QazAqparat-Anons: qańtardyń 16- sy men 18-i aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASYElbasy Nұrsұltan Nazarbaevtyң Үndistanғa resmı sapary barysynda қaңtardyң 23-i men 27-si aralyғynda Delıde «Қazaқstan-Үndistan» Іskerlik keңesiniң 4-shi otyrysy jәne eki el kәsipkerleriniң iskerlik kelissөzderi өtedi. ҮKІMET Қaңtardyң 16-synda Premer-Mınıstr K.Mәsimovtyң қatysýymen Tabıғı monopolııalardy retteý agenttiginiң alқa mәjilisi өtedi. Қaңtardyң 16-synda Қorshaғan ortany қorғaý mınıstrliginde Қorshaғan ortanyң sapasyn tұraқtandyrý mәseleleri jөnindegi vedomstvoaralyқ komıssııanyң mәjilisi өtedi. Қaңtardyң 16-synda Premer-Mınıstr K.Mәsimovtyң қatysýymen Bәsekelestikti қorғaý jөnindegi agenttiktiң alқa mәjilisi өtedi. PARLAMENT Қaңtardyң 16-synda Parlament Mәjilisinde spıker Oral Mұhamedjanovtyң AҚSh-tyң Қazaқstandaғy Elshisi Rıcharda E. Hoýglandpen kezdesýi өtedi. ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEM2009 jylғy қaңtardyң 1-inen bastap Қazaқstan Respýblıkasy Eýropadaғy қaýipsizdik pen yntymaқtastyқ jөnindegi ұıymnyң tөraғalary Үshtiginiң құramyna kirdi. EҚYҰ erejelerine sәıkes Үshtikti Ұıymnyң қazirgi, aldyңғy jәne keıingi tөraғalary құraıdy. Bıylғy jyly EҚYҰ Үshtigine Grekııa (қazirgi tөraғa), Fınlıandııa (2008 jyly tөraғalyқ etken) jәne Қazaқstan (2010 jylғy tөraғa) қatysady. Қaңtardyң 16-19-y aralyғynda Dohada (Katar) mұsylman kөshbasshylarynyң jaһandyқ 3-shi konferentsııasy өtedi. Atalmysh shara shtab-pәteri Nıý-Iorkte ornalasқan «Amerıka қaýymy mұsylmandardyң damýyn қoldaıdy» (ASMA) atty үkimettik emes ұıymmen birlesip ұıymdastyrylyp otyr. Konferentsııanyң maқsaty қazirgi zaman mәselelerin қarastyratyn syndarly sұhbatқa қoldaý kөrsetý bolyp tabylady. ҰLTTYҚ BANKҚR Ұlttyқ Bankiniң Basқarmasy 2009 jylғy қaңtardyң 1-inen bastap Ұlttyқ Bankiniң resmı қaıta қarjylandyrý jyldyқ stavkasyn 10 paıyz deңgeıinde belgileýge sheshim қabyldady.ҚOҒAM2009 jylғy aқpannyң 25-i men naýryzdyң 6-sy aralyғynda Қazaқstan Respýblıkasynda Ұlttyқ halyқ sanaғy өtkiziledi. 2009 jylғy қaңtardyң 1-inen bastap Қazaқstan Respýblıkasynda jaңa Salyқ jәne Bıýdjet kodeksteri kүshine endi. SPORT Germanııanyң Dıýsseldorf қalasynda қaңtardyң 17-sinde қazaқstandyқ kәsipқoı boksshy Gennadıı Golovkın argentınalyқ Havera Alberto Mamanımen reıtıngtik jekpe-jek өtkizedi. ASTANAҚaңtardyң 15-i men 19-y aralyғynda Astanada fýtzaldan Қazaқstan chempıonatynyң besinshi týr oıyndary өtedi.Қaңtardyң 16-synda Astanada «Mass-medıa salasynda zııatkerlik menshikti қorғaý» taқyrybyna arnalғan semınar-trenıng өtedi. Қaңtardyң 16-synda Halyқaralyқ baspasөz ortalyғynda ıÝ.Nıkýlın atyndaғy tsırktiң әrtisterimen baspasөz mәslıhaty өtedi. Қaңtardyң 16-synda «Nұr Otan» partııasynyң elordalyқ fılıalynda sybaılas jemқorlyққa қarsy naýқannyң bastalýyna arnalғan baspasөz mәslıhaty өtedi. ALMATY Қaңtardyң 16-synda Almatyda Қazaқtyң ekonomıka ýnıversıtetinde «Densaýlyқ-2009» dәstүrli spartakıadasy bastalady. Қaңtardyң 16-synda «Tanym» klýbynda