QazAqparat-Anons: 25 qarasha men 28 qarasha aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

25 qarasha kúni QR Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginde Qazaqstandyq-chehııalyq dóńgelek ústel ótedi. «Ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń bolashaǵy» atty dóńgelek ústel jumysyna Chehııa Respýblıkasynyń QR-daǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Bedrjıh Kopetskı qatysady.

25 qarashada QR ekonomıkalyq damý jáne saýda vıtse-mınıstri Marat Qusaıynovtyń qatysýymen on-laın jelidegi konferentsııa bolady.

BASQA MEMORGANDAR

25 qarasha kúni Astana qalasynyń prokýratýrasynda brıfıng ótedi.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

12-27 qarasha aralyǵynda Gýanchjoý qalasynda XVI jazǵy Azıada oıyndaryn ótýde. Onda 393 sportshydan turatyn Qazaqstan quramasy sporttyń 32 túri boıynsha saıysqa tústi.

25 qarasha kúni Dýshanbede Shanhaı Yntymaqtastyq uıymyna múshe elder úkimet basshylarynyń 9-shy keńesi ótedi. Keńeske QHR Memlekettik keńesiniń premeri Ven Tszıabao qatysady.

26 qarashada Kıevtiń Ortalyq ofıtserler úıinde «Kıno v pogonah» atty alǵashqy halyqaralyq festıval ashylady. Baıqaýǵa áskerıler, órt sóndirýshiler, polıtseıler, barlaýshylar, kedenshiler týraly eýropanyń segiz eli men Qazaqstan túsirgen on kórkem tolyq metrajdy fılmder qatysady.

ASTANA

25 qarasha kúni Tuńǵysh Prezıdent Murajaıynda ıÝNESKO balalar sýret mektep-klýby ustazdarynyń sýret kórmesi ashylady.

25 qarashada Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy aıasynda «Qazaqstan sýret óneriniń qazynasy» atty kórme uıymdastyrylady.

23-27 qarasha aralyǵynda Astanadaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda Qazaqstannyń Azamattyq Alıansynyń uıymdastyrýymen eldegi úkimettik emes sektordyń qyzmeti kórinis tabatyn kórme ótedi.

ALMATY

15 qazan men 15 jeltoqsan aralyǵynda Almatyda «Úzdik ınvestor» konkýrsy ótýde. Bul sharany «CAIFC», «Centras Securities», «Halyk Finance», «Seven Rivers Capital», «Premier Capital brokerlik kompanııalary uıymdastyryp otyr.

25 qarasha kúni «Qazaqstan agrarshylary júgeriniń rekordtyq mólsherin jınady» atty taqyryppen baspasóz týry ótedi.

25 qarashada Almatyda «Qazaqstannyń kásibı bilim berýindegi úkimettik emes sektor. Problemalar men perspektıvalar» atty VI Respýblıkalyq konferentsııa ótedi.

25-26 qarasha kúnderi Almatyda korporatıvti basqarý taqyrybynda ІІІ Ortalyqazııalyq sammıt ótedi.

ELEÝLІOQIǴALAR. ATAÝLYKÚNDER. ESІMDER

QARAShANYŃ 25-І, BEISENBІ

Áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqty joıý úshin kúrestiń halyqaralyq kúni

BUU Bas Assambleıasy qarashanyń 25-sin 1999 jylǵy jeltoqsannyń 17-indegi 54/134 qararymen áıelderge qatysty zorlyq-zombylyqty joıý úshin kúrestiń halyqaralyq kúni dep jarııalady jáne memleketterge, halyqaralyq uıymdar men memlekettik emes uıymdarǵa bul kúni qoǵam nazaryn osy máselege aýdarýǵa arnalǵan sharalar ótkizýdi usyndy.

Áıelderge qatysty zorlyq-zombylyq dúnıejúziniń barlyq jerinde taralǵan jáne barlyq qoǵamda kezdesetin jaǵdaı. Áıelderge qatysty zorlyq-zombylyq jasaý máselesi tek násildigin, áleýmettik ortasyn, shyǵý-tegin ǵana qozǵap qoımaı, sonymen qatar basqa jaǵdaılardan týyndaıdy. Turmystaǵy zorlyq-zombylyq máselesin damyǵan memleketterdiń ózi jeńe alǵan joq. Bul qubylysty toqtatý joldaryn qoǵam sheshýge tyrysady. Bul másele týraly tek qarashanyń 25-inde ǵana emes, barlyq jerde kóp aıtylý kerek.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Qaraǵandynyń memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetinde Jastar ortalyǵy ashyldy. Endi stýdentterdiń mádenı-demalysynyń bári bir jerge shoǵyrlandyrylatyn bolyp otyr. Ortalyqty salý jarty jylda aıaqtaldy. Qarajatty oqý orny taýyp berdi. Stýdentter qurylys jumystaryna qatysty.

