QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 31 naýryz ben 4 sáýir aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

31 naýryzda Qarjy mınıstrliginde mınıstr B.Jámishevtiń qatysýymen «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

PARLAMENT

31 naýryzda Parlament Senatynyń jalpy otyrysy bolady

QOǴAM

3 naýryz ben 3 sáýir aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdattar saılaýaldy úgit-nasıhat jumystaryn júrgizedi.

2011 jylǵy 3 sáýir kúni Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy ótedi.

ASTANA

31 naýryzda Órken» iskerlik ortalyǵynda saılaý qarsańynda kommýnıstik senbilik ótkizý bastamasyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

31 naýryzda Ulttyq akademııalyq kitaphanada jýrnalıst, aqyn Bekemgúl Batyrbekovanyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Jasa, Qazaqstan!» ádebı-mýzykalyq keshi ótedi.

31naýryzda «BNews.kz» ınternet-portalynda Prezıdentikke kandıdat Ǵanı Qasymovtyń qatysýymen onlaın-konferentsııa bolady.

31 naýryzda Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda Nurken Áshirovtyń «Álqıssa» atty shyǵarmashylyq keshi ótedi.

ALMATY

31 naýryzda Intercontinental otelinde «Ekologııalyq taza qalalardyń kólik júıesi» degen taqyrypta semınar bolady.

31 naýryzda Qazaqstannyń Strategııalyq zertteýler ınstıtýtynda «Almatylyqtar: bolashaqty tańdaý» taqyrybyna arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

31 naýryzda Qazaqtyń ál-Farabı atyndaǵy ulttyq ýnıversıtetinde «І Dýlatov oqýlary» halyqaralyq konferentsııasy ashylady.

31 naýryzda «Saryarqa» kınoteatrynyń syrtyndaǵy skverde Prezıdenttikke kandıdat J.Ahmetbekovtyń úgit-nasıhat jıyny ótedi.

1 sáýirde ál-Farabı atyndaǵy QazMÝ-dyń Stýdentter saraıynda Qazaqstan Respýblıkasy prezıdenttigine kandıdat Mels Eleýsizovtiń saılaý kampanııasyna arnalǵan kesh bolyp ótedi

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

NAÝRYZDYŃ 31-І, BEISENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń janynan Qoǵamdyq sarapshylar palatasy quryldy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen Qoǵamdyq sarapshylar palatasy qurylǵan. Sarapshylar palatasy zań shyǵarý úderisin jetildirý, azamattyq qoǵam ınstıtýty men depýtattar arasyndaǵy dıalogty odan ári damytý, sondaı-aq Parlament qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý maqsatynda qurylyp otyr. Palatanyń negizgi mindetteri - áleýmettik salany jańǵyrtý máseleleri jónindegi zańnamalyq jáne ózge de normatıvtik- quqyqtyq aktilerdiń jobalaryna saraptama jasaý, ázirlenip, qaralyp jatqan zań jobalary boıynsha usynystar daıyndaý.

5 jyl buryn (2006) Tehranda belgili Iran jazýshysy, ǵalym, Ortalyq Azııa boıynsha sarapshy, professor Muhammed Hýseın Abedınıdiń «Qazaqstannyń mádenı kelbeti» atty kitaby jaryqqa shyqty.

Parsy tilinde jaryq kórgen bul kitapta Qazaqstandaǵy qazirgi zaman mádenıeti, tarıh pen salt-dástúr týraly málimetter ár túrli derek kózderinen toptastyrylǵan. M. H. Abedını óziniń bul shyǵarmasynda elimizge ıslam dini kelgenge deıingi áńgimeler men ańyzdardy, musylmandyqtyń beký kezeńin, jaǵrafııalyq ornalasýyn, sondaı-aq, qazirgi ýaqyttaǵy saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaı men bar salada buǵan deıin júrgizilgen reformalardyń júzege asyrylýyn jan-jaqty taldaýǵa tyrysqan.

3 jyl buryn (2008) Elordalyq «Folıant» baspasy semeılik jýrnalıst Dáýlet Seısenulynyń «Shákárim» kitabyn basyp shyǵardy.

Abaıtanýshy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstannyń Jazýshylar odaǵynyń múshesi Murat Sultanbekovtyń pikirinshe, jańa shyǵarmanyń mazmuny aqyn týraly baı materıal jınaǵan avtordyń úlken eńbegin pash etedi. Shákárim týraly jańa týyndyda oıshyldyń búkil ómiri men shyǵarmashylyq joly sóz bolady. Kitapta aqynnyń ómirbaıanynan faktiler, Shákárimdi jaqsy bilgen adamdardyń estelikteri keltirilgen, belgili ǵalymdardyń suhbattary berilgen.

Dáýlet Seısenuly Shyǵys Qazaqstan oblysy Abaı aýdanynyń Sarjal aýylynda týǵan. QazMÝ-diń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgenen keıin oblystyq «Semeı tańy» gazetinde, «Aqıqat» jýrnalynda jumys istegen, respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetiniń menshikti tilshisi bolǵan. Jýrnalıst «Juldyzdar sónbeıdi» áńgimeler jınaǵynyń jáne úsh derekti kitaptyń avtory.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasy men Azııa Damý Banki arasyndaǵy Qaryz týraly kelisimdi (Jaı operatsııalar) (OAÓEY kólik dálizi [Jambyl oblysyndaǵy ýchaske] [«Batys Eýropa - Batys Qytaı» halyqaralyq tranzıt dálizi] Investıtsııalyq baǵdarlama - 2-joba) ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

ESІMDER

55 jyl buryn (1956) Almaty qalalyq Saýda-ónerkásip jáne kásiptik palatasynyń prezıdenti, «QazEkspo» halyqaralyq kórme kompanııasynyń prezıdenti MOLDAǴALIEVA Marııa Tashkenbaıqyzy dúnıege keldi.

