QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 5-7 naýryz aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASY

5 naýryzda Táýelsizdik saraıynda Qazaqstan áıelderiniń sezi ótedi . Sezge Elbasy N.Nazarbaev qatysyp, alǵysóz sóıleıdi.

QOǴAM

3 naýryz ben 3 sáýir aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdattar saılaýaldy úgit-nasıhat jumystaryn júrgizedi.

ASTANA

5 naýryzda Astanada Qazaqstan áıelderiniń sezi ótedi

5-6 naýryz kúnderi Astanada Qazaqstannyń 10-shy Ashyq qysqy arnaıy olımpıadasy ótedi.

5 naýryzda «Dáýlet» sport kesheninde erler, áıelder jáne jasóspirimder arasynda kekýshınkaı karateden «TMD kýbogy» IV halyqaralyq týrnıri ótedi.

Astanada 14-15 naýryzda «Qazaqstan men TMD elderindegi ıslamdyq qor naryǵynyń damýy» degen taqyryppen ІІ qazaqstandyq ıslamdyq qarjylandyrý konferentsııasy ótedi

ALMATY

5 naýryzda Sport saraıynda Qazaqstan musylmandarynyń Din basqarmasynyń uıymdastyrýymen Máýlit merekesi toılanady.

5 naýryzda Ortalyq memlekettik murajaıda qolóner týyndylarynyń dástúrli «Jaýqazyndar ýaqyty» Ortalyqazııalyq kórme-jármeńkesi ótedi.

5 naýryzda Abaı atyndaǵy memlekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda Halyqaralyq áıelder kúnine arnalǵan saltanatty shara ótedi.

5 naýryzda «Tsezar» kınoteatrynda «Álem azamaty» derekti fılminiń kórsetilimi bolady.

5 naýryzda Seleznev atyndaǵy Almaty horeografııalyq ýchılışesinde qazaqtyń tuńǵysh «Er Tóstik» balalar baletiniń premerasy ótedi.

AIMAQ

PAVLODAR OBLYSY

5 naýryzda Pavlodarda qyz-kelinshekterge arnalǵan merekelik kontsert bolady

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

NAÝRYZDYŃ 5-І, SENBІ

Ázirbaıjanda dene shynyqtyrý jáne sport kúni. Ázirbaıjan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2005 jylǵy 4 naýryzdaǵy Jarlyǵymen bekitildi. Jyl saıyn atap ótiledi.

OQIǴALAR

65 jyl buryn (1946) Mıssýrı shtatyndaǵy Fýlton qalasynda Ýınston Cherchıll sóz sóılep, «Baltıkadaǵy Şetsınnen Adrıatıkadaǵy Trıestke deıin Eýropanyń ústinen temir shymyldyq jabyldy», dedi. Sodan beri «temir shymyldyq» tirkesi totalıtarızmniń balama ataýy retinde qoldanysqa enip ketti.

3 jyl buryn (2008) «Qazaqstan» telearnasynyń tarıhyna arnalǵan kitaptar jaryq kórdi.

Qazaq teledıdarynyń dáýiri 1958 jyldyń 8 naýryzynan bastalady. Dál sol kúni telearna habar tarata bastaǵan.

Onyń tarıhynan syr shertetin úsh birdeı kitaptyń tusaýy kesildi. 1958 jyly 5 saǵattyq baǵdarlamamen efırge shyqqan telequrylym búginde baǵdarlamasynyń 80 paıyzyn qazaq tilinde kórsetedi. Respýblıka halyqtyń 93,05 paıyzyna telehabar, al 80,17 paıyzyna radıo habaryn taratatyn elimizdiń bas arnasy deńgeıine kóterildi. Qudaıbergen Tursynnyń «Qazaq teledıdary», Qaınar Oljaıdyń qurastyrýymen jaryq kórgen «Ulttyq arna ulaǵaty», Ulbosyn Aıtólenniń «Áriptesterim meniń» atty týyndylarynda baǵdarlamalardyń tarıhynan, kórermen kóńilinen oryn alǵan Saǵat Áshimbaev, Nelı Omarova, Lázıza Aımasheva, Lasker Seıitov sııaqty tulǵalardyń ómirinen syr shertiledi.

1 jyl buryn (2010) Palgrave Macmillan baspasy Anıýshe Ansarı menHomer Hıkemniń «Juldyzdar týraly armanym: Iran qyzynan ǵarysh pıonerine deıin» (My Dream of Stars: From Daughter of Iran to Space Pioneer) atty kitabyn basyp shyǵardy.

