QazAqparat-Anons: qarashanyń 3-i men 8-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
Elbasy
Qarashanyń 1-3-i aralyǵynda Elbasy N.Nazarbaevtyń Abý Dabı Ámirliginiń Taq murageri, Birikken Arab Ámirlikteriniń Qarýly Kúshteri Bas Qolbasshysynyń orynbasary sheıh Muhammed ben Zaıd Ál Nahaıannyń shaqyrýy boıynsha Ámirlikterge jumys sapary ótedi.
Capar barysynda Elbasy eki eldiń saıası, saýda-ekonomıkalyq salalardaǵy yntymaqtastyq máseleleri qarastyrylyp, eki el arasynda birqatar kelisimderge qol qoıý kútilýde.
Qarashanyń 3-4-inde Elbasy Nursultan Nazarbaev Korol Abdalla II ben Hýseınniń shaqyrýy boıynsha Iordan Hashımıttik Koroldigine resmı sapar jasaıdy. Sapar sheńberinde Qazaqstan - Iordan iskerlik keńesiniń úshinshi otyrysy jáne elimiz Basshysynyń Iordanııadaǵy Qazaqstan mádenıeti kúnderiniń ashylý saltanatyna qatysýy josparlanýda
Qarashanyń 4-i men 6-sy aralyǵynda Prezıdent Nursultan Nazarbaev Italııa men Vatıkanǵa resmı sapar jasaıdy. Capar barysynda Elbasy Italııa Prezıdenti Djordjıo Napoletanomen jáne osy eldiń Mınıstrler keńesiniń tóraǵasy Sılvıo Berlýskonımen kelissózder júrgizip, eki el arasyndaǵy úkimetaralyq jáne kommertsııalyq kelisimderge qol qoıady dep kútilýde. Sondaı-aq Memleket basshysynyń sapary aıasynda eki eldiń iri kompanııalary men isker top ókilderiniń qatysýymen Qazaqstan-ıtalıan bıznes forýmy ótedi. Fl Vatıkanǵa sapary barysynda Memleket basshysy Rım papasy Benedıkt XVI jáne Qasıetti taq Memlekettik hatshysy Tarchızıo Bertonemen kezdesedi.
ÚKІMET
Qarashanyń 3-de Úkimet úıinde mınıstrler kabınetiniń májilisi ótedi.
Qarashanyń 3-i men 5-si aralyǵynda QR Tótenshe jaǵdaılar mınıstrligi «Qys-2009» komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýyn ótkizedi. Oqý-jattyǵýdyń maqsaty - basqarý organdarynyń, apattyq-qutqarý qyzmeti kúshteriniń jáne quraldarynyń, ómir súrýmen qamtamasyz etetin nysandardyń, qys aılarynda tótenshe jaǵdaılar jaǵdaıynda is-qımyl jasaýǵa halyqty qulaǵdar etý júıeleriniń daıarlyǵyn tekserý.
PARLAMENT
Qazannyń 31-i men qarashanyń 4-i aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty tóraǵasynyń orynbasary M.Kópeev bastaǵan Qazaqstan Halqy Assambleıasy, memlekettik qyzmetkerler, shyǵarmashylyq jáne aqparat quraldary ókilderinen turatyn delegatsııanyń Saýd Aravııasynyń Djıdda qalasyna issapary josparlanýda. Sapar baǵdarlamasynda Islam Konferentsııasy Uıymy (IKU) jáne Dúnıejúzi Islam Lıgasynyń (DIL) basshylarymen kezdesýler kózdelýde.
Qarashanyń 3-i kúni Májilistiń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń jáne Senattyń Halyqaralyq qatynastar, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń keńeıilgen otyrystary ótedi.
QOǴAM
Qarashanyń 5-6-da Vena qalasynda «Genderlik teńdik, áıelder jónindegi zorlyqqa qarsy kúreske erekshe nazarmen» (Gender equality, with a special focus on combating violence against women) atty adam ólshemindegi úshinshi Qosymsha keńes josparlanýda.Atalǵan is-sharada Qazaqstan jaǵynan Erekshe tapsyrmalar jónindegi Elshi M.Jarbosynovanyń bastaǵan delegatsııa qatysady.
Qarashanyń 2- 6-sy aralyǵynda BarselonadaQR qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstriniń orynbasary Eldana Sadýaqasova bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa BUU sheńberlik konventsııasynyń klımattyń ózgerýine qatysty jáne Kıot hattamasy mindettemeleriniń oryndalýyna baǵyttalǵan uzaq merzimdi ortaq áreketter jónindegi jumysshy top sessııasyna qatysady.
Qarashanyń 5-i men 9-y aralyǵynda Ystambul qalasynda Islam Konferentsııasy Uıymynyń (IKU) Ekonomıka jáne saýda yntymaqtastyǵy jónindegi turaqty komıtetiniń 25-jyldyǵyna oraı IKU múshe memleketterdiń basshylarynyń qatysýymen Ekonomıkalyq sammıt ótedi. Atalǵan sammıtke QR Premer-Mınıstriniń birinshi orynbasary Ó.Shókeev bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa qatysady dep kútilýde.
SPORT
Qarashanyń 5-6-da hokkeıden Qazaqstannyń chempıonatynyń birinshi kezeginiń aıasynda joǵary lıga komandalary «Ertis-Pavlodar» - «Qazmyrysh Torpedo-2» komandalary kezdesedi.
ASTANA
Qarashanyń 3-de elordadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda «Shabyt - 2009» shyǵarmashyl jastardyń XII halyqaralyq festıvaliniń saltanatty ashylýy bolady. Іs-sharanyń baǵdarlamasyna sáıkes búgin qazylar alqasynyń baspasóz máslıhaty men «Shabyt - 2009» festıvaliniń saltanatty ashylýy ótse, odan keıingi kúnderi klassıkalyq bıden sheberlik synyptary, belgili ártis Tursynbek Qabatovtyń shyǵarmashylyq keshi, jas sýretshiler kórmesi, kameralyq mýzyka kontserti, balet keshi jáne «Naz» memlekettik bı teatrynyń gala-kontserti ótedi. Al qarashanyń 8-i kúni «Shabyt - 2009» shyǵarmashyl jastardyń XII halyqaralyq festıvaliniń jeńimpazdary anyqtalyp, olardyń qurmetine Ákim baly uıymdastyrylady.
Qarashanyń 3-de Astana qalasy Іshki ister departamentinde aptalyq brıfıng bolady.
Qarashanyń 3-de Qazaqtyń Memlekettik zań ýnıversıtetinde «Biz seniń balalaryńyzbyz, Qazaqstan! Sende ósip, sende órkendeımiz!» sletiniń ashylýy bolady.
Qarashanyń 3-de «Nur Otan» partııasynyń ortalyq keńsesinde aptalyq brıfıng ótedi.
Qarashanyń 5-6-da Astanada birqatar múddeli mınıstrlikter men vedomstvolar ókilderi qatysatyn konsýldyq máseleler jónindegi Qazaqstan-Úndistan konsýltatsııalarynyń birinshi kezeńi ótedi. Kelissózder barysynda taraptar eki el azamattarynyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý, shart-quqyqtyq bazany keńeıtý jáne basqa máselelerdi talqylaýdy josparlaýda.
ALMATY
Qarashanyń 3-de «Atakent» ortalyǵynda «Power Kazakhstan» forýmy ashylady jáne forýmnyń ashylýyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
Qarashanyń 3-de Qazaqtyń ál-Farabı atyndaǵy ulttyq ýnıversıtetinde «Mysyr tarıhy men mádenıeti» atty kórme ashylady.
Qarashanyń 3-de Qazaqtyń Onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda onkologııalyq aýrýlardy emdeýdiń eýropalyq sapa standarttaryn engizý máselesine arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.
Qarashanyń 3-de Almaty ákimdiginde «Qulaǵy aýyr estıtin jáne sańyraý azamattardy qoǵamǵa áleýmettik yqpaldastyrýdyń joldary» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.
Qarashanyń 3-de «Interfaks» baspasóz ortalyǵynda «Qazaqstandaǵy mylqaý adamdardyń problemalary» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty ótedi.
Qarashanyń 3-de Jambyl atyndaǵy fılarmonııada japonnyń dástúrli bı tobynyń kontserti ótedi.
ATAÝLY KÚNDER. MEREKELER.
2009 JYLDYŃ QARAShA AIYNDA:
OQIǴALAR
105 jyl buryn Sankt-Peterborda ataqty shyǵystanýshy N.Veselovskııdiń jalpy redaktsııalaýymen Shoqan Ýálıhanovtyń tuńǵysh shyǵarmalar jınaǵy shyqty. Oǵan dańqty zertteýshiniń qyrǵyz ben qazaq halyqtarynyń tarıhy, jaǵrafııasy, etnografııasy men folklory jónindegi negizgi shyǵarmalary jáne orys ǵalymdarynyń Shoqan týraly estelikteri engizildi.