1 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Qyzylorda qalasynnyń «Syrdarııa» shaǵynaýdanynda ornalasqan «Altyn uıa» balalar baqshasyn ashty.

Memleket basshysy munda aldymen jańadan salynǵan balalar mekeniniń «Juldyz» jáne «Botaqan» degen eki tobyn aralap kórdi. Elbasy jańa ǵımaratqa jaqsy baǵa berdi. Bul shynynda da sábılerdiń talapqa saı tárbıe men tálim alýyna qolaıly etip salynǵan. Bir mezgilde 320 búldirshindi qabyldaı alatyn onyń kólemi de kóńildi ósiredi.

Baldyrǵandar qonysyn ashý saltanaty ústinde Elbasy olarǵa shaǵyn avtobýsty syıǵa tartty.

1 jyl buryn (2009) Elbasy Nursultan Nazarbaev Qyzylorda qalasynnyń «Syrdarııa» shaǵynaýdanynda turǵyzylǵan 40 páterlik ıpotekalyq úıdiń paıdalanýǵa berilý saltanatyna qatysty.

ESІMDER

125 jyl buryn (1885-1935) qazaq aqyny, jazýshy, aǵartýshy-pedagog, Alash orda úkimetiniń beldi basshylarynyń biri DÝLATULY Mirjaqyp dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynyń Jankeldın aýdanynda týǵan. Eki jasynda shesheden, on eki jasynda ákeden jetim qalǵan jasóspirimniń keıingi tárbıe qamqorlyǵy Asqar deıtin oqyǵan aǵasynyń moınynda boldy. 1978 jyly Torǵaı qalasyndaǵy eki klastyq orys-qazaq mektebine túsedi de, bes jyl oqyp, aýyl muǵalimi degen kýálik alyp shyǵady. Alty-jeti jyl boıy el ishinde, aýyl mektepterinde bala oqytady. 1904 jyly Omby qalasyna attanyp, óziniń bolashaq ustazy Ahmet Baıtursynovpen kezdesedi. Oǵan erip Qarqaralyǵa baryp, ondaǵy ulttyq demokratııalyq qozǵalysqa belsene aralasady. Sol jerdegi zııaly toptyń ókili retinde qazaq konstıtýtsııalyq demokratııalyq partııasynyń Oraldaǵy sezine qatysady da, sonyń delegattary qatarynda 1906 jyly Peterborǵa barady. 1907 jyly Peterborda jalǵyz nómiri ǵana shyqqan «Serke» gazetinde «Jastarǵa» degen óleńi basyldy. Tuńǵysh óleńder jınaǵy 1909 jyly Qazan qalasynda «Oıan, qazaq!» degen atpen basylyp shyǵady. Qyzyljarda sot keńesinde tilmáshtyq qyzmet atqaryp, muǵalimdik qyzmetin de jalǵastyrady. Qazaq balalaryna orys tilinen dáris beredi. Sol kezde odan biraz ýaqyt Maǵjan da dáris alady. 1910 jyly Qazandaǵy Kárimovter baspasynan «Baqytsyz Jamal» romany jaryq kóredi. A.Baıtursynovpen birge qyr ólkesiniń aǵartýshylyq-demokratııalyq baǵyttaǵy tuńǵysh beıresmı basylymy - «Qazaq» gazetiniń negizin qalaıdy. Alash basshylarymen birge jańa qurylys jaǵyna shyǵyp, qalǵan ómirin túgeldeı týǵan halqynyń mádenıetin kórkeıtý maqsatyna arnaýdy kózdegen ol az ýaqyt «Aq jol» gazetiniń redaktsııasynda, odan keıin Semeı oblysynyń sot organdarynda qyzmet atqarǵan.. «Balqııa» atty tórt perdeli pesa jazdy. 1924 jyly Orynborda eki jyldyq «Qıraǵat kitaby» (hrestomatııalyq oqýlyq), Qyzylordada «Esep quralynyń» jańa basylymy jaryq kórdi. Keńes úkimeti kezinde eki ret qýǵyn súrginge ushyrap, tutqyndalǵan. 1935 jyly aýyr naýqastan qaıtys bolǵan. 1988 jyly aqtalǵan. Onyń atynda kósheler, mektepter, týǵan jerinde murajaı bar, eskertkish ornatylǵan.

85 jyl buryn (1925-1976) kompozıtor, Qazaqstan Respýblıkasy Kompozıtorlar odaǵynyń múshesi ESBAEV Ábilahat Ysmaǵululy dúnıege keldi.