Esterińizge sala keteıik, quramyna Mıhaıl Tıýrın, Maıkl Lopes-Alegrıa jáne Anıýshe Ansarı kirgen «Soıýz TMA-9» ǵarysh kemesiniń ekıpajy 2006 jyly qyrkúıektiń 18-inde «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan ushyrylǵan bolatyn. Shyqqan tegi ırandyq amerıkandyq Anıýshe Ansarı hanym sóıtip ǵaryshqa ushqan alǵashqy týrıst áıel jáne ǵaryshta bolǵan alǵashqy ırandyq atandy. Halyqaralyq ǵarysh stansysynda bolǵan segiz kúnde Ansarı birneshe ǵylymı tájirıbe jasady. Ol sondaı-aq ǵarysh sapary kezinde óz blogyn júrgizgen alǵashqy adam boldy.

ESІMDER

95 jyl buryn (1916-1989) Qazaq KSR Joǵary mektebiniń eńbek sińirgen qyzmetkeri, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dotsenti JUMAǴALIEV Bıjan dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysy Jánibek aýdanynda týǵan. A.S.Pýshkın atyndaǵy Oral pedagogoıkalyq ınstıtýtyn, Joǵary partııa mektebin bitirgen.

1941-1942 jyldary - orta mektep dırektory. 1942-1943 jyldary - Fýrmanov pedagogıkalyq ýchılışesiniń dırektory. 1943-1945 jyldary - Joǵary partııa mektebiniń tyńdaýshysy. 1945-1948 jyldary - Qazaqstan kommýnısttik partııasy Ortalyq komıtetiniń dáriskeri. 1948-1952 jyldary - Qazaqstan kommýnısttik partııasy Ortalyq komıteti janyndaǵy Respýblıkalyq partııa mektebi dırektorynyń orynbasary. 1952-1989 jyldary - Almaty joǵary partııa mektebiniń tarıh kafedrasynyń meńgerýshisi, dekany, dotsenti, prorektory qyzmetterin atqarǵan.

Eńbek Qyzyl Tý ordenimen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmetti gramotalarymen marapattalǵan.

«Razvıtıe KPSS marksıstsko-lenınskogo ýchenııa o partıı» atty kitabynyń avtory.

55 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi shtabtar bastyqtary Komıteti tóraǵasynyń orynbasary, General-maıor ÁLІMOV Rýslan Sádýaqasuly dúnıege keldi.

Soltústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Blagoveşensk qalasyndaǵy joǵary komandalyq tank ýchılışesi, Áskerı akademııasyn, Reseı Federatsııasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń Áskerı akademııasyn bitirgen.

1977-1986 jyldary - tank vzvodynyń, rotasynyń, batalonynyń komadıri. 1986-1989 jyldary - Áskerı akademııasynyń tyńdaýshysy. 1989-1993 jyldary - Shtab bastyǵy- tank polki komandıriniń orynbasary. 1993-1995 jyldary - motoatqyshtar polkiniń komandıri. 1995-1999 jyldary - Reseı Federatsııasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń Áskerı akademııasynnyń tyńdaýshysy. 1999-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Bas shtabynyń jedel qımyldaý departamenti bastyǵynyń orynbasary. 2000-2002 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi jetekshisiniń qaramaǵynda boldy. 2002-2004 jyldary - Shtab bastyǵy - «Batys» aımaqtyq qolbasshylyǵy áskerler qolbasshysynyń birinshi orynbasary. 2004-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrligi shtabtar bastyqtary Komıtetiniń jedel

qımyldaý departamentiniń bastyǵy, bastyǵynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

ІІ dárejeli «Aıbyn», «Dańq» ordenderimen jáne 8 medaldarmen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1971) «Azyq-túlik kelisim shart korporatsııasy» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary OSPANOV Nurlan Eleýsizuly dúnıege keldi.

Semeı qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik basqarý akademııasyn, Qazaq gýmanıtarlyq-zań ýnıversıtetin bitirgen.

1993-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń jetekshi mamany. 1995-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Baǵaly qaǵazdar jónindegi ulttyq komıssııa basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. 1996-1997 jyldary - «Termınal» aqparattyq-taldaý ortalyǵynyń dırektory. 1997-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi basqarmasynyń bastyǵy. 1998-1999 jyldary - Aqmola oblystyq qarjy basqarmasy bastyǵynyń birinshi orynbasary. 1999-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi qarjy departamentiniń dırektory. 2004-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne bıýdjetti josparlaý mınıstrligi Halyqaralyq ekonomıkalyq qatynastar departamentiniń dırektory. 2006-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Qarjylyq baqylaý jáne memlekettik satyp alý komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 2007 jyldyń mamyrynan bastap 2007 jyldyń qazanyna deıin - «Azyq-túlik kelisim shart korporatsııasy» AQ Qarjy jónindegi basqarýshy dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldyń qazanynan bastap - qazirgi qyzmetinde. «QazMaqta» AQ dırektor keńesiniń tóraǵasy.

