QazAqparat-Anons: qarashanyń 16-sy men 22-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
Qarashanyń 16-da Úkimet úıinde selektorlyq keńes ótedi.
Qarashanyń 16-da Іshki ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng bolady.
Qarashanyń 16-da Syrtqy ister mınıstrliginde aptalyq brıfıng josparlanǵan.
Qarashanyń 16-da Statıstıka agenttiginde Ashyq esik kúni ótedi.
ASTANA
Qarashanyń 16-da Astana ákimi I.Tasmaǵambetovtyń qatysýymen Bógenbaı dańǵylyndaǵy jol aıyryǵy estekada bólimindegi qurylys jumystarynyń aıaqtalýyna arnalǵan tanystyrylym ótedi.
Qarashanyń 16-da «Esil» qonaqúıinde «Joǵary patogendi qus tumaýynyń yqtımaldyǵyna baılanysty ulttyq jáne aımaqtyq josparlardy ázirleý» halyqaralyq semınar ótedi.
Qarashanyń 16-da Ulttyq akademııalyq kitaphanada IV Azamattyq forýmǵa daıyndyq máseleleri jónindegi qoǵamdyq keńestiń májilisi ótedi.
Qarashanyń 16-da Kongress-Holda Úndistan óner qaıratkerleriniń gala-kontserti bolady.
Qarashanyń 18-de Astandaǵy «Táýelsizdik saraıynda» Qazaqstan Respýblıkasy sýdıalarynyń V sezine 700-den astam qatysýshylar kelmekshi.
Qarashanyń 19-21-i aralyǵynda Astanada «ıAdrolyq zertteýler birlesken ınstıtýty halyqaralyq úkimetaralyq uıymynyń Ókiletti ókilderi komıtetiniń alǵashqy kóshpeli sessııasy ótedi.
Qarashanyń 17-de Q.Qýanyshbaev atyndaǵy teatrda "Qupııa sóz" qoıylymy, qarashanyń 18-de Sh.Aıtmatovtyń týyndysy boıynsha qoıylǵan «Ǵasyrdan da uzaq kún», al qarashanyń 19-da M.Áýezovtyń shyǵarmasy boıynsha sahnalanǵan «Abaı» spektaklderi bolady.
ALMATY
Qarashanyń 16-da Ulttyq kitaphanada Á.Tájibaevtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan markanyń tanystyrylymy bolady.
Qarashanyń 16-da Ulttyq Ýrologııa ortalyǵynda «Er azamattardyń densaýlyǵy» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty bolady.
Qarashanyń 16-da Qazaqstan baspasóz klýbynda A.Kolesnıkovtyń «Jerdiń shetinde» degen jańa kitabynyń tanystyrylymy bolady.
Qarashanyń 16-da Qazaqtyń Abaı atyndaǵy Memlekettik opera jáne balet teatrynda qazaq aqyny Á.Tájibaevtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan merekelik kesh bolady.
Qarashanyń 17-si kúni Almatyda "Týǵan tilim - tuǵyrym" dep atalatyn óner keshi ótedi. Oǵan QR eńbek sińirgen ártisteri Qanat, Aıtkúl jáne Erbolat Qudaıbergen áýleti, QR halyq ártisi Maqpal Júnisova, "Dý-dý" komedııa teatry jáne taǵy basqa da ónerpazdar qatysady.
AIMAQ
QARAǴANDY
Qaraǵandyda qarashanyń 20-22-si kúnderi «Jastar» sport kesheninde dzıýdodan erler men áıelder arasyndaǵy Qazaqstan chempıonaty ótedi,
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREKELER.
16 QARAShA, DÚISENBІ
Tózimdilikke arnalǵan halyqaralyq kún. Bul halyqaralyq kún ıÝNESKO-nyń «Tózimdilik prıntsıpteri Deklaratsııasynda» saltanatty jarııa etilgen. Deklaratsııa 1995 jyly ıÝNESKO-nyń 28-inshi Bas konferentsııasynda (№5.61 qarary) bekitilgen. Jyl saıyn 16 qarashada atap ótiledi.
Ýkraınada radıo, televıdenıe jáne baılanys qyzmetkerleriniń kúni. Ýkraınanyń radıo, televıdenıe jáne telekommýnıkatsııalyq salalary qyzmetkerleriniń bastamasyn qoldaý maqsatynda el Prezıdentiniń 1994 jylǵy 11 qarashadaǵy Jarlyǵymen bekitilgen.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetter, respýblıkalyq mańyzdy qalalar, astana bıýdjetteri arasynda jalpy sıpattaǵy resmı transfertter kólemi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
5 jyl buryn (2004) Almatyda sporttyq gımnastıkadan qala ákiminiń júldesi úshin І ashyq týrnır ótti.
5 jyl buryn (2004) Qyzylorda oblysy Syrdarııa aýdanynyń Tereńózek aýylynda jańa meshit ashyldy. Allaǵa minájat etý úıiniń ashylý saltanatyna aýdan ákimi, oblystyq meshittiń dinı qyzmetkerleri, jergilikti qoǵamdastyqtyń ókilderi, soǵys jáne eńbek ardagerleri qatysty.
ESІMDER
70 jyl buryn (1939) ǵalym, bıologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń Jaratylystaný Ǵylymdary Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń Memlekettik syılyǵynyń laýreaty BEKENOV Amanqul dúnıege keldi.
Qostanaı oblysy Jankeldi aýdanynda týǵan.
QazPI-di (qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ınstıtýty atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.
1961-2003 jyldary Zoologııa ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetker, laboratorııa meńgerýshisi, dırektory qyzmetterin atqardy.
Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstandaǵy omyrtqaly janýarlardy (qosmekendiler, baýyrymen jorǵalaýshylar, qustar, sútqorektiler) qorǵaý máselelerine arnalǵan. Bekenovtiń Qazaqstannyń shól jáne shóleıtti aýdandaryn mekendeıtin sútqorektilerdiń bıologııalyq, ekologııalyq erekshelikterin zerttep, joıylyp bara jatqan omyrtqaly janýarlardy qorǵap qalýdyń teorııalyq negizderin usyndy. Osy sala boıynsha respýblıka ǵylymı mekemelerinde jáne joǵary oký oryndarynda atqarylyp jatqan ǵylymı zertteýlerdi úılestirýge basshylyq jasady. Ol Qazaqstanda aqbókendi qorǵaý jáne onyń sanyn qalpyna keltirý máselesin zerttedi.
5 monografııa, 250 ǵylymı maqalalardyń, 12 ǵylymı-tanymdyq kitaptardyń avtory.
