QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 8-10 sáýir aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASY

8 sáýirde Astanadaǵy Táýelsizdik saraıynda Elbasyn ulyqtaý rásimi bolady.

ÚKІMET

8 sáýirde Úkimet otyrysy bolady.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

7-9 sáýirdiń aralyǵynda Bakýde Mádenıetaralyq dıalogtyń dúnıejúzilik forýmy ótedi. Qazaqstandyq taraptyń atynan bul sharaǵa Qazaqstannyń ıÝNESKO-daǵy elshisi Oljas Súleımenov, Mádenıet mınıstrligi Mádenıet komıtetiniń tóraǵasy Іlııas Qozybaev jáne Ulttyq ǵylym akademııasy Fılosofııa jáne saıasattaný ınstıtýtynyń dırektory Ábdimálik Nysanbaev qatysady.

ASTANA

31 naýryz ben 8 sáýir aralyǵynda Ádilet mınıstrliginiń veb-saıtynda (www.minjust.kz) Ádilet mınıstrligi Tirkeý qyzmeti jáne quqyqtyq kómek kórsetý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Oljas Bektenovtyń qatysýymen «Zańdy tulǵalardy jáne jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy tirkeýdiń ózekti máseleleri» atty ınternet-konferentsııa ótedi .

8 sáýirde Nazarbaev ýnıversıtetinde Mektep oqýshylarynyń «Ǵylym álemin ashamyz» atty VII halyqaralyq konferentsııasynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi bolady.

8 sáýirde «Transport Taýer» ǵımaratynda «Atameken» odaǵy» Ulttyq ekonomıkalyq palata ókilderi men Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi komıtetteri ókilderiniń kezdesýi bolady.

8 sáýirde L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııalyq ulttyq ýnıversıtette «Lomonosov-2011» VII halyqaralyq ǵylymı konferentsııasy ótedi.

9 sáýirden 15 maýsymyna deıin Astananyń Jeńis jáne Imanov kóshelerinde jol-qurylys jumystary júrgiziledi.

ALMATY

6-8 sáýirde Almatyda «Qazaqstannyń azyq-túlik naryǵy-2011» atty 13-shi halyqaralyq kórme ótýde .

8 sáýirde Qazaqtyń ál-Farabı atyndaǵy ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetinde Stýdenttik olımpıada ótedi.

8 sáýirde Almaty qalasynyń murajaıynda Gagarınniń ǵaryshqa saparynyń 50 jyldyǵyna arnalǵan kórme ashylady.

8 sáýirde Qazaqtyń S.Asfendııarov atyndaǵy ulttyq medıtsına ýnıversıtetinde «Qazaqstan Respýblıkasynda qoǵamdyq densaýlyq saqtaýdy damytýdyń problemalary jáne perspektıvalary» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.

8 sáýirde Qazaqstannyń Sýretshiler odaǵynyń keńsesinde QR Tuńǵysh Prezıdentine arnalǵan kórme ótedi.

8 sáýirde Jambyl atyndaǵy fılarmonııada reseılik tanymal skrıpkashy Alena Baevanyń kontserti bolady.

9-10 sáýir kúnderi Almatyda 3-Halyqaralyq bilim forýmy ótedi.

8 sáýir kúni Almatyda «Qurmanǵazy muralary» dep atalatyn kontsert ótedi.

11-12 sáýirde T. Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynda «Jambyl jáne túrki halyqtarynyń epıkalyq murasy» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııasy ótedi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

SÁÝІRDІŃ 8-І, JUMA

Halyqaralyq syǵandar kúni. 1971 jyldyń 8-shi sáýirinde birinshi Búkildúnıejúzilik syǵandar kongresi ótkizildi. Osy kongreste Búkildúnıejúzilik syǵandar odaǵy qurylyp, ánurany men týy qabyldandy.

Syǵan týraly alǵashqy estelikter 1501 jyly syǵan taborynyń kósemi Vasıldiń Lıtva knıazi Aleksandr Kazımırovıchten kúzet gramotasyn alǵan kezden bastaý alady. Búgingi tańda atalmysh mereke iri syǵan uıymdary bar 60-qa jýyq elde jyl saıyn atap ótiledi.