Óskemen qalasynda týǵan. S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1981-1984 jyldary - komsomoldyq jáne partııalyq jumystar atqarǵan. 1984-1991 jyldary - Respýblıkalyq kórkemóner keńesiniń hatshysy, Qazaqstan sýretshiler odaǵy Kórkemóner qorynyń óner zertteýshisi, aǵa óner zertteýshisi, dırektory, bas dırektory. 1991 jyldan «Qazekspo» halyqaralyq kórme kompanııasynyń prezıdenti. 1994-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Saýda-ónerkásip palatasy tóralqasy tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2001 jyldan - Almaty qalalyq Saýda-ónerkásip jáne kásiptik palatasynyń prezıdenti.

1 SÁÝІR

OQIǴALAR

141 jyl buryn (1870) Peterborda shyǵystanýshy-túriktanýshy Vasılıı Radlov (1837-1918) «Er Tarǵyn» atty qazaqtyń batyrlar jyryn basyp shyǵardy.

90 jyl buryn (1921) orys patshasynyń Sibir jáne Oral kazak áskerıleri úshin tartyp alynǵan jerlerdi qazaq sharýalaryna qaıtarý týraly dekret shyqty. Osy dekretke sáıkes Ertis jaǵalaýyndaǵy 177 myń desıatınadan (1 desıatına 1,09 gektarǵa teń) jáne Oraldyń sol jaǵalaýyndaǵy 208 myń desıatınadan astam jer qazaq sharýalaryna qaıtaryldy.

86 jyl buryn (1925) Aleksandr Vıktorovıch Zataevıchtiń (1869-1936) «Qazaq halqynyń 1000 ánderi men kúıleri» atty kitaby jaryq kórdi. Bul jınaqqa halyq mýzykasynyń ejelgi zamandaǵy qazaq aýyz ádebıetiniń teorııasy men tarıhy, qazaq halqy kompozıtorlarynyń shyǵarmasy men materıaldary endi.

80 jyl buryn (1931) Qazaq medıtsına ınstıtýtynyń (qazirgi Sanjar Aspandııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıteti) sol kezdegi eń alǵashqy jalǵyz emdeý fakýltetinde oqý úrdisi bastaldy. Fakýltette birinshi kýrs stýdentterin qalypty anatomııa, gıstologııa, gıgıena, hımııa, fızıka, bıologııa, dıalektıkalyq materıalızm, saıasat ekonomııasy, dene shynyqtyrý jáne qazaq tili kafedralarynda oqytty.Qazaq medıtsına ınstıtýty respýblıkadaǵy eń birinshi joǵary medıtsınalyq oqý orny boldy. Instıtýttyń birinshi dırektory (rektory), Peterbor áskerı-medıtsınalyq akademııasyn bitirgen, iri ǵalym, talantty uıymdastyrýshy, memleket qaıratkeri Sanjar Jafaruly Aspandııarov edi.

ESІMDER

140 jyl buryn (1871-1927) aqyn, ánshi EShNIıAZULY Kete Júsip dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Qarmaqshy aýdanynda týǵan. Ákesi Eshnııaz belgili aıtys aqyny, ánshi bolǵan. Áke ónerin jalǵastyrǵan Kete Júsip 14 jasynan jyr aıtyp, án salǵan. Ol Shákeı sal, Yrysty qyz, Qalysh kelinshek, Qańly Júsip, Qulnazar sekildi taǵy da basqa Syr boıynyń áıgili aqyndarymen aıtysqan. Onyń shyǵystyq sıýjetke qurylǵan 10-ǵa jýyq dastandary bar: «Shahzada», «Sur mergen», «Ótken zaman», «Barymta», t.b. «Úsh aqynnyń aıtysy», «Alty aqynnyń aıtysy», «Shókeısal men alty aqynnyń aıtysy» sekildi poetıkalyq aıtystarǵa qatysý arqyly ol moraldy-etıkalyq jaǵdaılardy óz oıynsha talqyǵa sala bildi. Onyń birqatar ánderi kórkem quraldarǵa jáne tárbıe berý mazmunyna baı bolyp keledi.

SÁÝІRDІŃ 1-І, JUMA

Kúlki kúni. Bul kúndi toılaý Frantsııada bastaý alǵan desedi. Ejelgi rımdikter de aqpannyń on jetisinde «aqymaqtar merekesin» atap ótken. Shyǵys Úndistanda naýryzdyń otyz birinde «qaljyńdaý salty» ejelden etek alǵan eken. Ázilkeshterdiń bul áreketi sáýirdiń birine tap keldi. Sol kezden bastap, bul oıyn halyq qoldaýyna ıe boldy. Ázil qaljyńǵa bir ıyǵyn berip turatyn qazaqta da bul kúnge baılanysty neshe túrli qyzyq áńgimeler bar. Erte kóktemniń ala quıyn minezin qaljyńmen jýyp-shaıǵysy kelgen halyq bul kúni jaqyndaryn aldaýǵa baryn salady.

Halyqaralyq qustar kúni. 1906 jyly qustardy qorǵaý jónindegi Halyqaralyq konventsııaǵa qol qoıyldy. Qustardyń barlyq túrin jumyrtqa salý jáne jyly jaqqa qaıtý mezgilderinde qamqorlyqqa alý, joǵalyp ketý qaýpi bar qus túrlerin qorǵaý, qustardy aýlaýdyń keıbir túrlerine tyıym salý, qus ósirý jáne adamdardy tabıǵatty saqtaýǵa saýattandyrý úshin qoryqtar ashý osy konventsııanyń negizgi qaǵıdalaryna jatady.

