QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 7 aqpan men 13 aqpan aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASY

7 aqpanda Elbasy N.Nazarbaev Almatydaǵy rezıdentsııasynda 7-Qysqy Azııalyq oıyndardyń júldegerlerimen kezdesedi.

QOǴAM

Ulttyq bank tóraǵasy Grıgorıı Marchenko 8 aqpanda saǵat 15.00-de www.profinance.kz saıtynyń forýmynda onlaın-konferentsııa ótkizedi.

SPORT

1-7 aqpan kúnderi 7-Qysqy Azııa oıyndary aıasynda Almatydaǵy Ortalyq kórme zalynda «Taǵylymdylyq birge ómir súrý óneri» atty kórme-konkýrs ótedi.

ASTANA

16 qańtar men 7 aqpan aralyǵynda «Saryarqa» saýda úıinde álemdik fýtbol juldyzdarynyń qoltańbalary qoıylǵan fýtbolkalardyń biregeı kórmesi ótedi.

7 aqpanda Jýrnalıstr úıinde «Astanada joǵary bilikti basqarýshy kadrlardy daıyndaý» máselesine arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

8-12 aqpanda Astanada QR Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan ulttyq Delfıı oıyndarynyń baǵdarlamasy aıasynda «Shattyq-2011» konkýrsy ótedi.

Astanada 11 aqpanda «Nur Otan» HDP-niń kezekti 13-inshi sezi ótkiziledi.

ALMATY

Almatyda 7 aqpanda «Qazirgi zamanǵy bıznestik bilim berý - onjyldyqtyń qorytyndysy» dep atalatyn dóńgelek ústel jıyny ótedi.

7 aqpanda Halyqaralyq Bıznes akademııasynda «Qazirgi zamanǵy bıznes bilimi - onjyldyqtyń qorytyndysy» degen taqyrypta «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

AQPANNYŃ 7-І, DÚISENBІ

Grenadanyń táýelsizdik kúni. 1974 jyly aqpannyń 7-inde Brıtan dostastyǵynyń quramynda Grenadanyń táýelsizdigi jarııalandy.

Japonııadaǵy soltústik aýmaqtar kúni. Japonııadaǵy ataýly kúnder qatarynda osy kún erekshe oryn alady. Óıtkeni, bul el reseılik Kýnashır, Itýrýp, Shıkotan araldaryn ózine qaıtarý týraly máseleni kún tártibinen túsirgen emes.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Almatyda belgili pýblıtsıst Saǵymbaı Qozybaevtyń «Juldyzdar jaryǵy. Otandyq jýrnalıstıka tańdaýlylary» atty kitabynyń tusaýkeser rásimi bolyp ótti

Týyndyda táýelsiz Qazaqstandaǵy baspasóz salasynda jemisti eńbek etip júrgen onyń uıymdastyrýshylary haqynda da aıtylady.

Sonymen, túrli-tústi sýrettermen bezendirilip, asa sapaly qaǵazǵa basylyp jaryqqa shyqqan kitaptyń mazmuny da baı. Kitaptan búkil ǵumyryn óz kásibine ólsheýsiz arnaǵan keshegi jýrnalıster týraly maqalalardy, BAQ-tyń búgingi maıdanynda júrgen talant ıelerin, jalpy jýrnalıstıka týraly shynaıy syr-suhbattardy, artyq túsiniktemelerdi qajet etpeıtin tarıhı sýretterdi tabýǵa bolady. Bir jaǵynan bul eńbekti álemdik kitap bastyrý tájirıbesindegi tamasha jańa joba dep te ataǵan jón. Bul Qazaqstan mass-medıasynyń ózindik shaǵyn-entsıklopedııasy da! Kitap otandyq jýrnalıstıkaǵa qaltqysyz qyzmet etkenderdiń bas-aıaǵyn túgendep qana qoımaı, aqıqatqa toly materıaldary arqyly qazirgi jýrnalıstıkanyń kemshiligi men jetistigine de baǵa beredi.

Kórkem-pýblıtsıstıkalyq anyqtamalyq Qazaqstan Jýrnalıstıkasy akademııasynyń múshe-akademıkterine, memleketimizdiń buqaralyq aqparat quraldarynyń elıtasyn quraıtyn, sondaı-aq keshegi keńestik aımaqta balamasy joq Akademııanyń eń joǵary jalpyulttyq «Altyn Juldyz», «Altyn Samuryq» júldeleriniń ıelerine, kórnekti pýblıtsısterge arnalady.

Oqyrman kitaptan elimizdiń belgili jýrnalısteri jáne Qazaqstan mass-medıasynyń uıymdastyrýshylary týraly materıaldar men olardyń suhbattaryn taba alady.

5 jyl buryn (2006) Pavlodarlyq sýretshi Ǵalym Qarjasovtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan monografııa jaryqqa shyqty. Kitapta Qazaqstandaǵy belgili sýretshiniń shyǵarmashylyǵy kórsetilgen, ol 1980 jyly kórkem ýchılışesin bitirgennen soń 8 jyldan keıin KSRO Sýretshiler odaǵynyń múshesi bolyp qabyldanǵan. Onyń sýretteri halyqaralyq jáne respýblıkalyq kórmelerde ulttyq naqyshtaǵy týyndylary óner zertteýshilerdiń nazarynda bolady. Onyń «Qazaqtyń kelinderi», «Meniń jerimniń gúlder», «Aınur» syndy týyndylary bar.

Pavlodarlyq sýretshiniń eńbekteri Ábilhan Qasteev atyndaǵy Memlekettik murajaıdyń qorynda , Pavlodar, Qaraǵandy, Semeı qalalarynyń kórkem murajaılarynda, jáne Germanııa, Kanada, Frantsııa elderiniń jeke kollektsııalarynda saqtaýly.

Monografııa oblystyq «Mádenı mura» baǵdarlamasynyń aıasynda shyǵarylǵan.

5 jyl buryn (2006) Semeıdiń Shákárim atyndaǵy memlekettik ýnıversıtetinde stýdentter televızııasy ashyldy.

Jýrnalıstıka fakýltetiniń stýdentteri aptasyna úsh ret jańalyqtar habarymen jurtshylyq aldyna shyǵady. Olar keleshekte avtorlyq baǵdarlamalardy jasaýdy oılastyryp otyr. Dıktorlar úshin shaǵyn stýdııa jabdyqtalyp, ony stýdentter ózderi bezendirdi. Beınematerıaldardy daıarlaý úshin arnaıy bólme bólindi.

3 jyl buryn (2008) Respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýyn baqylaý jónindegi Esep komıtetinde Qarjylyq zań buzýshylyqtardy zertteý jónindegi ortalyq quryldy.

Ortalyqtyń negizgi qyzmeti qarjylyq zań buzýshylyqtardyń aldyn alýda (profılaktıka) jáne eskertýde qarjylyq baqylaý organdaryna ǵylymı-ádistemelik jaǵynan járdem kórsetý, memlekettik qarjyny baqylaýdyń kókeıkesti problemalaryn zertteý, sondaı-aq, baqylaý jáne saraptaý-taldaý jumystaryna jańa tásilder men tehnologııalardy ázirlep, engizý ortalyqtyń negizgi qyzmeti bolyp tabylady.