Halyqaralyq taıtszı jáne tsıgýn kúni (ımýnıtetti kúsheıtýge arnalǵan kóne qytaılyq jattyǵýlar júıesi). Taıtszı ı tsıgýn - dem alý men ımmýnıtetti retteýge arnalǵan ejelgeqytaılyq jattyǵýlar júıesi. Bul kúni dástúr boıynsha kópshilikke kórinetin jattyǵýlar ótkiziledi.

OQIǴALAR

12 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Jarlyǵymen Aqmola oblysynyń ákimshilik ortalyǵy Astana qalasynan Kókshetaý qalasyna kóshirildi.

6 jyl buryn (2005) Almatyda Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankiniń «Táýelsiz Qazaqstannyń monetalary» atty tuńǵysh foto kórmesi bolyp ótti. Kórmege qoıylǵan jádigerlerdiń qatarynda «Qyzyl kitap», «Nomadtar altyny», «Tarıhı-sáýlet eskertkishteri», «Qazaqstannyń qyzyl kitaby», «Sport», «Kóke Túrkistan» serııalary boıynsha shyqqan monetalardyń sýretteri bar.

6 jyl buryn (2005) Almatyda Halyqaralyq ekonomıka mektebiniń jáne áleýmettik ǵylymynyń (HEM) tusaý keser rásimi ótti. Bul mektep Qazaqstan-Brıtandyq ýnıversıtetiniń bóligi bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2008) Máskeýdegi Qazaqstan Elshiliginde «Reseıdegi qazaqtar» kitabynyń tanystyrylymy ótti. Hronologııalyq qaǵıda boıynsha qurastyrylǵan eki tomdyq jınaqqa 600-den astam ómirbaıandyq anyqtamalar engizilip otyr. Muraǵat materıaldaryna, anyqtamalyq-entsıklopedııalyq ádebıetterge, jeke saýaldarǵa negizdelgen bul kitapta ár jyldary Reseıde turǵan, sondaı-aq qazir de sonda tirshilik keship jatqan ulty qazaq aıryqsha tulǵalar tanystyrylady. Kitap naqty bir adamnyń taǵdyry arqyly jańa dáýirde Qazaqstan men Reseı aýmaqtarynda oryn alǵan tarıhı jáne kóshi-qon úderisterin qadaǵalaýǵa múmkindik beredi. Joǵaryda atalǵan úderisterdiń barysynda Reseıde qomaqty qazaq dıasporasy qalyptasyp, búginde onda 1 mıllıonnan astam qazaq turyp jatyr.

3 jyl buryn (2008) Aqtóbede AQSh-tyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Elshisi Djon Ordveıdiń qatysýymen respýblıkalyq ǵylymı-tehnıkalyq kitaphananyń fılıalynda amerıkandyqtardyń buryshy ashyldy.

Amerıkandyq dıplomat óz sózinde Aqtóbede ashylyp otyrǵan bul ortalyqtyń mańyzyna toqtaldy. «Amerıkandyq buryshtardyń 10 jylǵa jýyq tarıhy bar. Olar alǵash ret Reseıde ashylǵan bolatyn», - dedi ol. AQSh-tyń tarıhy, ǵylymy, mádenıeti týraly aqparattyq jáne jalpytanymdyq jumystardy júrgizý úshin eń jaqsy áriptes retinde kitaphanalar tańdap alyndy. Djon Ordveıdiń sózine qaraǵanda, «kitaphanalardyń esigi halyq úshin árqashan ashyq bolýmen qatar, kitaphana qyzmetkerleriniń ózi kásibı jáne tıimdi qatynastardy ornatady». Kitaphanadaǵy amerıkandyq buryshta oqyrmandarǵa Amerıka Qurama Shtattary týraly aǵymdaǵy aqparattar usynylady jáne olar volonterlerdiń, AQSh-tan kelgen qonaqtardyń qatysýymen túrli is-sharalar, AQSh-qa qatysty baıandamalar, semınarlar jáne kórmeler ótkizýdiń ortalyǵyna aınalady.

Amerıkandyq buryshqa elshilik 350 kitapty, túrli qujatty jáne kórkem fılmderdi syıǵa tartqan. Sondaı-aq bul jerde ınternet qyzmeti, kompıýterler, vırtýaldy derekqorlar jáne t.b. aqysyz usynylady.

