QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 30 maýsym men 3 shilde aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

29-30 maýsymda Qaraǵandyda qazaqstan-german saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq jumys tobynyń 5-shi otyrysy ótedi.

PARLAMENT

30 maýsymda Parlament palatalarynyń birlesken otyrysy ótedi.

QOǴAM

28 maýsym men 3 shilde aralyǵynda Máskeý qalasyndaǵy Búkilreseılik kórme ortalyǵynda Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna múshe elderdiń Memleketaralyq kórmesi ótedi.

1 shildeden «Jeke maqsatta paıdalaný úshin jeke tulǵalardyń jeńil avtokólikterdi tasymaldaý máseleleri týraly» QR Úkimeti qaýlysynyń merzimi aıaqtalady.

1 shildeden bastap elimizde «Jumyspen qamtý - 2020» baǵdarlamasy júzege asa bastaıdy.

ASTANA

Astanada 28-30 maýsym aralyǵynda Islam konferentsııasy uıymyna múshe memleketter Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń 38-shi sessııasy ótýde.

30 maýsymda Kongress-Holda Bos jumys oryndarynyń «Astanalyq jas túlek-2011» jármeńkesi ótedi.

30 maýsymda «Qazaqstan» kontsert zalynda Astana kúnin toılaý aıasyndaǵy is-sharalardy ótkizý máselelerine arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

30 maýsymda Ulttyq akademııalyq kitaphanada Qazaqstan jáne Elbasy N.Nazarbaev týraly kitaptar men Memleket basshysy jazǵan kitaptar jınaǵynyń tanystyrylymy ótedi.

1 shilde kúni Astanada Qazaqstan qolóner sheberleriniń «Sheber-2011» respýblıkalyq baıqaýynyń jeńimpazdary marapattalady.

ALMATY

Almatydaǵy Ortalyq kórmede 25 mamyr - 2 shilde aralyǵynda "Kazakhstan Art Week" qazaqstandyq óner aptalyǵy ótýde.

30 maýsym kúni Almatyda bılıardtyń «Erkin pıramıda» túrinen Azııa chempıonaty ótedi.

30 maýsymda «Damý» qorynyń keńsesinde «Franchaızıng negizindegi Reseı men Qazaqstan kásipkerleriniń yntymaqtastyǵy» taqyrybyna arnalǵan «dóńgelek ústel» otyrysy ótedi.

30 maýsymda Almaty ákimdiginde «Nursultan-2011» Alpınıadasyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

30 maýsymda Qazaqstandyq baspasóz klýbynda «Almatyda Majarstan, Avstrııa, Latvııa, Slovakııa, Slovenııa elderiniń birlesken vızalyq ortalyǵyn ashý» máselesine arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.

30 maýsymda Kedendik resimdeý ortalyǵynda qazaqstan-qytaı shekarasyndaǵy kedendik beketterdiń jumysyna túsindirme arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

MAÝSYMNYŃ 30-Y, BEISENBІ

Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni. Kongo Ortalyq Afrıkada ornalasqan. Batysynda jáne soltústik-batysynda Kongo Respýblıkasymen, soltústiginde Ortalyq Afrıka Respýblıkasymen, soltústik-shyǵysynda Sýdanmen, shyǵysynda Ýganda, Rýanda, Býrýndı, Tanzanııamen, ońtústiginde Zambııamen, ońtústik-batysynda Angolamen shektesedi. Ákimshilik jaǵynan 11 provıntsııaǵa bólinedi. Elde 200-den astam etnıkalyq toptardyń ókilderi turady. Astanasy - Kınshasa qalasy. Resmı tili - frantsýz tili. Aqsha birligi - kongo franki.

ESTE QALAR OQIǴALAR

92 jyl buryn (1919) Óskemen túrmesindegi saıası tutqyndar kolchak áskerlerine qarsy kóterilis uıymdastyrdy.

28 jyl buryn (1983) Qazaq KSR-niń Turǵyn úı kodeksi qabyldandy.

6 jyl buryn (2005) Sultanmahmut Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıtetinde Sotsıologııalyq zertteý ortalyǵy quryldy.