100 jyl buryn (1909) Ahmet Baıtursynuly (1873-1938) «Qyryq mysal» (I.A.Krylov mysaldarynyń erikti aýdarmasy) kitabyn jazdy. Jazýshy bul kitabynda sheneýnik apparatynyń ekijúzdiligin synap, bilim izdep, mádenıetti bolýǵa shaqyrady, adamnyń dórekilik, jalqaýlyq, dańqqumarlyq, nadandyq tárizdi kemshilikteri men soraqylyqtaryn ájýalaıdy.
90 jyl buryn (1919) Batys Alashorda úkimeti men oblystyq zemstvo mekemeleri Oıyl qalasyna, sodan soń Qyzylqoǵaǵa kóshirildi.
80 jyl buryn (1929) Beıimbet Maılın (1894-1938) «Raýshan-kommýnıst» povesin jazdy. Povest keıipkeri kúń-jalshylyqtan qoǵam qaıratkerine deıingi ómir jolynan ótedi. Aýyldyq keńestiń tóraıymy bolyp jumys isteı júrip, Raýshan baılardyń keleńsiz isterin áshkereleıdi. Ózi men kúıeýi Báken arasynda týyndaǵan janjaldy jeńe júre, onyń jalǵan nanymdardan arylýyna járdemdesedi. Kommýnıst Raýshannyń beınesi Shyǵystyń azat áıeliniń sımvolıkalyq keıpine aınalady.
73 jyl buryn (1936) jyly Almaty kitap-jýrnal baspahanasy óziniń tuńǵysh ónimin shyǵardy.
55 jyl buryn (1954) qazaq jazýshysy Qasym Qaısenovtyń «Jas partızandar» atalǵan tuńǵysh kitaby jaryq kórdi.
43 jyl buryn (1966) Qazaqstanda Mońǵol Halyq Respýblıkasynyń mádenıeti kúnderi atalyp ótti.
35 jyl buryn (1974) Baýyrjan Momyshulynyń (1910-1982) «Bizdiń otbasy» povester men áńgimeler kitaby shyqty. Bul - jazýshynyń balalyq shaǵy men jastyǵy týraly, soǵys pen dańqty panfılovshylar erligi jaıly, Máskeý túbindegi gıtlerlik basqynshylardy talqandaý týraly, avtordyń ózi kýáger bolǵan urystar jaıyndaǵy estelikter.
25 jyl buryn (1984) jasóspirimniń ómiri men minezi qalyptasýyn áńgimeleıtin Berdibek Soqpaqbaevtyń (1924-1991) «Ólgender qaıtyp kelmeıdi» («Mertvye ne vozvraşaıýtsıa») kitaby orys tilinde jaryq kórdi. Basty keıipker Erkin Mamyrbaev - jaratylysynan talantty, batyl jáne shynshyl adam. Ol jazýshy bolýdy armandaıdy, biraq izgi maqsatqa jetý ońaı emes. Alaıda, birbetkeı, ymyrasyz kúresker jas jigit ómir jolyndaǵy barlyq qıynshylyqtardy jeńip shyǵady.
ESІMDER
110 jyl buryn (1899-1938) memleket qaıratkeri ISAEV Oraz Januzaquly dúnıege kelgen.
Oral oblysy Іlbishin ýezi Shalqar bolystyǵynyń №4 aýylynda (qazirgi Batys Qazaqstan oblysy) týǵan.
1912 jyly Jubanyshkól orys-qazaq 1 synyptyq ýchılışesin, 1915 jyly Qarasý-Shalqar 2 synyptyq orys-qyrǵyz ýchılışesin bitirgen.
1915-1918 jyldary keńse hatshysy, qatynas qujattaryn atpen tasyp jetkizýshi, zemdik basqarmasynyń hatshysy bolyp jumys isteıdi. 1919-1920 jyldary - Oral ýezdik-qalalyq mılıtsııasynyń qyzmetkeri, Іlbishin ýezdik revkomynyń ınspektory, aýylsovettiń múshesi, hatshysy, bolystyq atqarý komıteti hatshysy, tóraǵasynyń orynbasary. 1920-1921 jyldary - ýezdik atqarý komıtetiniń jáne ýezdik komıtettiń múshesi, Jympıty saıası bıýrosynyń qyzmetkeri. 1921-1922 jyldary - Oral gýbernııalyq Tótenshe komıtetiniń ýákili. 1922-1923 jyldary - RKP(b) Oral gýbernııalyq komıtetiniń nusqaýshysy, jaýapty hatshysy, 1923-1924 jyldary - Jympıty ýezdik komıtetiniń jaýapty hatshysy, Oral gýbernııalyq komıtetiniń jáne gýbernııalyq atqarý komıtetiniń múshesi. 1924-1925 jyldary - Qazaq Avtonomııalyq KSR Halkomynyń orynbasary, Qazaq Avtonomııalyq KSR Ortalyq Atqarý komıtetiniń jaýapty hatshysy, 1925-1926 jyldary BK(b)P Qazaq ólkelik komıteti jaýapty hatshysynyń orynbasary, 1926-1928 jyldary BK(b)P Qazaq ólkelik komıtetiniń hatshysy, 1927-1928 jyldary BK(b)P Qazaq ólkelik komıtetiniń uıymdastyrý bóliminiń meńgerýshisi, uıymdastyrý-úlestirý bóliminiń meńgerýshisi, 1928-1929 jyldary BK(b)P Qazaq ólkelik komıtetiniń ekinshi hatshysy, 1929-1938 jyldary Qazaq KSR Halyq Komıssarlar Keńesiniń Tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.
1938 jyly 31 mamyrda tutqyndalyp, 29 tamyzdaǵy KSRO Joǵarǵy Sotynyń qaýlysymen atý jazasyna kesilgen. 1956 jylǵy 19 mamyrda aqtalǵan.
1930-1937 jyldary BK(b)P Ortalyq Komıtetiniń músheligine kandıdat, 1937-1938 jyldary BK(b)P Ortalyq Komıtetiniń múshesi. 1929-1938 jyldary KSRO Ortalyq Atqarý komıtetiniń múshesi jáne KSRO Ortalyq Atqarý komıteti prezıdıýmynyń múshesi. KSRO Joǵarǵy Keńesi 1-shaqyrylymynyń depýtaty.
Lenın ordenimen marapattalǵan.
105 jyl buryn (1904-1985) memleket qaıratkeri QARJAÝBAEV Ǵabdýlla Shalqaruly dúnıege keldi.
Aqmola oblysy Atbasar aýdanynda týǵan.
Sverdlov geologııa-geodezııalyq tehnıkýmyn, KOKP OK janyndaǵy Joǵarǵy partııa mektebin bitirgen.
1924-1940 jyldary is júrgizýshi, Atbasar qalasy prokýrorynyń kómekshisi, halyq soty, bastaýysh mektep muǵalimi, ujymshar tóraǵasy, shahta bas ınjeneriniń orynbasary, Qaraǵandy oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy boldy. 1940-1943 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy OK kómir ónerkásibi bóliminde nusqaýshy, bólim meńgerýshisi, Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń kómir ónerkásibi jónindegi hatshysy. 1943-1947 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıteti kómir ónerkásibi jónindegi hatshysynyń orynbasary. 1945-1947 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń otyn-energetıka bóliminiń meńgerýshisi. 1947-1952 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń úshinshi hatshysy. 1952-1955 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1957-1959 jyldary - Almaty oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1959-1962 jyldary - Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Prezıdıýmynyń hatshysy. 1962-1963 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi janyndaǵy jumysshy kúshin qonys aýdarý jáne uıymshyldyqpen qabyldaý Bas basqarmasynyń bastyǵy. 1963-1968 jyldary Qazaq KSR Syrtqy ister mınıstrliginiń bas hatshysy qyzmetterin atqarǵan.
Keńes-mońǵol dostyǵy qoǵamy Qazaq bólimi basqarmasynyń tóraǵasy boldy.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi 3-5-shaqyrylymdarynyń depýtaty. KSRO Joǵarǵy Keńesi 3-4-shaqyrylymdarynyń depýtaty.
1-dárejeli Otan soǵysy, eki márte Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
105 jyl buryn (1904-1948) memleket qaıratkeri KOZLOV Vıktor Nıkolaevıch dúnıege keldi.
Bashqurtstan Respýblıkasynda týǵan.
K.Tımırıazev atyndaǵy Máskeý aýyl sharýashylyǵy akademııasyn bitirgen.
