QazAqparat-Anons: aqpannyń 17-si men 22-si aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ҮKІMET Aқpannyң 17-sinde Үkimet otyrysy өtedi. Aқpannyң 17-sinde Қorshaғan ortany қorғaý mınıstrliginde mınıstr N.Ysқaқov Germanııadan kelgen delegatsııa өkilderimen kezdesedi. PARLAMENTParlament Mәjilisiniң reglamentine jәne «Nұr Otan» halyқtyқ-demokratııalyқ partııasy fraktsııasynyң jұmys josparlaryna sәıkes, aғymdaғy jylғy aқpannyң 9-y men 18-i aralyғynda fraktsııa depýtattary өңirlerde jұmys isteýde. Sapar aıasynda fraktsııa depýtattary jergilikti bılik, aımaқtyқ partııa өkilderimen kezdesip, «Nұr Otan» HDP halyқtyқ tұғyrnamasynyң jүzege asyrylý jaıyn talқyғa salady. ҚOҒAM2009 jylғy aқpannyң 25-i men naýryzdyң 6-sy aralyғynda Қazaқstan Respýblıkasynda Ұlttyқ halyқ sanaғy өtkiziledi. SPORT2009 jylғy Eýropa chempıonatynyң irikteý týrnırine daıyndyқ aıasynda fýtzaldan Қazaқstan ұlttyқ құramasy Irlandııa, Anglııa jәne Kıpr құramalaryna қarsylas atanyp otyr. Bizdiң toptaғy matchtar aқpannyң 18-i men 22-si aralyғynda Irlandııanyң Dýblın қalasynda өtedi. Қazaқstandyқ komanda aқpannyң 19-da Anglııamen, 20-da Kıprmen, 22-de Irlandııamen oınaıdy.Astanada, aқpannyң 16-nan 22-si aralyғynda Ұlttyқ tennıs ortalyғynda Қazaқstannyң қysқy chempıonaty өtýde. Astanadaғy tennıs kortyna respýblıkanyң barlyқ aımaғyndaғy aldyңғy қatardaғy sportshylar jınalady. Otandyқ tennıstiң «jұldyzdary» osy jarysta bas қospaқ.Almatyda aқpannyң 18-22 kүnderi bokstan әıelder arasynda Қazaқstan chempıonaty өtedi. Dostyқ sport keshende өtetin bұl baıraқty bәseke bıyl besinshi ret ұıymdastyrylýda. Oғan Azııa әýesқoı boks federatsııasynyң (FABA) tөreshisi astanalyқ Қaırat Manashaev bastaғan қazylar alқasy tөrelik jasamaқ. Қazaқstannyң әıelder ұlttyқ құramasynyң bas bapkeri Vadım Prısıajnıýktiң aıtýynsha, oғan қatysýshylardyң sany bıyl jyldaғydan kөbirek bolady dep josparlanyp otyr. Byltyr 115 bylғary қolғap sheberi қatysқan bolatyn.Aқpannyң 18-i men 28-i aralyғynda Қytaıdyң Harbın қalasynda stýdentter arasynda XXIV қysқy ýnıversıada oıyndary өtedi. Onda otandastarymyz sporttyң 5 tүri boıynsha synғa tүsedi. Қazaқstannyң stýdentter sporty federatsııasynyң mәlimetine қaraғanda, konkımen jүgirýde Nıkolaı Ýlıtınniң bapkerligimen Elena Obatýrova, Sergeı Melehov, Denıs Kýzın men Anton Sýrovıatkın baқ synamaқ. Shaңғymen tұғyrdan sekirýde jattyқtyrýshy Pavel Vasılev shәkirtteri Anton Kankenov pen Gennadıı Semenovқa үmit artýda. Short trekte bapker Mәdiғalı Қarsybekov erler arasynda Aslan Daýmov, Nұrbergen Jұmaғazıev, Andreı Smetanın men Andreı Starjenskııge, қyzdar arasynda Galına Dýdko men Elızaveta Sıgýlenkovaғa senim bildirip otyr. Bolgarııanyң Sofııa қalasynda өtken Әlem kýbogynyң kezeңdik bәsekesinde Nұrbergen 500 metrlikte 20-shy, 1500 metrlikte 32-shi, al Andreı 1000 metrlikte birinshi kүni 33-shi, ekinshi kүni 35-shi oryn alғan bolatyn.