3 jyl buryn (2008) Qazaqstanda Ulttyq bıýdjettik jeli quryldy. Jańa qurylymnyń maqsaty - bıýdjettik úderistiń ashyqtyǵyn, sondaı-aq memlekettik organdardyń qoǵamǵa esep berýin qamtamasyz etý. Osy baǵytta qoǵamnyń memlekettik bıýdjetti josparlaý, qurý, oryndaý, baqylaý isine janama túrde qatysýyna qol jetkizýdi jáne bıýdjettik baǵdarlamalardyń nátıjeliligin jaqsartýdy kózdep otyr.

2 jyl buryn (2009) Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetinde Halyqaralyq jas fızıkter «Kosmos, ıadra, naýka ı nanotehnologıı» mektebi ashyldy.

Uıymdastyrýshylary - Qazaqstan Respýblıkasynyń bilim jáne ǵylym mınıstrligi jáne Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń birqatar zańnamalyq aktilerine lańkestikke qarsy kúres máseleleri boıynsha ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

Zań lańkestikke qarsy sharalardyń júıesin qurýdyń halyqaralyq tájirıbesin eskere otyryp, lańkestikke qarsy kúresýdiń quqyqtyq negizderin jetildirýge, lańkestikke qarsy qyzmettiń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) «Qazaqstan Respýblıkasy men Frantsýz Respýblıkasynyń arasyndaǵy strategııalyq seriktestik týraly shartty ratıfıkatsııalaý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketterdiń terrorızmge qarsy birlesken oqý-jatyǵýlaryn uıymdastyrý jáne ótkizý tártibi týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qorynan kepildendirilgen transfertti respýblıkalyq bıýdjetke baǵyttaýdy qarastyrǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq qorynan 2010-2012 jyldarǵa arnalǵan kepildendirilgen transfert týraly» Zańǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Almatyda qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde qatar jaryq kórgen «Abaıdyń qarasózderi» kitabynyń tusaýkeser rásimi ótti.

«Abaı eńbegin orys tiline aýdarǵan qazaqtyń ataqty aýdarmashysy Klara Serikbaeva. Ol Shákárim, Áýezov, Aımaýytov syndy ulylardyń shyǵarmalaryn orys tiline, shyǵys ǵulamalarynyń eńbekterin qazaq tili men orys tiline aýdarǵan. Al, aǵylshyn tiline aýdarmashyny biz uzaq izdedik. Óıtkeni, uly Abaıdyń shyǵarmasy qazaq halqynyń rýhanı mádenıetiniń shyńy bolyp tabylady. Sondyqtan biz, eń jaqsy aýdarmashy-aqyndy izdedik. Bizdiń suraýymyzben, Abaı eńbegin meniń Anglııadaǵy dosym, túrkitanýshy Rıchard Makkeın aýdardy. Ol orystyń uly aqyndarynyń shyǵarmalaryn aǵylshyn tiline aıdarǵan aýdarmashy- aqyn», dedi «Halyqaralyq Abaı klýby» qoǵamdyq birlestiginiń prezıdenti, jazýshy Rollan Seısenbaev.

Kitapty shyǵarýdaǵy basty maqsat - qazaqtyń uly aqyny Abaıdyń shyǵarmalaryn álemge tanystyrý.

Atalmysh kitapty «Halyqaralyq Abaı klýby» qoǵamdyq birlestigi 4000 danamen shyǵardy.

1 jyl buryn (2010) Atyraýdaǵy «Kaspıımunaıgaz» ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda jer qyrtysy jaǵdaıyndaǵy kerndik materıaldardy zertteýge arnalǵan petrofızıkalyq zerthana jumysqa kiristi.

Bul zerthana aımaqtyń jer qoınaýyn paıdalanýshylary munaıly ken oryndarynyń ónimdi qyrtystaryn, sonyń ishinde qazyp alynǵan kerndik materıaldy da tıisti zertteýlerin shuǵyl ári sapaly júrgizýge múmkindik beretin biregeı jabdyqpen jaraqtandyrylǵan. Buryn jer qyrtysynyń ónimdiligi deńgeıin, munaı jatqan jer tereńdigin aıqyndap beretin mundaı zertteýler shet elderde júrgizetin edi. Endi sonyń bárin óz elimizde jasaýǵa tamasha múmkindik týdy.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq muraǵatynyń kórme zalynda belgili ǵalym, jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, fılologııa ǵylymynyń doktory, professor Aqseleý Seıdimbektiń qujattyq jeke qorynyń ashylý rásimi ótti.