1928-1933 jyldary nusqaýshy, Sút ónerkásibi jáne saýda ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, Traktor ortalyǵynyń aǵa agronomy, nusqaýshysy, Ortalyq aýyl sharýashylyǵy stansasynyń dırektory, BLKJO OK aýyl sharýashylyǵy bólimi meńgerýshisiniń orynbasary bolyp jumys istegen. 1933-1941 jyldary - Stalın aýdandyq daıyndaý bóliminiń aǵa agronomy, Soltústik Qazaqstan oblystyq jer bóliminiń suryptaý basqarmasynyń bastyǵy, Aqmola oblystyq jer bólimi suryptaý basqarmasynyń bastyǵy. 1941-1944 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy OK aýyl sharýashylyǵy bóliminiń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisi. 1944-1947 jyldary - Aqtóbe oblystyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy. 1947-1948 jyldary Qostanaı oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi 1-2-shaqyrylymdarynyń depýtaty.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
3 QARAShA, SEISENBІ
Panamanyń táýelsizdigi jarııalanǵan kún - Ulttyq meıram (1903). Panama Respýblıkasy - Karıb teńizi men Tynyq muhıty arasyndaǵy Panama moınaǵynda ornalasqan Ortalyq Amerıkadaǵy el. Astanasy - Panama-sıtı. Memlekettik qurylymy - demokratııalyq respýblıka. Memleket pen úkimet basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - birpalataly Ulttyq Assambleıa. Sot bıligi - Joǵarǵy Sot. Resmı tili - ıspan. Aqsha birligi - balboa.
Japonııadaǵy mádenıet kúni. Mádenıet kúni - japondyqtarǵa ýaqyttaryn aqyl-esi men jan-táni úshin yńǵaıly ótkizýge múmkindik beretin búkilhalyqtyq demalys kúni. Ádette Mádenıet kúni ádebıettegi, poezııadaǵy, beıneleý ónerindegi sińirgen eńbekteri úshin marapattaý men syılyq tapsyrý saltanattary ótedi. Ásirese jas jazýshylardyń jetistikteri aıryqsha atalyp ótedi, sóıtip, jastar arasynda ádebıetti baǵalaý ádetin damytýǵa jáne dáripteýge múmkindik beredi.
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1994) Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdanynyń Jezdi kentinde jáne Qarsaqpaı aýylynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen Taý-ken jáne balqytý isiniń tarıhy murajaıy men akademık Q.I.Sátpaevtyń Murajaı-úıiniń ashylý saltanaty bolyp ótti.
Respýblıka Prezıdenti murajaıdyń uıymdastyrylýyna joǵary baǵa berip, mys qorytpasynan quıylyp, babalar ádisi boıynsha jasalǵan kóne balqytý peshiniń istep turǵan kishigirim nusqasynda eksponat quıyp tartý etti.
Murajaı úsh bólimnen turady - taý-ken jáne balqytý isiniń tarıhy, tarıh jáne ekskýrsııalyq jumys bólimi, muraǵattar saqtalǵan, kórkemóner sheberhanasy, kitaphanasy bar qorlar bólimi. Q.I.Sátpaevtyń murajaı-úıinde akademıktiń ómir jolyn jáne Qarsaqpaı zaýytynyń tarıhyn zertteýge arnalǵan bólim bar.
5 jyl buryn (2004) Qaraǵandy qalasynyń ákimshiliginde Qazaqstan men Ýkraınanyń ǵalym-ekologtary Danııa ǵylymı uıymdarynyń qatysýymen birlesip jasaǵan «Bıogazdy tehnologııalardy damytý ortalyǵy» jobasynyń tanystyrylymy bolyp ótti.
5 jyl buryn (2004) Qazaqstanda tuńǵysh ret eki jarnalyq ınvestıtsııalyq qor «Compass Portfeldik Investıtsııalar» jáne «Compass Tikeleı Investıtsııalar» qorlary quryldy. Birinshi qor ınvestıtsııalarynyń merzimi bes jyldy quraıdy. «Compass Tikeleı Investıtsııalar» qoryn qurýdaǵy maqsat - birlestikterdegi, jer ýchaskelerin, Qazaqstandaǵy jáne shet elderdegi jyljymaıtyn múlik pen qurylys nysandaryn qosa eseptegendegi tartymdy qarjylyq quraldardy ınvestıtsııalaý. Bul qor ınvestıtsııalarynyń merzimi - jeti jyl.
5 jyl buryn (2004) Petropavl qalasynyń «Sút odaǵy» AQ-nyń ónimi Barnaýl qalasynda ótken IV Búkilreseılik sút óndirýshiler kongresinde altyn jáne kúmis medaldardy jeńip aldy. Bul kongreske sút ónerkásibi ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń ókilderi, Reseıdiń Altaı ólkesi, Kemerov, Omby, Novosibir oblystarynyń, sondaı-aq Ýkraına men Qazaqstannyń kásiporyndary qatysqan. Qazirgi ýaqytta «Sút odaǵy» AQ 40-tan astam sút ónimderin shyǵarady.
3 jyl buryn (2006) Astanadaǵy mektep oqýshylary arasynda «Qazaqstannyń dástúrleri kúni» atty qazaq ádet-ǵuryptary men dástúrleri biliktiligin synaý saıysy bolyp ótti. Basty maqsaty - jastardy qazaq halqynyń dástúrlerine baýlý, jáne de mektep oqýshylarynyń shyǵarmashylyq beıimdiligin jetildirý. Uıymdastyrýshy - Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń, Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń, astanalyq bilim berý departamentiniń qoldaýyna súıengen - Qazaqstan jastar kongresi.
3 jyl buryn (2006) qarashanyń 3-i men 6-sy aralyǵynda Semeıde VII Halyqaralyq «Kozge Irtysh monnary» tatar óneriniń festıvali ótti. Óner festıvaline jaqyn jáne alys shetelden tatar dıasporalarynyń ókilderi qatysty. Semeıdegi tatar dıasporasy qoǵamdyq ókildigi 1990 jyldan jumys isteıdi. Osy kezeń aralyǵynda tatar óneri mektebi men tatar mádenıetiniń murajaıy ashylǵan.
ESІMDER
140 jyl buryn (1869-1930) ǵalym, shyǵystanýshy, shyǵys tarıhynyń doktory, professor, akademık BARTOLЬD Vasılıı Vladımırovıch dúnıege keldi.
Sankt-Peterbor ýnıversıtetiniń shyǵys tili fakýltetin bitirgen.
Sankt-Peterbor ýnıversıtetinde ǵylymı jáne oqytýshylyq qyzmet atqardy. Bartoldtyń Ortalyq Azııa jáne qazaq ólkesin mekendegen taıpalardyń tarıhy jónindegi eńbekteriniń ǵylymı máni zor. Bul eńbekterin jazýda ol arab, parsy jáne jergilikti avtorlardyń materıaldaryn paıdalandy. Olardyń ishindegi asa qundylary: «Mońǵol kezeńine deıingi Túrkistandaǵy hrıstıandyq týraly», «1893-1894 jyldary ǵylymı maqsatpen Ortalyq Azııaǵa saıahat týraly esep», «Jetisý tarıhynyń ocherkteri», «Mońǵol shapqynshylyǵy dáýirindegi Túrkistan», «Ejelgi zamannan 17 ǵ-ǵa deıingi Aral teńizi men Ámýdarııanyń tómengi boıy týraly derekter», «Túrkistandy sýlandyrý tarıhyna», «Ulyqbek jáne onyń zamany», «Túrkistannyń mádenı ómiriniń tarıhy», «Qyrǵyzdar. Tarıhı ocherk», «Túrki-mońǵol halyqtarynyń tarıhy», «Túrikmen tarıhynyń ocherkteri», «Orta Azııadaǵy túrki halyqtarynyń tarıhy jónindegi on eki dáris».