45 jyl buryn (1964) «Qazaqmys» korporatsııasy» JShS-niń ishki baqylaý jónindegi basqarýshy dırektory ShYŃǴYSOV Baýyrjan Qabdenuly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysynda týǵan.
Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, E.A.Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
1992 jyldan keden organdardarynda jumys istep, aǵa ınspektordan Jezqazǵan oblysy boıynsha Keden basqarmasynyń bastyǵy, «Ulytaý» kedeniniń bastyǵyna deıingi jaýapty qyzmetter atqarǵan. 2004-2007 jyldary Qaraǵandy oblysy boıynsha Kedendik baqylaý departamentiniń bastyǵy. 2007-2008 jyldary «Qazaqmys» korporatsııasy» JShS-gi ekonomıkalyq qaýipsizdik departamentiniń bastyǵy. 2008-2009 jyldary - JShS «Qazaqmys» korporatsııasy» basqarmasynyń vıtse-tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldan.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
17 QARAShA, SEISENBІ
Halyqaralyq stýdentter kúni. Pragada 1939 jylǵy 17 qarashada nemis-fashıst basqynshylary atyp óltirgen cheh patrıot-stýdentterin máńgi este qaldyrý qurmetine, Pragada 1946 jyly ótken Dúnıejúzilik stýdentter kongresinde bekitildi.
Memlekettik meıram - Chehııada azattyq pen demokratııa úshin kúres kúni. 1939 jyly osy kúni cheh stýdentteri natsıstik basqynshylyqqa qarsy narazylyq kórsetip, al 1989 jyly dál osy kúni - kommýnıstik rejimge qarsy naryzylyq tanytqan.
Ázirbaıjannyń ulttyq qaıta jańarý kúni. 1988 jyly bul kúni Bakýdegi Lenın alańynda (qazir Azattyq alańy) burynǵy Keńes Odaǵy ortalyq bıliginiń taýly-qarabaqtyq daý-janjalǵa qatysty saıasatyna qarsy narazylyq bildirilip, Ázirbaıjannyń KSRO quramynan shyǵarylýyn talap etken urandar aıtyldy.
Armenııada áskerı-medıtsınalyq qyzmetkerler kúni. 1992 jyldyń 17 qarashasynan - Armenııa Qarýly kúshteriniń áskerı-medıtsınalyq emhanasyn qurýdy aıaqtaǵan kúni atap ótiledi.
OQIǴALAR
172 jyl buryn (1837) 17-24 qarasha kúnderi Isataı men Mahambet bastaǵan kóterilisshiler Janqusta han jasaǵymen shaıqasty.
5 jyl buryn (2004) 17-19 qarashada Pekınde Qazaqstan-Qytaı yntymaqtastyq jónindegi komıtetiniń Ótkizý pýnktteri arasyndaǵy jáne keden isi salasyndaǵy yntymaqtastyq jónindegi shaǵyn komıssııasynyń birinshi májilisi bolyp ótti. Májiliske Qazaqstan Respýblıkasy Kedendik baqylaý agenttigi Tóraǵasynyń birinshi orynbasary men QHR Bas Keden Basqarmasy Komıssıoneriniń orynbasary jetekshilik etti. Shaǵyn komıssııa quramyna sondaı-aq qazaqstan-qytaı shekarasynda baqylaý jasaıtyn mınıstrlikter men vedomstvolardyń ókilderi de kirdi. Eki eldiń kedendik organdarynyń ókilderi QR men QHR azamattarynyń ózara baryp-kelý sanynyń sońǵy jyldary arta túsýimen, taýar aınalymy men shekara mańaıyndaǵy saýdanyń ósýimen aıqyndalǵan ekijaqty yntymaqtastyq nátıjelerine qanaǵattanarlyq sezimderin bildirdi.
5 jyl buryn (2004) Úndistanda Úndi áıel-kásipkerleri konsortsıýmynyń shaqyrýymen jáne Úndistandaǵy Qazaqstan Elshiliginiń járdemimen Qazaqstan Respýblıkasy Saýda-ónerkásiptik palatalar odaǵynyń (SÓPO) delegatsııasy qatysqan konferentsııa ótti. Forýmda Qazaqstan delegatsııasynyń jetekshisi - SÓPO vıtse-prezıdenti Tatıana Jdanova sóılep, memleketimizdiń saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq ómirinde áıelder róliniń arta túskenin keńinen atap kórsetti.
5 jyl buryn (2004) Almatyda tuńǵysh tarıhı «Beıbarys» meıramhana-klýbynyń betashar tanystyrý rásimi ótti. Ashylý saltanatynda ońtústik astana qoǵamdastyǵynyń belgili ókilderi men Qazaqstanda tirkelgen dıplomatııalyq mıssııalardyń ókilderi boldy. Meıramhana-klýb maqsaty - halyqty rýhanı-adamgershilik sezimde tárbıeleý, dala mádenıeti men mádenı baılanystardyń jańa túrlerin nasıhattaý.
5 jyl buryn (2004) almatydaǵy Ortalyq kórme zalynda Ǵalı Myrzashevtyń «Ýaqyt joldary» jeke kórmesiniń ashylýy boldy. Ǵ. Myrzashev - sahnalaý, anımatsııalyq kıno, kitap grafıkasy jáne stanoktyq óner salalarynda jumys isteıtin keńistigi keń sýretshi.
5 jyl buryn (2004) Aqtóbede tuńǵysh qazaqstandyq «Promstroıındýstrııa-Aqtóbe» halqaralyq kórmesi ótti. Uıymdastyrýshylar - Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda, Energetıka jáne mıneraldyq resýrstar mınıstrlikteriniń qoldaýymen Aqtóbe oblysynyń ákimshiligi men «Atakent-Ekspo» kórme kompanııasy. Bul sharanyń basty maqsaty - Batys aımaqtaǵy ónerkásip pen qurylys ındýstrııasyn damytýǵa, QR 2015 jylǵa deıingi Indýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý strategııasy jáne Turǵyn úı qurylysy Memlekettik baǵdarlamasy aıasynda qazirgi zamanǵy tehnologııalardy engizýge járdem jasaý.
ESІMDER
70 jyl buryn (1939) tehnıka ǵylymynyń doktory, professor, Halyqaralyq kólik akademııasynyń akademıgi, L.B.Goncharov atyndaǵy Qazaq avtomobıl-jol ýnıversıtetiniń rektory QABAShEV Rahymjan Ábilqasymuly dúnıege keldi.
Aqmola oblysynda týǵan.