Qujattyq jeke qorda 1961-2009 jyldar aralyǵynda jazylǵan 700 jýyq hattar jınaqtalǵan. Sonyń ishinde kórmede Álkeı Marǵulan, Málik Ǵabdýllın, Lev Gýmılev, Ǵabıt Músirepov, Asqar Toqmaǵambetov, Ábdilda Tájibaev, Ǵalı Ormanov, Oralhan Bókeı, Jomart Ábdihalyq, Imanǵalı Tasmaǵambetov syndy memleket jáne qoǵam qaıratkerlerinen, aqyn-jazýshylardan, áriptesterinen kelgen 20-ǵa jýyq hattar oryn alǵan.

Aqseleý Seıdimbek 1942 jylǵy jeltoqsannyń 12-si kúni Qaraǵandy oblysy Jańaarqa aýdanynyń Baıdaly bı aýylynda dúnıege keldi. Almatydaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin támamdaǵan soń «Lenınshil jas», «Ortalyq Qazaqstan», «Sotsıalıstik Qazaqstan» gazetterinde, «Zerde» jýrnaly men «Álem» almanaǵynda jumys istedi. Odan keıin Muhtar Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda Qoljazba bóliminiń meńgerýshisi, Ybyraı Altynsarın atyndaǵy bilim ınstıtýtynyń dırektory, Qazaq Bilim akademııasynyń prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttik Mádenı ortalyǵy dırektorynyń ǵylym jónindegi orynbasary qyzmetterin atqardy. Ǵalym-etnograf 2000 jyldan bastap ómiriniń sońyna deıin Astanadaǵy Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń profesory bolyp eńbek etti. Aqseleý Seıdimbek 2009 jylǵy qyrkúıektiń 16-sy kúni dúnıeden ozdy.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý Akademııasy men Kembrıdj (Ulybrıtanııa) ýnıversıtetiniń arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyldy.

Ǵylymı-zertteý qyzmetterin birge ótkizý, Akademııa qyzmetkerleri men tyńdaýshylaryna Kembrıdj ýnıversıtetinde stajırovkalar ótkizý, eki jaqtyń yntymaqtastyǵy memlekettik qyzmetkerlerdi daıyndaý jóninde qujatta qaralǵan. Birlesken sertıfıkatsıalanǵan baǵdarlama jumystary bólek qarastyrylǵan. Kembrıdj ýnıversıtetimen seriktestik Akademııanyń halyqaralyq qarym-qatynasyn jańa sapaly deńgeıge kóteredi. Laıyqty 2 jáne 14 oryn alatyn Berklı jáne Dıýk (AQSh) ýnıversıteti, Times Higher Education boljamy boıynsha výzdardyń dúnıejúzilik reıtınginde Londondyq ekonomıka mektebi 5 oryn - Akademııanyń basqa da seriktestikteriniń arasynda dúnıejúzilik otyzdyq toby kórsetilgen.

245 jyl buryn (1766) AQSh-ta órt sóndirý baspaldaǵyna patent berildi.

ESІMDER

45 jyl buryn (1966) Aqmola oblysy Kókshetaý qalasy ákiminiń orynbasary MÝSRALIMOVA Aına Ermekqyzy dúnıege keldi

Aqmola oblysynda týǵan. Ebneı Býketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnversıtetin bitirgen. Eńbek jolyn Bostandyq keńsharynyń astyq óńdeý ortalyǵynda jumysshydan bastaǵan. 1992-1994 jyldary - Kókshetaý qalasyndaǵy № 19 orta mektebiniń muǵalimi, Kókshetaý oblystyq kásipodaq keńesi janyndaǵy «Tulpar» kishi kásiporynyń nusqaýshy-ádiskeri, Lenıngrad aýdany «Qyzyltý» keńsharynyń orta mektebiniń muǵalimi, Kókshetaý oblystyq kásipodaq keńesi janyndaǵy «Tulpar» kishi kásiporynyń isterdi júrgizý jumystarynyń meńgerýshisi. 1994-2002 jyldary - Kókshetaý qalalyq ákimshiligi Tilder basqarmasynyń bas mamany, Kókshetaý qalalyq ákimshiliginiń áleýmettik salalar jónindegi bas mamany, Kókshetaý qalasy ákiminiń baspasóz hatshysy, Aqmola oblystyq aqparat jáne qoǵamdyq kelisim basqarmasynyń bas mamany, Aqmola oblystyq aqparat jáne qoǵamdyq kelisim basqarmasy Buqaralyq aqparat quraldary jine tilderdi damytý bóliminiń bastyǵy. 2002-2005 jyldary - Aqmola oblysy ákimi apparaty áleýmettik sala jáne ishki saıasat bóliminiń bas mamany, meńgerýshisi. 2005-2008 jyldary - Aqmola oblysy ishki saıasat departamenti dırektorynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldyń sáýir aıynan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasyna 10 jyl», «10 let Agentstvý Respýblıkı Kazahstan po delam gosýdarstvennoı slýjby» mereıtoılyq medaldarymen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 9-Y, SENBІ