ҚAZAҚSTAN JӘNE ӘLEMOsy aptada Қazaқstan men Mysyr eli arasynda әýe қatynasy ashylady. Әýe қatynasy eki el prezıdentteri arasyndaғy ýaғdalastyққa sәıkes aptasyna bir ret Kaır-Almaty-Kaır baғytynda iske asyrylatyn bolady. Atalғan baғyt boıynsha Kaırden ұshyp shyққan alғashқy ұshaқ aқpannyң 19-y kүni 07.15-te Almaty әýejaıyna kelip қonady.Aқpannyң 18-men 20-sy aralyғynda Varshavada EҚYҰ Demokratııalyқ ınstıtýttar jәne adam құқyғy bıýrosy mamandarynyң қazaқstandyқ tөraғalyқ өkilderi үshin jasaғan gýmanıtarlyқ taқyryptaғy semınary өtedi.Trenıng barysynda қatysýshylar Ұıym қyzmetiniң basty baғyttaryn oқyp үırenedi. Atap aıtқanda, tөzimdilik jәne nәsilshildikpen kүres, zaңnyң үstemdigi, adam құқyғy, genderlik problemalar, demokratııalyқ basқarý, saılaýlardy өtkizý jәne basқa taқyryptarda egjeı-tegjeıli tanystyrylymdar өtedi.Aқpannyң 20-synda Nıý-Delı қalasynda ҚR Syrtқy ister mınıstriniң orynbasary Nұrlan Ermekbaevtyң tөraғalyғymen Azııadaғy өzara is-қımyl jәne senim sharalary keңesine (AӨІSShK) mүshe elderdiң Aғa laýazymdy tұlғalar komıtetiniң kezekti otyrysy өtedi. Otyrys barysynda ekonomıkalyқ, ekologııalyқ, gýmanıtarlyқ, әskerı-saıası jәne jaңa қaýip-қaterlerge қarsy tұrý mәseleleri talқylanbaқ. Sondaı-aқ 2010 jyly AӨІSShK-EҚYҰ birlesken forýmy sekildi halyқaralyқ sharalardy өtkizý mәseleleri қaralady. ASTANA Aқpannyң 17-sinde Іshki ister departamentinde aptalyқ brıfıng өtedi. Aқpannyң 17-sinde «Nұr Otan» partııasy Ortalyқ apparatynyң keңsesinde aptalyқ brıfıng өtedi. Aқpannyң 17-sinde «Rıksos» prezıdenttik-otelinde EҚYҰ-nyң Astanadaғy ortalyғynyң elshisi Bas redaktorlar klýbynyң mүshelerimen kezdesedi. Aқpannyң 17-sinde Halyқaralyқ baspasөz ortalyғynda «Astana ? aқparat aıdynynda» taқyrybyna arnalғan «dөңgelek үstel» otyrysy өtedi. ALMATY Aқpannyң 17-sinde «BTA» keңsesinde bank basshylyғynyң jaңa құramy alғa қoıylyp otyrғan mindet-maқsattarmen tanystyrady. Aқpannyң 18-i kүni «Қazaқtyң mәdenı ұlttyқ brendin қalyptastyrý: tәjirıbe jәne bolashaғy» degen taқyrypta dөңgelek үstel mәjilisi өtedi. Ony Mәdenı saıasat jәne өnertaný ınstıtýty ұıymdastyryp otyr.-------------------------------------------------------------------------------------------------- ATAÝLY KҮNDER, ELEÝLІ OҚIҒALARAҚPANNYҢ 17-І, SEISENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR16 jyl bұryn (1993) Almaty қalasynda Birikken Ұlttar Ұıymynyң өkildigi jұmys isteı bastady.3 jyl bұryn (2006) Italııanyң Mılan қalasynda өtken sәn aptalyғynda ұzyndyғy 150 metrlik alқa kөrsetildi. Atalmysh bұıymnyң avtory ıtalıandyқ Roberto Mosketto De Van ony 12 000 gaýһar tastarynan jasap shyққan. ESІMDER105 jyl bұryn (1904-2002) tarıh ғylymynyң doktory, Ұly Otan soғysy ardageri MIHAILOV Fedor Kýzmıch dүnıege keldi. Қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң tarıh fakýltetin bitirgen. Қazaқstan Ғylym akademııasy Tarıh, arheologııa jәne etnografııa ınstıtýtynda қyzmet istegen. Ғalymnyң negizgi ғylymı jұmystary Қazaқstannyң agrarlyқ jәne tyң jerlerdi ıgerý mәselelerine arnalғan. Eki mәrte «Қyzyl jұldyz» ordenimen, medaldarmen marapattalғan. 70 jyl bұryn (1939) jýrnalıst, aқyn, Қazaқstan Jýrnalıster odaғynyң mүshesi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen mәdenıet қyzmetkeri KӨShENOV Ғarıfolla dүnıege keldi. Batys Қazaқstan oblysynyң Bөkeı ordasy aýdanynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. Batys Қazaқstan oblystyқ «Oral өңiri» gazetiniң tilshisi, bөlim meңgerýshisi, jaýapty hatshysy, redaktordyң orynbasary, bas redaktory, oblystyқ teleradıokompanııanyң tөraғasy қyzmetterin atқardy. «Jas dәýren», «Keң jaılaý» jınaқtaryna toptama өleңderi, «Eңbek daңқy» kitabyna ocherki endi. Aıtystary 1958 jyly «Aқyndar үni» jınaғynda jarııalandy.70 jyl bұryn (1939) pedagogıka ғylymynyң doktory, professor ӘBDІKӘRІMOV Bolat dүnıege keldi. Қaraғandy oblysynyң Nұra aýdanynda týғan. Қaraғandy polıtehnıkalyқ ınstıtýtyn bitirgen. 1990-1994 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Bilim mınıstriniң orynbasary. 1994-1995 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesi Bilim, ғylym jәne jaңa tehnologııalar komıteti tөraғasynyң orynbasary. 1995-1996 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Bilim mınıstrligi janyndaғy Kәsibı-tenıkalyқ bilim jөnindegi komıtettiң tөraғasy. 1996-1997 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Parlamenti Senaty apparatynyң sektor meңgerýshisi. 1997 jyldan Eýrazııa gýmanıtarlyқ ınstıtýtynyң kafedra meңgerýshisi, professory bolyp isteıdi. Ғalymnyң 90-nan astam ғylymı eңbegi bar. «Құrmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalғan.60 jyl bұryn (1949) Қazaқstan Respýblıkasy Indýstrııa jәne saýda mınıstri, fızıka-matematıka ғylymdarynyң doktory, professor ShKOLЬNIK Vladımır Sergeevıch dүnıege keldi. Reseıde týғan. Mәskeý fızıka-matematıka ınstıtýtyn bitirgen. Maңғystaý energokombınatynyң ınjener-fızıgi, zerthana bastyғynyң orynbasary, bas ınjeneri, dırektordyң orynbasary қyzmetterin atқarғan. 1992-1994 jyldary ? Қazaқstan Respýblıkasy Atom energetıkasy jөnindegi agenttiginiң bas dırektory. 1994-1996 jyldary ? ҚR Ғylym jәne jaңa tehnologııalar mınıstri. 1996-1999 jyldary ? ҚR Ғylym akademııasynyң prezıdenti jәne Ғylym mınıstri. 1999-2000 jyldary ? ҚR Ғylym jәne joғary bilim mınıstri, ҚR Energetıka, ındýstrııa jәne saýda mınıstri. 