Tomsk arhıtektýra-qurylys ınstıtýtyn, Máskeý avtomobıl joldary ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
Jezqazǵan qalalyq mehanıkalandyrylǵan kolonnanyń mehanıgi bolyp jumys istegen. 1968-1981 jyldary - Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy, dotsenti. 1981-1991 jyldary - Almaty arhıtektýra-qurylys ınstıtýtynyń kafedra meńgerýshisi, dekany. 1991-1996 jyldary - Almaty avtomobıl joldary ınstıtýtynyń birinshi prorektory. 1996-2000 jyldary - Qazaq kólik jáne kommýnıkatsııalar akademııasynyń birinshi prorektory. 2000-2001 jyldary - L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııalyq ýnıversıteti Mashına qurastyrý ınstıtýtynyń dırektory. Qazirgi qyzmetinde - 2001 jyldyń qańtarynan.
«Jol jáne qurylys mashınalary: jer qazatyn mashınalardyń jumysshy organdarynyń abrazıvti tozýy», «Mashınalardyń parametrlerin statıstıkalyq tásildermen anyqtaý», «Qazaqstan avtomobıl joldary jer qabattarynyń túpki negizinderi katalogy», «Qazaqstan Respýblıkasy jer qabattarynyń katalogy» kitaptarynyń, 250-den astam ǵylymı jarııalanymdardyń avtory. 25 avtorlyq kýáligi men patenti bar.
Qazaqstan Respýblıkasy Bilim berý isiniń úzdigi.
65 jyl buryn (1944) fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Halyqaralyq Ǵylymdar Akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Jaratylystaný Ǵylymdary Akademııasynyń akademıgi KÓMEKOV Serik Eshmuhambetuly dúnıege keldi.
Jambyl qalasynda týǵan.
Tashkent memlekettik ýnıversıtetin, KSRO Ǵylym Akademııasy Lenıngrad (Sankt-Peterbor) fızıka-tehnıkalyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
Tashkent memlekettik ýnıversıtetiniń assıstenti bolyp jumys istegen. 1973-1994 jyldary - Jambyl jeńil jáne tamaq ónerkásibi tehnologııalyq ınstıtýtynyń aǵa oqytýshysy, jalpy fızıka kafedrasynyń meńgerýshisi, oqý-ádistemelik jumys jónindegi prorektory. 1994-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Bilim mınıstrliginiń bólim bastyǵy, joǵarǵy bilim jáne ǵylym bas basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, ınspektsııalaý, lıtsenzııalaý jáne attestatsııalaý basqarmasynyń bastyǵy. 1998-2002 jyldary Almaty memlekettik ýnıversıteti teorııalyq fızıka kafedrasynyń meńgerýshisi, Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń prorektory, Almaty tehnologııalyq ýnıversıteti joǵary matematıka jáne jalpy fızıka kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2002-2003 jyldary - Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq Ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti ǵylym jáne halyqaralyq baılanystar departamentiniń dırektory. 2003 jyldyń mamyr aıynan - Q.I.Sátbaev atyndaǵy Qazaq Ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti jalpy jáne teorııalyq fızıka kafedrasynyń meńgerýshisi.
Qazaqstan Respýblıkasy Bilim berý isiniń úzdigi, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim berý isiniń qurmetti qyzmetkeri.
18 QARAShA, SÁRSENBІ
Latvııanyń ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1918). Eýropanyń soltústik-shyǵysynda, Baltyq teńiziniń jaǵalaýynda ornalasqan memleket. Memlekettik qurylymy - parlamenttik respýblıka. Astanasy - Rıga. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy organy - parlament. Memlekettik tili - latysh tili. Aqsha birligi - lat.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Almatyda Qazaqstanda tuńǵysh ret Ipotekalyq brokerler mektebi ashyldy. Bastamashy ári uıymdastyrýshylary - «BTA-Ipoteka» kompanııasy men Kommertsııalyq jyljymaıtyn múlik ortalyǵy (KJMO). Mekteptiń basty mindeti - bankter men rıeltorlyq kompanııalar arasyndaǵy shyńyraýdy tolyqtaı jabý. Ipotekalyq nesıelendirý boıynsha árbir banktiń jeke ózindik jaǵdaılary bar ekeni jasyryn emes. Sondyqtan qolaıly júıe tańdap alý úshin halyqqa qolaıly dep tapqan bankteriniń árqaısysynan jeke-jeke keńes alýyna týra keledi. Endi Ipotekalyq brokerler mektebiniń attestaty negizinde jumys isteıtin kásibı deldaldardyń qyzmetine júginseńiz boldy.
5 jyl buryn (2004) Almatyda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fılosofııa jáne polıtologııa fakýltetinde Búkilálemdik fılosofııa kúnine oraılastyrylǵan «HHІ ǵasyrdaǵy fılosofııalyq mádenıetter ún qatysýy» taqyrybynda «dóńgelek ústel» ótti. Bul sharadan basqa kórnekti ǵalymdardyń, oqytýshylardyń jáne stýdentterdiń qatysýymen ádebı-shyǵarmashylyq «Danalyq kózben» vernısajy, «Aqyl-oı men sezimder órnegi» mıýzıkl qoıylymdar marafony, fılosofııa bólimshesiniń úzdik emblemasy men logotıpi saıysy, stýdentter men oqytýshylar arasyndaǵy KTK básekesi jáne de basqa sharalar uıymdastyryldy.
5 jyl buryn (2004) Qazaqstannyń Italııadaǵy Elshisi Italııa Prezıdentine Senim Gramotalaryn tabys etti.
5 jyl buryn (2004) 18-19 qarashada Mınskide (Belarýs) TMD elderiniń Orman ónerkásibi kesheni men orman sharýashylyǵy jónindegi Úkimetaralyq keńesiniń májilisi ótti. Oǵan Belarýs, Reseı, Ýkraına, Moldova, Armenııa, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, men Grýzııadan salalyq mınıstrlikterdiń basshylary qatysty. Keńes májilisi barysynda Keńes týraly Erejeniń jańa redaktsııasy jáne is júzindegi qımyldar baǵdary qaraldy.
3 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń múlikti resmılendirýge baılanysty keshirim jasaý máseleleri jónindegi keıbir zań aktilerine ózgerister men qosymshalar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
ESІMDER
80 jyl buryn (1929-1994) gımnastıkadan sport sheberi, Qazaq KSR chempıony QÝANYShBAEV Qadyr Qalıbekuly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysynyń Qarqaraly qalasynda týǵan.
Qazaq memlekettik dene shynyqtyrý ınstıtýtyn bitirgen.
Qazaqstan qurama komandasynda óner kórsetti. Jattyqtyrýshysy - A.Ershov.
