QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 3-4 maýsym aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ELBASY

3 maýsymda «Qazaqstan» OKZ-da Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen elordanyń odan ári damýy máselelerine arnalǵan keńes ótedi.

ÚKІMET

2011 jyly 3 maýsymda «Dıplomat» qonaqúıiniń konferents-zalynda «Bolashaq» Konsaltıngtik toby» jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrligi «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy normashyǵarmashylyq: teorııa men praktıkanyń problemalary» dep atalatyn Respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııa ótkizedi. Konferentsııada ishki jáne halyqaralyq quqyq salasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary normashyǵarmashylyq qyzmetiniń ózekti máseleleri talqylanady.

Konferentsııaǵa ádilet vıtse-mınıstri D.R. Qusdáýletov, QR Parlamenti komıtetteriniń tóraǵalary A.Q. Bıjanov, N.Ch. Joldasbaeva, QR Premer-Mınıstri keńsesiniń jáne ortalyq atqarýshy bılik organdarynyń ókilderi qatysady.

Konferentsııa qorytyndysy boıynsha normashyǵarmashylyqtyń otandyq júıesin damytý jóninde usynystar ázirlenedi jáne oǵan qatysýshylardyń baıandamalary men sóılegen sózderinen jınaq shyǵarylatyn bolady.

PARLAMENT

3 maýsym kúni Astanadaǵy L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda QR Parlamenti Májilisiniń janyndaǵy Qoǵamdyq Palatanyń otyrysy ótedi.

QOǴAM

4 maýsymda Kıevte EýrAzEQ-tyń daǵdarysqa qarsy qory otyrys ótkizedi.

4 maýsym kúni Almaty, Astana qalalary men barlyq oblys jáne aýdan ortalyqtarynda respýblıkalyq «Voleıbol festıvali» bolady.

SPORT

3 maýsym kúni Astanada fýtboldan 2012 jyldyń Eýropa chempıony dodasyna irikteý oıyndary aıasynda elimizdiń ulttyq quramasy Ázirbaıjan ujymymen kezdesý ótkizedi.

ASTANA

1-3 maýsym kúnderi Astanada «Tańsholpan» atty VI respýblıkalyq baıqaý ótýde.

3 maýsymda QR Tuńǵysh Prezıdentiniń murajaıynda balalar shyǵarmashylyǵynyń saıys-festıvali jáne «Túrli-tústi mozaıka» qalalyq saıys-festıvaliniń jeńimpazdaryn marapattaý saltanaty ótedi.

3 maýsymda «Ádilet keńes beredi» jáne taǵy da basqa respýblıkalyq aktsııalardyń nátıjeleri boıynsha brıfıng ótedi.

3 maýsymda «Tarıh, ýaqyt jáne zaman» kitap-qujat kórmesi ótedi.

3 maýsymda Búkilálemdik qorshaǵan ortany qorǵaý kúnine arnalǵan saltanatty jıyn ótkiziledi.

5 maýsymda Astana qalasyndaǵy «Qazaqstan» Ortalyq kontsert zalyndaqaıyrymdylyq kontsert ótedi. Atalǵan kontsertti Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrligi, Astana qalasy ákimdigi, «Bolashaq» qaýymdastyǵy birlesip uıymdastyrýda.

Kontsertke «Muzart» toby, «Báıterek» toby, «Dabl» toby, Qydyráli Bolmanov, Qaraqat, Marjan Arapbaeva sekildi qazaq estradasynyń juldyzdary men taǵy basqa tanymal ártister qatysady. Keshtiń júrgizýshileri - Tursynbek pen ıAroslav («Qazaqtar» KTK (KVN) komandasy).

Jınalǵan qarjy Japonııanyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Elshiligi arqyly Japonııanyń Qyzyl krest qoǵamyna aýdarylatyn bolady.

ALMATY

3 maýsymda Almaty qalasynda «Qylmystyq is júrgizýdi odan ári reformalaý máseleleri jónindegi Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń jobasyn talqylaýǵa arnalǵan «dóńgelek ústel» ótedi.

3 maýsymda «Farmatsevtıkalyq tájirıbe: ǵylym, bilim men óndiristi ıntegratsııalaý» halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııasy ótedi.

3 maýsymda Almaty ákimdiginde «Turǵyndardyń jergilikti bılik organdaryna degen senimi deńgeıin arttyrý» jobasynyń tusaýkeseri bolady.

