QazAqparat-Anons: aqpannyń 5-7-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
Aqorda
Aqpannyń 5-inde Aqordada Elbasy N.Nazarbaev elimizge resmı saparmen kelgen Norvegııa koroldiginiń taq murageri hanzada Hokon Magnýspen kezdesedi.
ÚKІMET
Aqpannyń 5-inde Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstrliginde Qazaqstan Respýblıkasy Premer-Mınıstri K.Q.Másimovtiń qatysýymen keńeıtilgen alqa otyrysy ótedi.
Aqpannyń 5-inde Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary Ó.Shókeevtiń Qyzylorda oblysyna jumys sapary ótedi.
Aqpannyń 5-inde Úkimet úıinde Premer-Mınıstr Kárim Másimov elimizge resmı saparmen kelgen Norvegııa koroldiginiń taq murageri hanzada Hokon Magnýspen kezdesedi.
Aqpannyń 5-inde Syrtqy ister mınıstrliginde vedomstvo basshysynyń orynbasary K.Jıgalovtyń elimizge saparmen kelgen Norvegııanyń syrtqy ister mınıstrimen kezdesýi bolady.
Aqpannyń 5-inde Esep komıtetinde alqa májilisi bolady.
Aqpannyń 5-inde Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginde keńes bolady.
QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM
Aqpannyń 4-5-inde Qazaqstanǵa Norvegııa koroldiginiń taq murageri hanzada Hokon Magnýs resmı saparmen kelmek. Sapar barysynda hanzada elimiz basshylyǵymen birqatar kezdesýleri oryn alady dep kútilýde.
Aqpannyń 2-4-i aralyǵynda Memlekettik hatshy - Syrtqy ister mınıstri, Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń qazirgi tóraǵasy Qanat Saýdabaevtyń AQSh-qa resmı sapary ótýde.
Aqpannyń 5-inde Nıý-Iorkte Memlekettik hatshy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysyna qatysady. Onyń barysynda Qanat Saýdabaev Keńes múshelerin Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyq etý kezinde Qazaqstan josparlaǵan jumys baǵyttarynan habardar etedi. Sondaı-aq sol kúni otandyq syrtqy ister vedomstvosynyń jetekshisiniń Birikken Ulttar Uıymynyń basshylyǵymen birqatar kezdesýleri josparlǵan.
ASTANA
Aqpannyń 5-inde Astana kalasynyń QazGZÝ-niń jańa ǵımaratynda (Qorǵaljyn tasjoly, 8) dáristik aýdıtorııada Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Jańa onjyldyq - jańa ekonomıkalyq ósý, Qazaqstannyń jańa múmkindikteri» atty Joldaýyna túsinikteme berý maqsatynda «Bolashaq» Qaýymdastyq músheleriniń stýdenttermen kezdesýi ótedi.
Aqpannyń 5-inde «Rıksos» otelinde Qazaqstan-Norvegııa bıznes forýmy bolady.
Aqpannyń 5-inde L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııalyq ulttyq ýnıversıtettiń bas korpýsynda elimizge resmı saparmen kelgen Norvegııa koroldiginiń taq murageri hanzada Hokon Magnýspen kezdesý bolady.
Aqpannyń 5-inde Eńbekpen qamtýdy qoldaý ortalyǵynda qazaqstan-norveg ortalyǵynyń ashylý rásimi bolady.
ALMATY
Aqpan aıynyń 2-5-i aralyǵynda Almatydaǵy «Bastaý» bılıard klýbynda bılıard sporty boıynsha erler jáne áıelder arasynda jańa oıyn maýsymyndaǵy birinshi el chempıonaty ótýde.
Aqpannyń 5-inde «Nur Otan» partııasynyń qoǵamdyq qabyldaýynda Almatynyń densaýlyq saqtaý mekemelerindegi partııalyq baqylaý qosyndarynyń qyzmetterin túsindirýge arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
Aqpannyń 5-inde Demokratııa úıinde Almatynyń Úkimettik emes uıymdarynyń «Áriptes» konfederatsııasy esep beredi.