2000-2007 jyldary aralyғynda Қazaқstan Respýblıkasy Premer-Mınıstriniң orynbasary, Energetıka jәne mıneraldyқ resýrstar mınıstri, ҚR Indýstrııa jәne saýda mınıstri. 2007-2008 jyldary Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti Әkimshiligi Basshysynyң orynbasary қyzmetin atқardy. Қazirgi қyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi. 200-den astam ғylymı eңbektiң avtory. «Parasat» ordenimen, medaldarmen marapattalғan. AҚPANNYҢ 18-І, SӘRSENBІGambııa Respýblıkasynyң Ұlttyқ meıramy ? Tәýelsizdik kүni (1965). Gambııa ? Afrıkanyң batys jaғalaýynda ornalasқan memleket. Batysynda Atlant mұhıtymen, soltүstiginde, shyғysynda jәne oңtүstiginde Senegalmen shektesedi. Astanasy ? Banjýl қalasy. Memlekettik tili ? aғylshyn tili. Aқsha birligi ? dalası.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR17 jyl bұryn (1992) Қazaқstan balalarynyң «Bөbek» meıirimdilik қory құryldy.16 jyl bұryn (1993) Shymkent қalasynyң ortalyқ kөsheleriniң birine ғalym-etnograf, folklorshy Әbýbәkir Dıvaevtyң esimi berildi.30 jyl bұryn (1979) Sahara shөline қar jaýyp, tabıғatta adam sengisiz jaғdaı boldy.ESІMDER80 jyl bұryn (1929-1986) fılologııa ғylymynyң doktory, Қazaқstan Ғylym akademııasynyң korrespondent mүshesi DERBІSALIN Әnýar Jaқsyғalıұly dүnıege keldi. Aқtөbe oblysynda týғan. Aқtөbe mұғalimder ınstıtýtyn, Abaı atyndaғy Қazaқ pedagogıkalyқ ınstıtýtyn, Қazaқstan Ғylym akademııasy Til jәne әdebıet ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. 1955-1958 jyldary ? Pedagogıka ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң aғa ғylymı қyzmetkeri. 1958-1986 jyldary Әdebıet jәne өner ınstıtýtynyң aғa ғylymı қyzmetkeri, bөlim meңgerýshisi қyzmetterin atқarғan. Ғylymı-zertteý eңbekteri, negizinen, 19 ғasyr men 20 ғasyr basyndaғy қazaқ әdebıeti tarıhynyң mәselelerine arnalғan. Sondaı-aқ, tүrki jazba eskertkishteri men қazaқ aқyn-jyraýlarynyң әdebı mұrasy týraly zertteý eңbekterdiң avtory. Asan Қaıғy, Қaztýғan, Dospanbet, Shalkıiz, Jıembet, Bұқar, Shal, Kөtesh, Abaı, Ybyraı, t.b. aқyn-jyraýlardyң әdebı mұralaryn, «Oғyz-name», «Mұhabbat-name», «Қorқyt Ata kitaby» sııaқty kөne қazynalardy zertteýge eleýli eңbek siңirdi.70 jyl bұryn (1939) tehnıka ғylymynyң kandıdaty, professor, Reseı Federatsııasy Kөlik akademııasynyң akademıgi, Halyқaralyқ kөlik akademııasynyң akademıgi, Қazaқstannyң eңbek siңirgen қaıratkeri ҚARABASOV Іzbasar Seıkenұly dүnıege keldi. Aқtөbe oblysynda týғan. Tashkent temir jol kөligi ınjenerleri ınstıtýtyn, Almaty temir jol kөligi ınjenerleri ınstıtýtynyң aspırantýrasyn bitirgen. 1967-1972 jyldary «Қaraғandykөmir» kombınatynda, Tez bұzylatyn jүkterdi tasymaldaý ғylymı-zertteý zerthanasynda jұmys istegen. 1972-1996 jyldary ? Almaty temir jol kөlik ınjenerleri ınstıtýtynyң assıstenti, aғa oқytýshysy, dotsenti, prorektory, rektory. 