QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 28 naýryz ben 4 sáýir aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

28 naýryzda Májiliste Úkimet saǵaty ótedi. Bul kúni parlamentshiler «2010 jyly týrızm jáne sport salalarynda atqarylǵan jumystar jáne aldaǵy damý mindetteri týraly» taqyrypty talqyǵa salady.

PARLAMENT

28 naýryzda QR Parlamenti Májilisinde «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz!» degen taqyrypta dóńgelek ústel ótedi.

QOǴAM

3 naýryz ben 3 sáýir aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdattar saılaýaldy úgit-nasıhat jumystaryn júrgizedi.

28 naýryzda Lev Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti Lıll 1 (Frantsııa) ýnıversıtetiniń halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi basshysy Fpansýa Olıve myrzamen ekijaqty memorandýmǵa qol qoıady.

QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM

24-30 naýryz aralyǵynda Astanada QR Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan jas mýzykanttardyń 45-shi respýblıkalyq festıval-konkýrsy ótedi

2011 jylǵy 3 sáýir kúni Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy ótedi.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2011 jylǵy 4 aqpandaǵy №1149 Jarlyǵyna, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasynyń 41 babynyń 3-1 pýnktine sáıkes 2011 jyldyń 3 sáýir kúni Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń saılaýy bolyp ótedi.

ASTANA

28 naýryzda Qazaqstandaǵy memlekettik basqarý júıesin reformalaý máseleleri boıynsha jýrnalısterge arnalǵan trenıng ótedi.

28 naýryzda XXXII respýblıkalyq oryndaýshylar baıqaýynyń qazylar alqasymen baspasóz máslıhaty ótkiziledi.

28 naýryzda XXXII respýblıkalyq oryndaýshylar - QR mýzyka kolledjeri oqýshylary baıqaýynyń ashylýy bolady.

29 naýryzda «QR atom salasynyń damý bolashaǵy men ahýaly» halyqaralyq konferentsııasy ótedi.

29 naýryzda Iran sýretshileriniń kórmesi ashylady.

ALMATY

28 naýryzda shetel tilderiniń aýyldyq mektep muǵalimderiniń semınary ótedi.

28 naýryzda Qaıyrymdylyq aktsııasy aıasynda qaıyrymdylyq kontsert ótkiziledi. Odan jınalǵan qarajat Sháken Ádilǵazyny emdeýge aýdarylady.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

NAÝRYZDYŃ 28-І, DÚISENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Pavlodarda Múmkindigi shekteýli adamdardy qorǵaıtyn jáne qoldaıtyn qaıyrymdylyq qory jáne tutynýshylar quqyǵyn qorǵaıtyn qoǵam quryldy.

Jańa uıymnyń uıymdastyrýshysy - on qoǵamdyq birlestik jáne partııalar. Qor múgedekterge, jalǵyz basty analarǵa, turmysy tómen adamdarǵa jáne de quqyqtaryna qysym jasalǵan qala turǵyndaryna da zańdy jáne materıaldy turǵydan kómek kórsetedi.

3 jyl buryn (2008) Semeıdiń №16 orta mektebinde aımaqtaǵy birinshi matematıka ǵylymdarynyń doktory Tileýbaı Amanovtyń murajaıy saltanatty túrde ashyldy, sonymen qatar professordyń 85-jyldyǵyna arnalǵan memorıaldyq taqta ornatyldy.

Tilebaı Amanov Qazaq KSR Ǵylym Akademııasynyń Matematıka jáne mehanıka ınstıtýtynda birinshi bolyp fýnktsııa ilimi boıynsha ǵylymı bólimsheni uıymdastyryp jáne matematıkanyń osy ilimi boıynsha zerthanany qurastyrdy. Ǵalym 1923 jyldyń tamyzynda Shyǵys Qazaqstan oblysy Besqaraǵaı aýdanynda dúnıege kelgen. Semeı qalasyndaǵy pedagogıka ınstıtýtynyń matematıka kafedrasyn kóp jyldar boıy basqardy.

ESІMDER

50 jyl buryn (1961) №2 Atyraýqalalyq sotynyń tóraǵasy, aǵa ádilet keńesshisi QUTQOJA Parasat Jaqypuly dúnıege keldi.

Atyraý qalasynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen.