ATAÝLY KÚNDER. ELEÝLІ OQIǴALAR. MEREITOILAR.
2010 JYLDYŃ AQPAN AIYNDA:
OQIǴALAR
90 jyl buryn (1920) Ombyda «Kedeı sózi» gazetiniń alǵashqy sany jaryq kórdi. Gazettiń basty maqsaty qazaq jumyskerlerine revolıýtsııa zańdaryn, qazaq aýyldaryndaǵy Sovet úkimetiniń qalyptasýyn túsindirý jáne nasıhattaý bolyp tabylady. Gazette S.Sádýaqasovtyń, Madııardyń (M.Dýlatov) jáne t.b maqalalary jarııalanǵan. 1921 jylǵy naýryzdyń 14-inde Petropavl qalasyna kóshirildi de, sonda «Bostandyq týy» atymen shyǵa bastady.
17 jyl buryn (1993) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Jarlyǵymen Qazaq KSR-niń Ǵaryshty Zertteý Agentstvosy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Áýeǵarysh Agentstvosy bolyp ózgertildi. Baıqońyrda «Kosmodrom Baıqonyr» UÁǴA basqarmasy quryldy.
5 jyl buryn (2005) «Semeı-Nevada» ıadrolyq qarýǵa qarsy halyqaralyq qozǵalysy ıÝNESKO-nyń «Pamıat mıra» («Álem jady») búkilálemdik regıstrine engizildi.
5 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet, aqparat jáne sport Mınıstrliginde Tilder komıteti quryldy.
Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne sport mınıstrliginiń Til komıteti óz quzyreti sheginde iske asyrý jáne baqylaý-qadaǵalaý fýnktsııalaryn, sondaı-aq óz quzyretine jatqyzylǵan qyzmet salasynda salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet, aqparat jáne sport mınıstrliginiń vedomstvosy bolyp tabylady. Komıtettiń negizgi mindetteri Tilderdi qoldaný men damytýdyń 2001-2010 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlamada qarastyrylǵan tilderdi damytý salasyndaǵy memlekettik saıasatty iske asyrý, Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy tilder týraly zańnamanyń saqtalýyn baqylaýdy jáne qadaǵalaýdy júzege asyrý bolyp tabylady.
AQPANNYŃ 5-І, JUMA
Meksıkanyń memlekettik merekesi - Konstıtýtsııa kúni. Konstıtýtsııa dıktatorlyq rejim qulaǵannan keıin, 1917 jyly qabyldanǵan bolatyn.
Qazaqstan Respýblıkasy men Meksıka Qurama Shtattary arasynda dıplomatııalyq qatynas 1992 jyly sáýirdiń 13-inde ornatylǵan.
OQIǴALAR
65 jyl buryn(1945) Almatyda alǵashqy qazaq konservatorııasy ashyldy.
14 jyl buryn (1996) Qazaqstannyń (KATELKO) telekommýnıkatsııa konsortsıými quryldy.
9 jyl buryn (2001) Almatyda «Sóztanym» jýrnalynyń alǵashqy nómiri shyqty.
1 jyl buryn (2009) Qaraǵandyda maldárigerlik zerthana ashyldy. Ol tolyǵymen halyqaralyq standarttarǵa saı keledi. Zamanaýı jabdyqtarymen jaraqtanǵan jańa zerthana asa qaýipti mal aýrýlaryn qysqa merzimde synamadan ótkizýge múmkindik beredi. Munda sondaı-aq azyq-túlik ónimderi de tekseriledi. Bul qazaqstandaǵy osyndaı altynshy zerthana.
ESІMDER
80 jyl buryn (1930) qazaq ekonomısi, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Gýmanıtarlyq Ǵylymdar Akademııasynyń akademıgi ELBOSYNOV Súnııat Qusaıynuly dúnıege keldi.
Semeı qalasynda týǵan.
Máskeý tústi metaldar jáne altyn ınstıtýtyn, Oral polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.