Qostanaı oblysy Amangeldi aýdanynda týǵan. Uly Otan soǵysyna qatysqan. Mogılev áskerı ýchılışesin, Almaty konservatorııasynyń kompozıtorlyq fakýltetin (Qazaqtyń Qurmanǵazy atyndaǵy ulttyq konservatorııasy) bitirgen.

«Týǵan el» dep atalatyn eń alǵashqy týyndysy 1942 jyly jaryq kórgen. 1953 jyldan Qazaq radıosynyń mýzykalyq redaktory bolǵan. Onyń shyǵarmalary negizinen án (án, romans, hor, ballada) janryna arnalǵan. Onyń «Aqqýym», «Aq sáýle», «Áli esimde», «Batyrbala Bolatbek», «Beıbitshilik saqtalady», «Jaıyq qyzy», «Jastar merekesi», «Jylqyshy», «Qaıdasyńdar, dostarym», «Qyz qýý», «Marjan qyz», «Oramal», «Orteke», «Saǵynysh eken bala kez», «Shofer keldi qyrmanǵa», «Ustazym meniń, ustazym» jáne taǵy basqa ánderi halyqqa keń taraǵan. Áıgili sazger sondaı-aq, S.Adambekovtiń «Kún men kóleńke», Á.Tájibaevtyń «Toı bolarda», Q.Amanjolovtyń «Dosymnyń úılenýi» qoıylymdaryna jáne I.Baızaqovtyń «Aqbópe» poemasy boıynsha jasalǵan radıoqoıylymǵa mýzyka jazǵan.

«Odaǵym baqyt ordasy» óleńi úshin Máskeýde ótken Búkilodaqtyq baıqaýdyń jeńimpazy atanǵan.

45 jyl buryn (1965) balýan, sambo kúresinen halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, dzıýdo, qazaqsha kúresterinen sport sheberi VOLOBÝEV Sergeı Valentınovıch (Álı Sultan) dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Jańarqa aýdany Atasý kentinde týǵan. 12 jasynan «Jas suńqar» balalar jasóspirimder sport mektebinde sambo kúresimen aınalysqan. Sambo, dzıýdo, qazaqsha kúresterinen 10 ret Qazaqstan Respýblıkasynyń chempıony atanyp, 3 ret «Nar palýan ataǵyn jeńip alǵan. 1989-1991 jyldary - KSRO chempıonatynyń jeńimpazy, KSRO Halyqtar dostyǵy spartakıadasynyń chempıony. 1991-1994 jyldary Álem birinshiliginiń kúmis júldegeri, Álem kýboginiń ıegeri, Azııa chempıony bolǵan. Jattyqtyrýshysy - Qazaqstannyń eńbegi sińirgen jattyqtyrýshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq dárejedegi jattyqtyrýshy, Halyqaralyq dárejedegi tóreshi Dıqanbaı Bıtkózov. Qazirgi ýaqytta Qaraǵandy oblysy Jańarqa aýdandyq balalar jasóspirimder sport mektebinde sambo, dzıýdo kúresterinen aǵa jattyqtyrýshy qyzmetin atqarady.

QARAShANYŃ 26-Y, JUMA

Halyqaralyq aqparat kúni

Qyzmeti aqparattyq tehnologııalar men kompıýterge negizdelgen kásip ıeleriniń merekesi. 1988 jyly negizi qalanǵan Halyqaralyq aqparattandyrý akademııasynyń (HAA) bastamasymen atap ótiledi.