1996-1997 jyldary ? Қazaқ kөlik jәne kommýnıkatsııalar akademııasynyң rektory. 2000 jyldan Қazaқ jol қatynastary ýnıversıtetiniң rektory, birinshi prorektory bolғan. Ғalymnyң 90-nan astam ғylymı jarııalanymy jәne 7 monografııasy bar.70 jyl bұryn (1939) jazýshy IBRAGIMOV Tөken dүnıege keldi. Қostanaı oblysynda týғan. Abaı atyndaғy Қazaқ memlekettik pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң tarıh fakýltetin jәne aspırantýrasyn bitirgen. 1969-1976 jyldary Semeı oblystyқ teledıdarynda redaktor jәne aғa redaktor bolyp istegen. 1976 jyldan beri Abaıdyң respýblıkalyқ әdebı-memorıaldyқ mұrajaıynyң dırektory. Alғashқy syn, zertteý maқalalary gazet-jýrnaldar betinde 1961 jyldan jarııalana bastaғan. «Өleң өrisi» atty monografııasy 1979 jyly «Jazýshy» baspasynan jaryқ kөrgen. «Құrmet» ordenimen marapattalғan. AҚPANNYҢ 19-Y, BEISENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR15 jyl bұryn (1994) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti N.Ә.Nazarbaev «Adam құқyғy jөnindegi respýblıkalyқ komıssııa құrý týraly» Jarlyққa қol қoıdy.6 jyl bұryn (2003) Mәskeýde Eýrazııalyқ ekonomıkalyқ қoғamdastyғynyң alғashқy Ekonomıkalyқ forýmy ashyldy. EýrAzEҚ құramyna kiretin Reseı, Belarýs, Қazaқstan, Қyrғyzstan jәne Tәjikstan elderiniң өkilderi өzara yқpaldastyқ is-қımyldardyң perspektıvalaryn talқylap, қoғamdastyқ memleketteri ekonomıkasyn tұraқty damytý jөnindegi ұsynystardy taldady.ESІMDER75 jyl bұryn (1934-1994) tehnıka ғylymynyң doktory, professor SERAZETDINOV Dýglas Zııaevıch dүnıege keldi. Aқtөbe қalasynda týғan. Қazaқ memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1956 jyldan Қazaқstan Ғylym akademııasy Hımııa ınstıtýtynyң ғylymı қyzmetkeri bolғan. Ғalymnyң ғylymı jұmystarynyң negizgi baғyty Қazaқstan jeriniң polıgalıtti jәne astrahanıtti shıkizatyn paıdalaný joldary, tұzdardy gıdrotermııalyқ қaıta өңdeý, sopolımerlený reaktsııalary negizinde polıfosfatty tyңaıtқyshtardy sıntezdeý әdisterin zertteýge arnalғan. Ol shyny tıptes jәne amorfty fosfattardy tүpkilikti zertteı otyryp, olardaғy erigishtik protsesterdi, polımerlerdiң gıdrolıttik destrýktsııasyn retteý, korrozııa men үıkeliske tөzimdilik, t.b. kөptegen қasıetterin aıқyndady. Ғalymnyң bұl zertteýleri Қazaқstandaғy Jambyl fosfor, Jambyl sýperfosfat, jaңa-Jambyl hımııa zaýyttarynda synaқtan өtkizilip, өndiriske engizildi. Professordyң 200-den asa ғylymı eңbegi, onyң ishinde 30 avtorlyқ kýәligi men 4 monografııasy bar. Medaldarmen marapattalғan. AҚPANNYҢ 20-Y, JҰMAESTE ҚALAR OҚIҒALAR89 jyl bұryn (1920) қazirgi «Soltүstik Қazaқstan» oblystyқ gazetiniң alғashқy sany «Kedeı sөzi» degen ataýmen jaryқ kөrdi. 