Bartold Orta Azııa men Qazaqstan halyqtarynyń kóne dáýirden bastap-aq óziniń tarıhy, mádenıeti bolǵanyn ǵylymı túrde negizdedi. Islam tarıhy týraly «Halıf jáne sultan», «Islam», «Musylman qaýymy mádenıeti», «Musylman dúnıesi», «Mýseılıma» eńbekterin jazdy. Ejelgi slavıandar týraly jazǵan arab avtorlarynyń eńbekterin zerttedi. Shyǵystaný tarıhyna zor kóńil bóldi. «Eýropa men Reseıde shyǵysty zertteý tarıhy», «Peterbýrg ýnıversıteti shyǵys tilderi fakýltetiniń 1855-1905 jyldardaǵy qyzmetine sholý» atty eńbekter jarııalady. Bartold 1905-1913 jyldary Orys arheologııalyq qoǵamynyń Shyǵys bólimshesiniń hatshysy, «Mır ıslama», keıin «Mýsýlmanskıı mır» jýrnaldaryn shyǵarýshy ári redaktory boldy. 1918 jyly Orys arheologııalyq qoǵamynyń shyǵys bóliminiń meńgerýshisi, Reseı ǴA-nyń Antropologııa jáne etnografııa murajaıy janyndaǵy Radlov úıirmesiniń tóraǵasy boldy. 1921 jyly Azııa murajaıynyń janynan qurylǵan Shyǵys zertteýshileri alqasyn jáne onyń «Zapıskı kollegıı vostokovedov» atty baspasóz organyn basqardy. KSRO-daǵy musylman halyqtarynyń álipbıin arab árpinen latyn árpine kóshirý jónindegi komıssııanyń jumysyna, Orta Azııa ýnıversıtetin qurýǵa, shyǵystaný kitaphanalaryn uıymdastyrýǵa, shyǵys qoljazbalaryn jınaýǵa qatysty. Bartoldtyń kóptegen eńbekteri aǵylshyn, frantsýz, nemis, túrik, arab, parsy, t.b. tilderge aýdarylǵan.
60 jyl buryn (1949) sýretshi, keskindemeshi, Qazaqstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi JAZYBAEV Temirbolat dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Almaty kórkem sýret ýchılışesin bitirgen.
«Kenish», «Jáıram ken oryndarynyń tańy», «Zaýyt stadıonynda», «Talas dalasy», «Nan» atty shyǵarmalardyń avtory.
60 jyl buryn (1949) «Nur Otan» HDP-nyń Shyǵys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń tóraǵasy YBYRAEV Tólegen Toqtasynuly dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Bolshenarym aýdanynyń Kókterek aýylynda týǵan.
Semeı zootehnıkalyq-veterınarlyq ınstıtýtyn bitirgen.
1980-1982 jyldary - Shyǵys Qazaqstan keńshar-tehnıkýmynyń kásipodaq komıtetiniń tóraǵasy. 1982-1989 jyldary - Tavrııa aýdandyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, aýyl sharýashylyǵy birlestigi partııa komıtetiniń hatshysy, partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, partııalyq komıssııasynyń tóraǵasy. 1989-1992 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, jaýapty uıymdastyrýshysy, oblystyq keńes tóraǵasynyń referenti. 1992-1996 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń apparatynyń jetekshisi, «Jalyn» JShS-niń prezıdenti. 1996-1997 jyldary - Qaton-Qaraǵaı aýdanynyń ákimi. 1997 - 2003 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblysy ákiminiń apparatynyń jetekshisi. 2003-2005 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq aýyl sharýashylyǵy, azyq túlik jáne qaıta óńdeý sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy. 2005-2007 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq aýyl sharýashylyǵy departamentiniń dırektory, QR Memlekettik qyzmet jónindegi agenttiginiń ShQO boıynsha Aýmaqtyq basqarmasynyń bastyǵy - ShQO Tártiptik keńesiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2007 jyldan.
«Qurmet» ordenimen marapattalǵan.
4 QARAShA, SÁRSENBІ
Panama týy kúni. 1903 jylǵy 3 qarashada engizilgen, 1904 jylǵy 4 maýsymda maquldanǵan. Panama týyndaǵy kók pen qyzyl tús - saıası partııalardyń (konservatorlar men lıberaldar) belgisi, al olardyń ortasyndaǵy aq tús aradaǵy beıbitshilikti beıneleıdi.
Armenııadaǵy áleýmettik qyzmetkerler kúni. 2009 jyldyń basynda Armenııa úkimeti 4 qarashada atalyp ótetin Áleýmettik qyzmetkerler kúni týraly jarııalady.
Italııanyń ulttyq birligi kúni. Bul kún Otan úshin qaza bolǵandar qurmetine arnalǵan. 1922 jyly bul meıram «Birinshi dúnıejúzilik soǵystaǵy Jeńis kúni» dep atalyp, Qarýly kúshter meıramy bolyp ózgertilgen jáne 1977 jylǵa deıin osy ataýmen atalyp kelgen.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Kenııanyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jáne Meksıka Qurama Shtattarynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshileri Qazaqstan Memlekettik hatshysyna Senim gramotalaryn tabys etti.
5 jyl buryn (2004) Astanada «JQTB/AQTQ keselderine baılanysty zańdylyq pen adam quqyqtary máseleleri boıynsha halyqaralyq usynystarǵa sholý» taqyrybynda semınar ótti. Semınar jumysyna ıÝNISEF-tiń Ortalyq Azııa elderi men Qazaqstandaǵy ókili, ıÝNISEF-tiń Astanadaǵy keńsesiniń basshysy, ıÝSAID OAA-dyń densaýlyq jáne bilim berý keńsesiniń juqpaly aýrýlar jónindegi keńesshisi, Ortalyq Azııa elderi men Qazaqstandaǵy BUU-nyń JQTB/AQTQ boıynsha birikken baǵdarlamasynyń memleketaralyq keńesshisi jáne QR Parlamenti Senatynyń depýtattary qatysty. JQTB/AQTQ keselinen japa shekken adamdardyń muqtajdyqtary men sol keselge qatysty zańdylyqtar jaıy, JQTB juqtyrý qaýpine beıim toptar ókilderiniń osaldyǵy jaıttary, jastardyń aqparat pen aldyn-alý baǵdarlamalaryna qol jetimdiligi máseleleri talqylandy.
5 jyl buryn (2004) Almatyda belgili qazaqstandyq sýretshi Aıjan Bekqulovanyń «Bes aı» atty jeke kórmesi bolyp ótti. A.Bekqulova - Qazaqstan Respýblıkasy Sýretshiler odaǵynyń jáne WCC (World Craft Council - Dúnıejúzilik Sýretshiler-Qoldanbaly óner sheberleri odaǵynyń) múshesi. Ol 1994 jyly Almaty teatr-óner ınstıtýtyn bitirgen. Eńbekteri Qazaqstannyń, Italııanyń, Koreıanyń, AQSh-tyń murajaılaryna qoıylǵan jáne álemniń kóptegen elderindegi jeke qorlarda da saqtaýly.
5 jyl buryn (2004) Aqtóbede Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ister jónindegi agenttiginiń qoldaýymen Qazaqstan Jastar kongresi daıyndaǵan «Memlekettik qyzmet mektebi» arnaıy jobasynyń aýmaǵynda memlekettik qyzmet mektebi ashyldy. Memlekettik qyzmet mektebi ashylýynyń maqsaty - túrli memlekettik mekemelerde tájirıbeden ótý jolymen jas mamandarǵa jumystyń qyr-syryn is júzinde meńgerýge múmkindik jasaý.
3 jyl buryn (2006) Oralda qazaqtyń kórnekti ánshisi ári kompozıtory Muhıt Meráliulynyń (1841-1918) týǵanyna 165 jyl tolýy qurmetine halyqaralyq aıtys ótti. «Keıingi urpaqtarym esine alar» taqyrybymen ótken aqyn-jyraýlyq óner sheberleriniń saıysynda Batys Qazaqstan oblysynyń aqyny Baýyrjan Halıolla jeńimpaz atandy. Ol - daryndy balarǵa arnalǵan Sáken Seıfýllın atyndaǵy №11-inshi oblystyq mektep-ınternattyń jáne Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetiniń túlegi.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924-1991) aqyn, ádebıettanýshy, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty YSQAQOV Búrkit dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Qaraǵandy oblysynyń Nura aýdanynda týǵan.
Qaraǵandy oqytýshylar ınstıtýtyn, Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń aspırantýrasyn bitirgen.
Qaraǵandy oblystyq gazetinde ádebı qyzmetker, respýblıkalyq «Pıoner», «Bilim jáne eńbek» jýrnaldarynda bólim meńgerýshisi, «Lenınshil jas» gazetinde jaýapty hatshy qyzmetterin atqarǵan. 1969 jyldan M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri bolǵan.
Onǵa jýyq jyr jınaqtardyń, birneshe monografııanyń avtory. A.S.Pýshkın, M.ıÝ.Lermontov, V.V.Maıakovskıı, I.Franko, N.Hıkmet, S.Výrgýn, t.b. shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdarǵan.
80 jyl buryn (1929-1992) ánshi, Qazaqstannyń halyq artısi ÁBÝSEIІTOV Sýat Áýezbekuly dúnıege keldi.
Pavlodar oblysynyń Baıanaýyl aýdanynda týǵan.
Almaty memlekettik konservatorııasyn (Qurmanǵazy atyndaǵy Qazaq ulttyq konservatorııa) bitirgen.