Iran Islam Respýblıkasynyń ulttyq meıramy - Respýblıka kúni. 1979 jyly búkilhalyqtyq referendýmnyń nátıjesi boıynsha Aıatolla Homeını Irandy Islam Respýblıkacy dep jarııalady.

Qazaqstan Respýblıkasy men Iran Islam Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy qańtardyń 29-da ornatyldy.

OQIǴALAR

96 jyl buryn (1915) Pavlodar qalasynan Ekibastuzǵa deıin 150 shaqyrymǵa sozylǵan telefon jelisin ornatý aıaqtaldy.

16 jyl buryn (1995) Prezıdent Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Keden komıteti quryldy.

6 jyl buryn (2005) Almatyda «Soltústik Qazaqstan oblysy» entsıklopedııasy basylyp shyqty. Budan buryn Soltústik Qazaqstan óńiriniń tarıhy men qazirgi damýy týraly ártúrli basylymdar bolǵanymen, mundaı irgeli eńbek alǵash ret shyǵaryldy. Kitapta Qazaqstannyń mańyzdy aýyl sharýashylyǵy jáne óndiristik aımaǵy bolyp tabylalatyn Soltústik Qazaqstan oblysy týraly kóptegen málimetter júıelenip, oblystyń geografııalyq ornalasýy, ákimshilik-aýmaqtyq bólinisi, halqynyń quramy, tabıǵı baılyqtary, ekonomıkasy, bilim berý, densaýlyq saqtaý isi, mádenıeti týraly mol maǵlumattar berilgen.

4 jyl buryn (2007) el aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń «Oıyn kásipkerligi týraly» zańy kúshine enip, soǵan sáıkes buryn berilgen lıtsenzııalardyń merzimi aıaqtalyp, oıyn mekemeleri endi tek ǵana Qapshaǵaı men Býrabaıda ashylatyn boldy.

3 jyl buryn (2008) Almatyda belgili qylqalam sheberi, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy memlekettik syılyqtyń laýreaty, táýelsiz «Tarlan» syılyǵynyń, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Sýretshiler jáne Kınemotografıster odaqtarynyń múshesi Ábdirashıt Sydyhanov týraly kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti.

Qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde jaryq kórgen shyǵarmada Ábdirashıt Sydyhanovtyń 100-den astam týyndylary bar. Joba avtory - qylqalam sheberiniń qyzy Záýresh Sydyhanova. Sýretshiniń jeke kórmeleri Reseı, Polsha, AQSh, BAÁ, Frantsııa, Shveıtsarııa, Kanada, Germanııa jáne Túrkııa memleketterinde, sondaı-aq elimizdiń óner murajaılarynda ótkizilgen.

2 jyl buryn (2009) ekinshi qazaqstandyq aýmaq bolyp tabylatyn Jaıyq ózeniniń saǵasy jáne Kaspıı teńizimen irgeles jaǵalaýlar halyqaralyq mańyzdaǵy sý-batpaqty alaptary Ramsar tizimine endi.

Qazaqstan Ramsar konventsııasyna 2007 jylǵy mamyrda qosyldy, sol arqyly óz aýmaǵyndaǵy sý alaptaryn adamzat úshin saqtap qalý mindetin ózine aldy. Buǵan deıin Ramsar tizimine Jaıyq alabynan basqa Teńiz-Qorǵaljyń kólder júıeleri de engizilgen bolatyn.

2 jyl buryn (2009) elordamyzdaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda sheteldik qonaqtardyń qatysýymen halyqaralyq mádenıetter jáne dinder ortalyǵynyń tanystyrylymy ótti. Ortalyqtyń basty mindeti halyqaralyq uıymdarmen ózara is-qımyldy jolǵa qoıý, tózimdiliktiń qazaqstandyq modelin nasıhattaý bolmaq.

1 jyl buryn (2010) Almatyda jańa aqparattyq-qaıyrymdylyq «Semeınyı krýg» atty jýrnal jaryq kórdi. Aıyna bir ret shyǵatyn baspa tegin taratylady. Atalmysh baspada ár túrli taqyryptardy qamtıtyn tolyq aqparat berilgen. «Tvoıa krasota», «Tvoe zdorove», «Mýjskoı dosýg», «Tvoı malysh», «Tvoı dom: tovary ı ýslýgı», «Dosýg», «Blagotvorıtelnost» atty aıdarlarynyń negizindegi maqalalar shyǵyp turady. Eń bastysy, olar otbasy qundylyqtaryn saqtaýǵa baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Astanadaǵy bolashaq opera jáne balet teatrynyń irgetasyna kapsýla qalady. Teatr Saraıshyq pen Táýelsizdik kósheleriniń jáne Turan men Qabanbaı batyr dańǵyldarynyń boıynda ornalasatyn bolady. Jobany «IT Engineering S.A.» atty shveıtsarlyq kompanııasynyń fılıaly qurastyrǵan. Ǵımarattyń aýdany 37,7 myń sharshy metrdi quraıdy. «Qurlysshylar bul nysannyń qurlysyn Qazaqstan táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıyna aıaqtaýǵa ýáde berip otyr. Bul keremet teatr 1200 orynǵa eseptelingen jáne ol demalýǵa bolatyn álemdegi erekshe oryndardyń biri bolmaq», - dedi Elbasy.

55 jyl buryn (1956) Germanııanyń Federaldik barlaý qyzmeti quryldy.