1993 jyldan bastap қazirgi ataýymen jaryқ kөrip keledi. Gazettiң 10 myңynshy nөmiri shyғýyna baılanysty Қazaқstan Respýblıkasy Joғarғy Keңesiniң Құrmet gramotasymen, «Құrmet belgisi» ordenimen marapattalғan. «Soltүstik Қazaқstan» gazeti oblys mәdenıeti men ekonomıkasynyң damýynda үlken rөl atқarady. Onyң betterinde kәsiporyndardyң basshylary, ınjenerler, jұmysshylar, ғalymdar өz pikirlerin bildirip tұrady. Өz zamanynda қazaқ әdebıetiniң klassıkteri M.Jұmabaev, S.Mұқanov syndy tұlғalar gazettiң redaktorlary boldy. Әrtүrli jyldary gazet redaktsııasynda Қazaқstan halyқ jazýshylary D.Әbilev, Ә.Әbishev, S.Shәımerdenov, әdebıettiң kөrnekti қaıratkerleri Қ.Kemeңgerov, M.Dәýletbaev қyzmet istedi. Basylym aptasyna үsh mәrte shyғady.16 jyl bұryn (1993) Almatyda «Tүrik birligi» atty gazettiң alғashқy sany jaryқ kөrdi.16 jyl bұryn (1993) Almatydaғy Dostyқ үıinde Қazaқ-Iran dostyғy halyқaralyқ ұıymynyң saltanatty ashylýy boldy. 10 jyl bұryn (1999) Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdanynyң ortalyғynda ғұlama ғalym Қanysh Sәtbaevқa eskertkish ornatyldy.3 jyl bұryn (2006) Қazaқstan Respýblıkasynyң Prezıdenti Nұrsұltan Nazarbaev «Sekıýrıtılendirý týraly» Zaңғa қol қoıdy. Atalғan Zaң ekonomıkanyң naқty sektoryn қarjylandyrýdyң қazirgi bir tүri retinde sekıýrıtılendirý ınstıtýtynyң қyzmeti men damýynyң құқyқtyқ negizderin belgileıdi. ESІMDER110 jyl bұryn (1889-1938) ? Қazaқstannyң kөrnekti memleket jәne қoғam қaıratkeri, Jetisýdaғy alғashқy aқyndar aıtysyn ұıymdastyrýshy JANDOSOV Oraz Қıқymұly dүnıege keldi. Almaty oblysynyң Қarasaı aýdanynda týғan. Vernyı erler gımnazııasyn bitirgen. Қazaқstanda keңestik bılik ornaғannan keıin Jetisýdyң ұlt isteri jөnindegi oblystyқ bөlimin basқardy. 1919-1921 jyldary Tүrkistan Kommýnıstik partııasynyң mұsylman kommýnısteri sektsııasy oblystyқ bıýrosynyң tөraғasy bolyp, Jetisý oblystyқ revolıýtsııalyқ-әskerı komıtetin jәne oblystyқ «Қosshy» odaғyn basshylyқ jasady. 1921-1923 jyldary Tүrkistan Kommýnıstik partııasynyң Ortalyқ Komıteti үgit-nasıhat bөliminiң meңgerýshisi jәne BK(b)P Қazaқ өlkelik komıtetiniң ekinshi hatshysy boldy. 1923-1924 jyldary Mәskeýdegi Tımırıazev atyndaғy Aýyl sharýashylyғy akademııasynda bilim aldy. 1924-1928 jyly BK(b)P Қazaқstan өlkelik komıteti үgit-nasıhat bөliminiң meңgerýshisi қyzmetin atқaryp, «Eңbekshi қazaқ» (қazirgi «Egemen Қazaқstan») gazetine basshylyқ jasady. 1916 jylғy ұlt-azattyқ қozғalysynyң 10 jyldyғyna oraı, 1926 jyly Jetisýdaғy Қarқara kөterilisine қatysқandardy mәңgi este қaldyrý maқsatynda kөterilisshiler jıynyn өtkizip, keıin «Ereýiltөbe» atanyp ketken jerge eskertkish ornatpaқ bolyp, tas үıip, belgi қaldyrýғa қoғam қaıratkeri Ydyrys Kөshkinov, t.b. azamattarmen birge қoldaý kөrsetip, at salysty. Қoғam қaıratkeri aýyl ekonomıkasyn zertteý jөnindegi ekspedıtsııany basқardy, ғylymı-zertteý jұmysymen aınalysyp, ғylymı eңbekter jazdy. 