jaңa tөlқұjattardyң engizilýine baılanysty pikirtalas өtedi. Қaңtardyң 16-synda Baғanashyldaғy ҰҚK akademııasynda jaңa oқý korpýsynyң ashylý rәsimi өtedi. Қaңtardyң 19-ynda «Қazaқstan-Үndistan: yntymaқtastyқ perspektıvalary» dep atalatyn konferentsııa өtedi. Ony Үndistan elshiligi men Nıý-Delıdegi Syrtқy ister mınıstrliginiң aқparat bөlimi ҚR Prezıdenti janyndaғy Қazaқstannyң strategııalyқ zertteýler ınstıtýtymen yntymaқtasyp ұıymdastyryp otyr.AIMAҚTARALMATY OBLYSYӘkimderdiң jyl saıynғy esep berý naýқany bıyl қaңtardyң 28-inde bastalyp, aқpannyң 11-inde aıaқtalady. Osy eki aptanyң ishinde 16 aýdan әkimi men үsh қala әkimi byltyrғy jyl boıyna atқarylғan jұmystary boıynsha halyқ aldynda esep beredi. Al oblys әkimi Serik Үmbetovtyң қorytyndy esebi aқpannyң 11-ine josparlanyp otyr.BATYS ҚAZAҚSTAN OBLYSY Қaңtardyң 12-si men aқpannyң 14-i aralyғynda barlyқ deңgeıdegi әkimder esep beredi. Қoғamdy odan әri demokratııalandyrý, halyқty elimizde jүrgizilip jatқan reformalardan habardar etý, bılik organdarynyң el aldyndaғy jaýapkershiligin arttyrý maқsatynda өtkiziletin naýқan barysynda barlyғy 440 kezdesý bolmaқ. Aldymen aýyl әkimderi esep berse, aýdan әkimderiniң esebi қaңtardyң 19-ynda bastalmaқ. Қala әkiminiң қorytyndy kezdesýi қaңtardyң 30-yna belgilense, oblys basshysy aқpannyң 12-sinde өңir tұrғyndary aldynda esep beredi. PAVLODAR OBLYSYJergilikti atқarýshy organdarynyң basshylary halyқ aldynda esep berýge әzirlenýde. Atap aıtқanda, selolyқ okrýgterdiң, aýyldar men kentterdiң basshylary tұrғyndarmen қaңtardyң 12-si men 18-i aralyғynda kezdesýler өtkizse, қalalar men aýdandardyң basshylary қaңtardyң 19-y men aқpannyң 1-i aralyғynda kezdesedi. Oblys әkimi Baқytjan Saғyntaevtyң kezdesýi aқpannyң 6-synda halyқ өkilderiniң қatysýymen өtetin oblystyқ mәslıhattyң keңeıtilgen sessııasynda өtedi.ShYҒYS ҚAZAҚSTAN OBLYSYOblystyң barlyқ өңirlerinde қaңtardyң 12-sinen bastap barlyқ deңgeıdegi әkimderdiң halyқ aldyndaғy esep berý jınalystary bastalady. Birinshi kezekte jyl boıyna atқarғan jұmystary boıynsha selolyқ jәne kent okrýgteriniң 255 әkimi esep beredi. Olar barlyғy 680 kezdesý өtkizedi dep kүtilýde. Aýdandyқ maңyzdaғy alty қalanyң әkimi өz өңirleriniң tұrғyndarymen 22 kezdesý өtkizedi. Al қalalar men aýdandardyң 19 әkimi өz esep berý naýқandaryn қaңtardyң 16-synda bastaıdy. --------------------------------------------------------------------------------------------------ELEÝLІ OҚIҒALAR, ATAÝLY KҮNDER, ESІMDERҚAҢTARDYҢ 16-Y, JҰMAESTE ҚALAR OҚIҒALAR17 jyl bұryn (1992) Shvetsııa Koroldigi Қazaқstan Respýblıkasynyң tәýelsizdigin moıyndady.17 jyl bұryn (1992) Mәskeý қalasynda TMD-ғa mүshe 6 memleket Reseı, Қazaқstan, Қyrғyzstan, Ýkraına, Belarýs jәne Armenııa basshylarynyң kezdesýi өtti. Kezdesý barysynda 7 kelisimge қol қoıyldy.85 jyl bұryn (1924) alғashқy tikұshaқ әýege kөterildi. Ispan ұshқyshy P.Peskara әýede 8 mınýt 13 sekýnd bolyp, 1 shaқyrymdaı ұshyp өtken.ESІMDER80 jyl bұryn (1929) bıologııa ғylymynyң