QazAqparat-Anons: qańtardyń 28-i men 31-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ELBASY
Juma, qańtardyń 29-y kúni, Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna dástúrli Joldaýyn jasaıdy.
ÚKІMET
Qańtardyń 28-inde Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde mınıstr J.Túımebaevtyń qatysýymen Jastar isteri jónindegi keńestiń májilisi ótedi.
Qańtardyń 28-inde Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrliginde «Qazaqstandyq kásiporyndardyń ekologııalyq reıtıngi» degen taqyrypta baspasóz máslıhaty ótedi.
QAZAQSTAN JÁNE EQYU
Qańtardyń 28-i kúni QR Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Londonda ótetin Aýǵanstan máselelerine arnalǵan halyqaralyq konferentsııaǵa qatysady. Konferentsııada baıandama jasaıtyn Q.Saýdabaev Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń tóraǵasy retinde Qazaqstannyń aýǵan jerinde beıbit ómir ornatýǵa baılanysty ustanymyn jarııa etpek.
PARLAMENT
Qańtardyń 28-i kúni Májiliste «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bıýdjet zańnamasyn jetildirý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly»zań jobasynyń tanystyrylymy ótedi. Zań jobasy jóninde QR Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Dına Shajenova baıandama jasap, qandaı túzetýler engiziletini týraly depýtattarǵa túsinik beredi dep kútilýde. Osy zań jobasy boıynsha qurylǵan jumys tobyna Májilistiń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Tatıana ıAkovleva jetekshilik jasaıdy.
Qańtardyń 28-inde Parlament Senatynyń plenarlyq otyrysy ótedi.
Astanada qańtardyń 29-ynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysy ótedi. Osy májiliste Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna dástúrli Joldaýyn jasaıdy
QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM
Qańtardyń 27 - 31-i aralyǵynda Shveıtsarııanyń Davos qalasynda ótetin jyl saıynǵy Dúnıejúzilik Ekonomıkalyq Forýmynyń jumysyna mınıstr B.Sultanov bastaǵan qazaqstandyq delegatsııa qatysady.
SPORT
Qańtardyń 29-31 kúnderi Reseıdiń Krasnoıarsk qalasynda erkin jáne áıelder kúresinen "Ivan ıArygındi" eske túsirýge arnalǵan halyqaralyq týrnır ótedi. Bul sharaǵa jarys qojaıyndarynan basqa, Qazaqstan, Ýkraına, Mońǵolııa jáne taǵy basqa elderdiń balýandary qatyspaq.
ASTANA
Qańtar aıynda Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynyń «Qazaq álemi» zalynda sondaı-aq, I. Tasmaǵambetovtyń jeke kollektsııasynyń kórmesi ótedi.
Qańtardyń 28-inde «Esil» qonaqúıinde Qazaqstanda ana ólimin azaıtý jónindegi memlekettik baǵdarlamany qoldaýdyń ıÝNPFA baǵdarlamasynyń atqarylý qorytyndysyna arnalǵan keńes ótedi.
ALMATY
Qańtardyń 28-inde Qazaqtyń ál-Farabı atyndaǵy ulttyq ýnıversıtetinde QR Quqyqtyq saıasat tujyrymdamasynyń taraýlaryn júzege asyrý máselesine arnalǵan halyqaralyq konferentsııa ótedi.
Qańtardyń 28-inde Alataý aýdanynyń ákimdiginde «Nur Otan» partııasynyń Almaty qalalyq fılıalynyń janyndaǵy Sybaılas jemqorlyqpen kúresý jónindegi qoǵamdyq keńesiniń kóshpeli májilisi ótedi.
Qańtardyń 28-inde Almaty ákimi A.Esimovtyń qatysýymen Jetisý aýdanynyń ákimi E.Áliqulovtyń halyqpen esep berý kezdesýi ótedi.
Qańtardyń 28-inde Jambyl atyndaǵy fılarmonııanyń zalynda Medeý aýdanynyń ákimi M.Beıdalıdiń esep berý kezdesýi ótedi.
Qańtardyń 29-30-ynda ardagerler arasynda Almatyda S.Jandosovtyń 80 jyldyǵyna oraı voleıboldan eske alý týrnıri ótedi,
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.
QAŃTARDYŃ 28-І, BEISENBІ
ıAdrolyq qarýǵa jumyla qarsylyq kórsetýdiń halyqaralyq kúni. 1985 jyly Úndistan, Argentına, Grekııa, Meksıka, Tanzanııa jáne Shvetsııanyń memleket jáne úkimet basshylarynyń Delıde ótken kezdesýinde Delı deklaratsııasy qabyldandy. Onda ıadrolyq qarýy bar iri memleketterdi, basqa da elderdiń parlamentteri men úkimetin ıadrolyq qarýdy kóbeıtý isine qarsylyq bildirýge shaqyrdy.