1983-1996 jyldary - Shevchenko qalalyq prokýratýrasynyń tergeýshisi, Gýrev qalalyq prokýratýrasynyń tergeýshisi, Gýrev oblystyq agroóndirisiniń zańgeri, Gýrev sý prokýratýrasy prokýrorynyń kómekshisi, Atyraý oblystyq prokýratýrasy bóliminiń prokýrory, Aqtaý qalalyq prokýrorynyń kómekshisi, orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy bas prokýratýrasynyń bólim bastyǵy. 1996-1997 jyldary -Atyraý qalasynyń prokýrory. 1997-2002 jyldary - Aqtóbe oblystyq prokýrorynyń birinshi orynbasary. 2002-2004 jyldary - Atyraý oblystyq prokýrorynyń orynbasary. 2004-2005 jyldary - Atyraý oblysy ákimi apparaty jetekshisiniń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń keńesshisi, Almaty qalalyq Ádilet departamenti bastyǵynyń orynbasary. 2005-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıssııasy apparatynyń jetekshisi, tóraǵanyń keńesshisi. 2007-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi Quqyq qorǵaý jáne sot júıeleri máseleleri bóliminiń sektor meńgerýshisi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiligi memlekettik quqyq bóliminiń konsýltanty. 2008-2010 jyldary - Atyraý qalalyq sotynyń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

45 jyl buryn (1966) Qostanaı oblysy Sarykól aýdanynyń ákimi ǴABDÝLIN Qanat Myrzaǵalıuly dúnıege keldi. Bıologııa ǵylymdarynyń kandıdaty.

Qostanaı oblysynda týǵan. Qazaqstan aýylsharýashylyq ınstıtýtyn (Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti), Qazaqstan ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. Eńbek jolyn 1983 jyly Qostanaı oblysy Semıozer aýdany «Qazanbasy» keńsharynda jumysshy bolyp bastaǵan. 1983-1991 jyldary - Qazaq aýylsharýashylyq ınstıtýtynyń daıyndyq bóliminiń tyńdaýshysy, Keńes armııasynyń qatarynda bolyp, Qazaq aýylsharýashylyq ınstıtýtynyń stýdenti. 1991-1997 jyldary - Qazaq ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, aspıranty, agronomy. 1997-2001jyldary - Qostanaı oblysy Áýlıekól aýdanynyń «Myrza» JShS dırektorynyń orynbasary. 2001-2002 jyldary - Ahmet Baıtursynov atyndaǵy Qostanaı memlekettik ýnıversıtetiniń aǵa oqytýshysy. 2002-2005 jyldary - Qostanaı oblysy Áýlıekól aýdany ákiminiń orynbasary. 2005-2006 jyldary - «Qostanaı oblysy ákimdiginiń aýyl sharýashylyq departamenti» memlekettik mekemesiniń dırektory qyzmetterin atqarǵan.

2006 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

NAÝRYZDYŃ 29-Y, SEISENBІ

AQSh-ta vetnam soǵysy ardagerleriniń kúni. 1973 jylǵy qańtardyń 27-de Parıjde Vetnamdaǵy soǵysty toqtatý jáne beıbitshilikti ornatý týraly tórtjaqty Kelisimge qol qoıýdyń saltanatty rásimi ótti. Sol jyly amerıkan áskerin jáne olardyń jaqtastaryn Ońtústik Vetnamnan shyǵarý aıaqtaldy. 1973 jylǵy naýryzdyń 29-da sońǵy amerıka jaýyngeri Vetnamnan ketti. Sondyqtan dál osy kúni AQSh-ta vetnam soǵysy ardagerleriniń kúni bolyp atap ótiledi.

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) 1913-1918 jyldary ulttyń muńyn muńdap, joǵyn joqtaǵan «Qazaq» gazeti qaıta oraldy. HH ǵasyrdyń basynda ultymyzdyń azattyq rýhynyń kúmis qońyraýy bolyp, qazaqtyń kózi, qulaǵy, úni retinde til qatyp, Táýelsizdik ıdeıasyn el arasynda pármendilikpen nasıhataǵan «Qazaq» gazeti Alashtyń uldary Álıhan, Ahmet, Mirjaqyptardyń aıta almaı, jasaı almaı ketken isterin kóterýdi maqsat etip otyr.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev elimizdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń makroekonomıkalyq kórsetkishterin naqtylaýǵa baǵyttalǵan «2010-2012 jyldarǵa arnalǵan respýblıkalyq bıýdjet týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

ESІMDER

115 jyl buryn (1896-1986) ataqty shopan, eki márte Sotsıalıstik Eńbek Eri QÝANYShBAEV Jazylbek dúnıege keldi.

