QazAqparat-Anons: qańtardyń 22-ci men 24-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
Qańtardyń 22-sinde Syrtqy ister mınıstrliginde Memlekettik hatshy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaevtyń EQYU Mınsk tobynyń ókilderimen kezdesýi bolady.
Qańtardyń 22-sinde Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginde «Memlekettik áleýmettik tapsyrys týraly» Zań jobasyn ázirleýshi jumys tobynyń otyrysy ótedi.
Qańtardyń 22-sinde Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginde «Veterınarııa týraly zańnyń mal sharýashylyǵy ónimderiniń qaýipsizdigine baǵyttalǵan jańa normalary týraly» degen taqyrypqa arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
Qańtardyń 23-inde Statıstıka agenttiginde Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń qatysýymen keńeıtilgen alqa májilisi ótedi.
QAZAQSTAN JÁNE EQYU
Qańtardyń 26-da EQYU-nyń qazirgi tóraǵasy - QR Memlekettik hatshysy-Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Brıýsselde ótetin mınıstrler deńgeıindegi Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymy-Eýropalyq odaq birlesken májilisiniń jumysyna qatysady
PARLAMENT
Qańtardyń 22-sinde Parlament Májilisnde «Nur Otan» partııasy fraktsııasynyń jınalysy bolady.
SPORT
Qańtardyń 17-si men 22-si aralyǵynda elordada jas tennısshiler úshin irikteý jarysy ótedi. Onyń negizgi maqsaty - elimizdiń jastar quramasyn qurý.
Qańtardyń 16-sy men 23-i aralyǵynda Astanada eresekter arasynda kıkboksıngtan Qazaqstan chempıonaty ótedi. Týrnırdiń basty maqsaty - ulttyq komandaǵa irikteý úshin myqtylardy anyqtaý.
Qańtardyń 22-24-i aralyǵynda Pavlodarda aǵaıyndy Sergeı jáne Ivan ıArmolenkony eske alýǵa arnalǵan halyqaralyq týrnır ótedi.
ASTANA
Qańtar aıynda Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynyń «Qazaq álemi» zalynda sondaı-aq, I. Tasmaǵambetovtyń jeke kollektsııasynyń kórmesi ótedi.
Qańtardyń 15-i men 24-i aralyǵynda Astanada bokstan Qazaqstan chempıonaty ótýde. Chempıonatqa oblystardan jáne Astana, Almaty qalalarynan barlyǵy 14 komanda qatysýda.
Qańtardyń 20-27-si aralyǵynda Astana qalasyndaǵy Saryarqa, Esil jáne Almaty aýdandarynyń ákimderi 2009 jyldyń qorytyndysy boıynsha halyq aldynda esep berýde.
Qańtardyń 21-22-si kúnderi elordadaǵy S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetinde «Qazaqstan Respýblıkasy agrarlyq ýnıversıtetteriniń kúnderi» ótedi.
Qańtardyń 22-sinde № 1 mektep-lıtseıde (Jeltoqsan kóshesi, 9) saǵat 10.00-de Aýǵanstanda qaza bolǵan ınternatsıonalıst jaýyngerlerge eskertkish taqta ornatý rásimi ótedi. . Bul saltanatty is-shara Aýǵanstannan ásker shyǵarylǵanyna 21-jyl tolýyna jáne Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65-jyldyǵyna arnalady.
Qańtardyń 22-sinde Bas prokýratýrada alqa májilisi ótedi.
Qańtardyń 22-sinde Ulttyq akademııalyq kitaphanada Á.Asqarovtyń Altaı altyn besik, ata jurt» kitabynyń tanystyrylymy ótedi.
ALMATY
Qańtardyń 22-sinde Almaty ákimdiginde qalalyq máslıhattyń 25-shi sessııasy ótedi.
Qańtardyń 22-sinde Qazaqtyń ál-Farabı atyndaǵy ulttyq ýnıversıtetinde «Qazaqstan Respýblıkasynda qylmystyq saıasatty lıberızatsııalaýdyń keleshegi» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.
Qańtardyń 22-sinde Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan respýblıkalyq mamandyrylǵan mýzykalyq orta mektep-ınternatynda Ábdimanap Jumabekulynyń «Qylqobyz hrestomatııasy» oqýlyǵynyń tanystyrylymyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.