Onyń 80-nen astam ǵylymı eńbekteri, sonyń ishinde 15 monografııasy, kitapshalary, oqý quraldary bar. Ǵylymı jumystarynyń negizgi baǵyty - tústi metalldar óndirisin ıntensıfıkatsııalaýdyń teorııalary men ádistemeleri máselesi.
70 jyl buryn (1940-1997) jazýshy OIShYBAEV Baqtyǵul dúnıege keldi.
Batys Qazaqstan oblysy Syrym aýdanynda týǵan.
Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.
«Lenınshil jas» gazetinde, odan keıin Taıpaq, Jympıty (qazirgi Syrym) aýdandyq gazetterinde qyzmetter atqarǵan. Onyń alǵashqy úsh áńgimesi respýblıka jas jazýshylarynyń «Shuǵyla» atty jınaǵyna engen.
«Alystan kóringen ot», «Qımas kúnder» atty áńgime, hıkaıattar kitaptarynyń avtory. Sondaı-aq kóptegen ocherkteri jaryq kórgen.
Medaldarmen marapattalǵan.
AQPANNYŃ 6-Y, SENBІ
Halyqaralyq saamdar kúni. Soltústik Eýropanyń baıyrǵy halyqtarynyń meıramy - tórt eldiń saamdary (Reseı, Norvegııa, Shvetsııa jáne Fınlıandııa).
Halyqaralyq barmen kúni (Qasıetti Amanda kúni). Kóptegen memleketterde barmen men restoratorlardyń kásibı meıramy qasıetti Amanda kúni atap ótiledi.
Sharap ashytýshy men barmenderdiń qorǵaýshysy qasıetti Amanda, Maastrıhıt epıskopy (584-679) Frantsııanyń, Germanııa men Flandrııanyń sharap ashytatyn aımaqtarynda sharap ashytýshylardyń, sharap satýshylardyń, syrashynyń, bar men meıramhana ıelerin, jáne de bar jumysshylarynyń (barmennen ydys jýýshyǵa deıin) resmı qorǵaýshysy bolyp tabylady.
OQIǴALAR
90 jyl buryn (1920) Túrkistan maıdany revolıýtsııalyq áskerı keńesiniń buıryǵyna sáıkes jeke qazaq áskerı brıgadasy quryldy.
3 jyl buryn (2007) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev ıod jetispeýshiligi aýrýlarynyń aldyn alý salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýdi ári qaraı jetildirý maqsatynda «Iod jetispeýshiligi aýrýlarynyń aldyn alý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev buqaralyq aqparat quraldary týraly zańnamany jetildirýge jáne buqaralyq aqparat quraldarynyń qyzmetine baılanysty jekelegen ákimshilik rásimderdi jeńildetýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine buqaralyq aqparat quraldary máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.
1 jyl buryn (2009) Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetinde «Shákárim jáne Alash Orda» kitabiniń tusaý keser rásimi ótti. Bul - tarıh ǵylymdarynyń doktory, ýnıversıtet rektory Erlan Sydykovtyń kópjylǵy zertteýleri.
Kitap Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń kómegimen shyqty. Bul kitapta alǵash ret Shákárim Qudaıberdıevtiń saıası qyzmeti kórsetilgen. Shákárimniń Alash Orda qozǵalysyna qatynasy týraly Keńes Odaǵy dáýiri kezinde jasyryn bolatyn. Qazaq halqynyń danyshpan uly aqtalǵannan keıin ómiriniń osy qyry zertteldi.
ESІMDER
70 jyl buryn (1940) bıologııa ǵylymdarynyń doktory, professor,Halyqaralyq Pedagogıkalyq Bilim berý Ǵylymdary Akademııasynyń, Halyqaralyq Akmeologııalyq Ǵylymdar Akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Jaratylystaný Ǵylymdary Akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary mektep Ǵylym Akademııasynyń korrespondent múshesi, Semeı memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń ǵylymı jumystar jáne halyqaralyq baılanystar jónindegi prorektory PANIN Mıhaıl Semenovıch dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda týǵan.
Semeı pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen.