1954-1969 jyldary Qazaq memlekettik dene shynyqtyrý ınstıtýty gımnastıka kafedrasynyń, 1970-1994 jyldary Moskva avıatsııalyq ınstıtýty dene tárbıesi kafedrasynyń aǵa oqytýshysy bolǵan.
Gımnastıka sektsııasyna qazaq jastaryn baýlý barysynda tyńǵylyqty jumystar atqarǵan.
60 jyl buryn (1949) ǵalym, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor TEBEGENOV Temirhan Saqauly dúnıege keldi.
Qyzylorda oblysy Qarmaqshy aýdanynda týǵan. Qyzylorda pedagogıkalyq ınstıtýtyn (Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıteti) bitirgen.
1972-1974 jyldary Qarmaqshy aýdany Qýańdarııa keńsharynda №186 orta mekteptiń, 1974-1981 jyldary Qyzylorda qalasynyń №10 Ybyraı Altynsarın atyndaǵy orta mekteptiń muǵalimi, tárbıe jumystary jónindegi meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1981-1991 jyldary - Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetiniń oqytýshysy. 1991-2005 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń professory.
Ǵalymnyń óleńderi, maqalalary respýblıkalyq gazet-jýrnaldarda, ǵylymı jınaqtarda jarııalanǵan. Kóptegen eńbekteri Qytaı, Reseı, Tatarstan, Túrkııa, Qaraqalpaqstan elderinde jarııalanǵan. 300-ge jýyq maqalalardyń jáne 9 kitaptyń avtory.
45 jyl buryn (1964) sport sheberi, shabýylshy TURMAǴAMBETOV Tileýhan dúnıege keldi.
Qyzylorda qalasynda týǵan.
Qyzylordanyń «Melıorator», «Qaısar», Almatynyń «Qaırat», Shymkenttiń «Jiger», Tarazdyń «Taraz» fýtbol komandalarynda oınaǵan.
KSRO chempıonatynyń 2-lıgasynda 76, Qazaqstan chempıonatynda 47 dop soqqan.
19 QARAShA, BEISENBІ
Halyqaralyq temeki shegýden bas tartý kúni. 1977 jyly Amerıka onkologııalyq qoǵamy bekitken. Jyl saıyn qarashanyń árbir úshinshi beısenbisinde atap ótiledi.
Halyqaralyq fılosofııa kúni. ıÝNESKO-nyń ereje-tártibimen 2002 jyldan bastap qarashanyń úshinshi beısenbisinde ótkiziledi.
Reseı zymyran áskerleri men artıllerııa kúni. 1942 jylǵy 19 qarashada Qyzyl Armııanyń qarsy shabýylǵa shyǵýyn qamtamasyz etken, Stalıngrad túbinde gıtlershilerdi talqandaýdaǵy artıllerııa jetistikteriniń qurmetine atalyp ótedi.
Reseı áınek ónerkásibi qyzmetkeriniń kúni. Glazýrdiń, áınektiń, farfordyń hımııalyq óndirisin oılap shyǵarǵan Mıhaıl Vasılevıch Lomonosovtyń týǵan kúninde atap ótiledi.
Ýkraına gıdrometeorologııalyq sala qyzmetkerleriniń kúni. Ýkraına Prezıdentiniń 2003 jylǵy 11 naýryzdaǵy Jarlyǵymen bekitilgen.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda kompozıtor, KSRO halyq ártisi, professor Erkeǵalı Rahmadıevtyń «Abylaı han» operasynyń premerasy bolyp ótti. Spektaklde teatrdyń beldi jeke oryndaýshylary - Gúlzat Dáýirbaeva, Balapan Jubaeva, Dına Hamzına, Baqytjan Sqaqov, Shahımardan Ábilov, Talǵat Kúzembaev, t.b. oınady. Horeografııalyq kórinisterdi QR halyq ártisi Gúljan Tútkibaeva qoıǵan, dırıjerleri - Nurlan Jarasov pen QR halyq ártisi Bazarǵalı Jamanbaev.
5 jyl buryn (2004) Londondaǵy Jaratylystaný tarıhy murajaıynda «Stýdentter bıznespen kezdesedi» arnaıy taqyryptyq kezdesýi ótti. Uıymdastyrýshy -Ulybrıtanııadaǵy QR Elshiliginiń qatysýymen jáne qoldaýymen Brıtandyq-Qazaqstandyq qoǵam (BQQ). Pikirsaıystarǵa brıtandyq JOO-da oqıtyn júzge jýyq qazaqstandyq stýdentter men birqatar Qazaqstanda jumys isteıtin brıtandyq kompanııalardyń ókilderi, sondaı-aq BG Group, FMC (Qazaqstanda jumys istep jatqan ınjınırıngtik kompanııa) kompanııalarynyń, Redıng ýnıversıtetiniń ókilderi qatysty. Jahandyq energetıkalyq naryqty uzaq merzimdi keleshekke deıin damytý, energııanyń balamaly kózderin izdestirý, jahandaný úderisiniń máseleleri men onyń halyqaralyq qarym-qatynastarǵa áseri jaıyndaǵy máseleler talqylandy.
3 jyl buryn (2006) 19-21 qarashada Kýveıtte joǵary bilim máselelerine arnalǵan Islam Konferentsııasy Uıymy (IKU) janyndaǵy Bilim, ǵylym jáne mádenıet jónindegi Islam uıymynyń (ISESKO) 3-inshi sessııasy ótti. Oǵan 56 musylman memleketteriniń ókilderi qatysty. Jınalys maqsaty - olardy álemdegi neǵurlym ataqty JOO-ry tizimine engizý maqsatymen IKU-ǵa múshe elderdiń úzdik 20 ýnıversıtetin anyqtaý. ISESKO-nyń Bas hatshysy Abdel Azız al-Týeıgrı qazaqstandyq taraptyń Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin IKU-ǵa múshe memleketterdiń aldyńǵy qatarly ýnıversıtetteri qataryna qosý týraly usynysyn qoldady.
1 jyl buryn (2008) Astanada «Kásiptik bilim berý jáne bıznes: áriptestik suhbat» atty I halyqaralyq forým bolyp ótti. Forýmdy óz sózimen Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne ǵylym mınıstri J.Túımebaev ashty. Májiliske memlekettik organdar, halyqaralyq jáne qoǵamdyq uıymdardyń ókilderi qatysty. Forýmda bıznes salasyna maman daıyndaý jáne jumys berýshi qurylymdardyń qatysýymen ulttyq biliktilik júıesin damytý problemalary talqylandy.