50 jyl buryn (1961) Dnepropetrovsk elektrovoz qurastyrý zaýyty alǵashqy ónimin shyǵara bastady.

45 jyl buryn (1966) Senegalda álemde eń alǵash ret Afrıka óneri halyqaralyq festıvaliniń ashylý saltanaty ótti.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) «Astana aımaqtyq elektr jelili kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń bas dırektory KÝShNARENKO Valerıı Anatolevıch dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Astrahan aýdanynda týǵan. Tselınograd aýyl sharýashylyq ınstıtýtyn (qazirgi Sáken Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen. 1974-1980 jyldary - Tselınograd elektr jelisi kásipornynyń rele qorǵanys jáne avtomatıka qyzmetiniń ınjeneri, aǵa ınjeneri. 1980-1999 jyldary - Tselınograd (Aqmola) qalalyq elektr jelileriniń rele qorǵanys, avtomatıka jáne baılanys qyzmetiniń bastyǵy, kásipodaq komıtetiniń tóraǵasy, bas ınjeneri. 1999-2010 jyldary - Astana qalalyq elektr jelileriniń bas dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qurmet» ordenimen, «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan.

45 jyl buryn (1966) Aqmola oblysy Іshki ister departamentiniń bastyǵy MÁTKENOV Tilegen Sovetuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Іle aýdanynda týǵan. KSRO Іshki ister Mınıstrliginiń Almaty arnaıy orta mılıtsııa mektebin, KSRO Іshki ister Mınıstrliginiń Almaty mektebin bitirgen. 1988-1989 jyldary - Qapshaǵaı qalalyq ishki ister bóliminiń kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi ýchaskelik ınspektory. 1989-1993 jyldary - Almaty qalasynyń Oktıabr aýdandyq ishki ister basqarmasy qalalyq mılıtsııa bólimshesiniń qylmysty izdestirý bóliminiń operókiletti, aǵa operókiletti. 1993-1995 jyldary - Almaty qalalyq ishki ister basqarmasynyń mańyzdy ister jónindegi aǵa operókiletti, bólim bastyǵynyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - Alataý aýdandyq ishki ister departamentiniń qylmysty izdestirý bóliminiń bastyǵy, Alataý aýdany boıynsha memlekettik tergeý komıtet basqarmasynyń qylmysty izdestirý bóliminiń bastyǵy. 1996-1997 jyldary - Memlekettik tergeý komıteti memlekettik basqarma bastyǵynyń orynbasary, Bostandyq aýdandyq ishki ister departamentiniń bastyǵy. 1997-2001 jyldary - Jetisý aýdandyq ishki ister departamentiniń bastyǵy. 2001-2004 jyldary - Bostandyq aýdandyq Іshki ister departamentiniń bastyǵy. 2004-2008 jyldary - Qaraǵandy oblysy Іshki ister departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary. 2008-2009 jyldary - Qostanaı oblysy Іshki ister departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qańtarynan bastap - qazirgi qyzmetinde.

45 jyl buryn (1966) «Qazatomprom» UAK» AQ zań departamentiniń dırektory ÁIKENOV Marat Orshanuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tergeý komıtetiniń Qaraǵandy joǵary mektebin bitirgen. 1989-1990 jyldary - Lenın aýdandyq Іshki ister bóliminiń júrgizýshisi. 1990-1992 jyldary - shahtadaǵy jer asty sheberi. 1992-1995 jyldary - Qaraǵandy oblystyq Іshki ister basqarmasy arnaıy zerthanasynyń sarapshysy. 1995-2000 jyldary - Lenın aýdandyq Іshki ister departamenti bóliminiń bastyǵy. 2000-2001 jyldary - Qaraǵandy qalasy Іshki ister departamentiniń Jańa-Maıqudyq polıtsııa bólimi bastyǵynyń orynbasary. 2001-2005 jyldary - Qaraǵandy oblystyq Ádilet basqarmasy (departament) bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy. 2005-2006 jyldary - Astana qalalyq Ádilet departamentiniń bastyǵy. 2006-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Zııatkerlik menshik quqyǵy jónindegi komıtet tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», Blınnıkov atyndaǵy altyn medalmen, Eýrazııa patent mekemesiniń medaldarymen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 2-І, SENBІ

Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshteri qurylǵan kún. 1993-inshi jylǵy sáýirdiń 2-sinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti «Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshterin qurý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

Búkilálemdik aýtızm máselesi týraly aqparat taratý kúni. Birikken Ulttar uıymy Bas Assambleıasy 2007-nshi jylǵy jeltoqsannyń 18-inde arnaıy № A/RES/62/139 qararymen bekitken. 2008-inshi jyldan bastap jyl saıyn sáýirdiń 2-sinde atap ótiledi. Bul Búkilálemdik kún Katar memleketiniń usynysy boıynsha belgilendi, muny Birikken Ulttar uıymynyń Bas Hatshysy 2008-inshi jylǵy joldaýynda atap ótti. Bas Assambleıanyń qararynda, eń aldymen, balalardaǵy aýtızm máselesine kóńil bólindi, aýtızmnen zardap shekkender arasynda balalar úlesiniń joǵary bolýy mazalaıtyny aıtylǵan, neǵurlym erte dıagnoz qoıý jáne tıisti tekserý júrgizý atap kórsetilgen. Qarar qoǵamdy, onyń ishinde otbasylaryn, aýtızmnen zardap shekken balalar týraly habardar etý úshin barlyq sharalardy qabyldaýǵa usynys beredi.

Halyqaralyq balalarǵa arnalǵan kitap kúni. 1956 jyldan bastap Halyqaralyq keńestiń sheshimimen jyl saıyn dat jazýshysy Gans Hrıstıan Andersenniń (1805-1875) týǵan kúnine oraı atap ótiledi.