Ortalyq otandyq ǵylymı-zertteý ınstıtýtarymen, joǵary oqý oryndarymen jáne memlekettik organdarmen yntymaqtastyq ornatyldy.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbegi sińirgen jattyqtyrýshysy, Respýblıkalyq sý jáne qoldanbaly sport túrleri boıynsha joǵary sport sheberligi mektebiniń jattyqtyrýshysy GORÝN Aleksandr Ivanovıch dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qazaqstannyń birneshe dúrkin jeńimpazy, KSRO Kásipodaqtary erikti sport qoǵamynyń chempıony, Halyqaralyq «Altyn qyrǵaýyl» týrnıriniń kúmis júldegeri atanǵan. Qazaq KSR-i qurama komandasynyń sapynda KSRO kýbogy birinshiligine qatysqan. 1976 jyldan Ortalyq keńestiń «Qaırat» Erikti sport qoǵamynyń qabyrǵaǵa oq atýdan jattyqtyrýshysy, aǵa jattyqtyrýshysy. 1993 jyldan Respýblıkalyq sý jáne qoldanbaly sport túrleri boıynsha joǵary sport sheberligi mektebiniń jattyqtyrýshysy. 1992-1993 jyldary - Ulttyq shtattyq komandalar dırektsııasynyńaǵa jattyqtyrýshysy. 1993-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń jattyqtyrýshysy. 2001-2003 jyldary - qoldanbaly sport túrleri boıynsha joǵary sport sheberligi mektebi dırektorynyń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasynyń bas jattyqtyrýshysy qvyzmetterin atqarǵan. 2003 jyldan - Respýblıkalyq sý jáne qoldanbaly sport túrleri boıynsha joǵary sport sheberligi mektebiniń jattyqtyrýshysy qyzmetin atqarady. 3 eńbegi sińirgen sport sheberin, 5 halyqaralyq dárejedegi sport sheberlerin, 9 sport sheberin daıyndaǵan.

35 jyl buryn (1976) eńbegi sińirgen sport sheberi, Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony, ýshý-sandadan Álem chempıony JAMASh Dıas Saparbekuly dúnıege keldi. Jambyl oblysy Qordaı kentinde týǵan. 1997 jyly Mýaıtaı boksynan Bangkok qalasynda ótken álem birinshiliginde kúmis júldege ıe bolǵan. Qytaıda ótken Álem chempıonatynyń absolıýttik chempıony, Bangkoktaǵy Álem kýbogynyń kúmis júldegeri, mýaıtaıdan Astana qalasynda ótken Azııa chempıonatynyń chempıony, Bangkok qalasynda ýshý-sandadan ótken HІІІ Azııa oıyndarynyń qola júldegeri atanǵan.

Jattyqtyrýshysy - Úsenov Smet Espenbetuly.

AQPANNYŃ 8-І, SEISENBІ

Reseı ǵylymynyń kúni. Reseı Federatsııasy Prezıdentiniń 1999 jylǵy maýsymnyń 7-gi Jarlyǵymen belgilengen.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Qazaqstanda «Qurmetti mashına qurastyrýshy» degen belgi bekitildi, ol Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrliginiń atynan tapsyrylady.

3 jyl buryn (2008) Pavlodarda alǵash ret qazaq tilinde oblystyń tórt aýdany men Ekibastuz jáne Aqsý qalalarynyń ákimshilik-aýmaqtyq kartalary shyǵaryldy.

Táýelsizdik jyldary keıbir aýyldarǵa jańa ataýlar berilse, endi bireýleri tarıhı ataýlaryn qaıtaryp alǵan. Tilderdi damytýdyń oblystyq baǵdarlamasy aıasynda júzege asyrylǵan karta shyǵarylymy Pavlodar oblysynyń 70 jyldyǵyna oraılastyrylǵan.

1 jyl buryn (2010) Zyrıan aýdanynda sút óndiretin jańa shaǵyn zaýyt ashyldy.

Tsehtyń óndiristik qýaty - aýysymyna 3 tonna. Shyǵarylatyn ónimder arasynda sút, aıran, kilegeı, súzbe bar.

1 jyl buryn (2010) Berlındegi «World Money Fair» halyqaralyq kórmesinde Krause Publications ótkizetin konkýrstyń qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń «Uly qolbasshylar» serııasynan shyǵarylǵan «Shyńǵys han» eskertkish kúmis monetasy «Tarıhı taqyryp boıynsha eń úzdik moneta» atalymymen marapattaldy.

Konkýrs sheńberinde moneta saraılarynda soǵylǵan nemese memlekettik organdar - emıtentter shyǵarǵan eń úzdik monetalalar birneshe atalymmen aıqyndaldy. Konkýrstyq komıssııa shara kezinde shyǵarylǵan kollektsııalyq jáne eskertkish monetalardy derbes iriktep aldy. Monetalardy baǵalaý dızaınynyń tartymdylyǵyn, kórkemdik oryndalýyn jáne soǵylý sapasyn baǵalaýǵa negizdeldi.

«Uly qolbasshylar» serııasynan nomınaly 100 teńgelik «CHINGIZ KHAN» monetasy 2008 jylǵy 31 mamyrda aınalysqa shyǵarylǵan.

Monetanyń bet jaǵyndaǵy ortasynda Qazaqstan Respýblıkasy Eltańbasynyń altyndalǵan sýreti monetanyń nomınalyn bildiretin «100 TEŃGE» degen jazý, at ústindegi jaýynger, Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi jáne monetanyń soǵylǵan jylyn bildiretin «2008» degen san ornalasqan. Monetany aınaldyra shyǵyńqy jıek júrgizilip, memlekettik tilde «QAZAQSTAN ULTTYQ BANKІ» jáne aǵylshyn tilinde «NATIONAL BANK OF KAZAKHSTAN» degen jazý jazylǵan. Jazýlar núktelermen bólingen.

Monetanyń syrt jaǵyndaǵy ortada sansyz áskerdiń ortasynda at ústindegi Shyńǵys hannyń beınesi «Aǵymsaly Dúzelhanov kartınasynyń fragmenti» ornalastyrylǵan. Monetany aınaldyra aǵylshyn tilinde «CHINGIZ KHAN» degen jazý, ómir súrgen jyldaryn bildiretin «1162 - 1227» degen sandar jáne moneta soǵylǵan metaldy, onyń synamasyn jáne massasyn bildiretin «Ag 925 31,1gr.» degen jazý bar.

ESІMDER

85 jyl buryn (1926-2003) jazýshy, synshy, aýdarmashy, fılologııa ǵylymynyń kandıdaty RÚSTEMBEKOVA Razııa dúnıege keldi.

Aqmola (qazirgi Astana) qalasynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) jáne aspırantýrasyn bitirgen.