«Qazaqfılm» kınostýdııasynda, Qazaq án-bı ansamblinde, Qazaq teledıdary men radıosynyń estradalyq orkestrinde ánshi boldy.
Ábýseıitov ánshilik ónerde óz oryndaýshylyq mánerin tanytty. Onyń repertýarynda Qazaqstan kompozıtorlarynyń «Terbeledi tyń dala», «Alataý», «Baıanaýyl», «Aýylym», «Eki jıren», «Jeńeshe», orys klassıkteri P.I.Chaıkovskııdiń, N.A.Rımskıı-Korsakovtyń romanstary boldy.
1957 jyly Máskeýde ótken Dúnıe júzilik jastar men stýdentter festıvaliniń laýreaty.
«Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1949) Qazaqstan Respýblıkasynyń Tájikstan Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi AHMETOV Ábýtálip Іbijanuly dúnıege keldi.
Jambyl oblysy Talas aýdanynda týǵan.
Moskvadaǵy KSRO Syrtqy ister mınıstrliginiń Memlekettik halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn bitirgen.
Túrik Respýblıkasyndaǵy ekonomıkalyq qyzmettestik boıynsha memlekettik komıtet ókildiginiń aýdarmashysy bolyp jumys istegen. 1981-1982 jyldary - Qazaq dostyq jáne mádenıet qoǵamy shetelmen baılanystar bóliminiń aǵa referenti. 1982-1989 jyldary - Qazaq KSR Syrtqy ister mınıstrliginiń baspa jáne aqparattar bóliminiń birinshi hatshysy, hattama bóliminiń birinshi hatshysy, saıası-hattama bóliminiń birinshi hatshysy, baspa jáne aqparattar bólimi meńgerýshisiniń mindetin atqarýshy. 1990-1992 jyldary - KSRO-nyń Vetnam Sotsıalıstik Respýblıkasyndaǵy Elshiliginiń ekinshi hatshysy. 1997 jyldan - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Taıaý, Orta Shyǵys jáne Afrıka basqarmasynyń bastyǵy, Azııa, Taıaý Shyǵys jáne Afrıka departamenti dırektorynyń orynbasary. 1997-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń Ekinshi departamenti dırektorynyń orynbasary - basqarma bastyǵy. 1999-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Meshhed qalasyndaǵy (Iran Islam Respýblıkasy) Bas konsýly. 2000-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń TMD isteri komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 2002 jyldyń sáýirinen 2008 jyldyń mamyr aıy aralyǵynda - Qazaqstan Respýblıkasynyń Stambýl qalasyndaǵy (Túrik Respýblıkasy) Bas konsýly. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldyń 22 mamyrynan.
45 jyl buryn (1964) Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy NÓKETAEVA Dınar Júsipáliqyzy dúnıege keldi.
Almaty oblysy Alakól aýdanynda týǵan.
S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Ó.A.Joldasbekov atyndaǵy Mehanıka jáne mashınataný ınstıtýtyn bitirgen.
ІІІ saılanǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty.
2007 jylǵy 2 qyrkúıekten - Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń tóraıymy.
5 QARAShA, BEISENBІ
Armenııa barlaý áskerleriniń kúni. 1992 jyldyń 5 qarashasynan, Armenııa Qarýly kúshteriniń barlaý bólimshelerin qurý aıaqtalǵan kúnnen bastap atalyp ótedi.
Áskerı barlaýshy kúni. Reseı Federatsııasy Qorǵanys mınıstrliginiń 2000 jylǵy 12 qazandaǵy № 490-ynshy buıryǵymen bekitilgen.
Perýdegi Pýno kúni. Úndisterdiń ańyzynda ınkterdiń ejelgi ata-babalary - Manko Kapak pen onyń apaıy jáne áıeli Mama Oklo Tıtıkaka kóliniń sýynan shyǵyp, qalanyń negizin qalaıdy. Olar Manko Kapaktyń altyn asa taıaǵy jerge kiretin oryndy izdeıdi. Sol jerdi taba salysymen ınkterdiń qalasyn turǵyza bastaıdy. Pýno kúni dástúr boıynsha Tıtıkaka kóliniń jaǵasyndaǵy sol attas qalada atalyp ótedi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Qyzylordadaǵy kósheniń birine Saǵymbaı Rysbaevtyń esimi berildi. Ol ótken ǵasyrdyń 30-ynshy jyldary qala basshysynyń qyzmetin atqarǵan, mańaıdaǵy aýyldarynyń birindegi qoımada saqtalǵan 5-6 tonna taryny ashtyqtan qınalǵandar arasynda bólip bergeni úshin qýǵyn-súrginge ushyraǵan. Ol Sáken Seıfýllınmen jáne Beıimbet Maılınmen tyǵyz dostyq qarym-qatynasta bolǵan eken.
S.Rysbaev - asqan mádenıetti adam bolǵan, aınalasyndaǵylarǵa adamgershilikpen qarap, janashyrlyǵymen, tyńǵylyqty bilimdiligimen de erekshelengen.
5 jyl buryn (2004) Tarazda respýblıkalyq jeńil atletıkalyq kross jarysy ótti. Oǵan Qazaqstannyń segiz oblysynan 200 sportshy qatysty. Birinshi oryndy Jambyl oblysynyń jeńil atletteri jeńip aldy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen aýyl sharýashylyǵy qyzmetkeri BRÝSNIK Dmıtrıı ıAkovlevıch dúnıege keldi.
Qostanaı oblysynyń Sarykól aýdanynda týǵan.
Zlatoýst (Reseı Federatsııasy Chelıabi oblysy) áskerı ýchılışesin, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.
1947-1950 jyldary - Qostanaı oblysy Annov aýyldyq keńes hatshysy, tóraǵasy. 1950-1954 jyldary - Sarykól aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy, bólim meńgerýshisi. 1958-1970 jyldary - keńshar partııa komıtetiniń hatshysy, Sarykól jáne Obaǵan aýdandary partııa komıtetteriniń 1-hatshysy. 1970-1986 jyldary - Qostanaı oblysy kásipodaq keńesiniń tóraǵasy. 1987-2006 jyldary oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.
Otan soǵysy, ІІІ-dárejeli Dańq, úsh Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar dostyǵy ordenderimen marapattalǵan.
65 jyl buryn (1944) qurmetti temirjolshy, «Qazaqstan temir joly» UK» AQ tehnıkalyq departamenti tehnıkalyq basqarmasynyń bastyǵy NARYMBETOV Ádilǵazy Sarymsaquly dúnıege keldi.
Ońtústik-Qazaqstan oblysynyń Arys qalasynda týǵan.
Novosibir temirjol kóligi ınjenerleri ınstıtýtyn bitirgen.
1968-1984 jyldary Almaty Temirjol basqarmasynyń Arys-1 stansasynda stansa boıynsha kezekshi, stansalyq dıspetcher, suryptaý stansasynyń bas ınjeneri, stansa bastyǵy bolyp jumys istegen. 1984-1992 jyldary - Arys qalalyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy, Almaty Temirjolynyń Shymkent bólimshesi bastyǵynyń orynbasary, 1 Temirjoldaǵy Semeı bólimshesiniń qozǵalys bóliminiń bastyǵy - bólimshe bastyǵynyń orynbasary. 1992-1997 jyldary - Almaty temirjoly bastyǵynyń birinshi orynbasary, qozǵalys qyzmetiniń bastyǵy - Almaty temir joly bastyǵynyń orynbasary. 1997-1998 jyldary - «Qazaqstan temirjoly» RMK júk tasymaldaý jáne kommertsııalyq jumystar Bas basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 1998-2004 jyldary - «Rýsskıı mır» ulttyq kompanııasynyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy ókildiginiń dırektory. Qazirgi qyzmetinde - 2004 jyldyń sáýirinen.
45 jyl buryn (1964) kınoaktrısa DOSMATOVA Gúlnar Abdýllaqyzy dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
1985 jyldan «Qazaqfılm» kınostýdııasynyń aktrısasy.
Kınodaǵy alǵashqy eleýli roli - «Daladaǵy qýǵyn» fılmindegi Áıgerim. 20-dan astam fılmge túsken. Olardyń ishinde «Jeńimpaz», «Merekeniń úsh kúni», «Kardıogramma», «Adamdyq taǵdyr», otandyq teleserıal «Toǵysqan taǵdyrlar», jáne t.b.
«Adamdyq taǵdyr» fılmindegi roli úshin 1985 jyly Mınskide (Belarýs) ótken Búkilodaqtyq kınofestıvalda «Eń úzdik áıel beınesi» júldesin ıelengen. 2000 jyly «Jyl tańdaýy» baıqaýynda «Jyldyń úzdik aktrısasy» atandy.