OQIǴALAR

81 jyl buryn (1930) Qazaqstannyń ǵylymı-zertteý mekemeleri qyzmetkerleriniń 1-shi sezi ótti.

71 jyl buryn (1940) Semeıde Abaıdyń murajaı-úıi ashyldy (Memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldy Abaı murajaıy).

15 jyl buryn (1996) Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tegi men ákesiniń atyn qazaqsha jazý tájirıbesin qazaq halqynyń qalyptasqan dástúrlerine sáıkes keltirý jónindegi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Ulty qazaq azamattardyń tegi men ákesiniń atyn jazýǵa baılanysty máselelerdi sheshý tártibi týraly» Jarlyǵy shyqty.

9 jyl buryn (2002) Pavlodarda Qazaqstan halyqtarynyń Kishi Assambleıasynda Qazaqstandaǵy etnıkalyq bolgarlardyń «Slavıane» qory resmı túrde tirkeldi.

3 jyl buryn (2008) Almatydaǵy «Medeý» sport kesheninde «Beıjiń-2008» Olımpıadalyq alaý estafetasy bastaldy. Olımpıadalyq oıyndardyń basty rámizin saltanatty tabys etý rásimin Elbasy Nursultan Nazarbaev ashty. Memleket basshysy muz aıdynynda ornatylǵan tuǵyrǵa fanfar áýenimen kóterildi. Elbasymen birge tuǵyrǵa Qytaıdyń Qazaqstandaǵy elshisi Chjan Sııýn men 1980 jylǵy olımpıadada grek-rım kúresinen chempıon atanǵan tuńǵysh qazaq Jaqsylyq Úshkempirov kóterildi. Alańda sondaı-aq, ár jyldary altyn medal júldesin jeńip alǵan qazaqstandyq sportshylar sap túzedi. Qazaqstan Prezıdenti olımpıadalyq alaýdy Qytaı elshisiniń qolynan qabyldap alyp, ony alǵashqy bolyp ózi alyp júrdi. Osydan keıin Nursultan Nazarbaev Olımpıada alaýyn qazaqstandyq ataqty boksshy, 2004 jylǵy Afıny Olımpıadasynyń chempıony Baqtııar Artaevqa tabys etti. Aıta keteıik, Beıjiń Olımpıadasynyń ashylý rásiminde Qazaqstan jalaýyn alyp júrý qurmeti Baqtııar Artaevqa senip tapsyrylǵan edi.

3 jyl buryn (2008) Almatyda «Qazposhta» AQ ǵımaratynda HHІH Olımpıadalyq oıyndarǵa arnalǵan kórkemsýretti jańa poshta markasynyń tanystyrylymy boldy.

Markanyń avtory - sýretshi Danııar Muhamedjanov. Markada Almatydaǵy Respýblıka alańynyń aıasynda Halyqaralyq olımpıada komıtetiniń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq olımpıady komıtetiniń jáne Olımpıada alaýy estafetasynyń logotıpy beınelengen.

3 jyl buryn (2008) Almatyda elimizdiń tarıhyndaǵy alǵash ret Poshta murajaıy ashyldy, sonymen qatar qalalyq poshta bóliminiń aýlasynda poshta alleıasy jáne zamanaýı fılatelıstıkalyq salonyń tanystyrylymy boldy. Murajaı ekspozıtsııasyn poshta qyzmetkerleri jınastyrdy, jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik muraǵatynyń qyzmetkerleri materıaldardy berdi. Murajaıdyń hronologııalyq sheńberi tarıhı kezeńderdi qamtıdy, qazaqstandyq poshta qyzmetiniń qurylýy men damý týraly derekter jınaqtalǵan.

2 jyl buryn (2009) ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Japonııanyń eń úzdik joǵarǵy oqý oryndarynyń biri bolyp tabylatyn Vaseda ýnıversıtetimen (Waseda University) yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Qujattyń basty mazmuny yntymaqtastyqtyń keleshektegi damýy, bilim salasyn qoldaýy, oqytýshylar men stýdentter arasyndaǵy kásibı jáne mádenı ózara qarym-qatynastary bolyp tabylady. Ortaq qyzyǵýshylyq salalary bolyp akademııalyq qyzmettiń damýy, ǵylymı-zertteý salasyndaǵy yntymaqtastyq, stýdentter men mamandardy oqytý anyqtalǵan.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev respýblıkada nátıjege baǵyttalǵan memlekettik josparlaý júıesin ári qaraı engizýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bıýdjet úderisin jetildirý máseleleri boıynsha ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy. Bul Zań elimizde jekemenshik sot oryndaýshylary ınstıtýtyn engizýge jáne atqarýshy qujattardyń múltiksiz oryndalýynyń qoldanystaǵy júıesin jetildirýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine atqarýshylyq is júrgizý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Atalmysh Zań Qazaqstan Respýblıkasynyń birqatar zańnamalyq aktilerin «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Zańǵa sáıkestendirýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Kýrchatov qalasynda Mádenıet úıi janynan «KýrchatoV-news» atty jasóspirimderdiń baspasóz-ortalyǵy ashyldy. Baspasóz-ortalyǵynda balalar qalalyq eki gazettiń balalarǵa arnalǵan betteriniń tilshileri, redaktorlary retinde, sonymen qatar jergilikti arnadan kórsetiletin telebaǵdarlamalardyń júrgizýshileri rólinde ózderin synap kóredi.

1 jyl buryn (2010) Soltústik Qazaqstan oblysynyń Mamlıýtka qalasynda Uly Otan soǵysynyń ardageri, KSRO halyq muǵalimi, Mamlıýt orta mektebiniń alǵashqy dırektory Grıgorıı Kýbrakovtyń qurmetine eskertkish taqta ashyldy.