1956-1959 jyldary - Qazaqtyń kórkem ádebıet baspasynyń redaktory. 1959-1971 jyldary - Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtynyń oqytýshysy. 1971-1983 jyldary - Muhtar Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri qyzmetterin atqarǵan. 1983 jyly zeınet demalysyna shyqqan.

Dramatýrgııa, áńgime, komedııa janryna arnalǵan syn-zertteý kitaptary jaryq kórgen. ádebıettaný salasynda «Maılın dramatýrgııasy», «Qazaq komedııasy», «Qazirgi qazaq áńgimeleri» atty kitaptary bar. Kórkem aýdarma salasynda da jemisti eńbekter atqarǵan.

AQPANNYŃ 9-Y, SÁRSENBІ

Tis dárigerleriniń halyqaralyq kúni. Aleksandrııada III ǵasyrda ómir súrgen Áýlıe Apollonııany eske alý qurmetine bekitilgen. Apollonııa - Hrıstosqa sengen kórnekti aleksandrlyq sheneýniktiń qyzy. Apollonııany hrıstıandyqtan bas tartýyn talap etip, qatań jazaǵa tartady. Apollonııa ólim aldynda shimirikpegen. Qınalýy men ójettigi sol kezdegi zamandastaryn qatty tolqytqan, keıin Apollonııa esimi estilse ne oǵan syıynsa - tis aýrýy qoıa salady degen ańyz shyqqan. 300 jyly Apollonııa qasıetti azap shegýshi retinde zańdastyrylǵan. Onyń kúni - aqpannyń 9-y.

Orys jazýshysy F.M.Dostoevskııdi eske alý kúni (1821-1881). Álem ádebıetine eleýli yqpal etken uly orys jazýshysy Fedor Mıhaılovıch Dostoevskıı kezinde Semeıge jer aýdarylǵan. Qazaq ǵalymy Shoqan Ýálıhanovty asa joǵary baǵalap, bos tutqan. Sonymen birge «Jazýshy kúndeliginde» otar ulttardyń bolashaqtaǵy taǵdyry týraly qaıshylyqty pikirleri de bar.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq akademııalyq kitaphanasynda Úndistandy zertteý ortalyǵy ashyldy. Ortalyqta Úndistan týraly tolyq aqparatty kitaptardan, aǵylshyn, orys, qazaq, jáne hındı tilindegi aýdıo- jáne beınekassetalardan alýǵa bolady, sonymen qatar úndi telebaǵdarlamalardy kórýge bolady.

3 jyl buryn (2008) Semeıdegi №6 mektep-gımnazııanyń bıyl 10 jyldyǵyn atap ótetin tarıhı-ólketaný murajaıy taǵy bir qyzyqty jádigermen tolyqty. Jas tarıhshylarǵa Gennadıı Tolmachevtiń «Oljas týraly sóz» bıografııalyq kitaby tartý etildi.

Oljas Súleımenovtiń qoltańbasy qoıylǵan kitapty aqynnyń óz ótinishi boıynsha oqýshylarǵa Kommertsııalyq emes uıymdar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Sultan Qartoev tabys etti

Sultan Qartoevtyń aıtýynsha, aqyn syılyǵynyń búginde aımaqta ǵana emes, respýblıka boıynsha tanymal bolyp otyrǵan mektep murajaıyna tabys etilýi kezdeısoq emes. Qazaqstannyń ıÝNESKO janyndaǵy Turaqty ókili Oljas Súleımenov, bilim men mádenıetti damytý - álemdik qoǵamdastyqtyń basty mindetteriniń biri, dep sanaıdy.

1 jyl buryn (2010) Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy Kókshetaý memlekettik ýnıersıtetinde óńirlik Dıssertatsııalyq keńestiń tusaýy kesildi.

Jańadan uıymdastyrylǵan keńes quramyna Astana, Almaty, Pavlodar, Shymkent, Jezqazǵan, Oral, Tashkent qalalaryndaǵy joǵary oqý oryndarynyń belgili ǵalymdary engizildi.

Keńestiń mańyzdy mindetteriniń biri oqý ornynda ǵylymı jumysqa jastardy keńinen tartý, kadrlyq múmkindikti arttyrý bolyp tabylady.

ESІMDER

80 jyl buryn (1931-1976) aqyn, aýdarmashy, dramatýrg, Qazaqstannyń memlekettik syılyǵynyń laýreaty, «Ǵasyr aqyny» ataǵynyń ıegeri MAQATAEV Muqaǵalı dúnıege keldi.

Almaty oblysy Raıymbek aýdanynda týǵan. M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1952-1969 jyldary Qarasaz bastaýysh mektebinde orys tiliniń muǵalimi, Qazaq radıosynyń dıktory, Shalkódede Qyzyl otaý meńgerýshisi, Narynqol aýdandyq «Sovettik shekara» (qazirgi «Hantáńiri») gazetiniń jaýapty hatshysy, «Sotsıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetinde, «Mádenıet jáne turmys» (qazirgi «Parasat»), «Juldyz» jýrnaldarynda ádebı qyzmetker, Jazýshylar odaǵy poezııa bóliminiń keńesshisi qyzmetterin atqarǵan. 1973-1974 jyldary Máskeýdegi Ádebıet jáne óner ınstıtýtynda oqyǵan.

Aqynnyń tyrnaq aldy týyndylary Narynqol aýdandyq «Sovettik shekara» gazetinde 1948 jyly jarııalanǵan. Onyń «Aq qaıyń áni», «Aqqýlar uıyqtaǵanda», «Arman», «Sholpan», «Raıymbek! Raıymbek!», «Qashqyn», «Motsart. Jan azasy» atty poema tolǵaýlary men 650-den astam lırıkalyq óleńderi bar. Ol qazaq óleńin mazmun, pishin jaǵynan túrlendirip, ıntonatsııa, ınversııa, mazmun turǵysynan jańalyq engizdi. Muqaǵalı Maqataev poezııa janrynda ǵana emes, proza, drama, syn salasynda da qalam tartty. Onyń «Qosh, mahabbat» jınaǵyna ár jyldar jazylǵan «Qulpytas», «Marýsıanyń taýy», «Ózgermepti», «Áje» áńgimeleri, «Qos qarlyǵash», «Jyl qustary» povesteri men «Qosh mahabbat» pesasy, birneshe synı eńbekteri engen. Aýdarma salasynda Shekspırdiń sonetterin, Danteniń «Qudiretti komedııasyn», E.Evtýshenko, A.Akopıan, F.Morgýn, Ý.Ýıtmen, R.Berns, F.Ansarıdiń óleńderin tárjimalaǵan. Onyń óleńderine Nurǵısa Tilendıev, Shámshi Qaldaıaqov, Beıbit Oraluly, Aaltynbek Qorazbaev taǵy basqa sazgerler án jazdy. Almatyda aqyn atynda mektep, kóshe jáne sol kóshe boıynda eskertkishi bar. Týǵan aýyly Qarasazda murajaıy bar. Qazaqstan Jazýshylar odaǵy 1985 jyldan beri úzdik ádebı shyǵarma avtorlaryna beriletin Muqaǵalı Maqataev atyndaǵy syılyq taǵaıyndaǵan.