HAA - BUU-nyń Ekonomıkalyq jáne Áleýmettik keńesinde Bas konsýltatıvtik mártebesi bar álemdegi jalǵyz akademııa. Álemniń 140-tan astam elinde tirkelgen, birneshe iri qalalarda shtab-páteri ornalasqan. Aqparattyq qyzmet salasyna baılanysty irgeli jáne qoldanbaly zertteýler jasaýmen aınalysady.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Kúngeı men kóleńke» atty kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Kitap Qazaqstannyń syrtqy saıasat baǵytynyń qurylý, damý jáne nyǵaıýy tarıhyna arnalǵan. Onda mańyzdy málimetterdiń, tarıhı faktilerdiń qundy málimetteri bar. Eńbek qazirgi zamannyń kórnekti saıası qaıratkerleri - memleketter jáne úkimetter basshylarynyń, álemdik qoǵamdastyqtyń kóptegen elderiniń joǵary laýazymdy tulǵalardyń kólemdi, ári jarqyn sýretter galereıasy. Avtor Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń jan-jaqty halyqaralyq qyzmetine, onyń Qazaqstannyń halyqaralyq ustanymyn nyǵaıtý jáne memlekettiń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý jumysy jaıyndaǵy qajyrly eńbegine basa nazar aýdarady. Biz elimizdiń syrtqy saıasattaǵy basymdyqtaryn aıqyn anyqtadyq. Bul onyń ulttyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýde mańyzdy faktorǵa aınaldy. Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń spıkeri Qasym-Jomart Toqaevtyń «Kúngeı men kóleńke» kitabynyń alǵy sózinde osylaı delingen. «Búgingi Qazaqstannyń negizin qalaǵan Prezıdent N.Nazarbaevtyń sózimen aıtqanda, bizdiń elimiz osyndaı qysqa merzim ishinde ǵasyrǵa teń joldan ótti. Shyntýaıtynda, kóptegen saıasatkerler múmkin emes degendi shyndyqqa aınaldyrdyq. Bárinen buryn, tolyqqandy memleket qurdyq. Qazaqstan «joly bolmaǵan memleketterdiń» kebin kımedi. Elbasy basshylyq etken reformatorlar komandasynyń kúsh-jigerimen bizdiń ekonomıka qajetti turaqtylyqqa qol jetkizdi. Qazaqstan qysqa merzimniń ishinde álemniń barlyq jetekshi elderimen turaqty ózara qarym-qatynas qura bildi», dep jazylǵan kitaptyń alǵy sózinde.

3 jyl buryn (2007) Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi janyndaǵy «Saýda saıasatyn damytý ortalyǵy» (SSDO) AQ-nyń «Halyqaralyq saýdada ákimshilik kedergilerdi azaıtý» jobasy aıasynda Germanııanyń tehnıkalyq yntymaqtastyq jónindegi qoǵamyna (GTZ) konsaltıngtik qyzmet kórsetý jóninde kelisimge qol qoıyldy. Atalmysh kelisim Qazaqstan úshin ákimshilik kedergilerdi azaıtý paıdasyn zertteýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2009) belgili qazaqstandyq akter, aqyn Andreı Kolesnıkovtyń «Na kraeshke zemlı» atty tórtinshi jınaǵy jaryq kórdi.

Aqyn Andreı Kolesnıkov «Vcherashnıı den», «Zvezdnaıa sıren» ı «Serdtsetvorenııa Andreıa Kolesnıkova» atty eńbekterimen oqyrmandarǵa tanymal. Sońǵy eki kitaby AQSh Kongresiniń kitaphanasynda saqtaýly.

1 jyl buryn (2009) Mınskide Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Belarýs Respýblıkasynyń Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko joǵary deńgeıde kelissózder júrgizip, onyń qorytyndysy boıynsha eki eldiń arasynda birqatar eki jaqty qujattarǵa qol qoıyldy.

Atap aıtqanda, Memleket basshylary Birlesken málimdemege qol qoıdy. Sonymen qatar, QR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi men BR Densaýlyq saqtaý mınıstrligi arasynda densaýlyq saqtaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge; QR Úkimeti men BR Úkimeti arasynda óndiristik jáne ǵylymı-tehnıkalyq kooperatsııalar týraly kelisimge; Qazaqstan Respýblıkasy men Belarýs Respýblıkasy arasyndaǵy 2009-2016 jyldarǵa arnalǵan ekonomıkalyq yntymaqtastyq baǵdarlamasyn júzege asyrý jónindegi 2010-2011 jyldarǵa arnalǵan birlesken is-sharalar josparyna; QR Qarjy naryǵyn jáne qarjy uıymdaryn retteý men qadaǵalaý agenttigi men BR Qarjy mınıstrligi arasynda ózara túsinistik týraly memorandýmǵa; Aqtóbe oblysynyń ákimdigi men Grodno oblystyq atqarýshy komıteti arasynda saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyq týraly kelisimge; Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimdigi men Mogılev oblystyq atqarýshy komıtetiniń arasynda saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy.

ESІMDER

55 jyl buryn (1955) Qazaqstan Respýblıkasy Munaı jáne gaz mınıstrligi Munaı hımııa ónerkásibi basqarmasynyń bastyǵy HAIDARǴALIEVA Sholpan Ahmetqyzy dúnıege keldi.