ESІMDER
80 jyl buryn (1929-1999) jýrnalıst, ǵalym, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen mádenıet qyzmetkeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy syılyǵynyń laýreaty BAIJANOV Sapar dúnıege kelgen.
Jambyl oblysynyń Jambyl aýdanynda dúnıege kelgen.
Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.
1950-1958 jyldary «Lenınshil jas» («Jas Alash») gazetinde ádebı qyzmetker, bólim meńgerýshisi, bas redaktordyń orynbasary. 1958-1965 jyldary - «Mádenıet jáne turmys» («Parasat») jýrnalynyń jaýapty hatshysy, redaktordyń orynbasary, bas redaktor. 1965-1973 jyldary - Qazaqstan Kommýnıstik Partııasy Ortalyq Komıtetiniń jaýapty qyzmetkeri. 1973-1983 jyldary - «Sotsıalıstik Qazaqstan» («Egemen Qazaqstan») gazetiniń bas redaktory. 1983-1994 jyldary Qazaqstannyń Bas muraǵat basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan.
«Halyqtar dostyǵy», «Qurmet belgisi» ordenderimen, medaldarmen jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
70 jyl buryn (1939-2004) toǵyz qumalaqtan sport sheberi, respýblıkalyq birinshiliktiń chempıony AITMAǴANBETOV Ábdibek dúnıege keldi.
Qostanaı oblysy Jangeldi aýdanynda týǵan.
«Qaırat» sport qoǵamynyń tóraǵasy qyzmetin atqarǵan.
Toǵyz qumalaqtan Orta Azııa men Qazaqstan sportshylary arasynda ótken jarysta úshinshi oryndy ıelengen. Baýyrjan Momyshuly qurmetine toǵyz qumalaqtan ótken respýblıkalyq birinshilikte bas júldeni jeńip alǵan.
Qostanaı oblysynda sport jáne dene shynyqtyrýdy damytýda zor úles qosqan.
20 QARAShA, JUMA
Dúnıejúzilik balalar kúni. 1954 jyly BUU-nyń Bas Assambleıasy búkil álemde balalardyń aman-saýlyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan ıgi is-qımyldarǵa arnalǵan balalardyń búkilálemdik baýyrlastyǵy pen ózara túsinistigi kúni retinde «Dúnıejúzilik balalar kúnin» merekeleý úrdisin barlyq elderde engizýdi usyndy. Qarashanyń 20-sy - Bas assambleıanyń 1959 jyly Balalar quqy deklaratsııasyn, al 1989 jyly - Balalar quqy Konventsııasyn qabyldaýymen erekshelenedi.
Afrıkany ındýstrııalandyrý kúni. Afrıkany ónerkásiptik jolmen damytýdyń Ekinshi onjyldyǵy aıasynda BUU-nyń Bas Assambleıasy 20 qarashada jarııalaǵan.
Meksıkada Revolıýtsııa kúni. Revolıýtsııa kúnine - 1910 jylǵy 20 qarashada, Meksıka táýelsizdiginiń 100 jyldyǵyn merekeleý boıynsha saltanattar ótken soń, Frantsısko Madero bastaǵan Dıas rejımine qarsy qarýly qaqtyǵystar bastalǵan kúnge oraılastyrylǵan.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Pavlodarda qazaq tilin úıretetin tegin jeksenbilik mektep ashyldy.
3 jyl buryn (2006) Oralda Alfred Shnıtke atyndaǵy Saratov oblystyq fılarmonııasynyń «Volga-Bend» úrmeli aspaptar kontserttik orkestri ónerin kórsetti. Kontsert M. Ótemisov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde ótti. Shyǵarmashylyq ujymǵa Saratov konservatorııasynyń professory, Reseı Federatsııasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri Anatolıı Selıanın jetekshilik etedi. Sahnada sondaı-aq tanymal jeke oryndaýshy, «Slavıan bazary» festıvaliniń laýreaty Irına Levına óz ónerin pash etti.
ESІMDER
70 jyl buryn (1939) qoǵam qaıratkeri KÁRІBAIULY Jandar dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Túlkibas aýdanynda dúnıege kelgen.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin, Almaty Joǵary partııa mektebin, Halyqaralyq quqyq akademııasyn (1999) bitirgen.
Eńbek jolyn Jambyl aýdanynyń ortalyǵy Asa aýylyndaǵy B.Momyshuly atyndaǵy mektep-ınternatynda nemis tili pániniń muǵalimi qyzmetinen bastaǵan. 1966-1969 jyldary - Jambyl aýdandyq «Shuǵyla» gazetiniń redaktsııasynyń ádebı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshysy, redaktordyń orynbasary. 1969-1976 jyldary - aýdandyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisi, aýdandyq «Shuǵyla» - «Radýga» gazetiniń redaktory. 1976-1984 jyldary - Jambyl aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy. 1984-1992 jyldary - Jambyl oblystyq partııa komıtetiniń ıdeologııa, keıinnen uıymdastyrý jáne kadrlarmen jumys bólimderiniń bastyǵy. Jambyl oblystyq Mádenıet basqarmasynyń bastyǵy boldy. 1995-2002 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty boldy. Senattyń Aımaqtyq damý jáne ózin-ózi basqarý máseleleri jónindegi turaqty komıteti tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqarǵan.
100-den astam kólemdi pýblıtsıstıkalyq maqalalardyń avtory. Olardyń tandaýlylary «At tuıaǵyn qyzdyrǵan Atameken» degen atpen jeke kitap bolyp shyqty.
«Qurmet» ordenimen, «Eńbektegi erligi úshin», «Astana» medaldarymen, TMD elderi Parlamentaralyq Assambleıasynyń kúmis medalimen, «Altyn Barys» belgisimen marapattalǵan. Sondaı-aq baýyrlastyqty nyǵaıtýǵa qosqan úlesi úshin Mońǵol Halyq Respýblıkasynyń «Dostyq» ordenimen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1954) tarıh ǵylymynyń doktory, professor, Halyqaralyq tarıh ǵylymdary akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Baspa jáne polıgrafııa isiniń qaıratkeri AıAǴAN Búrkitbaı Ǵelmanuly dúnıege keldi.
Soltústik Qazaqstan oblysynyń Esil aýdanynda týǵan.
Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.
Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty komsomol uıymynyń hatshysy, aǵa oqytýshysy bolǵan. 1990-1996 jyldary - Qazaq KSR-i Joǵarǵy bilim mınıstrliginde jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, Prezıdent ákimshiligi men Mınıstrler Kabınetiniń baspasóz qyzmetiniń keńesshisi, sektor meńgerýshisi, ishki saıasat bólimi meńgerýshisiniń orynbasary. 1996-1998 jyldary - Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetiniń syrtqy baılanystar ortalyǵynyń dırektory. 1998-1999 jyldary - Aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrligi BAQ departamenti dırektorynyń orynbasary. 1999-2003 jyldary - Almaty kalalyq aqparat pen qoǵamdyq kelisim basqarmasynyń bastyǵy boldy. 2003-2008 jyldary «Qazaq entsıklopedııasynyń» baspasynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldyń qazan aıynan - Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory - Qazaqstan Respýblıkasy tarıhshylary jáne qoǵamtanýshylary lıgasynyń tóraǵasy.
Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstan Respýblıkasynyń qazirgi zamanǵy (qoǵamnyń áleýmettik qurylymynyń evolıýtsııasy, saıası ózgerister, halyqtyń demografııalyq qurylymyndaǵy ózgerister) tarıhı máselelerin zertteýge arnalǵan. «Qazaqstan memleketi: qoǵamdyq júıelerdiń evolıýtsııasy», «Keńestik sotsıalızmniń sharyqtaý shegi men batýy. Qazaqstan polıgony», «Qyzyldar men qaralar» kitaptarynyń, kóptegen ǵylymı maqalalardyń avtory. Mektep okýshylary men joǵary oký oryndarynyń stýdentterine arnalǵan oqýlyqtardy jazýǵa qatysty.
«Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdiginiń 10 jyldyǵy», «Eren eńbegi úshin» medaldarymen marapattalǵan.
21 QARAShA, SENBІ
Búkilálemdik sálemdesý kúni. 1973 jyldan atalyp ótedi. Bul kúndi ótkizý ıdeıasyn Amerıkanyń Nebraska shtatynda turatyn aǵaıyndy Maıkl men Braıan Makkormak «qyrǵıqabaq soǵys» órship turǵan kezde, halyqaralyq teketiresti kúsheıtýge qarsylyq pen narazylyq belgisi retinde qabyldaıdy. «Qarapaıym da tıimdi amal tabý qajet», - dep sheshken jigitter aqjarqyn kóńilmen álemniń túpkir-túpkirine sálem hattar jóneltedi. Olar búkil álemde beıbitshilik ornatyp, sol úshin jurttyń bárin kúreske shaqyrý ıdeıalaryn eshkimge tyqpalamaıdy. Tek qana ózderiniń sálemderin alǵandar taǵy bireýlerge túzý sálem berse bolǵany. ıdeıa qoldaý tabady. Sodan bastap jyl saıyn 21 qarashada Búkilálemdik sálemdesý, qýanyshty sezimder men kóterińki kóńil-kúıler kúni atap ótiledi.
Dúnıejúzilik televıdenıe kúni. 1996 jyly 21 qarashada BUU shtab-páterinde ótken tuńǵysh Dúnıejúzilik televızııalyq forým qurmetine sol jyly BUU-nyń Bas Assambleıasy jarııalaǵan.
Bosnııa men Gertsegovınadaǵy beıbitshilik týraly ortaq kelisim kúni. 1995 jylǵy 21 qarashada Ogaıo shtatynyń Deıton qalasy mańyndaǵy Raıt-Paterson amerıkalyq áskerı bazasynda, Deıton beıbitshilik kelisimi retinde keńirek tanymal - Bosnııa men Gertsegovınadaǵy beıbitshilik týraly Ortaq ramalyq kelisim jasaldy. Sóıtip, 1991 jyly Bosnııa men Gertsegovına arasynda tutanǵan azamattyq soǵys resmı túrde aıaqtaldy. Beıbitshilik konferentsııasy 1995 jylǵy qarashanyń 1-inen 21-ne deıin sozylyp, Bosnııa men Gertsegovına prezıdenti Alııa Izetbegovıch, ıÝgoslavııa Odaqtyq Respýblıkasynyń prezıdenti Slobodan Mıloshevıch, Horvatııanyń prezıdenti Frano Týdjman, sondaı-aq basty amerıkandyq bitistirýshi Rıchard Holbrýk pen amerıkandyq general Ýeslı Klark kelisimderdiń basty keıipkerleri boldy. Resmı kelisimderge Parıjde sol jyldyń 14 jeltoqsanynda qol qoıyldy.
Italııada Madonna della Salıýte. Venetsııadaǵy úlken kanal jaǵasynda hram turǵyzylǵan Madonna della Salıýte qurmetine jyl saıyn atap ótiledi. Shirkeý obadan qutylýdy este qaldyrý maqsatynda 1630 jyly salynǵan.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Ulybrıtanııaǵa resmı sapary barysynda Ulybrıtanııanyń patshaıymy ІІ Elızavetamen, eldiń Premer-mınıstri Tonı Blermen, qarjy mınıstri Gordon Braýnmen jáne Anglııanyń isker toptary ókilderimen kezdesti.
3 jyl buryn (2006) 21-22 qarashada Almatyda «Iran jáne Ortalyq Azııa halyqtarynyń tarıhy men mádenıetindegi kitap jáne jazba sóz» halyqaralayq konferentsııasy ótti. Uıymdastyrýshy - QR Ulttyq kitaphanasy janyndaǵy Iran jáne Ortalyq Azııa mádenıetin zertteý jónindegi ortalyq. Konferentsııa jumysyna Qazaqstan, Iran, Reseı, Ózbekstan, Tájikstan jáne Qyrǵyzstannyń mamandary men ǵalymdary qatysyp, tarıh ǵylymdaryn damytýdaǵy jazý men jazba kózderdiń róli qalyptasýynyń tarıhy, sondaı-aq Qazaqstanda, Iranda jáne de basqa elderde qazirgi kezdegi kitap basyp shyǵarý isterindegi problemalardyń kókeıkesti máselelerin talqylady.
3 jyl buryn (2006) Jıdebaı shatqalynda Semeı oblysyndaǵy Abaı Qunanbaevtyń memlekettik ádebı-memorıaldyq kesheniniń qurylymdy bóliginiń biri - ataqty fılosof, talantty kompozıtor Shákárim Qudaıberdıevtyń respýblıkadaǵy tuńǵysh murajaıy ashyldy. Ekspozıtsııa «Ańshy úıi» dep atalyp, ótken ǵasyrdyń 30-ynshy jyldarynda qýǵyn-súrginge ushyraǵan jazýshynyń ómirbaıany men shyǵarmashylyǵyn tolyqtaı ashatyn materıaldar jınaǵyn toptastyrǵan. Kópshilik nazaryna onyń Mekkege saparyn rastaıtyn qujattar tuńǵysh ret usynylyp otyr. Sonymen qatar ekspozıtsııaǵa batys jáne shyǵys fılosoftarynyń, tarıhshylarynyń eńbekteri, qazaq jáne orys klassıkteriniń shyǵarmalary qoıylǵan.