doktory, professor, Қazaқstan Ғylym akademııasynyң akademıgi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen ғylym қaıratkeri ILıALETDINOV Alfarıd Nızamұly dүnıege keldi. Қyzylorda oblysynyң Syrdarııa aýdanynda týғan. M.Lomonosov atyndaғy Mәskeý memlekettik ýnıversıtetin jәne aspırantýrasyn bitirgen. Қazaқstan Ғylym akademııasy Topyraқtaný ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң ғylymı қyzmetkeri, Mıkrobıologııa jәne vırýsologııa ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң ғylymı қyzmetkeri, zerthana meңgerýshisi, dırektory, Қazaқstan Ғylym akademııasy Bıologııa ғylymdary bөlimshesiniң akademık-hatshysy қyzmetterin atқardy. Onyң negizgi ғylymı eңbekteri tabıғattaғy organıkalyқ jәne mıneraldyқ zattardyң aınalymyndaғy mıkroorganızmderdiң rөlin zertteýge jәne olardy mal azyғyn өndirýge қoldanýғa arnalғan. Ғalym өnerkәsiptiң lastanғan sýlaryn aýyr metaldar ıonynan, tsıanıdterden jәne organıkalyқ lastanýlardan tazartý үshin mıkroorganızmderdi paıdalaný jөninde irgeli ғylymı-zertteý jүrgizip, bұryn ғylymda anyқtalmaғan fakýltatıvti anaerobty bakterııalardy tapty. Ol kөp jylғy jүrgizilgen ғylymı-zertteýlerdiң nәtıjesinde shyryndy mal azyғy ? sүrleminiң құnarlyғyn arttyrý maқsatynda құrғaқ bakterııalyқ ashytқylardy, fızıologııalyқ maқsattaғy bentobak ? probıotıkterdi taýyp, olardy өndiriske engizýge tikeleı basshylyқ etti. Ғalymnyң jetekshiligimen aýyl sharýashylyқ maldarynyң tөlderinde jәne құs balapandarynda kezdesetin kolıbakterıoz aýrýyn emdeý үshin sүt jәne propıon қyshқyly bakterııalarynan daıarlanғan ? lakotovıt preparatyn veterınarlyқ tәjirıbege engizý jolғa қoıyldy. Jalpy ғalymnyң 220-ғa jýyқ ғylymı eңbegi, onyң ishinde 4 monografııasy jәne 24 avtorlyқ kýәligi bar. «Құrmet belgisi» ordenimen marapattalғan. ҚAҢTARDYҢ 17-І, SENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR17 jyl bұryn (1992) Joғarғy Keңes «Қazaқstan Respýblıkasynyң Prokýratýrasy týraly» Zaң қabyldady.17 jyl bұryn (1992) «Zaman ? Қazaқstan» gazetiniң alғashқy sany jaryқ kөrdi.17 jyl bұryn (1992) Almatydaғy № 9 mektep-ınternat negizinde alғashқy tүrik kolledji ashyldy.13 jyl bұryn (1996) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Ә.Nazarbaevtyң Belarýs Respýblıkasyna resmı sapary bastaldy. Sapar barysynda birneshe құjatқa қol қoıyldy. Olardyң ishinde «Dostyқ pen yntymaқtastyқ týraly» sharttyң orny erekshe.8 jyl bұryn (2001) Oralda өrt sөndiretin mashına shyғaryla bastady.ESІMDER70 jyl bұryn (1939) fılologııa ғylymynyң doktory, professor BAIJANOV Tүzelbaı dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң Tүlkibas aýdanynda týғan. Shymkent pedagogıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. Arқalyқ pedagogıkalyқ ınstıtýtynda қyzmet istep, orys tili kafedrasynyң meңgerýshisi, Jambyl pedagogıkalyқ ınstıtýtynda oқytýshy boldy. 