NAÝRYZDYŃ 6-Y, JEKSENBІ

Balalardyń teledıdary men radıohabarlarynyń halyqaralyq kúni. Bul merekeli kúndi Kannda 1994 jyly sáýirde BUU-nyń (ıÝNISEF) Balalar qorynyń ókilderi jarııalady. Sol kezden bastap jyl saıyn naýryzdyń alǵashqy jeksebisin dúnıejúziniń barlyq teledıdar jáne radıokompanııalarynyń júrgizýshileri efır ýaqytyn balalarǵa jáne balalar baǵdarlamalaryna usynady.

Qazaqstan Respýblıkasy Teleradıokesheniniń dáýiri 1958 jyldyń 8 naýryzynda bastaldy. Dál osy kúni Almaty stýdııasynda alǵashqy baǵdarlama ótti. Sosyn bul stýdııa turaqty apta saıynǵy bes saǵattyq habarǵa aınaldy. Sodan keıingi jyldarda telestýdııalar respýblıkamyzdyń basqa da qalalarynda paıda bola bastady, telehabarlar búkil Qazaqstanǵa tarady. Baspa men kınonyń baı tájirıbesine, erekshe sapanyń qabilettiligine sene otyryp teledıdar ár úıge erkin kirip jáne ár otbasynyń múshesi boldy.

60-jyldary fýtbol matchtarynyń, kontsertterdiń, merekelik sharalardaǵy reportajdardyń tikeleı habarlary basty oryn aldy.

Qazaq teledıdarynyń bastaýynda kórnekti, daryndy ınjener Vıktor Ivanovıch Tıýlenev, qazaqstandaǵy alǵashqy áıel-ınjener Gúljan Tólegenqyzy Balfanbaeva, radıoteleortalyqtyń alǵashqy dırektorlarynyń biri Ramazan Saǵadıuly Faızýllın jáne taǵy da basqalary turdy.

Barlyq kezeńde de teledıdardyń betke ustarlary dıktorlar bolǵan. Qazaq teledıdarynyń alǵashqy dıktorlary Nellı Omarova, Zýlhııa Jumatova, Lıazıza Aımasheva, Orynbala Orazbaeva boldy. Sodan keıin Lasker Seıitov, Márııam Aıymbetova, Vsevolod Ivanov, Lıdııa Telmenko, Qajy Qorǵanov, Tynys Óteýbaev keldi. Qazirgi kúnge deıin sol kezdegi alǵashqy dıktorlar úlken kisilerdiń esinde, olar jańalyqtardy da, kontserterdi de jáne suhbattardy da ózderi júrgizgen.

Gana Respýblıkasynyń Memlekettik meıramy - Táýelsizdik kúni. Gana Respýblıkasy - Batys Afrıkadaǵy memleket. Astanasy - Akkra. Resmı tili - aǵylshyn tili. Memleket basshysy - prezıdent. Zań shyǵarý organy - bir palataly parlament.

Gana Respýblıkasy men Qazaqstan Respýblıkasy arasynda dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy tamyzdyń 14-de ornatyldy.

OQIǴALAR

3 jyl buryn (2008) Aqtóbe oblysynyń Qandyaǵashy stansasynda lokomotıvterge qyzmet kórsetý ortalyǵy ashyldy. Ortalyq burynǵy lokomotıv deposynda ornalasqan, «Lokomotıv servıs ortalyǵy» aktsıonerlik qoǵamy júrgizgen qalpyna keltirý jumystarynan keıin tolyǵymen ózgerdi, jáne zamanaýı jabdyqtarmen qamtylǵan, teplovozdarǵa tehnıkalyq kórsetýge jáne sapaly jóndeý jumystaryn júrgizýge arnalǵan. Ortalyqtyń birinshi kezektegi maqsaty - manevrlik lokomotıvterge tehnıkalyq qyzmet kórsetý. Jóndeý jumystaryna arnalǵan jabdyqtar Germanııada, Reseıde jáne AQSh-ta jasalǵan.

1 jyl buryn (2010) Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetinde «Shákárim jáne Sultanmahmut» atty kitaptyń tanystyrylymy ótti.

Kitaptyń avtory fılologııa ǵylymdarynyń doktory Arap Espenbetov. «Shákárim jáne Sultanmahmut» atty eki bólimnen turatyn kitaptyń tırajy 2 myń dana. Monografııanyń birinshi bóliminde ádebıettaný iliminiń ózekti máselelerimen qatar, Shákárimniń ádebı-jarııalanymdyq eńbekteri zerttelgen. Kitaptyń ekinshi bóliminde Sultanmahmuttyń shyǵarmashylyǵynda Abaı men Shákárimniń engizgen poezııa, proza, pýblıtsıstıka baǵyttaryna arnalǵan.