3 maýsymda TJ zardaptaryna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótkiziledi.

3 maýsymda Almatyda «Áıel saýlyǵy - ult saýlyǵy» taqyrybynda dóńgelek ústel ótedi.

3 maýsymda Memlekettik tý avtory Sháken Nııazbekovtyń qatysýymen patrıottyq is-shara ótkiziledi.

3 maýsymda QR Tuńǵysh Prezıdenti qorynda QR Sýretshiler odaǵynyń «Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan úzdik shyǵarma» konkýrsy jobasy aıasyndaǵy jıyrmadan astam sýretshiniń kórmesi ótedi.

4 maýsym kúni Almaty mańyndaǵy «Aqerke» demalys aımaǵynda blogshylardyń ekinshi Respýblıkalyq sleti ótedi. Slet «YourVision» blog-tuǵyrnamasynyń úsh jyldyǵyna arnalady.

AIMAQ

Almaty oblysy

3 maýsym - Dúnıejúzilik balalardy qorǵaý kúnine oraı Almaty oblysynda Qozǵalys jas ınspektorlarynyń (QJI) respýblıkalyq sleti. Slet 7 maýsymǵa deıin jalǵasady.

Ońtústik Qazaqstan oblysy

Shymkentte «Táýelsizdik - meniń maqtanyshym» atty baıqaý ótip jatyr. Baıqaý 1 shildege deıin jalǵasady.

Qostanaı oblysy

3-4 maýsymda Qostanaı qalasynda QR Memlekettik hatshysy Qanat Saýdabaevtyń qatysýymen «Meniń Qazaqstanym!» ІV patrıottar forýmy ótkiziledi.

Mańǵystaý oblysy

30 mamyr men 3 maýsym aralyǵynda Aqtaýda «MAEK-Qazatomónerkásip» JShS bazasynda І Halyqaralyq ınnovatsııalyq mektep jáne «Energııa, hımııa jáne sý» atty dóńgelek ústel ótedi

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

2011 JYLDYŃ MAÝSYM AIYNDA:

ESTE QALAR OQIǴALAR

60 jyl buryn (1951) Qazaq KSR Ǵylym akademııasy men Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń uıymdastyrýymen respýblıkada tuńǵysh ret Abaı shyǵarmashylyǵy týraly aıtys ótti.

57 jyl buryn (1954) Rýdnyı qalasynda Sokolov-Sarybaı ken baıytý óndiristik birlestigi quryldy. 1957 jyly Sokolov, 1960 jyly Sarybaı kenishiniń birinshi kezeńi iske qosyldy. Onyń quramyna Sarybaı, Qashar, Qorjynkól ashyq temir kenishteri men Sokolov jerasty kenishi kiredi.

18 jyl buryn (1993) Aqmolada Qazaqstandaǵy ekinshi halyqaralyq telefon stansasynyń jáne 120 shaqyrymdyq talshyqty-optıkalyq baılanys jelisin salý boıynsha «Doıche BýndesTelekom» fırmasymen Qazaqstan-nemis kásipornyn qurý týraly kelisimshartqa qol qoıyldy.

16 jyl buryn (1995) «ATF banki» aktsıonerlik qoǵamynyń negizi qalandy. Ol kezde Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq bankine «Almaty saýda-qarjy banki» jabyq aktsıonerlik qoǵamy degen ataýmen tirkelgen bolatyn. Qazirgi ataýymen 2003 jyldan bastap qyzmet isteıdi.

10 jyl buryn (2001) Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymy (ShYU) quryldy. Bul uıym «Shanhaı bestiginen» (Qazaqstan, Reseı, Kytaı, Qyrǵyzstan jáne Tájikstan) qurylǵan. ShYU-nyń negizi - Shekara aýmaǵynda áskerı salasynda senimdi nyǵaıtý týraly Shanhaı kelisimi (1996 jyly) jáne Shekara aýmaǵynda qarýly kúshterdiń ózara qysqartylýy týraly Máskeý kelisimi (1997 jyly) bolyp tabylady. Atalǵan eki tarıhı kelisimniń birinshisine qol qoıý úshin 1996 jyly Shanhaı qalasynda bes memleket basshysy kezdesip, ol «Shanhaı bestigi» degen ataýǵa negiz boldy. Shanhaıdaǵy, oǵan ilese bir jyldan keıin Máskeýde ótken sammıtter alty jyldan soń kóp jaqty yntymaqtastyq uıymyna aınalǵan qurylymnyń negizin qalady.