Ortalyq halyqty áleýmettik qorǵaýdyń jańa tehnologııalaryn jáne ataýly áleýmettik kómek júıesin jaqsartý usynystaryn qurastyrady.

4 jyl buryn (2007) Astanada Beıbitshilik jáne kelisim saraıynyń aldynda Halyqtar dostyǵy monýmenti ashyldy. Monýmenttiń saltanatty ashylý rásimine Elbasy Nursultan Nazarbaev pen elimizge qysqa merzimdi jumys saparymen kelgen Ispanııa Koroli Hýan Karlos І jáne Koroleva Sofııa qatysty.

Atalǵan eskertkishtiń avtorlary - sýretshi Tóleýǵazy Baıǵalıev, sáýletshi Samatbek Tájenuly, músinshi Asqar Nartov.

Eskertkishtiń bıiktigi 21 metr. Onyń joǵarǵy jaǵynda elimizdegi sany 100 myńnan asatyn qazaq, orys, nemis jáne káris ulty qyzdarynyń shańyraqty kóterip turǵan músini beınelengen. Eskertkishtiń ortasynda Qazaqstandaǵy ulttar men ulystardyń sanyna sáıkes keregeler men masaq ornalasqan.

2 jyl buryn (2009) Astanadaǵy Táýelsiz saraıy jáne «Qazaq eli» monýmenti ornalasqan Manas kóshesiniń aty Táýelsizdik dańǵyly dep ózgertildi.

2 jyl buryn (2009) Aqmola oblysy Tselınograd aýdany Aqmola aýylyndaǵy «Aqmola-Fenıks» AQ keńsesinde Sotsıalıstik Eńbek Eri Ivan Sharfty máńgi este saqtaý maqsatymen memorıaldy taqta ashyldy.

Ivan Ivanovıch Sharf (1930-2008) Qaraǵandy pedagogıkalyq ınstıtýtynan keıin ustazdyq etip, sońynan Tselınograd zooveterınarlyq tehnıkýmynda, Tselınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynda bilimin jalǵastyrǵan. Eńbek jolyn mektepte muǵalimdikten bastap, talaı jyldar qoǵamdyq, partııa uıymynda, sharýashylyq basshysy qyzmetterinde joǵary baǵaǵa ıe bolǵan. 1975 jyly Tselınograd qus ósirý jónindegi óndiristik birlestiktiń bas dırektory qyzmetine taǵaıyndalǵan. Ol 1993 jyly «Aqmola-Fenıks» aktsıonerlik qoǵamy bolyp qaıta qurylǵan bolatyn. 1986 jyly Sotsıalıstik Eńbek Eri atandy, keıinnen «Qurmet belgisi», «Oktıabr revolıýtsııasy» ordenderine ıe boldy.

«Aqmola-Fenıks» - elordany qus etimen, jumyrtqamen, un jáne nan ónimderimen turaqty qamtamasyz etip kele jatqan óndiris ortalyǵy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń birqatar zańnamalyq aktilerin «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy keden isi týraly» Kodekske sáıkes keltirýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kedendik retteý jáne salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

ESІMDER

110 jyl buryn (1901-1991) geolog, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, KSRO Memlekettik syılyǵynyń, Lenındik syılyqtyń laýreaty MEDOEV Georgıı Tsaraevıch dúnıege keldi.

Soltústik Osetııa Respýblıkasynyń Dıgora qalasynda týǵan. Lenıngrad (qazirgi Sankt-Peterbýrg) ken ınstıtýtyn bitirgen. Qazaq geologııa tresinde, Semeı geologııalyq-barlaý tehnıkýmynda eńbek etken. 1936 jyldan ómiriniń sońyna deıin qazirgi Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetinde jáne Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń Geologııa ınstıtýtynda qyzmetter atqarǵan.

Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstannyń geologııasy men geomorfologııasyn, tektonıkasyn, výlkanızmderdi, sonyń ishinde, Qaraǵandy kómir alabynyń geologııalyq qurylysyn zertteý máselelerine arnalǵan. Sondaı-aq ol Ortalyq Qazaqstannyń metallogenııa kartasyn jasaýǵa qatysqan.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

70 jyl buryn (1941) jazýshy, jýrnalıst, aýdarmashy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri ıÝSÝP Keńes Silámhanuly (Túsip Rahmetýllın) dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Ulan aýdanynda týǵan. Semeıdegi ózen sharýashylyǵy ýchılışesin támamdap, Joǵary Ertis keme sharýashylyǵynda eńbek etti. Keıin Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti) jýrnalıstıka fakýltetin bitirdi. 1968-1996 jyldary Shyǵys Qazaqstan oblystyq «Kommýnızm týy» (qazirgi «Dıdar»), «Sotsıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetterinde, «Qazaqstan kommýnısi» (qazirgi «Aqıqat»), «Juldyz» jýrnaldarynda bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshy qyzmetterin atqarǵan. 1997 jyldan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Baspasóz qyzmetiniń bas sarapshysy qyzmetin atqarǵan.

Jazýshynyń «Aqıqat sapar», «Qarashadaǵy kóktem», «Ohapka polevyh tsvetov» povesteri men áńgimeler jınaǵy, «Jelqaıyq» kitaby jaryq kórgen. Sonymen qatar onyń termınoologııa, qazaq tilinde is júrgizý máselelerine arnalǵan «Qujat tili» kitaby 2001 jyly Pavlodar oblystyq «Altyn til» baǵdarlamasy sheńberinde jaryq kórip, «Jalyn» baspasy uıymdastyrǵan jabyq báıgeniń ekinshi júldesin jeńip alǵan. Sondaı-aq «Anyqtama sózdigi», «Eki tilde is júrgizý» atty kitaptary shyqqan. Gabrıel Garsıa Markestiń «Júz jyldyq jalǵyzdyq» romanyn, bolgar jazýshylarynyń «Gúljazıra» áńgimeler men povester jınaǵyn qazaq tiline aýdarǵan.

Birneshe medalmen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) «Muǵaljar neftestroı» JShS-iniń dırektory ILıÝBAEV Qýanysh Dalabaıuly dúnıege keldi.

Aqtóbe oblysy Muǵadjar aýdanynda týǵan. Batys Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrligi Qaraǵandy Joǵary mektebin bitirgen. Keńshar ekonomısti, Aqtóbe oblystyq qarjy bóliminiń aǵa baqylaýshysy bolǵan. 1984-2001 jyldary - Aqtóbe oblysy Іshki ister basqarmasy sotsıalıstik jeke menshikti talan-tarajǵa salýmen kúres jónindegi bólimniń aǵa jedel ýákili, Aqtóbe oblystyq ishki ister basqarmasy qarjy sharýashylyq salasyndaǵy qylmystarmen kúres jónindegi aýdanaralyq bóliminiń bastyǵy, ekonomıkalyq qylmyspen kúres jónindegi basqarmanyń bastyǵy, Memlekettik tergeý komıtetiniń Aqtóbe oblysy boıynsha departamenti bastyǵynyń orynbasary. 2001-2002 jyldary - Aqtóbe oblysy ákiminiń keńesshisi. 2004 jyly - Aqtóbe qalasy ákiminiń orynbasary. 2004-2005 jyldary - Aqtóbe oblysy boıynsha Tártiptik keńes tóraǵasy. 2005-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń Aqtóbe oblysy boıynsha departament dırektory. 2008-2009 jyldary - «Tıtan Aqtóbe» kommertsııalyq fırmasy» JSS-iniń dırektory. Qazirgi qyzmetinde 2009 jyldan bastap isteıdi. 2010 jyldyń naýryzynan - Aqtóbe oblystyq maslıhatynyń depýtaty.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medaldarymen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1971) shahmattan halyqaralyq dárejedegi sheber BALABAEV Tımýr Farıtuly dúnıege keldi. Alǵashqy jattyqtyrýshysy - ákesi, Balabaev Farıt Ǵazızuly.

Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń mehanıka jáne qoldanbaly matematıka fakýltetin bitirgen (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti). Sibir, Ortalyq Azııa jáne Qıyr Shyǵys stýdentter spartakıadasynyń QazMÝ komandasy quramyndaǵy jeńimpazy (Almaty, 1992). Novokýznetsk qalasynda ótken halyqaralyq týrnırdiń jeńimpazy (2002, Chehııa).