50 jyl buryn (1961) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary ÁMRIN Ǵusman Kárimuly dúnıege keldi.

Torǵaı oblysy (Aqmola oblysy) Jaqsy aýdanynda týǵan. Ybyraı Altynsarın atyndaǵy Arqalyq pedagogıkalyq ınstıtýtyn, F.Dzerjınskıı atyndaǵy KSRO Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń Joǵary mektebin bitirgen.

Eńbek jolyn 1982 jyly Torǵaı oblystyq bilim bóliminiń ınspektory bolyp bastaǵan. 1982-1984 jyldary Keńes Armııasy qatarynda bolǵan. 1984-1985 jyldary - Torǵaı oblystyq muǵalimderdiń bilimin jetildirý ınstıtýtynyń fızıka kabınetiniń meńgerýshisi. 1985-1987 jyldary - F.Dzerjınskıı atyndaǵy KSRO Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń Joǵary mektebiniń tyńdaýshysy. 1987-1993 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq (Memlekettik) qaýipsizdik komıtetterinde qyzmetter atqarǵan. 1993-1995 jyldary - Qazaqstandaǵy «Renault» men «Sodechanges» fırmalary ókildikteriniń dırektory, dırektordyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - «Aldos» kompanııasy» JShS-niń atqarýshy dırektory. 1996-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Joǵary ekonomıkalyq keńesi hatshylyǵynyń sektor meńgerýshisi. 1997-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaý agenttigi Strategııalyq josparlaý departamentiniń dırektory, Qazaqstan Respýblıkasy Strategııalyq josparlaýjáne reformalar agenttiginiń Strategııalyq taldaý departamentiniń dırektory, bıýdjettik baǵdarlamalar departamentiniń dırektory. 1999-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstriniń ekonomıka jáne qarjy jónindegi orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Qaýipsizdik Keńesi hatshysynyń orynbasary. 2001-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstriniń ekonomıka jáne qarjy jónindegi orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstriniń birinshi orynbasary. 2003-2004 jyldary - «Tehnologııa transfert jáne ınjınırıng ortalyǵy» AQ («Samuryq-Qazyna» Ulttyq ál-aýqat qory AQ) prezıdenti, Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstriniń birinshi orynbasary. 2004-2006 jyldary - «Ulttyq Innovatsıalyq qory» AQ basqarmasynyń tóraǵasy. 2006-2007 jyldary - «Qazyna» ál-aýqat qory» AQ basqarmasynyń tóraǵasynyń keńesshisi. 2007-2009 jyldary - «Kishi kásipkerlikti damytý qory» («Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ) AQ basqarmasynyń tóraǵasy. 2009-2010 jyldary -«Samuryq-Qazyna» jyljymaıtyn múlik qory» AQ Basqarmasynyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan - qazirgi qyzmetinde.

Medaldarmen marapattalǵan.

AQPANNYŃ 10-Y, BEISENBІ

A.S.Pýshkındi eske alý kúni. E.Dantespen dýelden keıin qaza bolǵan uly orys aqynyn eske alýdyń 174 jyldyǵy (1799-1837). Dantespen dýel Sankt-Peterbordyń irgesindegi Qara ózende ótken.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Elordada Basqarý ınstıtýtynyń jańa ǵımaraty ashyldy.

Instıtýttyń jańa bes qabatty ǵımaratynda kompıýteri bar oqý zaldary, kitaphana kesheni, keń aýdıtorııalar men májilis zaly ornalasqan. 1997 jyly Sáken Seıfýllın atyndaǵy Agrotehnıkalyq ýnıversıtettiń negizinde qurylǵan, onda stýdentter toǵyz mamandyq boıynsha bilim alady.

5 jyl buryn (2006) Almatyda qazaqtyń belgili aqyny Muqaǵalı Maqataev (1931-1976) atyndaǵy respýblıkalyq qoǵamdyq qor quryldy. Qordyń negizgi maqsaty - aqynnyń shyǵarmashylyǵyn shet tilderge aýdarý, onyń shyǵarmashylyǵyn zertteýshilerdi kópshilikke tanytý, aqyn týraly eske túsirýlerdi basyp shyǵarý.

3 jyl buryn (2008) Óskemende Dáýlet Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń bazasynda nanotehnologııalar men elektrondy mıkroskopııalar jónindegi japon-qazaqstan ǵylymı-zertteý oqý ortalyǵy quryldy.

Halyqaralyq ortalyqtyń qurylýy Qazaqstanda eń serpindi jobalardy júzege asyrý úshin ınjenerlik baǵyttaǵy zerthanalar jelisin qurýdyń prezıdenttik baǵdarlamasyn damytýdaǵy mańyzdy qadam bolyp otyr.

Ken-metallýrgııalyq ónerkásibi resýrstaryn keshendi paıdalaný negizinde jańa materıaldar alýdyń joǵary tehnologııalar baǵyty boıynsha jumys isteıtin «ІRGETAS» ınjenerlik zerthanasynda zamanaýı jabdyqtardy qurstyrý úshin óńirge japondyq «Interactive Corporation» kompanııasynyń ókilderi keldi.

1 jyl buryn (2010) Almatyda «Ryvok» qazaq jastar fıliminiń premerlik kórsetilimi boldy. Jańa kartınanyń urany - «Tabysty qurastyrýǵa negiz bolatyn - jiger men eńbek». Fılmdegi basty keıipker - aýrýhana tóseginde jatyp qalǵan jáne qaıtadan júrýdi úırenýge májbúr bolǵan sportshy. Ol ańsaǵan armanyna jetý úshin alystaǵy balalyq shaǵyndaǵydaı julqynys jasaıdy. Fılmde reseı artısi Gosha Kýtsenko, Arystan Myrzagereev, Nazım Haırov, Tımýr Balbaev, Ásel Sádýaqasova, Amanjol Aıtýarov, Gúlnara Dosmatova, Saltanat Baqaeva, Altynbek Kúmisbekov, ıAdygar Rozyev, Olga Shıshıgına, Andreı Tsýpıkov, Murat Bısenbın, Qarlyǵash Muhamedjanova jáne Merýert Ótekesheva, taǵy basqalar rolderdi somdaǵan. Stsenarııdyń avtorlary - Qanaǵat Mustafın, Erjan Rústembekov, Erlan Nurmuhambetov, qoıýshy-rejıssery Qanaǵat Mustafın. Fılmniń mýzykasyn jazǵan kompozıtor Armen Martırosıan (DJ Man).

ESІMDER

65 jyl buryn (1946) kompozıtor, Qazaqstannyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri DÚISEKEEV Keńes Dúısekeuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Qazaly aýdanynda týǵan. Almaty konservatorııasyn bitirgen.