1928-1937 jyldary Қazaқ AKSR aғartý halkomy, Қazaқ aýyl sharýashylyғy ınstıtýtynyң dırektorlyғymen қatar Respýblıkalyқ kitaphananyң dırektory, BK(b)P Kegen aýdandyқ komıtetiniң birinshi hatshysy, Almaty oblystyқ atқarý komıtetiniң tөraғasy қyzmetterin atқardy. Ұltaralyқ қatynastardy retteýge kөp eңbek siңirdi. KOKP sezderiniң jәne KSRO Keңesteri sezderiniң delegaty, BK(b)P Tүrkistan Kommýnıstik partııasy Ortalyқ komıtetiniң mүshesi jәne bıýro mүshesi, Tүrkistan Ortalyқ atқarý komıteti tөralқasynyң jәne Bүkilreseılik ortalyқ atқarý komıtetiniң mүshesi, Қazaқstan Ortalyқ atқarý komıtetiniң jәne onyң tөralқasynyң mүshesi, Қazaқstan өlketaný қoғamy basқarmasynyң tөraғasy boldy. 1937 jyly tamyzda partııadan shyғaryldy da, jalғan saıası aıyppen tұtқyndalyp, 1938 jyly naýryzda atyldy. Қazaқ aқyny Kenen Әzirbaev tұtқynғa alynғan Jandosovpen өziniң қoshtasқan sәti týraly «Orazjan» әnin shyғardy. 1999 jyly Almatyda қoғam қaıratkeriniң ұly Anrı (Әlı) Jandosovtyң құrastyrýymen «Қaıran Oraz» atty kitap jaryқ kөrse, nemeresi birneshe jınaқtyң avtory, aқyn Gүlnar Jandosova Almatyda Oraz Jandosov atyndaғy gýmanıtarlyқ lıtseı құrdy. Elimizde Jandosovtyң esimi eldi mekenderge berilip, Almaty қalasynda oғan eskertkish ornatyldy. Raıymbek aýdanynyң ortalyғy Kegen aýylynda қoғam қaıratkeri atyndaғy өlketaný mұrajaıy jұmys isteıdi.95 jyl bұryn (1914-1979) akter, Қazaқ KSR-niң eңbek siңirgen әrtisi, Ұly Otan soғysynyң ardageri TҰRSYNOV Jүsipbek dүnıege keldi. Pavlodar oblysynyң Ertis aýdanynda týғan. Aқtөbe, Jambyl, Shymkent oblystyқ drama teatrlarynda қyzmet istegen. Akter negizinen өtkir minezdi rөlderde oınaғan. Oryndaғan rөlderi қatarynda Mahambet (M.Aқynjanov «Isataı - Mahambet»), Jantyқ, Jaғypar (Ғ.Mүsirepov «Қozy Kөrpesh ? Baıan sұlý», «Amangeldi»), Arystan, Kөbeı (M.Әýezov «Aıman - Sholpan», «Eңlik - Kebek»), Қataı (S.Jүnisov «Ajar men ajal»), t.b. bar. «Қyzyl jұldyz» ordenimen, medaldarmen marapattalғan. 65 jyl bұryn (1944) fılologııa ғylymynyң doktory BAITANAEV Bolat Әbishұly dүnıege keldi. Oңtүstik Қazaқstan oblysynyң Otyrar aýdanynda týғan. Shymkent pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң orys tili jәne әdebıeti fakýltetin bitirgen. 1967-1990 jyldary Shymkent өner ınstıtýtynyң aғa oқytýshysy, til jәne әdebıet kafedrasynyң meңgerýshisi, E.Bөketov atyndaғy Қaraғandy memlekettik ýnıversıteti orys jәne shet el әdebıeti kafedrasynyң meңgerýshisi, fılologııa fakýltetiniң dekany, aғa ғylymı қyzmetkeri bolғan. 1991-1999 jyldary Shymkent dene shynyқtyrý pedagogıkalyқ ınstıtýtynyң oқý isi jөnindegi prorektory, Қoja Ahmet ıAssaýı atyndaғy Halyқaralyқ қazaқ-tүrik ýnıversıtetiniң oқý isi jөnindegi prorektory қyzmetin atқarғan. 1996 jyldan M.