Taraz qalasynda týǵan. Evneı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek jolyn Qaraǵandy qalasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń Hımııa-metallýrgııa ınstıtýtynda bastaǵan. 1992-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Ortalyq Qazaqstan bólimshesiniń ǵalym-hatshysy, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi memlekettik ǵylymı-tehnıkalyq ekspertızalar basqarmasynyń bas mamany, bólim bastyǵy, basqarma bastyǵy. 1999-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka, ındýstrııa jáne saýda mınıstrligi Ǵylymı-tehnıkalyq jáne tehnologııalyq ekspertızalar bóliminiń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 2002 jyldan - Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka jáne mıneraldy resýrstar mınıstrligi Munaı hımııa ónerkásibi basqarmasynyń bastyǵy, qazirgi Qazaqstan Respýblıkasy Munaı jáne gaz mınıstrligi munaı hımııa ónerkásibi basqarmasynyń bastyǵy qyzmetin atqarady.

Kóptegen halyqaralyq, respýblıkalyq ǵylymı-tehnıkalyq konferentsııalarǵa qatysyp, baıandama jasaǵan. 18-den astam ǵylymı pýblıstıkalyq jarııalanymdardyń avtory.

«Qazaqstan Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Astanaǵa 10 jyl» medaldarymen jáne Qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1960) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Cenatynyń depýtaty, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy soty keńesiniń, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik saıasat jónindegi ulttyq keńestiń múshesi, zań ǵylymynyń kandıdaty MUHAMEDJANOV Baýyrjan Álimuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysynyń Merke aýdanynda týǵan. S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1983-1990 jyldary - Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń oqytýshysy. 1990-1994 jyldary - Joǵarǵy Keńes Tóraǵasynyń aǵa konsýltanty, sektor meńgerýshisi, bólim meńgerýshisiniń orynbasary, sekretarıat meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń zań jáne quqyqtyq saraptaý bóliminiń meńgerýshisi. 1994-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdent apparatynyń zań shyǵarý bastamasy bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi zańnama jáne quqyqtyq saraptaý bóliminiń meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary sot keńesiniń hatshysy. Qazaqstan Respýblıkasy Joǵary tártiptik keńesiniń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdent Ákimshiliginiń zań jáne sot-quqyqtyq júıesi máseleleri jónindegi bólimniń meńgerýshisi. 1997-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstri. 2000-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary. 2003-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi basshysynyń orynbasary. V 2005-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstri qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń sáýirinen - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty.

«Parasat» ordenimen, medalmen jáne Qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

QARAShANYŃ 27-І, SENBІ

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2007) Parıjde Qazaqstannyń Halyqaralyq sot oryndaýshylary odaǵyna (HSOO) oraılastyrylǵan múshe retinde kirý rásimi ótti.

HSOO - sot sheshimderin májbúrlep oryndatýmen aınalysatyn kásibılerdiń halyqaralyq birlestigi. Odaq Eýrodaǵynyń, Gaaga konventsııasynyń, BUU komıtetiniń múshesi, onyń qatarynda álemdegi 60-tan astam eldiń ókilderi bar. Odaqtyń basty mindeti ? barlyq elderdiń sot oryndaýshylary arasynda tájirıbe almasý jáne kásibı baılanysty nyǵaıtý, sondaı-aq sot oryndaýshysy mártebesiniń mándiligine memlekettik organdardyń nazaryn aýdarý.

3 jyl buryn (2007) Memleket Basshysy Nursultan Nazarbaev birqatar zańdarǵa qol qoıdy.

Olardyń birinshisi - «2008-2010 jyldarǵa arnalǵan Respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetter, respýblıkalyq máni bar qalalardyń, astananyń bıýdjetteri arasyndaǵy jalpy sıpattaǵy transfertter kólemi týraly» Zań respýblıkalyq jáne oblystyq bıýdjetter arasyndaǵy qarym-qatynastardy retteıdi. Ekinshi zańmen taýarlardy ımporttaý úshin keden rásimderin jeńildetetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Kedendik kodeksine ózgertýler engizildi. Sonymen qatar, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyq arasynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyqtyń Yqpaldastyq komıtetiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda bolý sharttary jónindegi kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Zańǵa qol qoıyldy.

1 jyl buryn (2009) Almatyda jylý energııasynyń ortalyq tranzıtti-bólý núktesi ashyldy. Bul núkte Almaty qalasynyń 2005-2015 jyldarǵy energııa keshenin damytý negizinde ashylyp otyr. Ol sonymen qatar búgingi kúnnniń talabyna saı jumys isteıtin bolady. Ǵımarat memlekettik bıýdjet pen jeke ınvestıtsııa arqyly salyndy. Bul jylý núktesi qaladaǵy jylý energııasyn retteýmen qatar, «Orbıta» qazandyǵynyń jumysyn jaqsartyp, qalanyń ońtústik bóligin jylýmen esh kidirissiz qamtamasyz etetin bolady.