1974-1976 jyldary - «Gúlder» ansambliniń bas dırıjeri jáne mýzykalyq jetekshisi. 1976-1979 jyldary - «Qazaqkontsert» gastroldik-kontsert birestiginiń mýzykalyq jetekshisi. 1975-1984 jyldary - Qazaq teledıdary mýzykalyq redaktsııasynyń bas redaktory bolyp qyzmet atqarǵan. Onyń jetekshiligimen «Tamasha», «Halyq - talant qaınary», «Shabyt», «Jastarǵa arnalǵan mýzykalyq keshter», «Mýzyka áleminde», t.b. teledıdarlyq baǵdarlamalar shyǵaryldy. 1984-1997 jyldary - Qazaqstan memlekettik teleradıo komıteti estradalyq-sımfonııalyq orkestriniń kórkemdik jetekshisi jáne bas dırıjeri. 1997 jyldan «Qazaqkontsert» gastroldik-kontsert birlestiginiń kórkemdik jetekshisi. Ol «Tolǵaý» sımfonııasynyń, «Jalańtós batyr» sımfonııalyq poema-kartınasynyń, «O, dúnıe» kantantasynyń, «Jyl mezgilderi» romanstar tsıkliniń, «Mádı», «Aqqý Jibek» mıýzıkliniń, «Aldar kóse» operettasynyń, sımfonııa-kontsertter, aspaptarǵa arnalǵan kontsertter, kameralyq orkestrge shyǵarmalar, sonata, rapsodııa, varıatsııalar jáne 200-den astam ánderdiń avtory. Keńes Dúısekeevtiń mýzykasynda qazaqtyń ulttyq dástúri qazirgi zamandyq mýzyka tilimen úndesip, jańa sıpatqa ıe bolady. Kompozıtor qoltańbasynyń aıryqsha qasıetteri kóńilge qonymdylyǵynda, mýzyka tiliniń mánerliliginde. Onyń shyǵarmashylyǵynyń bul erekshelikteri myna dúnıelerinde anyq belgi beredi: Kameralyq orkestrge arnalǵan «Jaılaýdaǵy tań», «Kóshý», hor kapellasyna arnalǵan «O, týǵan jer». Dúısekeev án janrynda da óz baǵyn synap, halyq júreginen jol»tapty. Onyń ánderin jas ta, kári de yqylaspen tyńdaıdy. Onyń «Sálem saǵan, týǵan el» áni estrada juldyzdary KSRO jáne Qazaqstannyń halyq ártisi Roza Rymbaeva men Qazaqstannyń eńbegi sińirgen ártisi Naǵıma Esqalıevanyń repertýarynan beldi oryn alǵan.

«Qurmet» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik jónindegi komıtetiniń múshesi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qyzmetkeri, tarıh ǵylymynyń kandıdaty BAIMAǴAMBETOVA Baǵıla Birmaǵambetqyzy dúnıege keldi.

Torǵaı oblysynda (qazirgi Qostanaı oblysy)týǵan. Qostanaı memlekettik pedagogıka ınstıtýtyn, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.

1975-1979 jyldary - Jetiqara qalalyq komıtetiniń hatshysy, Qazaqstan LKJO Qostanaı oblystyq komıtetiniń nusqaýshysy, bólim meńgerýshisi. 1981-1982 jyldary - Qarasý aýdandyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 1982-1983 jyldary - Fedorov aýdandyq partııa komıtetiniń hatshysy. 1983-1988 jyldary - Qostanaı oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 1988-1991 jyldary - Qostanaı oblystyq partııa komıtetiniń hatshysy, ekinshi hatshysy, Qostanaı oblystyq keńesi tóraǵasynyń keńesshisi. 1991-1995 jyldary - Qostanaı oblystyq atqarý komıteti tóraǵasynyń orynbasary, Qostanaı oblystyq ákimshilik basshysynyń orynbasary. 1995-1998 jyldary - Qostanaı oblystyq Bilim departamentiniń bastyǵy. 1998-2002 jyldary-Qostanaı oblysy ákimi appparatynyń jetekshisi. 2002-2004 jyldary - Qostanaı oblysy ákiminiń orynbasary. 2004-2007 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń ІІІ shaqyrylymynyń depýtaty - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik jónindegi komıtetiniń hatshysy qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan - qazirgi qyzmetinde.

«Qurmet» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1961) Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesiSÚLEIMEN Lázzat Jańylysqyzy dúnıege keldi.

Almaty oblysy Aqsý aýdanynda týǵan. Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýtyn (Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti), Reseı memlekettik áleýmettik ýnıversıtetin bitirgen.

Eńbek jolyn 1977 jyly Taldyqorǵan oblysy Aqsý tájirıbe sharýashylyǵynyń jumysshysy bolyp bastaǵan. 1983-1985 jyldary - Taldyqorǵan oblysy Chapaev orta mektebiniń muǵalimi, dırektordyń orynbasary. 1986-1990 jyldary - Taldyqorǵan oblysy Aqsý aýdandyq komsomol komıtetiniń birinshi hatshysy. 1990-1992 jyldary - Reseı memlekettik áleýmettik ınstıtýtynyń stýdenti, Máskeý qalasy. 1992-1994 jyldary - Taldyqorǵan oblystyq Jastar isteri jónindegi komıtetiniń tóraǵasy. 1994-1997 jyldary - Taldyqorǵan oblystyq Jastar isteri, sport jáne týrızm jónindegi basqarma bastyǵynyń birinshi orynbasary. Taldyqorǵan qalasy ákimi apparatynyń Іshki jáne áleýmettik saıasat bóliminiń meńgerýshisi. 1997-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Aqparat jáne qoǵamdyq kelisim mınıstrliginiń bas mamany. 1998-2003 jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasy aqparattyq-taldaý bóliminiń konsýltanty, Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasy aqparattyq-taldaý bóliminiń meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 2003 jyldan Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi qyzmetin atqarady.

2010 jylǵy 9 sáýir kúni Parlament Senatynyń plenarlyq otyrysynda Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi laýazymyna jańa bes jyldyq merzimge taǵaıyndaldy.

Eki medalmen marapattalǵan.

AQPANNYŃ 11-І, JUMA

Dúnıejúzilik aýrýlar kúni. 1992 jyly mamyrdyń 13-inde Rım papasy Ioann Pavel II bekitken. Katolıktermen Lýrdskalyq Ana qudaı kúni toılanady.

Iran Islam Respýblıkasynyń ulttyq merekesi - Revolıýtsııa kúni. 1979 jyly osy kúni Iranda shah rejımi qulap, Iran Islam Respýblıkasy jarııalandy.

Qazaqstan Respýblıkasy men Iran Islam Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qatynas 1992 jyly qańtardyń 29-ynda ornaǵan.

Japon ımperııasynyń qurylǵan kúni. Bizdiń dáýirimizge deıin 660 jyly Kıýsıý aralynyń turǵyny Dzımmý degen kisi ıAmato elin basyp alyp, taqqa otyrdy. Bul kúni Japon memleketiniń negizi qalanǵan kún dep sanalady. Dzımmýdan bastaý alǵan ımperatorlar áýleti áli kúnge Japonııany bılep keledi.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2008) Astanada Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qatysýmen sol jaǵalaýda ornalasqan «Saryarqa» saýda ortalyǵy ashyldy. Ortalyqtyń jalpy aýdany - 40 myń sharshy metr, munda kıim-keshek, aıaq kıim, kosmetıka, turmystyq tehnıka jáne elektootehnıka dúkenderi ornalasqan. Belgili kıim úlgileriniń ókilderi ózderiniń býtıktaryn ashty. Saýda ortalyǵynyń qurlysynnyń 61 mln dollar ınvestıtsııany qurady. «Saryarqa» saýda ortalyǵynda sonymen qatar 8 zaly bar kınoteatr, restoran, kafe jáne bıstro ashyldy.