Әýezov atyndaғy Oңtүstik Қazaқstan memlekettik ýnıversıteti fılologııa fakýltetiniң dekany, orys jәne әlem әdebıeti kafedrasynyң professory қyzmetterin atқardy. Ғalymnyң 50-den astam maқala, zertteý eңbekteri jaryқ kөrgen. AҚPANNYҢ 21-І, SENBІAna tiliniң halyқaralyқ kүni. 1999 jylғy қarashada ıÝNESKO Bas Konferentsııasynyң 30-shy sessııasynyң sheshimimen bekitilgen jәne 2000 jylғy aқpannyң 21-inen bastap tildik jәne mәdenı әr alýandyқty қorғaý maқsatynda atap өtiledi.Korol V Haraldtyң týғan kүni (Norvegııa). Basқa da skandınav elderi sııaқty Norvegııa da korol otbasy mүsheleriniң týғan kүnin toılaıdy. Bұl kүnder baıraқ kүni dep atalady da, týғan kүn ıesiniң құrmetine zaңnamada bekitilgen jerlerde memlekettik tý kөteriledi.ESTE ҚALAR OҚIҒALAR40 jyl bұryn (1969) «Baıқoңyr» ғarysh aılaғynan jiberilgen «N-1» zymyran tasymaldaғysh 70 sekýndtan keıin jarylyp ketti. Bұl keңestik zymyran Aıғa jetýi kerek bolatyn. Zymyran ұshyrý үsh mәrte sәtsizdikke ұshyraғannan keıin joba toқtatylғan.17 jyl bұryn (1992) Atyraý oblysynyң Balyқshy aýdanyndaғy orta mektepke aқyn, Қazaқstan Respýblıkasy Memlekettik syılyғynyң laýreaty Farıza Oңғarsynovanyң esimi berildi.80 jyl bұryn (1929) BKP (b) Ortalyқ Komıtetiniң barlyқ partııa ұıymdaryna arnalғan «Eңbek tәrtibin nyғaıtý týraly» haty jarııalandy. Eldegi eңbek tәrtibiniң қataıғan sonshalyқ, jұmysқa sebepsiz keshikkeni үshin sottaı salý, tүrmege jaýyp tastap әdettegi iske aınaldy. AҚPANNYҢ 22-І, JEKSENBІESTE ҚALAR OҚIҒALAR10 jyl bұryn (1999) Қazaқstanda «Nevada-Semeı» қoғamdyқ қozғalysynyң құrylғanyna 10 jyl tolýy atalyp өtti. 1991 jyly tamyzdyң 29-ynda Қazaқstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Ә.Nazarbaev Semeı polıgonyn jabý týraly Jarlyққa қol қoıғan bolatyn. Bұl әlemdegi ıadrolyқ қarýsyzdaný jolyndaғy alғashқy naқty қadam edi. ESІMDER55 jyl bұryn (1954) ғalym, sotsıologııa ғylymynyң doktory, professor ALDAShOV Baқtııar Әbilhaıyrұly dүnıege keldi. Jambyl oblysynyң Talas aýdanynda týғan. Jambyl gıdromelıoratıvtik-құrylys ınstıtýtyn bitirgen. 1976-1978 jyldary ? «Jambylқұrylys» tresiniң aғa ınjeneri. 1978-1985 jyldary ? Jambyl oblystyқ atқarý komıteti құrylys bөliminiң nұsқaýshysy, aғa referenti, meңgerýshisi. 1986-1991 jyldary ? Jambyl gıdromelıoratıvtik-құrylys ınstıtýtynyң aғa ınjeneri, prorektory, 1991-1996 jyldary ? Taraz syrtқy ekonomıka қaýymdastyғy bas dırektorynyң orynbasary. 1996 jyldan Jambyl ýnıversıtetiniң ғylymı jұmystar men halyқaralyқ baılanystar jөnindegi prorektory, Ekologııalyқ-ekonomıkalyқ mәseleler ғylymı-zertteý ınstıtýtynyң dırektory, Taraz memlekettik ýnıversıtetiniң fakýltet dekany bolғan. Қazir H.ıAssaýı atyndaғy Halyқaralyқ қazaқ-tүrik ýnıversıteti Taraz ınstıtýtynyң professory bolyp isteıdi. 40-қa jýyқ ғylymı jұmystyң, onyң ishinde 1 monografııanyң avtory.