6 QARAShA, JUMA
Soǵys jáne qarýly qaqtyǵystar kezinde qorshaǵan ortany zalaldaýdy boldyrmaýdyń halyqaralyq kúni. BUU-nyń Bas Assambleıasy soǵystyń ekologııalyq zardaptaryna kóńil aýdarý jáne áskerı múddelerine jetý jolynda ekojúıelerdi zalaldaýdan da, mánsiz zalal keltirýden de bas tartý maqsatynda bekitken.
RF sot prıstavtarynyń kúni. RF-nyń «Sot prıstavtary týraly» Zań kúshine engen 1997 jyldyń 6 qarashasynan atalyp ótedi.
Fınlıandııadaǵy shved mádenıeti kúni. Tý kúni (zańdylyqtarmen bekitilgen oryndarda memlekettik tý kóteriletin meıramdar men eske alý kúnderi) 1908 jyldan Shvetsııa men shved mádenıetine arnalyp belgilengen jáne keńinen atalyp ótedi.
OQIǴALAR
30 jyl buryn (1979) azamat jáne Uly Otan soǵystarynda qaza tapqan soltústik qazaqstandyqtardy máńgi este qaldyrý maqsatynda Petropavl qalasynyń alańynda Revolıýtsııalyq jáne jaýyngerlik dańq memorıaly ashyldy. Memorıal avtorlary - lenıngradtyq sáýletshiler M.E.Konstantınov, V.A.Fedorov, V.N.Fýrsov jáne petropavlovdyq A.N.Býrgaev.
5 jyl buryn Astana qalasynyń ákimshiligi men Seýl qalasynyń merııasy Qazaqstan men Koreıa Respýblıkasy astanalary arasynda baýyrlastyq qatynastardy bekitý týraly kelisim-shartqa jáne ózara túsinistik memorandýmyna qol qoıdy. Bul - saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim, sondaı-aq qalalyq ınfraqurylym máselelerindegi birlesken áriptestik kepili.
5 jyl buryn (2004) Almatydaǵy Ortalyq kontsert zalynda ataqty amerıkalyq dırıjer Rýbert Gýtterdiń jetekshiligimen Qazaq sımfonııalyq orkestriniń oryndaýynda «Amerıka kınosynyń áýenderi» kontserti bolyp ótti. R.Gýtter - Soltústik Karolına shtatyndaǵy Grınsboro fılarmonııasynyń mýzykalyq dırektory jáne Halyqaralyq dırıjerler ınstıtýtynyń art-dırektory. Nıý-Iork Mýzyka men Óner mektebin jáne Iel ýnıversıtetiniń mýzyka fakýltetin támamdaǵan. Dırıjer dárejesinde ol 25 eldiń aldyńǵy qatarly orkestrlerimen jumys istegen.
5 jyl buryn (2004) Tarazda Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy Marat Jahıttyń 60 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan qazaqsha kúresten kýbok týrnıri bolyp ótti. Qazaqsha kúresten Qazaqstan Kýbogyn jeńip alý úshin elimizdiń barlyq oblystarynan, Astana men Almaty qalalarynyń komandalary beldesti.
Marat Jahıt - Qazaqstan Respýblıkasyna eńbek sińirgen bapker, kóptegen talantty shákirtter - qazaqsha kúresten birneshe márte respýblıkalyq jáne halyqaralyq jarystardyń jeńimpazdaryn tárbıelep shyǵardy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924-1986) keskindemeshi, Qazaqstannyń halyq sýretshisi, ónertaný kandıdaty, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń ıegeri NURMUHAMEDOV Naǵymbek Jemaladdınuly dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynda týǵan.
Teatr-kórkemsýret ýchılışesin, Sankt-Peterbor keskindeme, músin jáne arhıtektýralyq ınstıtýtyn, KSRO Kórkemsýret akademııasy janyndaǵy aspırantýrany bitirgen.
«Daladaǵy órt», «Ákem kele jatyr», «Bes qarýyń saı bolsyn», «Keńes Odaǵy Áskerı Teńiz-flotynyń admıraly I.S.Isakov», «Keńes Odaǵynyń Batyry M.Ǵabdýllın», «Temirtaý sý qoımasy», «Alataý betkeıinde», «Fýdzııama taýy», «Eńbek dańqy erleri» atty eńbekteri keńinen tanymal.
Búkilodaqtyq jáne respýblıkalyq kórmelerge qatysty. 7 márte óziniń jeke kórmesi boldy. Onyń eńbekteri Kanadada, Belgııada, ıÝgoslavııada, Fınlıandııada kórmelerge qoıyldy.
Qazaqstannyń beıneleý óneri jónindegi birneshe kitaptar men albomdardyń avtory.
2-dárejeli Otan soǵysy, «Qurmet belgisi» ordenimen marapattalǵan.
85 jyl buryn (1924-1996) Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen saýda qyzmetkeri SALTYBAEV Sáken Ábilǵazyuly dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysqan.
Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdanynda týǵan.
KSRO Saýda mınıstrliginiń Joǵarǵy saýda mektebin bitirgen.
1945-1954 jyldary Túrkistan-Sibir temirjolynda jumys istegen. 1956-1958 jyldary - Túrkistan-Sibir temirjoly jumysshylardy qamtamasyz etý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1958-1961 jyldary - Ońtústik-Qazaqstan oblystyq saýda basqarmasynyń bastyǵy. 1961-1962 jyldary - Shymkent qalalyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy. 1962-1963 jyldary - Ońtústik-Qazaqstan ólkelik partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1963-1966 jyldary - Qazaq KSR Partııalyq-memlekettik baqylaý komıtetiniń bólim meńgerýshisi. 1966-1971 jyldary - Qazaq KSR Saýda mınıstriniń orynbasary - Qazaq KSR Saýda palatasy prezıdıýmynyń tóraǵasy. 1971-1979 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń saýda, josparlaý jáne qarjy organdary bóliminiń meńgerýshisi. 1979-1984 jyldary - Qazaq KSR Eńbek jónindegi Memlekettik komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 8-9 shaqyrylymdarynyń depýtaty.
Uly Otan soǵysy, Qyzyl Juldyz, eki márte Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen, medaldarmen jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1954) Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrliginiń energetıkalyq qadaǵalaý jónindegi komıtetiniń tóraǵasy RAMAZANOV Murat Zekenuly dúnıege keldi.
Aqmola oblysynda týǵan.
V.Kýıbyshev atyndaǵy Máskeý ınjenerlik-qurylys ınstıtýtyn bitirgen.
1977-1980 jyldary Tselınograd ınjener-qurylys ınstıtýtynda oqytýshy bolyp jumys istegen. 1980-1996 jyldary - «Tselınenergo» elektr stansasynyń ınjeneri, aǵa ınjeneri, kezekshi ınjeneri, partııa komıteti hatshysynyń orynbasary, dıspetcher, sektor bastyǵy. 1996-1997 jyldary - «Qazaqstanenergo» ulttyq energetıkalyq júıesi aımaqtyq dıspetcherlik ortalyǵynyń aǵa dıspetcheri. 1997-1998 jyldary - «AREK» AQ-y Aqmola elektr júıesiniń bas ınjeneri. 1998-1999 jyldary - Aqmola qalasy ákimi apparatynyń energııamen jáne qalanyń qalypty tirshiligin qamtamasyz etý bóliminiń meńgerýshisi, Astana qalasy «Qalalyq elektr júıeleri» Ashyq túrdegi aktsıonerlik qoǵamnyń (TETs, TETs-2, «Jylý júıeleri» aktsıonerlik qoǵamdarynyń basqarýshy kompanııasy) prezıdenti qyzmetterin atqarǵan. 1999-2000 jyldary - Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrligi Energetıkalyq qadaǵalaý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. Qazirgi qyzmetinde - 2000 jyldyń sáýirinen.
Medalmen marapattalǵan.
35 jyl buryn (1974) Qazaqstan Respýblıkasynyń Grekııa Respýblıkasyndaǵy isteri boıynsha ýaqytsha senimdi ókili NURTAEV Sergeı Nurtaıuly dúnıege keldi.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrliginiń Almaty qalasyndaǵy ókildiginiń úshinshi hatshysy, 2002-2004 jyldary Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulybrıtanııadaǵy Elshiliginiń úshinshi hatshysy, 2004 jyldyń naýryz aıynan Qazaqstan Respýblıkasynyń Sankt-Peterbor qalasyndaǵy Bas konsýly bolyp qyzmetter atqarǵan. 2007 jyldan - Qazaqstan Respýblıkasynyń Grekııa Respýblıkasyndaǵy isteri boıynsha ýaqytsha senimdi ókili.