OQIǴALAR
17 jyl buryn (1993) QR Joǵarǵy Keńesi táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh Konstıtýtsııasyn qabyldady.
5 jyl buryn (2005) Almatyda reseıdiń tanymal jazýshysy Nıkolaı Anastasevtiń qazaqstandyq «Ólke» baspasynan shyqqan «Nebo v chashechke tsvetka» atty kitabynyń tusaý keser rásimi ótti.
Kitap qazaqtyń tanymal prozashysy Ábdijámil Nurpeısov shyǵarmashylyǵyna arnalǵan. N.Anastasev ár túrli halyqtyń ádebıetine arnalǵan 10-nan astam monografııanyń jáne 1000-nan astam maqalanyń avtory. Sonyń ishinde «Fenomen Nabokova», «Tvorchestva Ernesta Hemıngýeıa», «Vladelets Ioknapatofy», «Obnovlenıe tradıtsıı» jáne basqalaryn atap ótýge bolady.
1 jyl buryn (2009) Pavlodarda jýrnalıstıka ardageri ıÝrıı Kovhaevtiń «Krýshenıe mıfov» atty kitaby jaryq kórdi.
Onyń betterinde avtordyń óz zamandastary ómirindegi ekonomıkalyq, áleýmettik jáne adamgershiligi men ónegeliligi jaqtarynan syr shertetin kórkemdik prozalary men tanymdyq maqalalary oryn alǵan.
ıÝ.Kovhaev - oblystaǵy tanymal jýrnalıst, kóptegen povester men áńgimelerdiń avtory.
ESІMDER
75 jyl buryn (1935-2007) Qazaqstannyń ǵylym men tehnıkasyna eńbek sińirgen qaıratkeri, tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi AITALIEV Shmıdt Musauly dúnıege keldi.
Respýblıkadaǵy jer asty qurylystary mehanıkasynyń ǵylymı mektebin qurýshylardyń biri.
Oral qalasynda týǵan.
S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtet) bitirgen.
Qazaqstan Ǵylym Akademııasy matematıka jáne mehanıka sektorynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri, Qazaqstan ǴA Matematıka jáne mehanıka ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi, Qazaqstan ǴA Seısmologııa ınstıtýtynyń zerthana meńgerýshisi, Qazaqstan ǴA Batys bólimshesiniń tóraǵasy, Qazaqstan ǴA fızıka-matematıka bólimshesiniń akademık-hatshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ó.A.Joldasbekov atyndaǵy Mehanıka jáne mashınataný ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri bolyp jumys atqarǵan.
Negizgi ǵylymı eńbekteri taý jynystary mehanıkasyna arnalǵan. Birtekti jáne ártekti anızotroptyq serpimdi-plastıkaly tutqyr massıvtegi jer asty qurylystarynyń statıkalyq jáne dınamıkalyq kerneý kúıin, deformatsııalanýyn, qozǵalýyn, beriktiligi men ornyqtylyǵyn zerttegen. Jer asty bekitpeleriniń jańa quralymdaryn esepteý ádisterin jasady. 9-10 baldyq jer silkinisi kezindegi bolashaq Almaty metrosynyń seısmıkalyq ortalyǵyn anyqtady. Sondaı-aq tereń munaıgaz oqparyn burǵylaý dınamıkasynyń keıbir ózekti máselelerin de zerttedi.
«Seısmonaprıajennoe sostoıanıe podzemnyh soorýjenıı v anızotropnom massıve», «Optımalnoe proektırovanıe podzemnyh soorýjenıı», «Dınamıka tonneleı ı podzemnyh trýboprovodov», «Metod granıchnyh ıntegralnyh ýravnenıı v zadachah dınamıkı ýprýgıh mnogosvıaznyh tel», «Mehanıka prıhvata býrılnyh kolonı v neftegazovyh skvajınah» atty kitaptardyń, 260-den asa ǵylymı basylymdardyń avtory.
Qazaqstan Respýblıkasy Mınıstrler Kabıneti syılyǵynyń ıegeri.
Eki márte Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen, medaldarmen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1955) memlekettik 2-shi dárejeli ádilet keńesshisi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstri TÚSІPBEKOV Rashıd Tóleýtaıuly dúnıege keldi.
Shymkent qalasynda týǵan.