1 jyl buryn (2010) Nur Otan» HDP Ortalyq apparatynda «Nursultan Nazarbaev: gýmanızm jáne saıası erik» atty oryssha shyqqan kitaptyń tusaýkeser rásimi bolyp ótti.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti N. Nazarbaevtyń saıası jáne memlekettik qaıratkerligi týraly syr shertetin kitaptyń avtorlary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty, Jemqorlyqpen kúres jónindegi Respýblıkalyq qoǵamdyq keńestiń tóraǵasy Oralbaı Ábdikárimov, fılosofııa ǵylymynyń doktory, professor Gýrıı Han, fılosofııa ǵylymynyń kandıdaty QazGZÝ professory Irına Han bolyp otyr.

Kitapta sondaı-aq memleket basshysynyń baıandamalary, maqalalary, eńbekteri negizinde onyń barlyq saıası jáne memlekettik qyzmetine qatysty ǵylymı paıymdaýlar men júıeli taldaýlar jasalǵan. Avtorlar ǵylymı-fılosofııalyq taldaýlar jasaı otyryp, tutastaı qazaqstandyq qoǵamdy jetildirýdegi saıası kóshbasshynyń izgilikti qaǵıdattaryna basa mán beredi.

Kitaptyń tusaýkeserine Parlament depýtattary, ǵylymı jáne shyǵarmashylyq zııaly qaýym ókilderi qatysty.

1 jyl buryn (2010) Ulybrıtanııa astanasy Londonda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń túlekteri qaýymdastyǵynyń bólimshesi ashyldy.

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń Túlekter qaýymdastyǵy 2009 jyly qurylǵan. Odan beri Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń túlekteriniń qaýymdastyǵynyń bólimsheleri Qazaqstannyń ár oblysynda jáne Máskeýde ashylǵan bolatyn.

Búginde Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń túlekteriniń sany 125 myń adamdy quraıdy.

1 jyl buryn (2010) Sottalǵandarǵa arnalǵan respýblıkalyq gazettiń birinshi nómiri shyqty.

Gazettiń «Úmit sáýlesi» («Lých nadejdy») dep atalýynyń ózi bas bostandyǵynan aıyrylǵan jerlerde otyrǵan adamnyń jaı-kúıin bildiredi. Basylym segiz bet bolyp shyqty.

ESІMDER

AQPANNYŃ 12-І, SENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Almatyda Dostyq úıinde máskeýlik rejısser Konstantın Haralampıdıstiń «Ot Rojdestva do Voskresenııa» atty ejelgi jáne búgingigrekter týralyderekti fılminiń premerasy ótti.

Premerany uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, bul fılm Máskeýde ótken «Eýrazııa kaleıdoskopy» kınofestıvalinde «Sheteldik kıno» atalymy boıynsha bas júldeni jeńip alǵan. Avtor «Ot Rojdestva do Voskresenııa» týyndysynda ejelgi grek-pontııler tap bolǵan apat pen búgingi grekterdiń bastan keshken daǵdarystan arylyp kele jatqandyǵy arqaý etilgen. Konstantın Haralampıdıs 1999 jyldan bastap bizdiń elde kıno túsire bastady. Reseıdiń Máskeý, Sankt-Peterbor, Novorossıısk qalalary men Vladıkavkazda, Sochıde, sondaı-aq Grekııada, Afıny, Salonıka men Patrahta jáne kıeli Afon taýynda fılmder túsirgen.

3 jyl buryn (2008) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń shtattyq sany men qurylymy týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

Memleket basshysy óz Ákimshiligine el Prezıdentine qaraıtyn quqyq qorǵaý organdary men uıymdarynda ákimshilik reformalar júrgizýdi qamtamasyz etýdi tapsyrǵan bolatyn. Osy tapsyrmany oryndaýdy Prezıdent Ákimshiligi óz qurylymyn qaıta qurýdan jáne shtat sanyn qysqartýdan bastady. Prezıdent Ákimshiliginiń qyzmetin jetildirýdiń negizgi maqsattary: - Prezıdent Ákimshiliginiń bólimderi arasynda fýnktsııalardy ońtaılandyrý jáne naqty bólý - qurylymdy zańnamamen belgilengen normalarǵa sáıkestendirý. Prezıdent Ákimshiligine tán emes qyzmetterdi tıisti memlekettik organdarǵa berý - basqarma deńgeıin jáne basqarý apparatyn qysqartý - qurylymdyq bólim basshylarynyń jaýapkershiligi men derbestigin arttyrý bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2008) Pavlodar oblysyndaǵy Qashyr selosynyń ataýy Tereńkól bolyp ózgertildi. Ákimdiktiń birlesken qaýlysy men oblystyq máslıhattyń sheshimi boıynsha, turǵyndardyń pikiri eskerile otyryp, Qashyr selolyq okrýginiń ataýy Tereńkól okrýgi bolyp, al Qashyr selosynyń ataýy - Tereńkól selosy bolyp ózgertildi.

1 jyl buryn (2010) Almaty qalasy Áýezov aýdanynda balalarǵa arnalǵan demalys jáne shyǵarmashylyq ortalyǵy ashyldy. «Aq barys» atty demalys ornynda aýmaǵy myń sharshy metr muz aıdyny, syrǵanaq, átkenshek, altybaqan jáne basqa da attraktsıondar bar. Qurylysqa barlyǵy 60 mıllıon teńge qarjy jumsalypty. Endi balalar úshin sportzal, ınternet klýb, jekpe-jek jáne bı alańdary salynbaq.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń zaıyby, Qazaqstan Respýblıkasynyń qoǵam qaıratkeri, Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý salasynyń qurmetti qyzmetkeri NAZARBAEVA Sara Alpysqyzy dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Buqar jyraý aýdany Qyzyljar aýylynda týǵan. Qaraǵandy metallýrgııalyq kombınaty janyndaǵy joǵary oqý ornyn ekonomıst mamandyǵy boıynsha bitirgen. Atalǵan kombınatta «Qaraǵandykómir» birlestiginde jumys istegen.

1992 jyly eldegi ana men balalardy áleýmettik qorǵaý, balalar úılerin qamqorlyqqa alý, turmysy tómen, jetim balalarǵa járdemdesý maqsatynda «Bóbek» halyqaralyq balalar qaıyrymdylyq qorynyń negizin qalady. Qazaqstanda alǵashqy bolyp jetim balalardy qorǵaıtyn zań (Otbasylyq úlgidegi balalar aýyldary jáne jasóspirimder úıleri týraly) shyǵarý bastamasyn kóterdi. Osyǵan oraı Nazarbaevanyń tikeleı qatysýymen jetim balalarǵa arnalǵan balalar aýyldary salyndy. Onda tárbıelengen túlekter turǵyn úımen, bilim alý múmkindigimen nemese jumyspen qamtamasyz etiledi.