1993 jyly «Қazaқ tilindegi әskerı leksıkanyң tarıhy» degen taқyrypta doktorlyқ dıssertatsııa қorғady. Ғalym әskerı leksıkanyң etımologııalyқ sөzdigin құrastyrýmen aınalysyp jүr. Onyң birneshe ғylymı eңbekteri jaryқ kөrgen. ҚAҢTARDYҢ 18-І, JEKSENBІDinderdiң Dүnıejүzilik kүni. BҰҰ-nyң bastamasymen 1950 jyldan bastap, қaңtardyң үshinshi jeksenbisinde atap өtiledi.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR40 jyl bұryn (1969) Қ.Jandarbekov atyndaғy Jetisaı қazaқ drama teatry B.Maılınnyң «Jalbyr» spektaklimen өz shymyldyғyn ashty. Teatrғa 1978 jyly akter, rejısser, Қazaқstannyң halyқ әrtisi Құrmanbek Jandarbekovtyң esimi berildi. Birinshi bas rejısseri ? Қ.Shanın, dırektory ? T.Bәıimbetov.31 jyl bұryn (1978) «Jұldyz» jýrnaly «Halyқtar dostyғy» ordenimen marapattaldy.17 jyl bұryn (1992) «Sөzdiң piri ? Sүıinbaı» atty jaңa ғylymı-tanymdyқ telefılm jaryқ kөrdi.17 jyl bұryn (1992) Almatydaғy Kıno үıinde Talғat Temenovtyң «Қyzғysh құs» atty kөrkem fılminiң premerasy өtti.17 jyl bұryn (1992) Avstrııa Қazaқstan Respýblıkasynyң tәýelsizdigin moıyndady.15 jyl bұryn (1994) Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң өner ұjymy Tүrkııada өtken tүrki tildes elder қýyrshaқ teatrlary halyқaralyқ festıvalinde bas jүldege ıe boldy.13 jyl bұryn (1996) Semeı қalasynda әdebıettanýshy ғalym, abaıtanýshy, jazýshy, dramatýrg, Қazaқstannyң tұңғysh әnұranynyң avtory, ғalym Қaıym Mұhamedhanұlynyң 80 jasқa tolғany atalyp өtildi.10 jyl bұryn (1999) Elbasy N.Ә.Nazarbaev Astanadaғy «Mıras» halyқaralyқ Қazaқstan-Amerıka mektebiniң irgetasyn қalaý rәsimine қatysty. 3 jyl bұryn (2006) Almatydaғy M.Әýezov atyndaғy Қazaқ akademııalyқ drama teatrynda tarıhı-taғylymdyқ «Қazaқtar» dramasynyң premerasy boldy. Қoıylymda қazaқ halқynyң өz aldyna memleket bolyp қalyptasý kezeңi sөz bolyp, al negizgi ıdeıasy ? tүbi de, tegi de bir tүrki әleminiң alasapyran myna zamanda қaıta tұtasý maқsatyn kөzdeıdi. Jәnibek hannyң rөlinde ҚR Memlekettik syılyғynyң laýreaty Tұңғyshbaı әl-Tarazı, Kereı sұltandy - Қazaқstanғa eңbek siңirgen әrtis Aıdos Bektemir, Mұhammed Shaıbanıdi - Қazaқstan jastar odaғy syılyғynyң laýreaty Erlan Bilәl, Қasym tөreni - Қazaқstan Jastar odaғy syılyғynyң laýreaty Asylbek Boranbaı, Қoıgeldi batyrdy - әrtis Baýyrjan Қaptaғaı somdady. Қoıylym sýretshisi ? Erkin Әdisbek, kompozıtory ? Әdil Bestibaev. 75 jyl bұryn (1934) aғylshyn polıtsııasy қylmys týraly mәlimet almasatyn қalta radıoқabyldaғyshtarmen қamtamasyz etildi. Radıoқabyldaғyshtyң kөmegimen eң alғash tұtқynғa tүsken қylmysker dүkennen үsh palto ұrlap shyққan soң 15 mınýttan keıin қolғa tүsken.45 jyl bұryn (1964) amerıkandyқ dәrigerler AҚSh kongresin temeki shyғaratyn kompanııalardy қorap syrtyna «temeki tartý sizdiң densaýlyғyңyzғa zııandy» degen eskertý engizýge mindetteýge shaқyrdy.ESІMDER105 jyl bұryn (1904-1975) ataқty akter BABOChKIN Borıs Andreevıch dүnıege keldi. Ol Bүkilodaқtyқ kınematografıster ınstıtýtynda қazaқ kıno akterleriniң bir tobyn tәrbılep shyғardy. Shәkirtteriniң arasynda Jambyl Құdaıbergenov, Janna Kerimtaeva, Meңtaı Өtepbergenov sekildi tanymal kıno өneriniң sheberleri bar.