Qańtardyń 23-i kúni Almatydaǵy Abaı atyndaǵy memlekettik opera jáne balet teatrynda Qazaqstannyń halyq jazýshysy, «Qurmet belgisi», «Parasat», «Dostyq» ordenderiniń ıegeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty, kórnekti aqyn Farıza Ońǵarsynovanyń 70 jasqa tolýyna arnalǵan saltanatty kesh ótedi.
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.
QAŃTARDYŃ 22-І, JUMA
Polshada ata kúni. Polshada qańtardyń 21-inde «Áje kúnin» atap ótken soń, kishkentaı jáne eresek nemereler qańtardyń 22-inde «Ata kúnimen» óz atalaryn quttyqtaıdy.
OQIǴALAR
18 jyl buryn (1992) Almatyda Qazaqstan men Mońǵolııa arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatý hattamasyna qol qoıyldy.
17 jyl buryn (1993) respýblıka joǵary ǵylymı mekeme mártebesi berilgen Qazaqstan Ǵylym Akademııasy Ulttyq Ǵylym Akademııasy bolyp ózgertildi (UǴA).
ESІMDER
55 jyl buryn (1955-1998) monýmentshi-keskindemeshi ári sportshy, Taekvando federatsııasynyń qazaqstandaǵy tuńǵysh prezıdenti TÚLKIEV Bekseıit Ábdezuly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy Tóle bı aýdany Qasqasý aýylynda týǵan.
Máskeýdegi joǵary kórkem-óner ýchılışesin bitirgen.
«Uly kósh», «Zamandastar», «Áke», «Ata-baba jeri», «Sýretshiniń túsi», «Áje», «Túsirý alańy», «Ákeni maıdanǵa shyǵaryp salý», t.b. keskindemelik týyndylardyń avtory.
Shyǵarmalary Búkilodaqtyq jáne halyqaralyq kórmelerge qoıylǵan.
Ol beıneleý óneri salasyndaǵy shyǵarmashylyq eńbegin sportpen de etene ushtastyra otyryp, jastardy sportqa baýlydy. Ózi taekvandodan «qara belbeý» ıesi atanǵan.
Qasqasý aýylyndaǵy orta mektepke esimi berilgen.
QAŃTARDYŃ 23-І, SENBІ
OQIǴALAR
18 jyl buryn (1992) BUU Qaýipsizdik keńesi otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasyn BUU-ǵa múshe etip qabyldaý týraly qarar qabyldady. 1992 jylǵy naýryzdyń 2-sinde Qazaqstan BUU-nyń tolyq múshesi boldy.
15 jyl buryn (1995) Brıýsselde Elbasy N.Nazarbaev pen Eýropa yntymaqtastyǵy keńesiniń tóraǵasy Alen Jıýppe Qazaqstan Respýblıkasy men Eýropa yntymaqtastyǵy arasyndaǵy seriktestik pen yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıdy.
3 jyl buryn (2007) Óskemende Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıteti ǵımaratynyń aldynda qazaq tili biliminiń negizin salýshy Sársen Amanjolovqa ornatylǵan eskertkishtiń ashylý saltanatty ótti.
Qola músin eskertkishi belgili qazaqstandyq sáýletshiler Qazaqstan ónerine eńbek sińirgen qaıratker, Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵynyń ıegeri, professor E.Sergebaev jáne Jambyl atyndaǵy syılyqtyń ıegeri B.Ábishevterdiń jobalary boıynsha oryndalǵan.
S.Amanjolov (1903-1958) joǵarǵy oqý oryndarynda qazaq tilin zertteýde óziniń túbegeıli úlesin qosyp, baǵdarlamalar men kýrstaryn engizgen, sonymen qatar mektepter men ýnıversıtetterge qazaq tilindegi birinshi oqýlyqtaryn jasaǵan túrktanýshy.
ESІMDER
1140 jyl buryn (870-950) qypshaq dalasynan shyqqan uly entsıklopedıst ǵalym, oıshyl, fılosof, matematık, astrolog, mýzyka teoretıgi ÁBÝ NASR ÁL-FARABI, Ábý Nasyr Muhammad ıbn Tarhan ıbn Ýzlaǵ ál-Farabı dúnıege keldi.
Ásker basynyń otbasynda týǵan.
Otyrar medresesinde, Shash, Samarqan, Buhara, keıin Harran, Mysyr, Haleb (Aleppo), Baǵdad shaharlarynda bilim alǵan.