Grıgorıı Maksımovıch Kýbrakov 1920 jyly Soltústik Qazaqstan oblysynyń qazirgi Esil aýdanyndaǵy Petrovka aýylynda dúnıege keldi. Medıtsına tehnıkýmyn jáne Petropavl pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Aýyl sharýashylyǵy óndirisinde eńbek etti, muǵalim, oblys mektepteriniń dırektory boldy. 1963-1988 jyldary Mamlıýt shıpajaılyq mektep-ınternat dırektory bolyp qyzmet atqardy. Onyń basshylyǵymen oqý-medıtsınalyq mektep respýblıkadaǵy úlgili oqý ornyna aınaldy. Grıgorıı Kýbrakov Manash Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń dotsenti boldy, «Parasat», Qyzyl juldyz, Otan soǵysy ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

210 jyl buryn (1801) Peterborda mashına jasaý zaýyty (qazirgi Kırov atyndaǵy) quryldy.

45 jyl buryn (1966) keńestik «Lýna-10» atty spýtnıgi Aıǵa qondy. Bul ǵarysh apparaty bundaı jetistikke álemde eń birinshi bolyp jetken.

20 jyl buryn (1991) Eýropadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtasyq jónindegi keńesine qatysýshy-elder parlamentarıleriniń Madrıdtegi kezdesýi barysynda EQYK Parlamenttik Assambleıasyn (qazirgi EQYU-nyń Parlamenttik Assambleıasy) qurý týraly sheshim qabyldandy. Assambleıanyń quryltaıshy sessııasy 1992 jylǵy shildeniń 3-5-i aralyǵynda Býdapeshtte ótti.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) ónertanýshy, synshy, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Reseı Federatsııasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri ARAVIN ıÝrıı Petrovıchdúnıege keldi. Tver qalasynda (Reseı) týǵan. Qazaqstan Respýblıkasy Kompozıtorlar odaǵy basqarmasynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyǵy jónindegi komıssııasynyń múshesi, «Altyn-Juldyz» teleradıo baǵdarlamalary respýblıkalyq baıqaýynyń laýreaty. Novosibir konservatorııasy tarıhı - teoretıkalyq fakýltetin, Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasynyń aspırantýrasyn (ǵylymı jetekshisi - professor B.G.Erzakovıch) bitirgen. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasynda, qazaqtyń memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynda mýzykalyq - tarıhı jáne teorııalyq pánderden dáris bergen. Pedagogıkalyq qyzmetin ǵylymı - zertteý jáne mýzykalyq - aǵartý jumystarymen baılanystyrǵan. Ol halyqtyq - kásibı kompozıtor -kúıshilerdiń ómiri men tvorchestvosyna, sımfonızmniń ándik bastaýlary máseleleri, Qazaqstan kompozıtorlarynyń sımfonııalyq mýzykasyndaǵy mýzykalyq beınelerdiń janrlyq jınaǵy men baǵdarlamalylyǵyna qatysty máselelerdi kóterdi. Onyń mýzykatanýlyq qyzmetin, ǵylymı jáne tvorchestvolyq kóp qyrly izdenisin konferentsııalarda jasaǵan baıandamalary men habarlamalary, radıo men televıdenıeden bergen habarlary, fılarmonııadaǵy lektsııalar tsıkly, merzimdi basylymdarda jarııalanǵan. «Dybystar mýzeıi», «Qazaq mýzykasynyń kishi antologııasy» sııaqty tanymal telehabarlardyń jáne «Totem» radıosyndaǵy «Dala shoqjuldyzy» avtorlyq tsıkldyq habarlardyń avtory. «Qazaqstan» kanalyndaǵy onyń qazaqtyń halyqtyq mýzykasy týraly telehabary Qazaqstandyq telekórermenderdiń eń súıikti habary bolyp tabylady. «Abaı jadyna arnalǵan lırıkalyq poema», «Qazaqstannyń sımfonııalyq poemalarynyń taqyryby máselesi týraly», «Halyq qaћarmandary týraly úsh poema», «Muqan Tólebaevtyń «Qazaqstan» poemasy», «Qazirgi zamandyq uıǵyr sımfonııasynyń bastama kózderi», «Ándik sımfonızm tarıhyna», «Dala shoqjuldyzy: qazaq mýzykasy týraly ocherkter men etıýdter» taǵy basqa shyǵarmalary qazaqtyń ónertanýyna qosylǵan ólsheýsiz úles bolyp tabylady. 100-den astam jarııalanymdardyń avtory.

«Parasat» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) tehnıka ǵylymynyń doktory, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory, Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń tehnologııalyq protsessterdi jáne óndiristi avtomattandyrý kafedrasynyń meńgerýshisi SÚLEIMENOV Batyrbek Aıtbaıuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti), Máskeý bolat jáne qorytý ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. 1975-1977 jyldary - Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń ınjener, aǵa ınjeneri. 1982-1997 jyldary - Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń stajer-oqytýshysy, assıstent, aǵa oqytýshy, dotsent, doktorant. 1998-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik múlik jáne jekeshelendirý departamentiniń Jekeshelendirýdi baqylaý basqarmasynyń bastyǵy. 1999-2000 jyldary - «Qazaqstan temir joly» RMK jańa tehnologııalar jáne ǵylym departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary. 2000-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik qyzmet akademııasynyń aqparattyq tehnologııalar kýrsynyń jetekshisi qyzmetterin atqarǵan. 2000 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

120-dan astam ǵylymı eńbektiń jáne ónertabystyń avtory.