7 QARAShA, SENBІ
Túrikmenstandaǵy densaýlyq kúni. 2000 jyly Túrkimenstan Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen. Qarashanyń birinshi senbisinde atalyp ótedi.
Reseıde áskerı dańq kúni - Máskeýdiń Qyzyl alańynda Uly Oktıabr Sotsıalıstik revolıýtsııasynyń jıyrma tórtinshi jyldyǵy qurmetine áskerı sherý ótkizilgen kún (1941).
Qyrǵyzstan aqparat jáne baspasóz kúni. 1924 jyldyń 7 qarashasy - ulttyq gazet «Erkın-too» (qazir «Kyrgyz Týýsý») birinshi sanynyń jaryq kórgen kúni Qyrǵyz Respýblıkasy Úkimetiniń 1993 jylǵy 1 qarashadaǵy Qaýlysymen kásibı meıram bolyp bekitilgen.
Dúnıejúzilik erler kúni. KSRO-nyń burynǵy prezıdenti Mıhaıl Gorbachevtyń usynysyn venalyq magıstrat, BUU-nyń Venadaǵy bólimshesi jáne birqatar basqa da halyqaralyq uıymdar qoldaǵan. Qarashanyń birinshi senbisinde atalyp ótedi.
OQIǴALAR
80 jyl buryn (1929) Almatyda «Qyzyl ásker»- qazaq tilindegi tuńǵysh áskerı gazet aptasyna bir ret shyǵyp turdy.
Gazet Keńes ókimetiniń qorǵanys qýatyn arttyrý, qazaq jastaryn áskerı ónerge baýlý, ofıtserlerdiń áskerı bilimderin keńeıtý, eńbekshilerdiń Qyzyl áskermen baılanysyn nyǵaıtý jolynda jumys júrgizdi. Qazaq dıvızıonyn, atty ásker polkin jasaqtaý isine belsene atsalysty. Gazettiń jumysyna І.Jansúgirov, A.Lekerov, Á.Kóshimov, t.b. belsendiler qatysyp turdy. Onyń búgingi murageri - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń ortalyq baspasóz organy - «Qazaqstan sarbazy» basylymy.
75 jyl buryn (1934) Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda «Qyz Jibek» - operalyq shyǵarmasynyń alǵashqy qoıylymy ótti. Basty partııalardy K.Baıseıitova (Jibek), Q.Baıseıitov (Tólegen), M.Erjanov (Shege) oryndady. Eki jastyń móldir mahabbaty lıro-romantıkalyq sazben órbip, armandaryna jete almaǵan aıanyshty taǵdyry tragedııamen aıaqtalady. Operada ulttyq vokaldyq jáne aspaptyq shyǵarmalar, halyq kompozıtorlarynyń (Úkili Ybyraı, Múhıt, Jaıaý Musa, Táttimbet) án-kúıleri molynan paıdalanyldy. «Gákký», «Aıqara kók», «Aqqum», t.b. halyq ánderi keıipkerlerdiń beınelerin ashyp, shyǵarmanyń ulttyq boıaýyn kanyqtyra tústi. «Qyz Jibek»» operasynyń qoıylýy ulttyq mádenıet tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵa edi. Opera sahnada uzaq jyldar qoıylyp keledi. Ánshi artısterdiń kásibı deńgeıi ósip, oryndaýshylyq qabiletiniń shyńdalýyna yqpal etti. «Qyz Jibek» operasyndaǵy ánder, bıler kórkemónerpazdar úıirmeleri men jeke oryndaýshylar repertýarynan berik oryn aldy. 1968 j. 27 qańtarda «Qyz Jibek» operasynyń myńynshy qoıylymy (rej. B.Dosymjanov) óner merekesine aınaldy.
5 jyl buryn (2004) 7-8 qarashada Óskemende aýyl jastarynyń «Raýan-2004» respýblıkalyq sleti bolyp ótti. Forým qorytyndysynda aýyldaǵy jastar saıasaty salasynda jańa zańdyq negiz jasaý úshin naqty usynystar qarastyrylǵan qarar qabyldandy.
ESІMDER
80 jyl buryn (1929-1979) ǵalym, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty SAHARIEV Balamer dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Qatonqaraǵaı aýdanynda týǵan.
Qazaq pedagogıkalyq ýnıversıtetin (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtet) bitirgen.
1950-1962 jyldary - «Halyq muǵalimi» (qazirgi «Qazaqstan mektebi»), «Juldyz» jýrnaldarynyń bólim meńgerýshisi. 1962-1963 jyldary - Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri. 1963 jyldan - Ádebıet jáne óner ınstıtýtyna qarasty M.O.Áýezovtiń ádebı-memorıaldyq murajaı úıiniń aǵa ǵylymı qyzmetkeri.
«Buqa men aıý» áńgimeler týyndysy, «Ýaqyt tynysy», «Kúresker tulǵasy» atty ǵylymı-zertteý eńbekteri men ádebı-syn maqalalar jınaqtary jaryq kórgen. «Qazaq sovet ádebıeti tarıhynyń» keıbir taraýlaryn jazǵan, orta mektepterge arnalǵan «Qazaq sovet ádebıeti» oqýlyǵy avtorlarynyń biri bolǵan. M.Bazarbaevpen birge qazaq ádebıetiniń okýlyǵyn jazǵan.
Orys jazýshylary A.Kýprınniń, I.Býnınniń, ázirbaıjan jazýshysy O.Týmanıannyń, qyrǵyz jazýshysy Sh.Aıtmatovtyń keıbir shyǵarmalaryn, N.Krýpskaıanyń pedagogıkalyq eńbekterin, kýba jazýshysy D.Olemannyń «Tóńkeris túlekteri» povesin, Popovtyń «Semıa», A.Korneıchýktyń «Dnepr aıdynynda» pesalaryn kazaq tiline aýdarǵan.
80 jyl buryn (1929) qoǵam qaıratkeri, Taraz qalasynyń qurmetti azamaty AQQOZIEV Seıilhan dúnıege keldi.
Jambyl oblysynyń Moıynqum aýdanynda týǵan.
Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen.
1953-1963 jyldary bas ınjener, Ýlıanov aýdandyq partııa komıtetiniń ekinshi hatshysy, aýdandyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Jańaarqa aýmaqtyq aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirý jáne daıyndaý basqarmasynyń partorgy, 1963-1964 jyldary Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, 1964-1970 jyldary Lýgovoı aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, 1970-1971 jyldary Jambyl oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy, 1971-1973 jyldary Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy, 1973-1986 jyldary Jambyl oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, 1986 jyldyń jeltoqsanynan - «Jambyldorstroı» AQ-da meńgerýshisiniń orynbasary, vıtse-prezıdenti qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń 9-11 shaqyrylymdarynyń depýtaty.
Tórt márte Eńbek Qyzyl Tý, eki márte «Qurmet Belgisi» ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
70 jyl buryn (1939) ǵalym, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym akademııasynyń akademıgi OZDOEV Sultan Májıtuly dúnıege keldi.
Reseıde týǵan.
Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.
1967 jyldan Qazaqstan ǴA-nyń Q.I.Sátbaev atyndaǵy Geologııa ǵylymdary ınstıtýtynda ǵylymı qyzmette.
Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstannyń munaı alańdarynyń geologııasyn zertteý máselelerine arnalǵan. Zerttelmegen ken oryndarynyń bolashaǵy men ony anyqtaýdyń budan buryn qoldanylmaǵan ádisterin: munaı, gaz ken oryndaryn barlap-boljaý jumystarynda qoldanys tapqan taý jynystarynyń tolqyndanyp ornalasýyna negizdelgen jańa belgiler usyndy.
3 monografııa, 60-tan astam ǵylymı eńbek jazǵan.
1995 jyldan Qazaqstandaǵy ıngýsh ulttyq-mádenı ortalyǵynyń tóraǵasy.
65 jyl buryn (1944) Qazaqstannyń sport sheberi, sambodan Qazaqstannyń jáne KSRO-nyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, qazaqsha kúresten Qazaqstannyń memlekettik bapkeri JAHIT Marat Nurmuhanbetuly dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Aıagóz qalasynda týǵan.
Almaty aýylsharýashylyq ınstıtýtyn bitirgen.
Stýdent kezinde P.Tereşenkodan sambo álippesin úırenip, 1963 jyly respýblıkalyq birinshilikte, búkilodaqtyq jarystarda júldeli oryndarǵa ıe bolǵan. KSRO-nyń stýdentter quramasy sapynda kúresip, esimi álemge tanylǵan ataqty jattyqtyrýshy A.Harlampıevten tálim alǵan. Áskerde júrip Belarýstiń chempıony, kúmis júldegeri boldy. M.Jahıt tárbıelegen A.Musabekov, Q.Baısholaqov, T.Baısholaqov, S.Jartybaev, S.Valobýev, A.Mahmutov, N.Ospanov, A.Jaqıt, M.Júnisbekov, Ǵ.Ahmetov, S.Jaqıt Qazaqstannyń, KSRO-nyń, Azııanyń, Eýropanyń, dúnıe júziniń chempıonattary jáne Kýbok jolyndaǵy jarystarda qola, kúmis júldeger bolyp, jeńimpaz, chempıon atanǵan.