E.A.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
Qaraǵandy qalasy Sovet aýdandyq halyq sotynda 1981 jyly qarasha aıynda halyq sýdıasy bolyp taǵaıyndaldy. 1984-1999 jyldary - Qaraǵandy oblysy Nura aýdandyq soty tóraǵasy, Qaraǵandy oblysy sotynyń tóraǵasy. 1999 jyldyń sáýir aıynan Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Soty qylmystyq ister jónindegi sot alqasynyń tóraǵalyǵyna taǵaıyndaldy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Soty tóraǵasy mindetin atqardy. 2000 jyldyń qazan aıynan jeltoqsan aıyna deıin Qazaqstan Respýblıkasynyń Joǵarǵy Soty janyndaǵy Sot ákimshiligi jónindegi komıtettiń tóraǵasy boldy. 2000-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýrory. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldyń sáýirinen.
2 dárejeli «Barys» ordenimen, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń alǵys hatymen marapattalǵan.
QAŃTARDYŃ 29-Y, JUMA
Moldovada prokýratýra qyzmetkerleriniń kúni.
Ýkraınada órtten qorǵaý qyzmetkerleriniń kúni. Jyl saıyn qańtardyń 29-ynda atalyp ótedi.
OQIǴALAR
18 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy men Iran Islam Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatý týraly Hattamaǵa qol qoıyldy.
3 jyl buryn (2007) Rýmynııanyń Baıa Mare qalasynda qazaqstan-rýmyn birlesken «Romaltyn» seriktestiginiń tusaý keser rásimi ótti.
ESІMDER
150 jyl buryn (1860-1904) orys jazýshysy ChEHOV Anton Pavlovıch dúnıege keldi.
Reseı Federatsııasy Rostov oblysy Taganrog qalasynda týǵan.
Máskeý ýnıversıtetin bitirgen.
Ádebı jolyn 19 ǵasyrdyń 70-jyldary bastaǵan.
«Toska», «Stýdent», «Chelovek v fýtlıare», «Dama s sobachkoı», «Step», «V ovrage», «Dıadıa Vanıa», «Chaıka», «Vıshnevyı sad», «Ivanov», «Trı sestry», «Kryjovnık», «Palata №6», «Iz sıbırı» atty áńgime, povesterdiń, romandar, dramatýrgııalyq shyǵarmalardyń, ocherkterdiń avtory.
Áńgime, tańdamaly shyǵarmalary qazaq tilinde birneshe tom bolyp basylyp shyqqan.
80 jyl buryn (1930-1992) qoǵam jáne memleket qaıratkeri, ǵalym, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ekonomısi JANDOSOV Sanjar Orazuly dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan.
Ózbekstandaǵy Qoqan munaı tehnıkýmyn, Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), SOKP OK janyndaǵy Qoǵamdyq Ǵylym Akademııasyn bitirgen.
Atyraý oblysyndaǵy Qosshaǵyl, Qulsary munaı óndirý kásipshilikterinde, Qazaq KSR josparlaý komıtetiniń ekonomısi, Almaty qalalyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy, Almaty oblystyq partııa komıtetiniń nasıhattaý bóliminiń meńgerýshisi, Memlekettik tele-radıohabarlary komıteti tóraǵasynyń orynbasary, Qazaqstan KP OK-i nasıhattaý bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, meńgerýshisi, Almaty qalalyq partııa komıtetiniń hatshysy, Qazaq KSR Memlekettik josparlaý komıteti janyndaǵy Ekonomıka ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, Qazaqstan KP OK-niń ǵylym men oqý oryndary bóliminiń meńgerýshisi, Kásibı-tehnıkalyq bilim berý memlekettik komıtetiniń tóraǵasy, Shymkent oblystyq atqarý komıtetiniń tóraǵasy, Eńbek jóne áleýmettik máseleler jónindegi memlekettik komıteti tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan.
Qazaq KSR-i Joǵarǵy Keńesi 3-shaqyrylym depýtaty. Qazaqstan kásipkerleri kongresiniń tuńǵysh prezıdenti. Qazaqstannyń demokratııalyq jańarýyna, respýblıka ekonomıkasynyń naryq qatynasyna aýysýyna jáne elimizde jeke kásipkerliktiń damýyna zor úlesin qosty.
«Prıntsıpy optımızatsıı regıonalnogo planırovanııa», «Sıstemnyı analız v regıonalnom planırovanıı», «Optımızatsııa otraslevyh ı regıonalnyh kompleksov Kazahstana» (birlesken avtorlyqta), «Ekonomıcheskıe problemy razmeşenııa selskogo hozıaıstva v Kazahstane» (birlesken avtorlyqta) atty kitaptardyń avtory.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet Belgisi» ordenderimen marapattalǵan.