60 jyl buryn(1951) Almaty qalasynyń sportqa daryndy balalarǵa arnalǵan respýblıkalyq mektep-ınternatynyń dırektory mindetin atqarýshysy,

Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, Qazaqtan Respýblıkasynyń dene tárbıesi men sportyna eńbek sińirgen qaıratker, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty, professor, erkin kúresten KSRO-nyń sport sheberi IMANQULOV Asqarbek Sqaquly dúnıege keldi. Almaty oblysynda týǵan. Qazaq dene tárbıesi ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq týrızm jáne sport akademııasy), Ekonomıka jáne quqyq akademııasyn bitirgen. 1969-1970 jyldary - erkin kúresten KSRO birinshiliginiń eki dúrkin chempıony, Vengrııadaǵy «Nadejdy Olımpıady» halyqaralyq týrnıriniń jeńimpazy bolǵan. 1971 jyly Máskeý qalasynda ótken KSRO halyqtary V spartakıadasynda 4 orynǵa ıe bolǵan. 1972-1973 jyldary Kýbada ótken halyqaralyq týrnıriniń eki dúrkin jeńimpazy, 1969-1975 jyldary - Qazaqstannyń qurama komandasynyń múshesi, Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony bolǵan. Alǵashqy bapkeri -Q Baıdosov. 1975-1992 jyldary - Respýblıkalyq joǵary sport sheberligi mektebiniń jattyqtyrýshy-ustazy. 1992-1998 jyldary -Almaty qalasy №1 Olıpıadalyq rezervtegi ýchılışe dırektorynyń sport jumystary jónindegi orynbasary. 1998-2002 jyldary - Almaty qalasyndaǵy erkin kúres túrinen respýblıkalyq joǵary sport sheberligi mektebiniń dırektory.2002-2008 jyldary-Almaty qalasyndaǵy kúrester túri boıynsha olımpıadalyq rezervin daıyndaý ortalyǵynyń dırektoryqyzmetterin atqarǵan.

2008 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

SÁÝІRDІŃ 3-І, JEKSENBІ

Geolog kúni. KSRO Joǵarǵy Keńesi Prezıdıýmynyń 1966 jylǵy naýryzdyń 31-indegi Jarlyǵymen eldiń mıneraldy-shıkizat qoryn qurýda keńes geologtary sińirgen qyzmeti qurmetine oraı bekitildi. Bul Jarlyqtyń shyǵýyna 1966 jyly alǵashqy Batys-Sibir munaıly aımaǵy ken ornynyń ashylýy túrtki boldy. Geolog kúni burynǵy Keńes odaǵynyń barlyq geologııalyq jáne óndirý mekemelerinde atap ótiledi. Geologtarmen qatar bul merekeni marksheıderler, qoparǵyshtar, shahta úńgýshileri, sondaı-aq paıdaly qazbalardy izdeýmen jáne óndirýmen aınalysatyn basqa da adamdar ózderiniń tól merekesi dep esepteıdi. Meıramnyń ótkizilý ýaqyty - sáýirdiń birinshi jeksenbisi - beker tańdalmaǵan, óıtkeni qystyń aıaqtalǵany jazǵy dala jumystary men ekspedıtsııalarǵa daıarlyqtyń bastalýyn bildiredi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1996) Elbasy Nursultan Nazarbaev Tatarstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bolyp ekinshi merzimge saılanǵan M.Shaımıevtiń ulyqtaý rásimine qatysý úshin Qazan qalasyna keldi. Sonymen qatar osy sapar barysynda Qazaqstan men Tatarstan arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyqtyń negizgi prıtsıpteri týraly kelisimge qol qoıyldy.

5 jyl buryn (2006) Germanııanyń Zoeste qalasynda Islamdy zertteý jónindegi ınstıtýttyń qyzmetkerleri túgendeý jumystaryn júrgizý kezinde muraǵattan ıvrıt tiline aýdarylan Quran kitabyn taýyp aldy. Aýdarma osydan 150 jyl buryn jasalǵan. Kitap Leıptsıgte basylyp shyqqan.

4 jyl buryn (2007) Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetinde stýdentterdiń «Syr ormany. Bolashaq» qoǵamdyq birlestigi quryldy. Qoǵamdyq birlestiktiń maqsaty memlekettik «Jasyl el» baǵdarlamasyn iske asyrýyna qatysý bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2008) Ońtústik Qazaqstan oblysynda Syrdarııa ózeni arqyly ótetin qalqymaly kópir paıdalanýǵa berildi. Qalqymaly kópir Otyrar aýdanynyń Baltakól aýyldyq okrýgynyń jaǵalaýyn biriktirdi. Onyń negizi - 37 arnaıy qaıyq. Olar ózen ústindegi joldy ustap turady, sondyqtan oǵan sýdyń kóterilýi, ne báseńsýi kópirdiń qyzmetine kedergi jasamaıdy. Kópirdiń uzyndyǵy - 110 metr, eni - 4,5 metr.

3 jyl buryn (2008) Ońtústik Qazaqstan oblystyq «Nur Otan» HDP músheleri jáne jaýynger-ınternatsıonalıster Batyrlar alleıasyn qurdy. Batyrlar alleıasy Maqtaaral aýdanynyń Atakent aýylynda jasalǵan.

2 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń mádenı qundylyqtardy urlaýǵa qarsy kúrestegi jáne olardy qaıtarýdy qamtamasyz etýdegi yntymaqtastyǵy týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly», «Keden odaǵynda taýarlardyń, jumystardy oryndaýdyń, qyzmet kórsetýlerdiń eksporty men ımporty kezinde janama salyqtardy alý qaǵıdattary týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańdaryna qol qoıdy.