1992 jyldan «Bóbek» balalar qaıyrymdylyq qorynyń prezıdenti. Qor aýrýdyn asqynǵan túrlerimen syrqattanǵan balalarǵa Qazaqstan men shetel klınıkalarynda emdeıtin balalar mekemeleri men uıymdaryna qamqorlyq kórsetedi. Ásirese Aral men Semeı ıadrolyq polıgony sııaqty ekologııalyq apatty aımaǵynyń balalaryna erekshe kóńil bólinedi. 1994 jyldan «505 - Qazaqstannyń balalar derevnıasy» (Avstrııanyń «Kınderdorf Internatsıonal» qorynyń fılıaly) qorynyń prezıdenti.

1999 jyldan - «Demografııa» qaıyrymdylyq qory qamqorshylar keńesiniń tóraıymy.

«Pedagogıcheskıe problemy ýkreplenııa ı razvıtııa zdorovıa ýchaşıhsıa, ıh nravstvennogo vospıtanııa s ıspolzovanıem sıstemy «Detka» Porfırııa Korneevıcha Ivanova» (1999 j.), «Zdorove cheloveka ı sıstema P.K. Ivanova «Detka» (1999 j., qosalqy avtorlarmen birge) kitaptarynyń avtory.

1-shi dárejeli «Dostyq» ordenimen, «Ózin-ózi taný fılosofııasy men oqý mádenıetine qosqan zor úlesi úshin» Shyńǵys Aıtmatov atyndaǵy Altyn medalmen, Halyqaralyq «SOS-Kınderdorf» qorynyń Altyn medalimen, Balalar quqyǵyn qorǵaý salasyna zor úles qosqany úshin ıÝNISEF-tiń arnaıy nagradasymen marapattalǵan.

Búkilálemdik densaýlyq uıymynyń I. Dogramachı atyndaǵy syılyǵynyń, halyqaralyq «Unity» syılyǵynyń, Densaýlyq saqtaý, qaıyrymdylyq jáne óskeleń urpaqty rýhanı tárbıeleý salasyndaǵy eren eńbegi úshin «Kýrmandjan Datka» syılyǵynyń laýreaty, «Meerman Enee-98» ataǵynyń ıegeri atanǵan.

65 jyl buryn (1946-2007) jazýshy, synshy, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń ıegeri JUMABEK Saılaýbek dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Muhtar Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen.

1974-1979 jyldary - Qazaq KSR Kınematografııa jónindegi memlekettik komıteti stsenarıılyq bóliminiń aǵa redaktory. 1979-1981 jyldary - «Jas alash» gazeti ádebıet jáne óner bóliminiń meńgerýshisi. 1981-1990 jyldary - «Qazaq ádebıeti» gazeti syn bóliminiń meńgerýshisi. 1990-1993 jyldary - «Egemen Qazaqstan» gazeti ádebıet jáne óner bóliminiń meńgerýshisi, respýblıkalyq «Ara-Shmel» jýrnalynyń jaýapty hatshysy. 1993-1996 jyldary - «Ara-Shmel» satıralyq jýrnalynyń jáne osy attas gazettiń bas redaktory. 1996 jyldan bastap Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń aǵa referenti - ádebı keńesshisi.

Onyń «Syn pernesi», «Ǵabıt Músirepov», «Sherhan Murtaza. Juldyzy nurly sýretker», «Syn áýeni», «Tahaýı Ahtanov. Talant tektonıkasy», «Júregi - muń, júregi - jyr...» atty syn kitaptary bar.

Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdiginiń 10 jyldyǵy merekelik medalimen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) aqyn, jýrnalıst, qazirgi aıtys óneriniń uıymdastyrýshysy, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri ERMANOV Júrsin Moldashuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti), Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen.

1980 jylǵa deıin Jezdi aýdany «Oktıabr týy» gazetiniń ádebı qyzmetkeri, 1971-1978 jyldary - Jezqazǵan oblystyq teleradıokomıtetiniń aǵa redaktory, 1978-1980 jyldary - Jezqazǵan oblystyq teleradıokomıtetiniń bas redaktory. 1982-1992 jyldary - Qazaq respýblıkalyq teledıdarynyń bas redaktory, 1992-1996 jyldary - «Qazaq ádebıeti» gazetiniń, «Juldyz» jýrnalynyń bólim meńgerýshisi, «Qazaq memleketi» gazeti bas redaktorynyń birinshi orynbasary, «Qazaqstan qanaty» - «Krylıa Kazahstana» gazetiniń bas redaktory qyzmetterin atqardy. 1997-2003 jylǵa deıin shyǵarmashylyq jumysta boldy. 2003-2006 jyldary - L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti gýmanıtarlyq ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi, 2006-2007 jyldary - «Qazaqstan» respýblıkalyq teleradıokorporatsııasy AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary - Qazaq radıosynyń bas dırektory. 2007-2009 jyldary - «Qazaqstan» respýblıkalyq teleradıokorporatsııasy AQ Basqarma tóraǵasynyń keńesshisi qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan bastap - «Almatyqurylys» Ulttyq holdıng kompanııasy aktsıonerlik qoǵamy prezıdentiniń keńesshisi.

Tuńǵysh óleńder jınaǵy - «Janartaý» 1983 jyly jaryq kórdi. «Araıly kún armysyń», «Ulytaýǵa bardyń ba?..», «Qudiretke júginý» , «Eki tizgin, bir shylbyr» atty kitaptardyń avtory.

Óleńderi men poema, balladalary adam, onyń jan dúnıesi, rýhanı qudylyqtaryn ózek etedi. Júrsin Ermanov qazaqtyń atamura óneri - aqyndar aıtysyn qaıta jańǵyrtý, ony teledıdar men radıoda nasıhattaý isinde aıtarlyqtaı jumystar atqardy. Aqyndardy 1984 jyldan úlken sahnaǵa shyǵaryp, halyq ónerin, ulttyq rýhty kóterýge úles qosty. Aqyndar aıtysyn jınaqtap jarııalaý, zertteý jumystaryn júrgizip, «Qazirgi aıtystar» (2005, Astana, 2 tom) jınaǵyn qurastyrdy. Birneshe beıne, aýdıokasseta, dıskileri jaryqqa shyqqan. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Muqaǵalı Maqataev atyndaǵy syılyqtyń eki márte ıegeri. Halyqaralyq qazaq tili qoǵamynyń múshesi. Qaraǵandy oblysy Ulytaý aýdanynyń Qurmetti azamaty.

45 jyl buryn (1966) «QazAgro» Ulttyq basqarýshy holdıngi» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty BEISENǴALIEV Berik Tursynbekuly dúnıege keldi.