Mıkael Agrıkolanyń kúni (Fın tiliniń kúni). Uly fın aǵartýshysy Mıkael Agrıkola jazbasha fın tilin jasaýǵa óziniń zor úlesin qosqan. Sonyń qurmetine 9 sáýirde Fınlıandııada memlekettik baıraq kóteriledi.

OQIǴALAR

141 jyl buryn (1870) Mańǵystaýdaǵy Isa-Dosan kóterilisin basyp-janshýǵa Daǵystannan jazalaýshy otrıad kelip jetti. Kóterilisshiler Aleksandrovsk (qazirgi Fort-Shevchenko) bekinisin tastap, keri sheginýge májbúr boldy.

11 jyl buryn (2000) Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Baký qalasynda ótken «Kıtabı dádá Korkýt» eposynyń 1300 jyldyǵyna arnalǵan merekelik májiliske qatysyp, sóz sóıledi.

4 jyl buryn (2007) Pavlodar oblysy ardagerler keńesiniń «Bizdiń ómirbaıanymyz. 1987-2007 jyldar» (Vehı nasheı bıografıı. 1987-2007») atty derekti kitaby jaryq kórdi.

Ardagerler qozǵalysynyń 20 jyldyǵyna arnalǵan bul kitapta Uly Otan soǵysyna qatysýshylardyń, tyl ıgerýshileriniń qıraǵan aýyl sharýashylyǵyn qalpyna keltirgen, tyń kótergen, qalalar men zaýyttardy salǵandary týraly estelikteri kirgen.

3 jyl buryn (2008) ataqty ánshi jáne mýzykant Bob Dılan «taza poetıkalyq kúshi bar lırıkalyq kompozıtsııalary úshin» Pýlıttser syılyǵyn aldy.

«Vashıngton post» gazeti «Qoǵamǵa qyzmet etý», «Ózekti jańalyqtar», «Ulttyq reportaj», «Halyqaralyq reportaj», «Taqyryptyq maqala» atalymdary boıynsha jeńimpaz atandy. Sondaı-aq ýytty qytaılyq oıynshyqtar týraly maqalalar serııasyn jarııalaǵan «Nıý-Iork taıms» jáne «Chıkago trıbıýn» jýrnalısteri de syılyq laýreattary atandy. Qazylar alqasy Mıanmadaǵy sherýdi qýyp tarqatý kezinde óltirilgen japon jýrnalısi beınelengen sýretti jarııalaǵan «Reıter» agenttiginiń fotoreportajyn da atap ótti. Shyqqan tegi majarlyq gazet magnaty Djozef Pýlıttserdiń syılyǵyn Kolýmbııa ýnıversıtetiniń quryltaıshylary 1917 jyldan beri tabys etip keledi. Onyń kólemi 10 myń AQSh dollary.

2 jyl buryn (2009) Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Tóle bı aýdanynda bıtým óndiretin zaýyt iske qosyldy.

1 jyl buryn (2010) Ońtústik Qazaqstan oblystyq klınıkalyq aýrýhana bazasy janynda aımaqtaǵy birinshi ekstrakorparaldy uryqtandyrý ortalyǵy ashyldy.

Ekstrakorparaldy uryqtandyrý ortalyǵy zamanaýı qymbat jabdyqtarmen jabdyqtalǵan. Bul jerde SO2 ınkýbatory, lamınırlengen Virolab fırmasynyń sóreleri, mıkromanıpýlıator, mıkroskop jáne basqa da jabdyqtar bar. Jumysqa ekstrakorparaldy uryqtandyrý ortalyǵynyń reprodýktolog, embrıolog dárigerleri - Máskeýde akýsherlik sala, gınekologııa jáne bosanǵanǵa deıingi Ǵylymı ortalyǵynyń bazasynda jáne Samaradaǵy Karnaýha dárigeriniń ınkýbatorynda mamandandyrýdan ótti. Búgingi kezde oblystyq klınıkalyq aýrýhanasynda balany kótere almaý jáne uryqsyzdyq máselesin endokrınniń buzylýyn anyqtaýǵa kómektesetin gormonaldyq tekserýler júrgizedi.