ESІMDER
105 jyl buryn (1904-1986) orys ádebıettanýshy, qoǵam qaıratkeri, KSRO ǴA akademıgi, KSRO ǴA ádebıet pen til bóliminiń akademık-hatshysy, KSRO ǴA Prezıdıýmynyń múshesi HRAPChENKO Mıhaıl Borısovıch dúnıege keldi.
RF Smolensk oblysynda týǵan.
Smolensk ýnıversıtetiniń túlegi.
1924-1928 jyldary - Soltústik-Kavkaz temirjolynyń Krylovskaıa stantsııasyndaǵy jeti jyldyq temirjol mektebiniń muǵalimi. 1928-1929 jyldary - Máskeýdegi ıA.M.Sverdlov atyndaǵy Kommýnıstik ýnıversıtettiń tarıh jáne ádebıet pánderiniń oqytýshysy. 1929-1931 jj. - Voronej ýnıversıtetiniń dotsenti. 1931-1932 jyldary bastap Kommýnıstik akademııanyń ádebıet pen óner ınstıtýtynyń oqý bóliminiń meńgerýshisi. 1932-1938 jyldary bastap qyzyl professýra Instıtýtynyń orys ádebıeti bóliminiń meńgerýshisi, professor. 1938-1948 jyldary - KSRO HKK janyndaǵy óner isteri jónindegi Komıtet tóraǵasynyń orynbasary, tóraǵa. 1948-1957 jyldary - M.Gorkıı atyndaǵy álemdik ádebıet ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri. 1954-1957 jyldary - «Oktıabr» jýrnalynyń bas redaktory. 1957-1963 jyldary - KSRO ǴA ádebıet jáne til bóliminiń akademık-hatshysynyń orynbasary. 1963-1974 jyldary - KSRO Mınıstrler Keńesiniń janyndaǵy Joǵarǵy attestatsııalyq komıssııa Prezıdıýmynyń múshesi.
1967 jyldan - KSRO ǴA ádebıet jáne til bóliminiń akademık-hatshysy, orys tili men ádebıet pánderi oqytýshylarynyń Halyqaralyq assotsıatsııasynyń prezıdenti.
Orys ádebıettanýynyń damý tájirıbesin «Mırovozzrenıe ı tvorchestvo», «Lıteratýrnye teorıı ı tvorcheskıı protsess» zertteýlerinde toptaǵan. «Semıotıka ı hýdojestvennoe tvorchestvo», «Razmyshlenııa o sıstemnom analıze lıteratýry» maqalalarynda ádebı qubylystardy tarıhı-fýnktsıonaldyq jáne júıelik zertteýdiń qaǵıdalaryn jasap shyǵardy.
N.V.Gogol, L.N.Tolstoı týraly monografııalardyń avtory.
Oktıabr Revolıýtsııasy, Eńbek Qyzyl Tý, eki márte Lenın ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
80 jyl buryn (1929) medıtsına ǵylymdarynyń doktory, professor, Reseı Medıtsına ǵylymdary akademııasynyń akademıgi SOKOLOV Evgenıı dúnıege keldi.
Máskeý qalasynda týǵan.
Máskeý medıtsına ınstıtýtyn bitirgen.
Ǵaryshty zertteý Ortalyǵynda ǵaryshkerlerdi ushý saparyna irikteý men daıyndaý jumystarymen aınalysyp, ishki aýrýlar kafedrasynyń meńgerýshisi, professor, oqý bóliminiń prorektory, N.A.Semashko atyndaǵy Máskeý medıtsına ınstıtýtynyń rektory qyzmettin atqarǵan.
Alǵashynda ǵaryshkerlerdi irikteý, keıinnen emhanadaǵy naýqastardy tekserý kezinde qoldanylǵan psıhovegetatıvti testileý qaǵıdasyn usynǵan. Qazirgi kezde kardıologııa men dıabetologııa, qant dıabeti dertine qatysty ishki organdardyń buzylý máselelerimen aınalysady. Kóptegen ǵylymı qaýymdastyqtardyń, sonyń ishinde Amerıkan dıabettik assotsıatsııasynyń múshesi. 6 monografııanyń avtory, onyń 4 shet tilderine aýdarylǵan. «Otan aldyndaǵy eren eńbegi úshin» III dárejeli ordenimen marapattalǵan.
65 jyl buryn (1944) amerıkandyq akter, rejısserjáne komedııalyq jazýshy REMIS Harold Allen dúnıege keldi.
AQSh-tyń Chıkago qalasynda týǵan.
Mıssýrı shtaty Sent-Lýıste qalasyndaǵy Vashıngton ýnıversıtetiniń túlegi.
Onyń uzaq ári jemisti shyǵarmashylyq qyzmetine kóz júgirtsek, «Ohotnıkı za prıvıdenııamı» fılmindegi Igon Spengler men «Nashıvkı» fılmindegi Rassel Zıskı beınelerin kórermender eń sátti dep tanydy. Sondaı-aq, Remıs atalǵan eki beınefılm stsenarııleriniń jazylýyna óz úlesin qosty.
Onyń jazýshylyq jáne rejısserlik qyzmetine keletin bolsaq, onyń basty jumystary - «Malchık dlıa golfa», «Den sýrka» jáne «Analızırýı eto» sııaqty komedııalar. Remıs rolderdiń birin ózi somdaǵan «SSTV» telehıkaıasynyń stsenarııin jazdy. Komedııalyq janr basym bolǵanymen, Remıstiń fılmderi jalpy qoǵam ómirindegi ózekti máselelerdi qozǵaıdy. Al onyń fılmderiniń negizinde jatqan tereń oı mysqyl jáne boı sergitetin urandarmen tustasyp jatyr. Sondaı-aq, Remıs eńbekteriniń basty ereksheligi sýyryp salma komedııany engizýinde jatyr. 2002 jyly Harold Remıs «Kak zarabotat 20 mıllıonov baksov» fılmin túsirý jumystaryn júrgizý kezinde prodıýserlik qyzmetti taǵy bir márte baıqap kórdi. 2005 jyly ol «Ledıanoı ýrojaı», al 2007 jyly - «S kem by otvedat syra» fılmine prodıýsserlik etti.