QAŃTARDYŃ 30-Y, SENBІ
Ázirbaıjanda keden qyzmetkerleriniń kúni. 1997 jylǵy qańtardyń 10-daÁzirbaıjan Prezıdentiniń Jarlyǵymen bekitilgen. Jyl saıyn atalyp ótedi.
OQIǴALAR
10 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaev túrki tildes elderdiń mádenıet mınıstrleriniń Turaqty keńesi TÚRKІSOI-dyń XVII otyrysyna qatysýshylarmen kezdesti. Kezdesýde uıym aldynda turǵan maqsattar men mindetter talqylandy.
10 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik jónindegi komıtetiniń depýtattary Qazaqstan men Qyrǵyzstan úkimeti arasyndaǵy Shý jáne Talas ózenderiniń sý sharýashylyq qurylymdaryn eki memlekettiń teń paıdalanýy týraly kelisimin talqylady.
6 jyl buryn (2004) Reseı Federatsııasynyń Omby qalasynda qazaqtyń uly ǵalymy, etnograf Shoqan Ýálıhanovqa eskertkish ornatyldy.
Eskertkish Ombydaǵy Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy kóshege ornatyldy. Músin avtory - Qazaqstan Respýblıkasy Sýretshiler odaǵynyń múshesi, dotsent Azat Baıarlın.
3 jyl buryn (2007) Máskeýdiń «Veche» baspasynda shyǵysqazaqstandyq jýrnalıst, tarıhshy-zertteýshi, oblystyq «7 kún» gazetiniń bas redaktory Vadım Obýhovtyń «Shvatka shestı ımperıı. Bıtva za Sıntszıan» atty kitaby jaryq kórdi.
Jańa kitap «HH ǵasyrdyń áskerı qupııalary» toptamasymen basylyp shyqty.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1955) keńes kompozıtory, Reseı halyq ártisi DÝNAEVSKII Isaak Osıpovıch dúnıege keldi.
Ýkraınanyń Poltava oblysynda týǵan.
Harkov konservatorııasyn bitirgen.
«I nashım, ı vashım», «Jenıhı», «Nojı», «Zolotaıa dolına», «Solomennaıa shlıapka», «Dorogı k schastıý», «Volnyı veter» operettalardyń, «Otdyh favna», «Mýrzılka», «Nevesta ı avtomat» baletteriniń, «Letıte, golýbı», «Vecher valsa», «Shkolnyı vals», «Molchanıe», «Ne zabyvaı» ánderiniń jáne kóptegen spektaklderge, mýltfılmderge, kınofılmderge arnalǵan mýzykalardyń avtory.
Eki márte Stalındik syılyqtyń ıegeri.
Eńbek Qyzyl Tý, «Qurmet belgisi», Qyzyl Juldyz ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.
Onyń esimimen Máskeý, Lıpetsk, Novosibir, Almaty qalalaryndaǵy kósheler atalǵan.
65 jyl buryn (1945-1990) qazaq aqyny JAQYPBAEV Jumataı Saǵadıuly dúnıege keldi.
Almaty oblysynda týǵan.
Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtet) bitirgen.
Taldyqorǵan oblystyq gazetinde, «Jalyn» baspasynda, «Jalyn» jýrnalynda, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda qyzmet istegen.
Qazaq óleńine názik te syrbaz sezimge, syrly sýretke toly, ásem naqyshpen órnektelgen qanyq boıaýly jyrlar ákeldi. «Saratan», «Láılá», «Shuǵynyq gúl tórkini» jyr jınaqtarynda týǵan jerdiń kórkem tabıǵatyn, mahabbat pen sulýlyqty jyrlady. Aqyn dúnıe salǵannan keıin jaryq kórgen «Kóktemgi hattar» óleńder jınaǵy oqyrman qaýymynyń iltıpatyna bólendi.
QAŃTARDYŃ 31-І, JEKSENBІ
Búkildúnıejúzilik alapes aýrýymen aýyratyn adamdarǵa kómek kórsetý kúni. 1954 jyldan qańtardyń sońǵy jeksenbisinde atalyp ótiledi.
Úndistan táýelsizdigi úshin qurban bolǵandardy eske alý kúni. Mahatma Gandıdiń qaza tapqan kúnine (1869-1948) oraı atap ótiledi. Ol Úndistan ult-azattyq qozǵalysynyń basshysy, «gandızm» dep atalatyn ilimniń negizin qalaýshy retinde belgili. Qańtardyń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi.