1 jyl buryn (2009) Bilim, ǵylym jáne mádenıet jónindegi Islam uıymy (ISESCO) Almaty qalasyn - 2015 jylǵy Islam mádenıetiniń qalasy dep ataýǵa sheshim qabyldady. Bul jóninde ISESCO-tiń bas dırektory Abdel Azız At-Týeıdjrı Qazaqstan Respýblıkasynyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Baqtııar Tasymovtyń kezdesýinde habarlaǵan. Kezdesý Alıans toptaryn tsıvılızatsııalaýdyń 3-shi jumystary aıasynda Rabat (Marokko) qalasynda ótken.

ESІMDER

60 jyl buryn (1950) ıýrıst-ǵalym, zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Zań ǵylymdary akademııasynyń akademıgi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Zań shyǵarý ınstıtýtynyń dırektory BUSYRMANOV Jumabek Dúıseshuly dúnıege keldi.

Pavlodar oblysy Ertis aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1976-1978 jáne 1983-1992 jyldary - E.A.Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetiniń oqytýshysy, dotsenti, prorektory. 1978-1983 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasy Fılosofııa jáne quqyq ınstıtýtynyń aspıranty. 1993-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti jáne Mınıstrler Kabıneti Apparaty saıası taldaý bóliminiń keńesshisi. 1994-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyǵy jónindegi komıssııa hatshylyǵynyń hatshysy, meńgerýshisi. 1998-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq keńesiniń múshesi qyzmetterin atqarǵan. 2002 jyldan Qazaq memlekettik zań ýnıversıtetiniń memleket teorııasy, tarıh jáne quqyq kafedrasynyń meńgerýshisi, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti Zań fakýltetiniń dekany, Zań fakýltetiniń memleket teorııasy, tarıh jáne quqyq, konstıtýtsııalyq quqyq kafedrasynyń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.

80-nen astam ǵylymı eńbegi bar.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdigine 10 jyl» medaldarymen marapattalǵan. 2009 jylǵy «Eń úzdik dotsent» baıqaýynyń jeńimpazy, «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmetti bilim berý qyzmetkeri» tós belgisiniń ıegeri.

55 jyl buryn (1955) Ońtústik Qazaqstan oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy bastyǵynyń orynbasary OSPANBEKOV Qanatbek Joldasbekuly dúnıege keldi. Ońtústik Qazaqstan oblysy Tólebı aýdanynda týǵan. Almaty mal dárigerlik ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti) bitirgen.

1978-1992 jyldary - Jezqazǵan qalasy oblystyq veterınarlyq zerthanasynyń meńgerýshisi, «Pobeda» keńsharynyń veterınarlyq ýchaskesiniń meńgerýshisi, bas zootehnıgi, «Sovetskıı» keńsharynyń basqarma tóraǵasy. 1992-1993 jyldary - Tóle bı aýdandyq keńesi Turaqty komıssııasynyń tóraǵasy. 1993-2002 jyldary - Tóle bı aýdandyq veterınarlyq stansasynyń bastyǵy, aýdan ákimshiligi basshysynyń birinshi orynbasary - Aýdandyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy, Tóle bı aýdany ákiminiń orynbasary. 2002-2004 jyldary - Báıdibek aýdanynyń ákimi. 2004-2008 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń keńesshisi, Ońtústik Qazaqstan oblystyq aýyl jáne sý sharýashylyǵy departamenti dırektorynyń orynbasary, Ońtústik Qazaqstan oblystyq aýyl sharýashylyǵy departamenti dırektorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde - 2008 jyldan.

45 jyl buryn (1965) Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy isteri agenttigi tóraǵasynyń orynbasary ÁKІMJANOV Jandos Ábilhanuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Qapshaǵaı qalasynda týǵan. Almaty sáýlet-qurylys ınstıtýtyn (Qazaq Bas sáýlet-qurylys akademııasy), «Turan» ýnıversıtetin bitirgen.

1989-1994 jyldary - Almaty qalasyndaǵy «Kazgıprovodhoz» ınstıtýtynyń ınjeneri, 1994-2002 jyldary - Almaty qalasyndaǵy «Azamat» JShS-niń Kúrdeli qurylym bólimi bastyǵynyń orynbasary. 2002-2006 jyldary - Atyraý oblystyq kommýnaldyq menshik basqarmasynyń bastyǵy, Atyraý qalalyq ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý departamentiniń dırektory. 2006-2009 jyldary - Atyraý qalasy ákiminiń orynbasary, Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń tamyz aıynan bastap - qazirgi qyzmetinde.

QARAShANYŃ 28-І, JEKSENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2005) Pavlodardyń Buqar jyraý atyndaǵy oblystyq ádebıet jáne óner murajaıy «Jergilikti murajaılardy qoldaý» aktsııasynyń barysynda qala turǵyndary syıǵa tartqan 418 jańa jádigermen tolyqty.