22 QARAShA, JEKSENBІ
Ulttyq meıram - Lıvannyń táýelsizdigi kúni (1943). Jerorta teńiziniń shyǵys jaǵalaýynda ornalasqan, Taıaý Shyǵystaǵy memleket. Shyǵysy men soltústiginde Sırııamen, ońtústiginde - Izraılmen shektesedi. Astanasy - Beırýt. Memlekettik qurylymy - parlamenttik respýblıka. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarýshy bıligi - Ókilder assambleıasy - parlament. Ákimshilik bólinýi - 6 provıntsııa, 25 aýdan, okrýgter. Resmı tili - arab tili. Aqsha birligi - lıvan fýnty.
Ýkraınanyń azattyq kúni. 2005 jylǵy 19 qarashadan Ýkraına Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen. Jyl saıyn demokratııa qundylyqtaryn bekitý jáne halyqty ulttyq abyroılylyq sezimde tárbıeleý maqsatynda atap ótiledi.
Armenııa bank qyzmetkeriniń kúni. 2003 jylǵy 22 qarashada Armenııa Úkimetimen bekitilgen.
Ázirbaıjan ádilet qyzmetkerleriniń kúni. 2000 jylǵy 11 qarashada Ázirbaıjan Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen.
OQIǴALAR
5 jyl buryn (2004) Almatyda «Jemqorlyqqa qarsy turý negizderi» jańa oqý quralynyń
tanystyrylymy ótti. Bul oqýlyq Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq Keńesiniń tóraǵasy Igor Rogovtyń, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń tóraǵasy Qaırat Mámıdyń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń depýtaty Svetlana Bychkovanyń redaktorlyǵymen shyǵarylǵan. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy áreket etý máseleleri jónindegi oqýlyq qazaq, orys jáne aǵylshyn tilinde tuńǵysh ret daıyndalyp, basyp shyǵarylyp otyr. Munda sybaılas jemqorlyq áleýmettik qubylys retinde sıpattalyp, jemqorlyqty joıýdaǵy sot júıesi men azamattyq qoǵamnyń róli ashyp kórsetilgen.
5 jyl buryn (2004) Tarazda 70-inshi jyldardaǵy Jambyl oblysynyń qoǵamdyq jáne memlekettik qaıratkeri Elýbaı Oljabaevty este qaldyrý maqsatynda memorıaldyq taqta ornatyldy.
5 jyl buryn (2004) Ońtústik Qazaqstan oblysy Saryaǵash aýdanynyń Úkibaı aýylynda Ǵanı Muratbaev atyndaǵy biregeı baqylaý-ótkizý pýnktiniń (BBÓP) ashylýy ótti. Mundaı pýnktterdi salý jáne jaraqtandyrýdaǵy negizgi maqsat - syrtqy ekonomıkalyq is-qımylmen aınalysatyndar úshin qolaılyraq jaǵdaılar jasaý, kedendik úderisterdi qarapaıymdandyrý, memlekettik shekara arqyly ótý ýaqytyn meılinshe qysqartý.
5 jyl buryn (2004) Qyzylordadaǵy kóshelerdiń birine oblysqa keń tanymal jazýshy jáne jýrnalıst Orman Nurqabaevtyń esimi berildi.
Ol Shıeli men Syrdarııa aýdandarynda shyqqan aýdandyq gazetterdiń redaktory bolǵan, oblystyq «Lenın joly» gazetiniń bólim meńgerýshisi, oblystyq baspahananyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. O. Nurqabaev osy aımaqtaǵy jýrnalıstıka men polıgrafııa salasyn damytýǵa súbeli úles qosqan.
ESІMDER
95 jyl buryn (1914-1986) teatr jáne kıno sýretshisi, keskindemeshi, Qazaq KSR eńbek sińirgen óner qaıratkeri QOJYQOV Qulahmet Qońyrqojauly dúnıege kelgen.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyńTúrkistan qalasynda týǵan.
Sankt-Peterbor úlken teatry janyndaǵy kórkemsýret stýdııasyn bitirgen.
Ónerdegi shyǵarmashylyq jolyn anasy Látıpa Qojyqova men aǵasy Qojahmet Kojyqovpen birge drama teatry sahnasyn kórkemdeýden bastaǵan. 1932-1938 jyldary M.Áýezov atyndaǵy Qazaq drama teatrynyń sýretshisi boldy. 1938-1954 jyldary Almaty kınostýdııasynda, Ortalyq Birikken kınostýdııa quramynda sýretshi, Qazaq memlekettik baspasynyń sýretshisi qyzmetin atqardy. 1970-1986 jyldary ózi uıymdastyrǵan Respýblıkalyq qolóner murajaıynyń tuńǵysh dırektory boldy. Qazaq drama teatrynda spektaklderdiń sahnalyq bezendirýin jasady. 1944 jyly qoıylǵan «Abaı» operasynyń dekoratsııasy men kostıýmderiniń úlgilerin daıyndap, kóptegen operalyq shyǵarmalardy sahnalaýǵa qatysty. Qojyqov qazaq kıno óneriniń damýyna da zor úles qosty.
«Dombyra sazymen», «Alyp týraly án», «Abaı áni», «Biz Jetisýdanbyz», «Meniń atym Qoja», «Aldar Kóse», «Atameken» jáne «Gaýhartas». Abaı, M.Áýezov, T.G.Shevchenko, Y.Altynsarın kitaptaryn, «Er Tarǵyn», «Qyz Jibek», «Qobylandy», t.b. epostardy bezendirdi. Onyń birqatar grafıkalyq týyndylary peızaj janryna arnalǵan: «Tanaptaǵy orman», «Shyrsha», «Úshqońyr jaılaýy», t.b. Ol «Qazaq qolóner sheberleri» ǵylymı-kópshilik fılmin túsirýge atsalysty.
80 jyl buryn (1929) ǵalym, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaq KSR Bilim berý isiniń úzdigi JUBANOV Eset Qudaıbergenuly dúnıege keldi.
Aqtóbe qalasynda týǵan.
Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtet), Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
1951-1957 jyldary - Petropavl pedagogıkalyq ýchılışesiniń oqytýshysy, Soltústik Qazaqstan oblystyq muǵalimder bilimin jetildirý ınstıtýtynyń bólim meńgerýshisi, oqý bóliminiń nusqaýshysy, «Qazaqstan muǵalimi» gazetiniń qyzmetkeri. 1957-1991 jyldary - Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri bolǵan. 1991 jyldan - Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik ýnıversıtetiniń professory, qazaq jáne jalpy til bilimi kafedrasynyń meńgerýshisi.
Negizgi ǵylymı-zertteý jumystary qazaq epostarynyń tilin, ádebı til tarıhyn taldaýǵa arnalǵan.