Aıagózde jáne Semeıde Marat Jahıt atyndaǵy júlde úshin samboshylardyń jarysy ótkizilip turady.
«Halyqtar dostyǵy» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1949) «Akmo-Farm» Qoǵamdyq qory prezıdentiniń keńesshisi BELGІBAEV Seıit Qýandyquly dúnıege keldi.
Ońtústik-Qazaqstan oblysynda týǵan.
Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, Almaty Joǵarǵy partııa mektebin bitirgen.
1972-1975 jyldary - Shymkent qorǵasyn zaýytynyń brıgadıri, aglomeratsııalyq tsehtyń sheberi. 1975-1982 jyldary - Qazaqstan LKJO Eńbekshi aýdandyq komıtetiniń birinshi hatshysy, aýdandyq partııa komıtetiniń bólim meńgerýshisi, Shymkent oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy. 1982-1988 jyldary - Kentaý qalalyq partııa komıtetiniń hatshysy, Abaı aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1988-1992 jyldary - Qazaqstan Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń jaýapty uıymdastyrýshysy, uıymdastyrý-partııalyq jumys bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, «Tamyr» JShS-niń vıtse-prezıdenti. 1992-1995 jyldary - Shymkent qalalyq ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary, «Túrkistan» fırmasynyń bas dırektory, Shymkent qalalyq ákimshiliginiń basshysy. 1995-1997 jyldary - «BSK» JShS-niń prezıdenti. 1997-2004 jyldary - «Energııa» ınstıtýty» AQ-nyń birinshi vıtse-prezıdenti, prezıdent keńesshisi qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2004 jyldan.
8 QARAShA, JEKSENBІ
Halyqaralyq KVN (Kóńildiler men Tapqyshtar Klýby) kúni. 2001 jyldyń 8 qarashasynan atalyp ótedi.
Germanııada halyqtyq azaly kún. Halyqtyq azaly kúniniń tarıhy tuńǵysh ret 1922 jyly reıhstagta birinshi dúnıejúzilik soǵys qurbandaryn Eske alý saǵaty ótken kúnnen bastaýyn alady. FRG qurylǵannan keıin, katolıktik Rojdestvony eske alý sharalarynan shamamen bir aı buryn júıesiz ótkizilip kelse, 1952 jyldan bastap qarashanyń ekinshi jeksenbisinde biriktirip atap ótýge sheshim qabyldandy.
Qytaıda jýrnalıst kúni. 2004 jyldyń 8 qarashasynan atap ótiledi.
Áke kúni. Tuńǵysh ret «Áke kúni» Vashıngtonda 1910 jylǵy 19 maýsymnan jappaı toılana bastap, sodan beri Amerıkadaǵy kóptegen otbasylar ózderiniń ákelerin quttyqtaıtyn bolǵan. Alaıda, tek prezıdent Lındon Djonson maýsymnyń úshinshi jeksenbisin ulttyq meıram dep jarııalaǵannan keıin ǵana, 1966 jyldan bastap «Áke kúni» búkilamerıkalyq meıramǵa aınaldy. Ádette, jyl saıynǵy saltanattar barysynda memleket pen qarapaıym azamattar balalaryn jalǵyzilikti tárbıelep otyrǵan, tabystary tómen ákelerge qamqorlyq jasaýǵa asyǵady eken.
Baký metropolıteni qyzmetkerleriniń kúni. Ázirbaıjan Prezıdentiniń 2006 jylǵy 28 qazandaǵy jarlyǵyna sáıkes, bakýlik metro júıesiniń iske qosylǵanyna 40 jyl tolýyna baılanysty, Ázirbaıjanda jyl saıyn qarashanyń 8-inde Baký metrosy qyzmetkerleriniń kúni atalyp ótedi.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginde Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe elderi Elshileri klýbynyń birinshi májilisi bolyp ótti. Májiliske Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri, Qytaı Halyq Respýblıkasynyń, Qyrǵyz Respýblıkasynyń, Reseı Federatsııasynyń, Tájikstan Respýblıkasynyń, Ózbekstan Respýblıkasynyń Elshileri qatysty. Májiliste ShYU hatshylyǵynyń, Qazaqstanda tirkelgen Ulttyq úılestirýshiler men turaqty ókilder keńesiniń birlesken árekettestikteri qarastyryldy.
5 jyl buryn (2004) Qazaqstan delegatsııasy 8-11 qarashada Londonda «World Travel Market» - WTM-2004 týrıstik kórmesine qatysty. Kórmede álemniń 190 elinen kelgen memlekettik týrıstik uıymdar men jeke týrıstik kompanııalardyń ókilderi ózderiniń týrıstik múmkindikterin pash etti jáne isker yntymaqtastyqtyń bolashaǵyn talqyǵa saldy.
Bizdiń delegatsııa quramynda Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń Týrızm jónindegi komıtetiniń, aımaqtyq týrızm jónindegi departamentterdiń, «Eır Astana» ulttyq áýe tasymaldaýshysynyń, Qazaqstan týrıstik assotsıatsııasynyń, sondaı-aq «Turan-Azııa», «Otyrar-grýpp», «Global-Eır», «Han Táńiri», «Asia Discovery», «Azııa Týry» tárizdi iri qazaqstandyq týrıstik kompanııalardyń jáne «Astana Inter Otel» men «Qazaqstan» qonaq úıleriniń ókilderi qatysty.
5 jyl buryn (2004) Semeı meshitine 1907 jyly Qazanda basyp shyǵarylǵan Quran tabys etildi. Ony eski ǵımaratty jóndeý jumystary kezinde «Daý-Qaz» seriktestiginiń qarjy dırektory Oleg Vlasenko taýyp alǵan. Bul basylymda Qurannyń arab mátinimen qatar kórnekti orys shyǵystanýshysy Gordıı Sablýkov jasaǵan oryssha aýdarmasy qosa keltirilgen.
5 jyl buryn (2004) Pavlodar qalasynyń «RýbıKOM» JShS-i «Agroprodekspo» halyqaralyq kórmesinen tórt altyn, bir kúmis jáne úsh qola medal jeńip aldy. Bul fırma et jáne shujyq buıymdaryn shyǵarýmen aınalysady, ónimderin Qazaqstannyń basqa da oblystaryna jóneltedi.
3 jyl buryn (2006) Qazaqstan men Egıpet basshylary Nursultan Nazarbaev pen Husnı Múbarak «Otan qorǵaýshylary» eskertkishine gúl shoqtaryn qoıý saltanatyna qatysty. Dástúrge sáıkes H. Múbarak «Memleket basshylary alleıasyna» aǵash otyrǵyzdy.
ESІMDER
85 jyl buryn (1924) keskindemeshi REChENSKII Pavel Ivanovıch dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasynyń Saratov oblysynda týǵan.
Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa qatysqan.
1930 jyldan Qaraǵandy qalasynda turady.
«Saran shahterlary», «Dúbirli Qaraǵandy», «Qazaqstan Magnıtkasy», «Altyn shynar», «Kúz», «Kóktemgi qar», «Shahtaǵa túsken sýretshiler», «Prometeı týraly ańyz» eńbekterdiń avtory.
40 jyl buryn (1969) «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektorynyń orynbasary BEKEJANOVA Janneta Dúısetaıqyzy dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn bitirgen.
1989-1995 jyldary «Kazahıntorg» birlestiginde aǵa ekonomıst, QR-nyń QHR-daǵy Saýda ókildiginde aǵa ekonomıst, Gonkongtegi Qazaq saýda úıi dırektorynyń orynbasary, 1995-1997 jyldary «Fıneks-Tsentr» JShS-niń dırektory, 1997-2004 jyldary «QazTransOıl» JAQ-nyń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtaý departamentiniń bastyǵy, qarjy jónindegi atqarýshy dırektory, qarjy dırektory, qarjy dırektory - qazynashylyq bastyǵy, ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektordyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2004 jyldyń sáýirinen - «QazMunaıGaz» Barlaý Óndirý» AQ ekonomıka jáne qarjy jónindegi bas dırektorynyń orynbasary qyzmetin atqarady.
2004 jyldyń shilde - tamyzynda «ANPZ» JShS qadaǵalaýshy keńesiniń múshesi.