Syılyqtardyń arasynda Mádıdiń tutynǵan «Quranyn» jáne Muhtar Áýezovtiń 1947 jyly jaryq kórgen «Abaı» kitabyn ataýǵa bolady. Olardyń ekeýi de arab áripterimen basylǵan. Murajaıdyń kitap qory pavlodarlyq tanymal qalamgerler Muzafar Álimbaevtyń, Nutfolla Shákenovtyń shyǵarmalarymen, qýǵyn-súrgin jyldary Ertis selosynda turǵan Sibir jazýshysy Efım Permıtınniń tórt tomdyǵymen, orystyń belgili aqyny Marına Tsvetaevanyń sińlisi, ótken ǵasyrdyń 50-inshi jyldary Pavlodarda turǵan jazýshy Anastasııa Tsvetaevanyń avtorlyq qoltańbasy bar «Estelikter» kitabymen tolyqty. Murajaıǵa ataqty ánshi Sýat Ábýseıitovtyń jeke zattary men fotosýretteri kelip tústi. Bıyl Varna qalasynda (Bolgarııa) ótken Halyqaralyq baıqaý-festıvaliniń júldegeri jas sýretshi Lılııa Melnık murajaıdyń balalar bólimine kórmede kórsetilgen sýreti men festıvaldiń býkletin tartý etti.

5 jyl buryn (2005) Qyzylorda oblysynyń Syrdarııa aýdanynda jańa kúrish zaýyty iske qosyldy. Zaýyt tehnıkanyń sońǵy jetistikterimen - jetildirilgen qural-jabdyqtarmen jaraqtanǵan zaýyt saǵatyna 15, táýligine 300 tonna kúrish aqtap jáne qaptap shyǵara alady.

5 jyl buryn (2005) Almatyda «Ulytaý» tobynyń «Jumyr qylysh» dep atalatyn alǵashqy jeke albomynyń tusaýkeseri ótti. Mahambettiń «Jumyr qylysh» kúıiniń atymen atalǵan jańa dıskige «Ulytaý» toby bolashaqta beıneklıp te túsirmek. Máskeýdegi Vladımır Osınskııdiń stýdııasynda jazylǵan albomǵa 10 kompozıtsııalyq shyǵarma toptastyrylǵan. Ol Eýropa men TMD elderine taratyldy. Jalpy, «Ulytaý» alǵashqy albomdaryn 2002 jyly «ABK» tobymen birigip shyǵarǵan bolatyn. Bas prodıýseri - Qydyráli Bolman. Bıyl top músheleri «Sheshen jáne Ingýshetııa respýblıkalarynyń eńbek sińirgen jáne halyq ártisi» ataqtaryna ıe boldy. «Ulytaý» toby 1998 jyly quryldy. Alǵashqy kontsertteri 2001 jyly boldy. 2002 jyly ABK tobymen birlesip alǵashqy án jınaqtaryn shyǵardy.

3 jyl buryn (2007) S. Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń rektory Arystan Ǵazalıevtiń bastamasymen shyǵarylǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh Prezıdenti úlgisindegi ımıdjelogııa negizderi» kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Bul kitaptyń teń avtorlary elimizge belgili ǵalymdar, memleket qaıratkerleri men saıasatkerler bolyp tabylady. Olardyń ishinde Janseıit Túımebaev, Igor Rogov, Sergeı Dıachenko jáne t.b.

3 jyl buryn (2007) Memleket Basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Grýzııa Úkimetiniń arasyndaǵy Halyqaralyq avtomobıl qatynasy týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

3 jyl buryn (2007) Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda halyq jazýshysy, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, Ábish Kekilbaev týraly túsirilgen «Aq shaǵylda týǵan arman», «Parasat bıiginde» atty derekti fılmderiniń tusaýkeser rásimi boldy.

Avtor bul derekti fılmderde Á.Kekilbaev ómiriniń ár kezeńin beıneleı otyryp, keıipker obrazyn shynaıylyqpen somdaǵan. «Aq shaǵylda týǵan arman» derekti fılmi jazýshy Ábish Kekilbaev týraly baıandaı otyryp, onyń shyǵarmashylyǵyna egjeı-tegjeıli sholý jasalǵan. Al ekinshi «Parasat bıiginde» fılminde Ábish Kekilbaev memleket qaıratkeri, kórkemsóz sheberi retinde beınelengen.

ESІMDER

75 jyl buryn (1935-1983) Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ánuranynyń (mátini) avtory, kórnekti aqyn, aýdarmashy, Qazaqstan Jastar odaǵy syılyǵynyń ıegeri NÁJІMEDENOV Jumeken Sabyruly dúnıege keldi.