Arap Espenbetovtyń monografııasyn «Shákárim taný» ǵylymı-zertteý ortalyǵy basyp shyǵarǵan. Ortalyq «Shákárim álemi» toptamasynan 4 kitapty shyǵardy: Ǵarıfolla Esimniń «Naýka sovestı», Ábdiǵazy Baltabaıdyń «Shákárim álemi», Erlan Sydyqovtyń «Shákárim jáne Alashorda» jáne Shanbaı Turdyquldyń «Kýltýra ponıatıı».

ESІMDER

75 jyl buryn (1936-1983) aqyn, kóptegen aımaqtyq búkilodaqtyq jarystardyń júldegeri QOJAMURATOV Ómirzaq dúnıege keldi.

Ózbekstan Respýblıkasynyń Buqar oblysynda týǵan. Alǵashqy eńbek jolyn mektep muǵalimi, aýdandyq erikti sport qoǵamynyń tóraǵalyǵynan bastap, aýdandyq gazetterde ádebı qyzmetker, bólim meńgerýshisi bolyp jumys istedi. Tarıhı otany Qazaqstanǵa kelgennen keıin Qyzylorda qalasynda Halyq shyǵarmashylyǵy úıiniń ádisker mamany qyzmetin atqardy.

Shyǵarmalary elýinshi jyldardyń aıaǵynda aýdandyq, oblystyq, respýblıkalyq merzimdi baspasóz betterinde jaryq kóre bastaǵan. «Jıdeli Baısyn», «Tańǵy daýys», «Oı keshý», «Kún astynda - qudiret», t.b. jyr jınaqtary jaryq kórgen.

Ózbekstannyń qazirgi Naýaı oblysy, Úshqudyq qalasynyń №4 qazaq orta mektebine Ómirzaq Qojamuratov esimi berilgen.

70 jyl buryn (1941) Qazaq-brıtan tehnıkalyq ýnıversıtetiniń energetıka jáne munaı gaz ınjenerııasy fakýltetiniń dekany, professory, fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory DÁÝKEEV Dıas Kenjebekuly dúnıege keldi.

Semeı qalasynda týǵan. Tomsk memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1964-1992 jyldary - Qazaqstan Ǵylym akademııasynyń ıAdrolyq fızıka ınstıtýtynyń ınjeneri, kishi, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi. 1992-1995 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne jańa tehnologııalar mınıstriniń orynbasary. 1996-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ıadrolyq ortalyǵy bas dırektorynyń orynbasary, Taldaý ortalyǵynyń jetekshisi. 1999-2002 jyldary - «Qazaqoıl» UMK» JAQ Qarashyǵanaq departamentiniń úılestirýshisi. 2002-2004 jyldary - «QazMunaıGaz» UK» JAQ-ynyń menedjeri. 2004 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Radıatsıonno stımýlırovannaıa segregatsııa v metallah ı splavah» (birlesip shyǵarǵan), «Identıfıkatsııa modeleı dıffýzıı v defektnyh sredah po eksperımentalnym dannym posloınogo analıza» (birlesip shyǵarǵan), «Novyı podhod k ıssledovanııý otjıga defektov» (birlesip shyǵarǵan) atty kitaptarynyń avtory.

55 jyl buryn (1956) «Raýan» Baspa úıi» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń bas dırektory, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵy syılyǵynyń ıegeri QAZYǴULOV Sharhan Naǵmetuly dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Aral aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1981-1986 jyldary - Іle aýdandyq «Pýt Ilıcha» gazetiniń aýdarmashysy. 1986-1990 jyldary - Balqash aýdandyq gazetiniń redaktory. 1990-1994 jyldary - Іle aýdandyq «Pýt Ilıcha» gazetiniń redaktory. 1994-2002 jyldary - QR Úkimeti baspasóz qyzmetiniń konsýltanty. 2002-2004 jyldary - «QazMunaıGaz» UK» JAQ Qoǵammen baılanys jónindegi departamentiniń bas menedjeri. 2004-2007 jyldary - «Nur-Astana» gazetiniń bas redaktory qyzmetterin atqarǵan. 2007 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

55 jyl buryn (1956) Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy sotynyń sýdıasy ShEGENOV Morıak Smaǵululy dúnıege keldi.

Qaraǵandy oblysy Shet aýdanynda týǵan. Ebineı Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıtetin bitirgen.

1983-1989 jyldary - Jezqazǵan oblystyq kásipodaq keńesiniń nusqaýshysy, Jezqazǵan kólik prokýrorynyń kómekshisi. 1989-1992 jyldary - Jezqazǵan qalalyq sotynyń sýdıasy. 1992-1995 jyldary - Jezqazǵan oblystyq sotynyń qylmystyq ister jónindegi alqa tóraǵasy. 1995-2009 jyldary - Qaraǵandy oblystyq sotynyń qylmystyq ister jónindegi alqa tóraǵasy, sýdıasy qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qyrkúıeginen bastap - qazirgi qyzmetinde.