1 jyl buryn (2010) Astana men Praganyń prokýrorlary birlesken qımyldar jónindegi hattamaǵa qol qoıdy. Qazaqstanǵa Chehııa Respýblıkasynyń Bas prokýrory Renata Vesetskanyń resmı saparynyń aıasynda uıymdastyrylyp otyrǵan shara.

Júzdesý barysynda qylmyspen kúres jáne azamattar men zańdy tulǵalardyń quqyqtaryn qorǵaýdy birlesip júzege asyrý maqsatynda Astana men Praga qalasynyń prokýrorlary arasynda yntymaqtastyq pen túsinistik jónindegi hattamaǵa qol qoıyldy. Atalmysh qujat qol qoıylǵannan bastap kúshine enedi jáne ol 5 jylǵa deıin kúshinde bolady. Qujat talaptaryna sáıkes taraptar transulttyq uıymdasqan qylmys, qylmyspen tabylǵan qarjyny zańdastyrý baǵytyndaǵy qylmystardy izdestirý barysynda ekijaqty ózara kómek kórsetetin bolady. Sondaı-aq eki eldiń prokýrorlary tájirıbe men aqparat almasady.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly ótkiziletin taýarlardyń kedendik qunyn deklaratsııalaý tártibi týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Damýshy jáne nashar damyǵan elderden keletin taýarlardyń shyqqan jerin anyqtaý erejeleri týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Keden odaǵynyń kedendik shekarasy arqyly ótkiziletin taýarlardyń kedendik qunyn deklaratsııalaý tártibi týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Máskeýde Balalardyń «Bóbek» Ulttyq ǵylymı-praktıkalyq bilim berý jáne saýyqtyrý ortalyǵynyń prezıdenti Sara Nazarbaeva óskeleń urpaqty adamı-rýhanı tárbıeleý, ana men balany qorǵaý isine qosqan úlesi úshin gýmanıtarlyq qyzmet salasyndaǵy «Dostastyq Juldyzy» syılyǵymen marapattaldy.

Syılyqty TMD elderiniń Gýmanıtarlyq yntymaqtastyq jónindegi memleketaralyq qory taǵaıyndady.

«Dostastyq Juldyzy» syılyǵy 2008 jyly taǵaıyndaldy. Ol jyl saıyn úsh atalym boıynsha: bilim jáne ǵylym salasyndaǵy, mádenıet jáne óner salasyndaǵy, sondaı-aq gýmanıtarlyq saladaǵy jetistikter úshin toǵyz laýreatqa tabys etiledi.

1 jyl buryn (2010) Almatyda №5572 áskerı bóliminde tájik-aýǵan shekarasynda qaza tapqan ishki ásker jaýyngerlerine arnalǵan Eskertkish alleıasy ashyldy.

1993-1999 jyldary jedel belgilengen Іshki áskerler Qazaqstan Respýblıkasynyń bólek erikti atqyshtar batalonynyń quramymen birge tájik-aýǵan shekarasynda eki myńnan asa jaýynger ózderiniń mindetterin oryndaǵan. 1995 jylǵy sáýirdiń 7-si tarıhtaǵy qaıǵyly kún boldy. Sol kezde Tájikstannyń Pshıhavr shatqalynda irgeles jaqtyń jaýyngerlik kúshteri basym, teń emes qaqtyǵys bastaldy. Tórt saǵatqa sozylǵan qaqtyǵys 17 qazaqstandyq jaýyngerdiń ómirin jalmady. Olar ózderiniń áskerı mindetterin oryndady, áskerı antqa óz ómirleriniń qunymen senimdi bolyp qaldy.