OQIǴALAR
3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Germanııa Federatıvtik Respýblıkasyna resmı sapary barysynda Berlın qalasynda Nursultan Nazarbaevtyń «Eýrazııa júreginde» atty kitabynyń tusaý keseri boldy.
Saltanatty sharaǵa Býndestag depýtattary, GFR-daǵy qazaq ult ókilderi, Qazaqstanda buryn ómir súrgen nemister qatysty.
3 jyl buryn (2007) Almatyda Qazaqstan Ulttyq geografııa atlasy jáne «Qazaqstan Respýblıkasy» monografııasynyń tusaý keser rásimi ótti.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Bilim jáne Ǵylym Mınıstrliginiń Instıtýty daıyndaǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq geografııalyq atlasy úsh tomnan turady. Jınaqqa zertteý ınstıtýttary men ortalyqtardyń barlyq ǵylymı jáne ǵylymı-tájirıbelik jumystary engizilgen. Onda elimizdiń ekologııalyq qaýipsizdik kartasy alǵash ret jarııalanǵan.
Atlastyń birinshi tomy geologııalyq qurylymdarǵa, bederler, mıneraldy jáne sý qorlaryna, aýa raıy, flora men faýnaǵa arnalǵan, oǵan 118 karta engizilgen.
Atlastyń ekinshi tomyna elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy jáne turǵyndary, áleýmettik salaǵa, aýyl sharýashylyǵy týraly aqparat jınaqtalǵan. Oblystyq ortalyqtar, syrtqy ekonomıkalyq baılanys, týrıstik nazar aýdaratyn jerler, tarıhı jáne arheologııalyq eskertkishter - bunyń barlyǵy 116 kartada kórsetilgen.
Atlastyń úshinshi tomy eldiń tabıǵı-sharýashylyq júıesine jáne ekologııalyq ahýalyna arnalǵan, bul tomda 89 karta kórsetilgen.
«Qazaqstan Respýblıkasy» monografııasy da úsh bólimnen turady: birinshisi - «Tabıǵat jaǵdaıy jáne qorlardaǵy» lıtosfera, gıdrosfera, atmosfera jáne bıosfera zerttelgen. Kitaptiń ekinshi bólimi Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyn qabyldaǵannan keıin eldiń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıyna, al úshinshi tom ekologııalyq qaýipsizdik suraqtaryna arnalǵan.
3 jyl buryn (2007) Semeıde tanymal aqyn jáne prozashy Nıkolaı Alekseevtiń «Svet Nezakatnyı» atty jańa kitaby jaryq kórdi. Kitapqa ocherkter, qysqa áńgimeler engizilgen. Baspanyń 7 taraýy avtordyń týǵan ólkesi Semeıdiń Ertis jaǵalaýyna arnalǵan.
ESІMDER
100 jyl buryn (1910-1988) qazaqstandyq geolog, metallogenııa salasynyń mamany, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, professor, KSRO Ǵylym akademııasynyń korrespondent múshesi, Sotsıalıstik Eńbek Eri SMIRNOV Vladımır Ivanovıch dúnıege keldi.
Reseıdiń Máskeý qalasynda týǵan.
Máskeý geologııalyq-barlaý ınstıtýtyn bitirgen.
Negizgi ǵylymı eńbekteri tereń qabattaǵy kenderdi izdeýdiń, barlaýdyń jáne qoryn baǵalaýdyń ádisterin zertteý men metallogenııa máselelerine arnalǵan. Ol endogendik faktorlardyń rýda túzýdegi mánin, Orta Azııa, Kavkaz aımaqtarynda rýdaly kender qalyptasýy men ornalasýynyń aımaqtyq zańdylyqtaryn ashty.
Úsh ret Lenın ordenimen, Oktıabr Revolıýtsııasy, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
45 jyl buryn (1965) ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty, Psıhologııa jáne menedjment Halyqaralyq Akademııasynyń korrespondent múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń Iran Islam Respýblıkasy Tegeran qalasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi RÚSTEMOV Nurbah Turaruly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Túrkistan qalasynda týǵan.
Almaty shetel tilderi ınstıtýtyn, BLKJO OK janyndaǵy Joǵary komsomol mektebin, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııalyq Ulttyq ýnıversıtetiniń Dıplomatııalyq akademııasyn, Qazaqstan-Reseı ýnıversıtetin bitirgen.
Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń IV-shaqyrylym depýtaty. Qazaqstan Parlamenti Májilisi Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy boldy. Qazirgi qyzmetinde - 2009 jyldan.