Qazaqstan, Shanhaı yntymaqtastyq uıymymen yqpaldasýdy óziniń syrtqy saıasatynyń basym baǵyttarynyń biri retinde qarastyra otyryp, atalǵan Uıymǵa erekshe mán beredi. ShYU osy óńirdegi memleketterdiń qaýipsizdik jáne senim sharalaryn nyǵaıtý máselelerin birlesip sheshý umtylysynyń nátıjesinde paıda boldy. Uıymnyń múddeleri saıası, ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalarǵa taraldy. Terrorızm, ekstremızm jáne taǵy basqa syrtqy qaýipter aımaqtaǵy memleketterdi ShYU-nyń quramynda birigýge ıtermeleıdi. ShYU - belgili bir kúshterge qarsy qımyldaıtyn áskerı odaq nemese tuıyq qoǵamdastyq emes. Ol - halyqaralyq yntymaqtastyqqa umtylǵan ashyq uıym. ShYU-nyń qazirgi jaǵdaıdaǵy mán beretin máseleleri - aımaqtaǵy beıbitshilikti, turaqtylyqty jáne qaýipsizdikti saqtaý, ásirese, saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqtyń damýy.

2011 jylǵy 25-28 qańtarda Qazaqstan Respýblıkasynyń tóraǵalyǵymen Pekınde Shanhaı yntymaqtastyq uıymyna múshe memleketterdiń Ulttyq úılestirýshileri keńesiniń (UÚK ShYU) kezekti otyrysy ótti. Otyrys barysynda Uıymǵa múshe memleketter (Qazaqstan, Qytaı, Qyrǵyzstan, Reseı, Tájikstan men Ózbekstan) Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ShYU qurylýynyń on jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq sammıtin 2011 jylǵy 15 maýsymda Astanada ótkizý týraly usynysyn biraýyzdan qoldady. Osylaısha, Astana sammıti «Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń qurylǵan kúni» ótkiziletin boldy.

8 jyl buryn (2003) Taılandtyń Chıagmaı qalasynda ótken Azııadaǵy yntymaqtastyq dıalogy Syrtqy ister mınıstrleriniń 2-shi keńesinde Qazaqstan Respýblıkasy Oman, Shrı-Lanka jáne Kýveıt memleketterimen birge atalǵan uıymǵa múshe bolyp qabyldandy.

ESІMDER

150 jyl buryn (1861-1919) alǵashqy qazaq dárigerleriniń biri AITBAQIN Ámire Durmanuly dúnıege keldi.

Buryńǵy Semeı oblysy Pavlodar ýezi Aqbettaý bolysynda (qazirgi Pavlodar oblysy Baıanaýyl aýdany aımaǵy) týǵan. 1882 jyly Omby muǵalimder semınarııasyn aıaqtaǵannan keıin osy qaladaǵy gımnazııada sabaq berdi. 1883-1889 jyldary Dala general-gýbernatorynyń, Semeı oblystyq áskerı gýbernatorynyń tilmashy, Qarqaraly ýezi bastyǵynyń kómekshisi, Semeı oblystyq áskerı gýbernatory keńesinde aıryqsha tapsyrmalar jónindegi sheneýnik boldy. 1885 jyldyń mamyr aıynda ol Shar ózeni boıyndaǵy Qaramolada 5 ýezdiń bıleri men el jaqsylary talqylaǵan «Semeı qazaqtary úshin qylmysty isterge qarsy zań erejelerin» jazýǵa qatysty. 1889-1894 jyldary Tomsk ýnıversıtetiniń medıtsına fakýltetin bitirdi. Qarqaraly jáne Pavlodar ýezderinde dáriger, 1898 jyldan bastap Óskemen ýezi Bolshenarym kentinde ýchaskelik dáriger boldy. Qazan tóńkerisine deıin Óskemen ýeziniń Zaısan men Qatynqaraǵaı aralyǵyndaǵy aýyldarda dárigerlik qyzmet atqardy. Tóńkeris jyldarynda jergilikti keńestiń tóraǵasy, Óskemen ýezdik keńesi atqarý komıtetiniń múshesi boldy, ýezdik zemstvo basqarmasynda qyzmet etti.