Bul kún Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrliginiń Іshki ásker bóliminde batyrlardy eske alý kúni bolyp sanalady.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) estrada jáne tsırk ártisi, Qazaqstannyń halyq ártisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi QABIǴOJINA Sara Oqapqyzy dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Almaty estrada-tsırk stýdııasyn, Máskeý estrada óneriniń búkilodaqtyq shyǵarmashylyq sheberhanasyn bitirgen. Óner jolyn Qazaqkontsertte kórkemsóz oqýdan bastaǵan. Keıinirek jubaıy Sultanǵalı Shúkirovpen birge kózbaılaýshy-ıllıýzıonıstik janrdy meńgerip, sheberligin arttyra túsken. 1978 jyly Karlovy-Varı men Parıjde, Brıýsselde ótken búkildúnıejúzi kózbaılaýshy-ıllıýzıonısteriniń baıqaýlarynda «Netken ǵajap bul álem» atty (mýzykasy Davıd Týhmanovtiki) estradalyq-tsırk kompozıtsııasymen Bas júldeni jeńip aldy. Sondaı-aq 1978 jyly Gavanada ótken Jastar men stýdentterdiń búkil dúnıejúzilik 11-festıvaliniń jáne Búkilodaqtyq Lenın Komsomoly syılyǵynyń ıegeri atandy.

SÁÝІRDІŃ 10-Y, JEKSENBІ

Nıderlandyda murajaılar kúni. Amsterdam - álemdegi eń iri kórkem murajaı ortalyqtarynyń biri. Nıderlandyda jyl saıyn sáýirdiń ekinshi demalysynda Murajaılar kúnin atap ótedi.

OQIǴALAR

19 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń qaýlysymen Jambyl oblysyna qarasty Jýaly aýdanynyń ortalyǵy Býrnoe selosyna Baýyrjan Momyshulynyń esimi berildi.

15 jyl buryn (1996) Almaty qalasynda Eýropa komıssııasy ókildiginiń resmı ashylý rásimi ótti.

9 jyl buryn (2002) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda «Kosmanavtıka kúni» serııasynyń eki poshta markasy aınalymǵa tústi, «Alǵashqy ret álemde keme bortyndaǵy ǵarysh saıahattanýshysy bar halyqaralyq ushý» taqyrybyna arnalǵan.

2002 jylǵy sáýirdiń 8-i men 12-i aralyǵynda Almatyǵa álemdegi alǵashqy ǵarysh-saıahatshysy Dennıs Tıto saparmen keldi, markalardyń saltanatty rásimine qatysýǵa nıet bildirdi.

Birinshi marka: «Soıýz TM-32» ekıpajy ǵaryshker-ushqysh Talǵat Musabaev jáne bortınjener ıÝrıı Batýrın men Denıs Tıto beınelengen túrli-tústi sýret. Markanyń sol jaqtaǵy astyńǵy buryshynda «Soıýz TM-32» kemesiniń emblemasy jáne barlyq ǵaryshkerlerdiń famılııasy beınelengen.

Ekinshi marka: Markanyń ortasynda Jer planetasy jáne Qazaqstanyń, Reseıdiń jáne AQSh-tyń jelbiregen baıraǵy.

Birinshi poshta markasynyń nomınaly - 30 teńge, taralymy - 100 000 dana; ekinshi poshta markasynyń nomınaly - 70 teńge, taralymy - 100 000 dana.

5 jyl buryn (2006) Jambyl oblysy Qarataý qalasyndajańa saıabaqtyń ýrgetasy qalandy. Jańa saıabaqqa «Naýryz» aty berildi, aýmaǵy 7 gektarǵa jýyq jerdi alyp jatyr. Onyń irgetasyn qalaýda Qarataý qalasynyń turǵyndary, birqatar mekemeler men kásiporyndar at salysty.

