskertkishine gúl shoqtaryn qoıý saltanatyna qatysty. Dástúrge sáıkes H. Múbarak «Memleket basshylary alleıasyna» aǵash otyrǵyzdy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) keskindemeshi REChENSKII Pavel Ivanovıch dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynyń Saratov oblysynda týǵan.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan.
1930 jyldan Qaraǵandy qalasynda turady.
«Saran shahterlary», «Dúbirli Qaraǵandy», «Qazaqstan Magnıtkasy», «Altyn shynar», «Kúz», «Kóktemgi qar», «Shahtaǵa túsken sýretshiler», «Prometeı týraly ańyz» eńbekterdiń avtory.
40 jyl buryn (1969) «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektorynyń orynbasary BEKEJANOVA Janneta Dúısetaıqyzy dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn bitirgen.
1989-1995 jyldary «Kazahıntorg» birlestiginde aǵa ekonomıst, QR-nyń QHR-daǵy Saýda ókildiginde aǵa ekonomıst, Gonkongtegi Qazaq saýda úıi dırektorynyń orynbasary, 1995-1997 jyldary «Fıneks-Tsentr» JShS-niń dırektory, 1997-2004 jyldary «QazTransOıl» JAQ-nyń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtaý departamentiniń bastyǵy, qarjy jónindegi atqarýshy dırektory, qarjy dırektory, qarjy dırektory - qazynashylyq bastyǵy, ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektordyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2004 jyldyń sáýirinen - «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektorynyń orynbasary qyzmetin atqarady.
2004 jyldyń shilde-tamyzynda «ANPZ» JShS qadaǵalaýshy keńesiniń múshesi.