2 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrliginde 2010-2015 jyldarǵa arnalǵan Birikken Ulttar Uıymynyń Qazaqstan Respýblıkasy damýyna kómek kórsetý jónindegi sheńberli baǵdarlamasyna (ıÝNDAF) qol qoıyldy. 2010-2015 jyldarǵa arnalǵan atalmysh baǵdarlama bes jylda bir ret qabyldanady. ıÝNDAF - Qazaqstan-BUU yntymaqtastyǵyn anyqtaıtyn negizgi qujat. Bul baǵdarlamanyń negizgi mindeti Qazaqstannyń basym maqsattaryn júzege asyrý, sondaı-aq damý salasyndaǵy basqa da halyqaralyq mindettemeler aıasyndaǵy máselelerdi sheshýdegi BUU júıesimen birlesken, kelisilgen jáne yqpaldasqan kómek kórsetý bolyp tabylady. Yntymaqtastyqtyń negizgi strategııalyq qujaty bolǵandyqtan, ıÝNDAF BUUDB, ıÝNISEF, ıÝNFPA, ıÝNIFEM, ıÝNEIDS sııaqty BUU-nyń arnaıy qurylymdarymen qarym-qatynastyń jalpy baǵytyn aıqyndaıdy.

2 jyl buryn (2009) Almatyda «Qazposhta» AQ el aýmaǵynda «Eýropa» serııasy boıynsha Halyqaralyq astronomııa jylyna arnalǵan eki marka engizilgenin málim etti. Jańa markalarda Galıleıdiń portreti men tabıǵat aıasyndaǵy teleskop beınelengen. Árqaısysy 230 teńge turatyn markalardyń pishini - 33h27,5 mm, taralymy - 150 myń dana.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) jazýshy DOSMURATULY Baltabek dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Qyzylqum aýdanynda týǵan. Almaty medıtsına ınstıtýtyn (qazirgi Sanjar Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıteti) bitirgen.

«Syr jaǵasy», «Arǵyn ata urpaǵy», «Zamandas kelbeti» atty derekti, «Jeti qaraqshynyń shómishi», «Sozaq eli» atty derekti prozalyq kitaptary men hıssalary, «Asyldyń tuıaǵy» atty tragedııalyq dramasy jaryq kórgen.

65 jyl buryn (1946) aqyn, jazýshy, aýdarmashy, synshy ALDAMJAROV Bekdildá dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Qazaly aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. «Lenınshil jas» gazetinde (qazirgi «Jas alash»), «Jazýshy» baspasynda, Qazaq teledıdary mýzyka redaktsııasynda jumys istegen. Qazir «Juldyz» jýrnalynyń bólim meńgerýshisi bolyp qyzmet atqarady.

Onyń «Nóser», «Jyl mezgilderi», «Aıly túnder», «Nur men túnek», «Іzdedim seni», «Mızam aıy», t.b. óleńder kitaby, «Qara nóser», «Jyqpyl», «Uly sel», t.b. romandary jaryq kórgen. Ol Fırdoýsıdiń «Shahnama» eposynyń «Mánýshehir» jáne «Keı Hosroý» dastandaryn, gýrzın shaıyry Otar Chelıdzeniń balalarǵa arnalǵan «Alhan men Shalhan» dastanyn jáne Aleksandr Pýshkın, Aleksandr Blok, Pablo Nerýda, Evgenıı Evtýshenko, Andreı Voznesenskıı, t.b. aqyndardyń óleńderin qazaq tiline aýdarǵan. Syn janrynda da qalam tartqan.

50 jyl buryn (1961) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 4-shaqyrylymynyń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne aımaqtyq damý jónindegi komıtetiniń múshesi, Shyǵys Qazaqstan oblysy Besqaraǵaı aýdanynyń qurmetti azamaty RAHMETOV Erjan Orazuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Úrjar aýdanynda týǵan. Almaty temir jol kóligi ınjenerleri ınstıtýtyn (qazirgi Muhamedjan Tynyshpaev atyndaǵy Qazaq kólik jáne kommýnıkatsııa akademııasy), Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıka ınstıtýtyn bitirgen. 1985-1992 jyldary - Almaty «Metallıst» zaýyty elektr-tehanıkalyq bóliminiń energetıgi, bas energetıgi, tseh bastyǵy. 1992-1999 jyldary - «Sonar munaı ónimderi» JShS-iniń tehnıkalyq dırektory, basqarma bastyǵy, vıtse-prezıdenti, bas dırektorynyń orynbasary, bas dırektory. 1999-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekologııa máseleleri jáne tabıǵatty paıdalaný jónindegi komıtetiniń múshesi. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 3-shaqyrylymynyń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne aımaqtyq damý jónindegi komıtetiniń múshesi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jylǵy qyrkúıektiń 18-inen bastap - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 4-shaqyrylymynyń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne aımaqtyq damý jónindegi komıtetiniń múshesi.

Qurmet ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalǵan.

35 jyl buryn (1976) Aqtóbe oblysy Mártók aýdanynyń ákimi ELEÝSІZOV Mádı Qanatbaıuly dúnıege keldi.

Qudaıbergen Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik ýnıversıtetin, Reseı keden akademııasyn bitirgen. 1997-2009 jyldary - «ıÝjbozoı» aktsıonerlik qoǵamynyń, Aqtóbe oblysy boıynsha Keden basqarmasynyń ekonomısi. 2009-2010 jyldary - Aqtóbe oblysy ákimi apparat jetekshisiniń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2010 jyldyń sáýirinen bastap isteıdi.