MAÝSYMNYŃ 3-І, JUMA

Erejep aıynyń 1-shi juldyzy (qasıetti úsh aıdyń bastalýy) - musylman merekesi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

86 jyl buryn (1925) qyrǵyz elimen aradaǵy shekarany mejeleýge baılanysty Shý bolysy «ýezd quqyǵyndaǵy aýdan» (ortalyǵy - Georgıevka selosy) mártebesin aldy.

23 jyl buryn (1988) Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi Jarlyǵymen Halyqqa bilim berý mınıstrligi quryldy. Atalǵan mınıstrlik Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 1992 jylǵy mamyrdyń 8-indegi Jarlyǵymen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń «Bilim týraly» Zańy negizinde Bilim mınıstrligi bolyp qaıta quryldy.

16 jyl buryn (1995) ıÝNESKO-nyń Parıjdegi shtab-páterinde uly oıshyl Abaı Qunanbaevtyń (1845-1904) 150-jyldyǵyna arnalǵan mádenı kúnder bastaldy.

12 jyl buryn (1999) Qoja Ahmet ıAssaýı kesenesi ishindegi Kishi Aqsaraıǵa qazaq halqynyń handary men bıleriniń múrdeleri qaıta jerlendi.

12 jyl buryn (1999) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa «Ana tiliniń aıbary» belgisi tapsyryldy.

12 jyl buryn (1999) Halyqaralyq «Almaty ınvestıtsııalyq sammıti» óz jumysyn bastady. Oǵan 22 elden 160 kompanııanyń 300-den astam basshylary men ókilderi qatysty.

9 jyl buryn (2002) Almatyda Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen shaqyrylǵan Azııadaǵy Ózara is-qımyl men senim sharalary jónindegi keńestiń alǵashqy basqosýy ótti. Oǵan 16 qatysýshy eldiń, sondaı-aq Birikken Ulttar Uıymynyń, Eýropanyń qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń (EQYU), Arab memleketteri lıgasynyń jáne 8 baqylaýshy eldiń ókiletti delegatsııalary qatysty. Kezdesý barysynda tarıhı qujattar - AÓІSShK Almaty aktisi men Lańkestikti alastaý men órkenıetter arasyndaǵy ún qatysýǵa járdemdesý týraly Deklaratsııasy qabyldandy. Búgingi tańda AÓІSShK-ǵa múshe memleketterdiń sany 17-ge jetse, baqylaýshy memleketterdiń qatary Indonezııa, Vetnam, Malaızııa, Ýkraına, AQSh, Ońtústik Koreıa jáne Japonııamen tolyqty.

2 jyl buryn (2009) Astanada belgili qazaqstandyq munaıshy, Qazaqstan Respýblıkasy ónerkásibine eńbek sińirgen qyzmetker Baltabek Qýandyqovtyń «Kaspıı qaırańynyń kiltteri» («Klıýchı kaspııskogo shelfa») atty kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Kitapqa derekti málimetter, beınefılmder, basylymdarda jaryq kórgen maqalalar men Kaspıı teńizin ıgerý isine tikeleı qatysqan adamdardyń alǵashqy eńbekteri engizilgen.

2 jyl buryn (2009) Ashhabadta «Nurbank» AQ jáne Investıtsııalar men eksporttyq nesıelerdi saqtandyratyn Islam korporatsııasy (ICIEC) arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıý rásimi ótti.

«Nurbank» AQ qazaqstandyq bankterdiń ishinde óz paıdalanýshylaryna ICIEC qatysýshy-eldermen ınvestıtsııalyq kelisimshartty saqtandyrýǵa jáne AQSh-tyń 150 mln. dollaryna deıingi somada eksporttyq nesıe berý qyzmetterin usyndy.

Kelisimge qol qoıý sharasy Islam damý bankiniń basqarýshy toptarynyń 34-shi jyl saıynǵy keńestiń májilisi sheńberi aıasynda ótti.

1 jyl buryn (2010) Almatydaǵy Muhtar Áýezov atyndaǵy akademııalyq drama teatrynda «Álııa Bópejanovanyń kitaptary men kitap jobalarynyń» tusaýkeseri ótti.