Ábý Nasyr ál-Farabı - túrki oıshyldarynyń eń ataqtysy, eń máshhúri, «Álemniń 2-shi ustazy» atanǵan ǵulama. Onyń zamany «Jibek joly» boıyndaǵy qalalardyń, onyń ishinde Otyrardyń ekonomıkasy men mádenıetiniń gúldengen kezine dál keldi. Ábý Nasyr ál-Farabı Orta Azııa, Parsy, Irak, arab elderi qalalaryna jıhankezdik saparlar jasap, tez eseıdi. Ol jerlerde kóptegen ǵulamalarmen, oıshyl-aqyndarmen, qaıratkerlermen tanysyp, suhbattasty. Tarıhı derekter boıynsha 70-ke jýyq til bilgen. Ózdiginen kóp oqyp, kóp izdengen oıshyl fılosofııa, logıka, etıka, metafızıka, til bilimi, jaratylystaný, geografııa, matematıka, medıtsına, mýzyka salalarynan 164 traktat jazyp qaldyrdy. Shyǵarmalarynda kóne grek oqymystylarynyń, ásirese Arıstoteldiń eńbekterine taldaý jasady (Arıstoteldiń «Metafızıka», «Kategorııa», «Birinshi jáne ekinshi analıtıka» sııaqty basty eńbekterine túsindirmeler jazǵan). Arabtyń ataqty ǵalym-geografy ıbn-Haýkaldyń «Kıtab masalık ýá mamalık» atty eńbeginde jáne 13 ǵasyrda ómir súrgen ıbn-Hallıkan óziniń «Ýfıat ál-aıan fı ál-zaman» atty eńbeginde Ábý Nasyr ál-Farabıdiń arǵy atalarynyń attaryn (Tarhan, Uzlaǵ) taza túrki tilinde keltirgen.
Ábý Nasyr ál-Farabı zamanynyń áleýmettik-saıası kózqarastaryn, til mádenıetin, fılosofııalyq-gýmanıtarlyq (fılosofııa, logıka, etıka, estetıka, saıasat, sotsıologııa, lıngvıstıka, poezııa, sheshendik, mýzyka) jáne jaratylystaný (astronomııa, astrologııa, fızıka, hımııa, geografııa, matematıka, medıtsına) ǵylymdary salalaryn tereń meńgerip, osy baǵyttarda ózi de qundy ǵylymı jańalyqtar ashty.
Uly oıshyl fılosofııaǵa úlken mán berdi, oǵan kóp úmit artty. Ol fılosofııany qoǵamdy oıatatyn zerde, parasat shamshyraǵy, halyqty ádiletti qoǵamǵa jetkizetin negizgi baǵyt, urpaqtar arasyndaǵy rýhanı-mádenı sabaqtastyqty ǵasyrlarǵa jalǵastyratyn qural, áleýmettik-etıkalyq kúrdeli máselelerdiń sheshimin, ýaqyt talaptarynyń jaýabyn tabatyn ádis dep túsindi. «Ǵylymdar tizbegi» atty eńbeginde sol kezdegi ǵylymdy úlken-úlken bes salaǵa bóledi: 1) til bilimi jáne onyń taraýlary; 2) logıka jáne onyń taraýlary; 3) matematıka jáne onyń taraýlary; 4) fızıka jáne onyń taraýlary, metafızıka jáne onyń taraýlary; 5) azamattyq ǵylym jáne onyń taraýlary, zań ǵylymy jáne din ǵylymy.
Qazaqstanda Ábý Nasyr ál-Farabıdiń murasyn HH ǵasyrdyń 60-jyldary tanymal ǵalymdar Aqjan ál-Mashanı men Q.Sátbaevtar zerttegen. 20-dan astam traktattary qazaq jáne orys tilderinde basylyp shyqqan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtette onyń eńbekterin zertteý, qazaqshaǵa aýdarý, nasıhattaý ortalyǵy quryldy.
1975 jyly Almaty, Máskeý jáne Baǵdadta Ábý Nasyrdyń 1105-jyldyq mereıtoıy halyqaralyq deńgeıde atalyp ótti.
Onyń esimi Shymkent pedagogıkalyq ınstıtýtyna, Almatydaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetine jáne bir dańǵylǵa berilgen.
35 jyl buryn (1975) Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstri Keńsesiniń jetekshisi ÁBDІRAHIMOV Ǵabıdolla Rahmatollauly dúnıege keldi.
Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan.
Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetin, Nemis joǵary memlekettik basqarý mektebin («Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha) bitirgen.