5 jyl buryn (2006) Qazaqstannyń BUU janyndaǵy Turaqty ókildiginiń qoldaýymen BUU-nyń Nıý-Iorktegi shtab-páterinde Semeı aımaǵynyń qurbandyqtaryna arnalǵan Eýroparlament depýtaty Strýan Stıvensonnyń «Máńgilik qasiret» kitaby men belgili aktrısa Kımberlı Djozef fotokórmesiniń tanystyrylymy ótti. Bas Assambleıanyń 60-shy sessııasynda qabyldanǵan «Halyqaralyq yntymaqtastyq jáne Qazaqstannyń Semeı aımaǵy halqyn, ekologııasyn jáne ekonomıkasyn saýyqtyrý masatyndaǵy qyzmetterdi úılestirý» qararyn biraýyzdan qoldaǵandary úshin BUU-ǵa múshe elderge alǵys bildirgen Qazaqstan ókildigin basshysy Erjan Qazyhanov, sheteldik jáne halyqaralyq uıymdardyń, atap aıtqanda, BUU Damý baǵdarlamasynyń, USAID agenttiginiń, Eýrokomıssııanyń jáne Japonııa, Ulybrıtanııa, Kanada, Italııa, Shveıtsarııa úkimetteriniń tikeleı qatysýymen Semeı aımaǵynda júzege asyrylyp jatqan birqatar jobalarǵa toqtalyp ótti. Eýroparlamenttiń shotlandtyq depýtaty Strýan Stıvenson Keńes Odaǵy kezinde ıadrolyq qarýdy synaýdan zardap shekkender týraly kitap jazyp, sol úshin álem qaýymdastyǵynyń iltıpatyna jáne 50 myń dollar syılyqqa ıe bolǵan. Eýroparlament depýtaty osy syıaqysyn Semeıdiń onkologııalyq emhanasyna aýdarǵanyn QazAqparat budan buryn habarlaǵan bolatyn. Qazaqstanda, onyń ishinde Semeı aımaǵynda birneshe ret bolǵan S.Stıvenson myrzaǵa polıgon problemasyna degen turaqty qamqorlyǵy úshin «Semeıdiń qurmetti azamaty» ataǵy berilgen.

3 jyl buryn (2008) Ulttyq banktiń ortalyq fılıalyna «2008 jylǵy Olımpıada oıyndary» serııasynyń kollektsııalyq shaqasy kelip tústi. «Besaıys» shaqasy 925-shi probaly kúmisten jasalǵan, salmaǵy - 31,1 gramm, nomınaly - 100 teńge. Daıyndalý sapasy - proof. Shaqanyń aversinde Qazaqstannyń eltańbasy, fýtbol stadıony beınelense, revers betinde bes sporttyq oıynnyń kórinisi men oıyndar ótkiziletin jyldy bildiretin «2008» degen sandar beınelengen. Shaqanyń quny - 5 myń teńge.

2 jyl buryn (2009) Kıevte Qazaqstan Respýblıkasynyń Elshiliginde qazaqtyń tanymal aqyny jáne jazýshysy Oljas Súleımenovtyń ýkraın tiline aýdarylǵan «Tarıhqa deıingi túrkiler» kitabynyń tanystyrylymy bolyp ótti.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) Qazaqstan Respýblıkasy Atomdyq energııa ınstıtýty dırektorynyń orynbasary, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy atom salasyna eńbek sińirgen qyzmetker TÁJІBAEVA Irına Lashqarqyzy dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen. Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde ınjener, kishi, aǵa ǵylymı qyzmetker, bólim meńgerishisi, dotsent bolyp qyzmet atqarǵan. 1992-2000 jyldary - Qazaq ulttyq ýnıversıteti Eksperımentaldy jáne teorııalyq fızıka Ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda ǵylymı hatshy, dırektordyń orynbasary, dırektor qyzmetterin atqarǵan. 2002-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy bas dırektorynyń orynbasary. Qazirgi qyzmetinde 2006 jyldan bastap isteıdi.

230-dan asa ǵylymı jumystyń avtory.

55 jyl buryn (1956) «Áskerı-strategııalyq zertteýler ortalyǵy» aktsıonerlik qoǵamynyń prezıdenti, áskerı ǵylymdar kandıdaty, dotsent, polkovnık DÝBOVTsEV Georgıı Fedorovıch dúnıege keldi.

Sverdlov Sývorov ýchılışesin, Almaty joǵary jalpyáskerı komandalyq ýchılışeni, M.Frýnze atyndaǵy áskerı akademııasyn bitirgen. 1991-1995 jyldary - Almaty joǵary jalpy áskerı komandalyq ýchılışesinde kýrsanttar batalony komandıri, muǵalim. 1995-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly kúshter Bas shtaby departamenti bastyǵynyń orynbasary, bólim bastyǵy, aǵa ofıtser, Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi Áskerı-ǵylymı ortalyǵynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi shtab bastyǵy komıteti Saraptama ortalyǵynyń bastyǵy, Áýe qorǵanysy kúshteri bas shtaby bastyǵynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi áskerı bilim jáne ǵylym departamentiniń bastyǵy. 2009 jyldyń qazanynan - vıtse-prezıdent, qarashasynan - qazirgi qyzmetinde.

50-den asa ǵylymı maqalanyń avtory.