Álııa Bópejanovanyń Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet mınıstrliginiń baǵdarlamasy boıynsha «Jibek joly» baspasynan jaryq kórgen shyǵarmalary 2 kitaptan turady. Onda avtor ónerdiń tárbıelik mindetin qoǵamnyń rýhanı-estetıkalyq damýymen tyǵyz baılanysta qarastyrady. «Óner - jeke tájirıbe» dep atalatyn birinshi kitabynda kórnekti sýretkerler, zamandas jazýshylar men rejısserlerdiń shyǵarmashylyqtaryn sóz etedi. Al, «Mádenıet - jasampaz sana» atty ekinshi kitabynda synshynyń Asqar Súleımenov, Dj.Soros, Ázirbaıjan Mámbetov sekildi birqatar tulǵalarmen suhbattary jáne kórkem aýdarmalary toptastyrylǵan. Sarapshy Álııa Bópejanova oqyrmandaryna kitap jobalary retinde «Parasat padıshasy», «Kek», «Bolmyspen betpe-bet» jáne «Kınorejısser, jazýshy Satybaldy Narymbetov» syndy albom kitabyn usynǵan. «Búgingi kúni ádebı syn deńgeıi tómendep, teperish kórýde. Týyndylardy taldaý mardymsyz. Soǵan saı rýhanı álemimiz de qatty qulazyp tur. Osy turǵydan alǵanda, bizdiń Álııa qaı janrda bolmasyn, talmaı qalam terbep, óz baǵytynan taımaı, bir qalyppen keledi», - dedi jıynda sóz sóılegen belgili sahna synshysy Áshirbek Syǵaı. Synshy, mádenıettanýshy, aýdarmashy, jýrnalıst, Halyqaralyq «Alash» syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasy Jýrnalıstıka akademııasynyń akademıgi Álııa Bópejanova týyndylary ádebıet pen mádenıetti, ónerdi nasıhattaýǵa baǵyttalǵan.

ESІMDER

100 jyl buryn (1911-1970) aqyn ANISIMOV Semen Mıhaılovıch dúnıege keldi. Uly Otan soǵysyna qatysqan.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Glýbokoe aýdanynda týǵan. Óskemen, Semeı pedagogıkalyq tehnıkýmdaryn, Lenıngrad jýrnalıstıka ınstıtýtyn bitirgen. Soǵysqa deıin jáne soǵystan keıin ómiriniń sońyna deıin Semeı oblystyq «Prıırtyshskaıa pravda» gazetinde jemisti eńbek etken. Shyǵarmashylyq jolyn óleńmen bastaǵan ol prozada da qalam tartqan.

Aqynnyń «Zamandas», «Qyrkúıek», «Aq qaınar», «Tańdamalylar» atty jyr jınaqtary, «Paramon Krýtıhınanyń qupııasy», «Jez qalyp», «Kókek» atty prozalyq shyǵarmalary bar.

Qyzyl Juldyz ordenimen, birneshe medaldarmen marapattalǵan.

50 jyl buryn (1961) «Azyq-túlik kelisim shart korporatsııasy» Ulttyq kompanııasy» AQ ishki aýdıt qyzmetiniń basshysy, qarjy qyzmetiniń úzdigi ASQAROVA Aıgúl Ermaǵambetqyzy dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti), Ortalyq Azııa ýnıversıtetin bitirgen. 1984-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Aqparattyq-esepteý ortalyǵynyń (AEO) ınjener-baǵdarlamashysy, aǵa ekonomısi, jobanyń bas, júrgizýshi ınjeneri, bólim meńgerýshisi, basqarma bastyǵynyń orynbasary. 1998-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Qazyna komıteti basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy. 2004-2006 jyldary - Astana qalasy Qarjy departamentiniń basshysy. 2005-2006 jyldary - «Astana-Qarjy» AQ dırektorlar keńesiniń múshesi. 2006-2007 jyldary - Astana qalasy boıynsha Qazyna departamenti bastyǵynyń orynbasary, Shymkent qalasy Qarjy bóliminiń meńgerýshisi. 2007-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Qazyna komıteti tóraǵasynyń orynbasary. 2009-2010 jyldary - «QazAgroGarant» AQ-ynyń basqarma tóraǵasy. Qazirgi qyzmetinde 2010 jyldyń qarasha aıynan bastap isteıdi.

«Astanaǵa 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medaldarymen marapattalǵan.