Semeı pedagogıkalyq ınstıtýty hımııa kafedrasynyń meńgerýshisi, bıologııa-hımııa fakýltetiniń dekany, oqý isi jónindegi prorektory, rektory, «Semeı» memlekettik ýnıversıtetiniń, Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetiniń rektory qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2004 jyldan.
650-den astam ǵylymı jumystardyń avtory, olardyń arasynda bes monografııa, joǵarǵy mektep problemasy jóninde 70 ǵylymı-ádistemelik jumysy bar. Sondaı-aq ol «Hımııalyq ekologııa» páni boıynsha joǵarǵy oqý oryndary úshin alǵashqy oqýlyq jazǵan ǵalym. 2000 jyly oǵan Qazaqstan Respýblıkasy ǵylymy men tehnıkasyn damytýǵa qosqan asa zor eńbegi úshin Memlekettik ǵylymı stıpendııa berilgen.
«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.
Semeı qalasynyń qurmetti azamaty.
55 jyl buryn (1955) kınorejısser, prodıýser, kınostsenarıst, akter, KSRO Kınematografıster odaǵynyń múshesi QARPYQOV Abaı Sádýaqasulydúnıege keldi.
Taldyqorǵan oblysynda týǵan.
Máskeý memlekettik tarıh-muraǵat ınstıtýtyn, S.Gerasımov atyndaǵy Búkilodaqtyq memlekettik kınematografııa ınstıtýtynyń rejısserlik fakýltetin bitirgen.
Tuńǵysh qysqa metrajdy kórkem fılmi respýblıka jas kınematografısteriniń «Bastaý - 83» baıqaý konkýrsynda úzdik shyqty.
A.Qarpyqov otandyq alǵashqy «Toǵysqan taǵdyrlar», «Shegirtke» serıaldarynyń prodıýsseri bolyp tabylady. Sondaı-aq, «Poltory shtýkı», «Vlıýblennaıa rybka», «Vozdýshnyı potselýı», «Doroga dorogoı, dorogaıa», «Avtobýs v chas pık», «Bahyt. Pervaıa krov», «ıAsnovıdets Majıken», «Tot, kto nejnee», «Fara» fılmderin túsirgen.
AQPANNYŃ 7-І, JEKSENBІ
Grenadanyń táýelsizdik kúni. 1974 jyly aqpannyń 7-inde Brıtan dostastyǵynyń quramynda Grenadanyń táýelsizdigi jarııalandy.
Japonııadaǵy soltústik aýmaqtar kúni. Japonııadaǵy ataýly kúnder qatarynda osy kún erekshe oryn alady. Óıtkeni, bul el reseılik Kýnashır, Itýrýp, Shıkotan araldaryn ózine qaıtarý týraly máseleni kún tártibinen túsirgen emes.
OQIǴALAR
80 jyl buryn (1930) Qazaqstannyń ońtústiginde kóterilis bastaldy. Qysqa merzim ishinde Sozaqta jergilikti quqyq qorǵaý organy qyzmetkerleri talqandalyp, ókilderi men belsendileri qaza taýyp, 20-ǵa jýyǵy qamaýǵa alyndy. Kóterilisti uıymdastyrýshy Sultanbek Sholaquly han bolyp saılanyp, kómekshileri retinde Álı Asadýlla, burynǵy mılıtsııa bólim bastyǵy Beısenbaev, Kýjak, D.Átinbaev, K.Jolshıev, S.Shalymbetov, A.Dıýganov, O.Orazbaev jáne T.Aıýbekovtar taǵaıyndaldy. Olar «Keńes úkimeti qurysyn», «Handyq ókimet jasasyn» jáne «Qazaq úkimeti jasasyn» degen urandar tastady. Osy jaǵdaı jónindegi aqparattan keıin úkimet Sozaqtyń aınalasyn qorshaýǵa alyp, «kommýnıster jasaǵynan» turatyn birneshe qarýly jasaq ákelip qoıdy. Kóterilisshiler Sholaqqorǵanǵa qaraı shegindi, biraq №6 aýylda Nıkıtenkonyń jasaǵy olardy toqtaty. 15-16 aqpanda kóterilisshiler aýdanyna Jýravlev pen Logachev jasaǵy kelip jetti. 4 saǵattyq urys kóterilisshilerdiń jeńilýimen aıaqtaldy. Han Sultanbek óltirildi, 200 jýyq adam tutqynǵa alynyp, 400-ge jýyq sharýa qaıtys boldy.