Qazaq memlekettik agrarlyq ýnıversıtetinde assıstent, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik qyzmet isteri jónindegi agenttiginiń bas mamany, bólim bastyǵy, tóraǵa keńesshisi, tóraǵa orynbasary, birinshi orynbasary, tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldyń 13 qazanynan.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Bolashaq» halyqaralyq stıpendııasy túlekteri qaýymdastyǵynyń qurmetti keńes múshesi.
«Qurmet» ordenimen, «10 jyl Astana» medalimen marapattalǵan.
QAŃTARDYŃ 24-І, JEKSENBІ
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1995) Brıýsselde bolǵan kezdesýde Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev pen NATO-nyń Bas hatshysy Vılı Klaes «Beıbitshilik jolyndaǵy seriktestik» baǵdarlamasy sheńberindegi yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıdy. Dál osy kúni Brıýsselde Qazaqstannyń Benılıýks elderindegi elshiliginiń ashylý saltanaty bolyp ótti. Oǵan Qazaqstannyń memleket basshysy jáne Belgııa koroli otbasynyń músheleri jáne úkimet adamdary, osy elde tirkelgen basqa elderdiń elshileri qatysty.
14 jyl buryn (1996) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sımvolıkasy týraly» zań kúshi bar Jarlyǵy shyqty.
3 jyl buryn (2007) halyqaralyq baspasóz ortalyǵynda «Jańa Astana» jańa qoǵamdyq uıymnyń tusaý keser rásimi ótti.
«Jańa Astana» ózine barlyq qyzmet salasynyń ókilderin biriktiredi. Oǵan tutynýshylar qoǵamynyń ókilderi, jastar uıymdary, maslıhat depýtattary, qoǵam qaıratkerleri men kásipkerler kiredi.
ESІMDER
110 jyl buryn (1900-1956) rejısser, Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen óner qaıratkeri ShTEIN ıAkov Solomonovıch dúnıege keldi.
Reseıdiń Orynbor qalasynda týǵan.
1943 jyldan Almaty qalasynda turyp, Orystyń memlekettik akademııa drama teatrynda rejısserlikpen aınalysty. Ol orys jazýshylarynyń shyǵarmalary boıynsha kóptegen spektaklderdi osy teatr sahnasyna shyǵardy. Olardyń qatarynda A.Tolstoıdyń «Ivan Groznyı» men «Azapty saparda», V.Vıshnevskııdiń «Umytylmas 1919 jyl», Lope de Veganyń «Qumyraly qyz», K.Trenevtiń «Lıýbov ıArovaıa», A.Gorkııdiń «Egor Býlychov jáne baskalar», A.Shteınniń «Jeke is», A.Stepanov pen I.Popovtyń «Port-Artýr», F.Dostoevskııdiń «Qorlanǵandar men qor bolǵandar», t.b. pesalar bar. Sondaı-aq Kazaqtyń memlekettik akademııa drama teatrynda akter Q.Badyrovpen birlesip, M.Áýezovtiń «Qara qypshaq Qobylandy» jáne Á.Tájibaevtyń «Dýbaı Shýbaevıch» pesalaryn, Sh.Aımanovpen birge Áýezovtiń «Abaı» romanyn sahnaǵa shyǵardy.
N.Anovpen birlesip, «Júrek ámirimen» atty pesasyn jazyp, ony Orys memlekettik akademııa drama teatrynda sahnalady.
100 jyl buryn (1910-1971) keńes akteri, rejısser, Reseıdiń eńbek sińirgen ártisi TÝTYShKIN Andreı Petrovıch dúnıege keldi.
Moldova Respýblıkasynyń Kıshınev qalasynda týǵan.
1930 jyly E.Vahtangov atyndaǵy Máskeý teatry janyndaǵy mektepti bitirip, osy teatrda 20 jyldan astam ýaqyt akter jáne rejısser bolyp jumys istegen. Sonymen qatar Lenıngrad mýzykalyq komedııa teatrynyń kórkemdik jetekshisi, Lenındik komsomol atyndaǵy Lenıngrad teatrynyń bas rejısseri bolǵan.
«Volga-Volga», «Devýshka s harakterom», «Serdtsa chetyreh», Karnavalnaıa noch», «Vzroslye detı» atty fılmderde komedııalyq rólderdi somdaǵan. «My s vamı gde-to vstrechalıs» komedııasyn qoıyp, «Volnyı veter», «Svadba v Malınovke» atty operettalardy ekranǵa shyǵarǵan.