Qostanaı oblysynda týǵan. Ebneı Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin jáne onyń aspırantýrasyn bitirgen.

1994-1995 jyldary - «Kompıýterlik emdik-dıagnostıkalyq júıe» ujymdyq kásiporynda bas esepshi. 1995-1996 jyldary - «Kazkommertsbank» banki dılıng basqarmasynyń dıleri. 1996-1997 jyldary - «Alem Bank» Kazakhstan» Qaraǵandy basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1997-1998 jyldary - «Turan-Álem Banki» JAQ Aqmola fılıalynyń bastyǵy. 1998-2004 jyldary - «Almaty saýda-qarjy banki» AQ-y Astana qalalyq fılıalynyń dırektory. 2004-2006 jyldary - «ATFBank» AQ-ynyń basqarýshy dırektory, «ATFBank» AQ basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary. 2006-2009 jyldary - «Astana Capital Investment Group» ınvestıtsııalyq kompanııasynyń bas dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qańtar aıynan bastap - qazirgi qyzmetinde.

2004 jyldyń naýryz-qarasha aılarynda «Qazaqstan halyqtyq jınaq banki» AQ Dırektorlar keńesiniń múshesi bolǵan. 2004-2006 jyldary - Omby qalasyndaǵy «Bank Sıbır» AQ dırektorlar keńesiniń tóraǵasy qyzmetin atqarǵan. 2005 jyldyń naýryzynan « Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıteti» AQ dırektorlar keńesiniń múshesi, 2010 jyldyń qańtarynan - «Azyq-túlik kelisim shart korporatsııasy» UK» AQ dırektorlar keńesiniń múshesi.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalǵan.

AQPANNYŃ 13-І, JEKSENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Almatyda EQYU-nyń Almatydaǵy ortalyǵy men úkimettik emes «Demokratııaǵa járdemdesý ortalyǵy» uıymy «Daý-janjaldardy sheshýdiń balamaly ádisteri» jónindegi aqparattyq-kitapshanyń tusaýkeseri ótti. Orys tilinde shyqqan kitap zań, basqarý jáne áleýmettik sala qyzmetkerlerine, úkimettik emes uıym ókilderine, oqytýshylar men stýdentterge arnalǵan. Onda daý-janjaldardy retteý týraly aqparattar men osy salalardaǵy trenıngter materıaldary toptastyrylǵan.

3 jyl buryn (2008) Pavlodardaǵy «Bazalt tehnologııalary» JShS-iniń jylý saqtaıtyn materıaldar shyǵaratyn jańa kásipornynda keshe alǵashqy ónim shyǵaryldy.

Ónimdi shyǵarý úshin jergilikti shıkizat - Shidertiniń shaǵyl tasy men Aqmola oblysynyń Alekseevka kenishiniń dolomıti paıdalanylady. Materıal azamattyq jáne ónerkásiptik qurylysta keńinen paıdalanylady. Jańa óndiris burynǵy Pavlodar hımııa kombınatynyń qaıta qurylǵan tsehynda iske qosylyp otyr.

1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimet basshysy Kárim Másimov Almaty oblysyna jumys sapary aıasynda Tilder saraıynyń ashylý rásimine qatysty. Respýblıkadaǵy alǵashqy jáne ázirge jalǵyz Tilder saraıynyń qurylysy Elbasynyń «Tildiń úshtuǵyrlyǵy» baǵdarlamasyna sáıkes salynǵan bolatyn. Onyń qurlysyna oblystyq bıýdjetten 304 mln. teńge qarjy jumsaldy. Jobanyń avtory Qazaqstan Sáýletshiler odaǵynyń múshesi Nurken Beldibaev, sonymen qatar ol Taldyqorǵandaǵy Dostar úıiniń de avtory. Tilder saraıynyń barlyq synyptary oqý barysyna qajeti zamanaýı jabdyqtarmen qamtylǵan. Bir ýaqytta onda 80 adam bilim alýǵa múmkindik jasalǵan. Sonymen qatar munda sabaq júrgiziletin bólmelerden basqa 150 orynǵa eseptelgen aktilik zaly, oblystyq tilderdi damytý basqarmasy qyzmetkerleriniń kabıneti jáne ortalyqtyń qazaq, aǵylshyn jáne orys tilin oqytatyn oqytýshylardyń kabınetteri de qarastyrylǵan.

1 jyl buryn (2010) Petropavlda saltanatty túrde Qan ortalyǵy ashyldy.

Qan ortalyǵynyń óndiristik qýattylyǵy jylyna 10 myń lıtr qan. Bul bes qabatty qosalqy bólmeleri bar ǵımarat. Ǵımarattyń jalpy quny 1,18 mlrd teńge.

Petropavldaǵy Qan ortalyǵy - Astanadaǵy ortalyqtan keıingi osy baǵyttaǵy ekinshi medıtsınalyq mekeme bolyp tabylady.

ESІMDER

75 jyl buryn (1936-1991) jazýshy, ocherkshi, KSRO Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń laýreaty MÝSIN Janaıdar Baımyrzauly dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Zerendi aýdanynda týǵan. Kókshetaý pedagogıkalyq ýchılışesin, S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

Eńbek jolyn «Kókshetaý pravdasy» oblystyq gazetinde ádebı qyzmetker bolyp bastaǵan. 1963-1965 jyldary - Qostanaı oblystyq «Pýt k kommýnızmý» - «Kommýnızm joly» gazetiniń jaýapty hatshysy. 1965-1968 jyldary - Qostanaı oblystyq «Kommýnızm joly» gazeti redaktorynyń orynbasary. 1968-1971 jyldary - Taldyqorǵan oblystyq «Oktıabr týy» gazeti redaktorynyń orynbasary. 1971 jyldan Kókshetaý oblystyq «Kókshetaý pravdasy» gazetiniń redaktory qyzmetin atqarǵan.

Onyń «Aq alań», «Týǵan úıdiń tútini» romandary, «Qanat ushqanda qataıady», «Adam eńbegimen dańqty», «Tań nury» ocherkteri jáne «Úmit» atty áńgimeler jınaǵy bar.

«Qurmet belgisi» ordenimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

35 jyl buryn (1976) «Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti janyndaǵy «Ulttyq saraptama ortalyǵy» aktsıonerlik qoǵamynyń zań qyzmeti jáne memlekettik satyp alý departamentiniń dırektory SATYBAEVA Sáýle Maqashqyzy dúnıege keldi.

Astana qalasynda týǵan. L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin bitirgen.

1997-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń jetekshi, bas mamany, bólim bastyǵy, Zań jobalarymen jumys basqarmasynyń bastyǵy. Zańnama departamenti dırektorynyń orynbasary. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi Apparatynyń zańnama bólimi meńgerýshisiniń orynbasary. 2003-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi Apparaty Zań jobalarymen jumys ortalyǵynyń dırektory. 2004-2005 jyldary -Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi Apparatynyń zańnama bólimi meńgerýshisiniń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2005-2007 jyldary - jeke tájirıbede boldy. 2007 jyldyń qazan aıynan - qazirgi qyzmetinde.