10 jyl buryn (2000) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Nazarbaev Eýropanyń jetekshi gazetteriniń jýrnalısterine suhbat berdi. Onda ınvestıtsııalyq saıasat, eldiń qoǵamdyq-saıası jaǵdaıy men Astananyń bolashaǵy máseleleri jan-jaqty qamtyldy.
5 jyl buryn (2005) Almaty oblysynda taldyqorǵandyqtar týraly, Taldyqorǵan qalasynyń Abaı atyndaǵy №1 mektep-gımnazııasynyń, tarıh pániniń muǵalimi Andreı Berezınniń «Izmenchıvyı mır, ılı vremıa sobırat kamnı» atty kitaby jaryq kórdi. Kitap
«Sol zemlı, nemese Versıı bez grıfa sekretnostı» jáne «Vremen svıazýıýşaıa nıt» atty eki bólimnen turady. Kitaptyń birinshi bóliminde A.Berezınniń aımaq gazetterine shyǵatyn tarıhı-ómirbaıandyq ocherkteri jınalǵan. Kitaptyń ekinshi bólimi Taldyqorǵan qalasynyń Abaı atyndaǵy №1 mektep-gımnazııasyna arnalǵan. Onda mektep tarıhynyń, muǵalimderi men oqýshylary týraly derekti ocherkter jınalǵan. Kitap avtordyń óz qarajatyna, tırajy 1000 dana bolyp shyǵaryldy.
3 jyl buryn (2007) Óskemende kompozıtor Baǵdat Esdáýletovanyń «Júregim, án sal» degen atpen shyǵarmashylyq keshi ótti. Oqyrmandar aldynda esep berip, osymen 14-shi jyl qatarynan shyǵarmashylyq keshin ótkizip otyrǵan kompozıtor keshten túsken qarajatyn qaıyrymdylyq maqsattarǵa jumsamaq. B.Esdáýletova 50-den astam ánniń avtory. Kompozıtor uly Abaıdyń, Serik Ǵabdýllın, Ǵalym Baıbatyrov, Anar Qusaıynova, Ulyqbek Esdáýletov, Merýert Sarynova syndy aqyndardyń óleńderine án jazǵan. Sondaı-aq, oblys ortalyǵynyń 280 jyldyǵy qurmetine jazylǵan Óskemen qalasynyń ánuranynyń avtory.
ESІMDER
95 jyl buryn (1915) qazaqstandyq ǵalym, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń akademıgi KELЬMAN Venıamın Moıseevıch dúnıege keldi.
Uly Otan soǵysyna qatysýshy.
Ýkraınada týǵan.
Kıev Memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.
Onyń negizgi ǵylymı eńbekteri elektrondy jáne ıondyq optıka máselelerine arnalǵan. 29 jańashyl ónertabysqa avtorlyq kýáligi bar. 1962-1987 jyldary zerthana meńgerýshisi, 1987 jyldan - Qazaqstan ıAdrolyq fızıka ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri. 1992 jyldan AQSh-ta turady.
Ekinshi dárejeli Otan soǵysy, Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar dostyǵy, «Qurmet belgisi» ordenderimen jáne basqa da medaldarmen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1950) grek-rım kúresinen sport sheberi, halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, KSRO chempıony GRIMAILO Vasılıı Ivanovıch dúnıege keldi.
Qyrǵyzstan Respýblıkasynda týǵan.
KSRO jáne Qarýly Kúshteri birinshilikterine birneshe ret qatysqan. KSRO jáne Halyqtar dostyǵy birinshilikteriniń chempıony bolǵan. 1974 jyly Shvetsııada ótken Halyqaralyq týrnırde eki dúrkin jeńimpaz atanǵan.
Jattyqtyrýshysy - V.Psarev.