Atyraý oblysy Qurmanǵazy aýdanynda týǵan. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty konservatorııasynyń ult aspaptary fakýltetin, M.Gorkıı atyndaǵy Ádebıet ınstıtýty janyndaǵy Joǵary kýrsty bitirgen.

1959-1965 jyldary - «Jazýshy» baspasynyń kishi redaktory, 1965-1966 jyldary - respýblıkalyq «Lenınshil jas» gazetinde ádebıet jáne óner bóliminiń meńgerýshisi. 1966-1971 jyldary - Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda ádebı keńesshi. 1974-1978 jyldary - Qazaq KSR Baspa, polıgrafııa jáne kitap saýdasy isteri jónindegi memlekettik komıtetiniń redaktory, 1978-1983 jyldary «Mektep» baspasynda redaktsııa meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. Tuńǵysh kitaby «Balaýsa» degen atpen 1961 jyly jaryq kórdi. Alpysynshy jyldardan bastap óleńderi men shyǵarmalary, úsh romany, aýdarma kitaptary «Jazýshy», «Jalyn» baspalarynan jaryq kórgen. «Balaýsa», «Sybyzǵy syry», «Joq, umytýǵa bolmaıdy», «Kúı kitaby», «Mezgil áýenderi», «Ulym, saǵan aıtam», «Qyzǵaldaq jaıly ballada», «Temirqazyq», «Meniń topyraǵym» kitaptary, úsh tomdyq shyǵarmalar jınaǵy, «Men - tamyrmyn» dastandary, «Qasiret pen qaısarlyq», «Jumeken», «Jańǵyryq», «Jaryq pen jylý», «Vesennıe vetry», «Men týǵan kún», «Jeti boıaý», «Shýaq», «Ashyq aspan», «Qyran qııa», «Tebe govorıý, potomok» tolǵaý, poemalary men jyrlary, «Aq shaǵyl», «Kishkentaı», «Dańq pen daqpyrt» atty romandarynyń avtory. 1967 jyly «Joq, umytýǵa bolmaıdy!» atty poemasy úshin Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty atandy. Aqyn jyrlary birneshe shet el tilderine aýdarylǵan.Jumeken Nájimedenov mátinin jazǵan «Meniń Qazaqstanym» 2005 jyly ánuran bolyp bekitildi. Aqynnyń esimi óziniń týǵan jeri Atyraý oblysy Qurmanǵazy aýdanyndaǵy aýylǵa berilgen.

55 jyl buryn (1955) Jambyl oblysy Talas aýdanynyń ákimi JIENQULOV Ońdasyn Elýbaıuly dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Moıynqum aýdanynda týǵan. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (Q.Sátbaev atyndaǵy Qazaq Ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen.

1977-1990 jyldary - «Jambylaýylqurylys» tresi Óndiristik montajdaý kombınatynyń ınjeneri, aǵa proraby, bas ınjeneri. 1990-1994 jyldary - Moıynqum aýdandyq «Agroqurylys» basqarmasynyń tóraǵasy. 1994-1995 jyldary - Moıynqum aýdany ákiminiń orynbasary mindetin atqarýshy. 1995-1998 jáne 1999-2000 jyldary - «Moıynqumagroqurylys» aktsıonerlik qoǵamynyń dırektory. 2000-2007 jyldary - Moıynqum aýdany ákimi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan - qazirgi qyzmetinde «Qurmet» ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medaldarymen, Bilim berý salasyndaǵy erekshe eńbegi úshin «Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim berý isiniń Qurmetti qyzmetkeri» tós belgisimen, oblys Ákiminiń «Qurmet gramotasymen» marapattalǵan.

45 jyl buryn (1965) balýan, dzıýdodan halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy HAMHOEV Álı Hamıfuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Qarasaı aýdanynda týǵan. 1982-1986 jyldary Qazaqstannyń bes dúrkin chempıony atanǵan. Ol 1983 jyly ótken KSRO Halyqtar dostyǵy spartakıadasynyń kúmis júldegeri, 1984 jyly ótken Eýropa jastary arasyndaǵy birinshiliktiń chempıony, 1986 jyly Máskeýde ótken Іzgi nıet oıyndarynyń jeńimpazy bolǵan. 2001-2006 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy dzıýdo federatsııasynyń memlekettik jattyqtyrýshysy jáne vıtse-prezıdenti bolǵan. Qazirgi ýaqytta Ingýsh ulttyq mádenı ortalyǵy tóraǵasynyń orynbasary qyzmetin atqarady.