Jambyl oblysy Moıynqum aýdanynda týǵan. 1936-1967 jyldary - Jambyl oblysy Kókterek, Aıdarly qoı ósiretin ujymsharlarda aǵa shopan qyzmetterin atqarǵan. 1948 jyly - ár júz saýlyqtan 130-dan tól alǵan, al 1958 jyly - ár júz saýlyqtan 145-ten qozy alǵan. Ol ósirgen qarakól qoılarynyń eltirileri halyqaralyq kórmelerde, jármeńkeler men Delı (Úndistan), Býharest (Rýmynııa), Poznan (Polsha), Nıý-Iorkte (AQSh) ótkizilgen aýktsıondarda kórsetildi. Onyń esimi Qazaqstannyń Altyn Qurmet kitabyna jazylǵan. «Aıdarly» ujymsharynda onyń qoı ósirý jónindegi tájirıbesin úıretetin alǵashqy mektep uıymdastyrylyp, Birlik aýylynda granıt tuǵyrǵa bıýsti ornatylǵan. 3-4-shi saılanǵan Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń depýtaty bolǵan.

Lenın ordenimen, «Oraq jáne balǵa» altyn medalimen jáne medaldarmen marapattalǵan.

55 jyl buryn (1956-2004) aqyn ÁBІLDAEVA Gúlzákıra dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Ordabasy aýdanynda týǵan. S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. «Pıoner» jýrnalynyń redaktsııasynda, Jambyl oblystyq «Eńbek týy» gazetiniń redaktsııasynda, «Mádenıet jáne turmys», «Parasat», «Bilim jáne eńbek», «Zerde» jýrnaldarynda jaýapty qyzmetter atqarǵan. 1984-1990 jyldary - Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Ádebıetshiler úıi men Ádebıet qorynda jumys istegen. 1990-1991 jyldary - «Aq jelken» jýrnalynyń redaktory. 1991 jyly - Qazaq teleradıo korporatsııasynyń Qazaq radıosy «Shet el jańalyqtary» bóliminiń redaktory qyzmetterin atqarǵan. 1978 jyly «Balaýsa» baspasynan «Tańǵy daýys» degen atpen jeke jyr jınaǵy jaryq kórgen.

40 jyl buryn (1971-2006) qarjyger, bank qyzmetkeri, fızık, bıznes jáne menedjment magıstri ÁBENOV Qojahan Qojahanuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Máskeý fızıka-tehnıkalyq ınstıtýtyn, Merılend shtatynyń ýnıversıtetin bıznes jáne menedjment magıstri laýazymymen bitirgen. «Edmýnd Maskı» baǵdarlamasynyń júldegeri. 1996-1997 jyldary -«ABN AMRO Bank Kazakhstan» AQ-nyń birlesken qarjy basqarmasynda nesıelik taldaýshy qyzmetin atqarǵan. 1997-1998 jyldary - Amsterdam qalasyndaǵy «ABN AMRO Bank» AQ-nyń munaıgaz salasyndaǵy jobalyq qarjy basqarmasynyń stajeri bolǵan. 1998-2002 jyldary - «ABN AMRO Bank Kazakhstan» AQ-nyń basshynyń orynbasary, qurylymdyq qarjy basqarmasynyń bastyǵy, banktiń basqarý múshesi, munaıgaz jáne energetıkalyq sektor basqarmasynyń bastyǵy. 2002-2004 jyldary - «QazTransGaz» JAQ-nyń bas dırektorynyń keńesshisi, «QazMunaıGaz» UK» AQ-nyń birlesken damý boıynsha basqarýshy dırektory. 2004-2006 jyldary - «Qazaqstan Halyq Banki» AQ-nyń basqarma tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan.

Ábenov Qojahan Qojahanulynyń atymen «Halyq stýdentteri» baǵdarlamasy boıynsha arnaýly stıpendııa taǵaıyndalǵan.

NAÝRYZDYŃ 30-Y, SÁRSENBІ

AQSh-ta dáriger kúni. 1842 jyly dáriger Kraýford Long aneztezııany alǵash ret paıdalanǵan kúnniń jyldyq merekesine arnalyp atalyp ótedi.

OQIǴALAR

10 jyl buryn (2001) «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń «Bolashaq» Halyqaralyq stıpendııasy stıpendıattarynyń Qaýymdastyǵy» quryldy. Uıymnyń negizgi maqsaty - túlekterdi qoǵamdyq ómirde jumyldyrý men belsendiligin arttyrý, túlekterdiń kúsh-jigerin, olardyń ómirindegi, tájirıbelik qyzmetinde kezdesetin máselelerdiń tıimdi sheshimderin izdestirý úshin ujymdyq tájirıbeni yqpaldastyrý bolyp tabylady. Qaýymdastyqtyń negizgi mindetteriniń biri - Áleýmettik-ekonomıkalyq máselelerdi sheshý úshin túlekterdiń kúsh-jigerin, zııatkerligin, shyǵarmashylyǵyn jáne iskerlik áleýetin biriktirý, Qazaqstan Respýblıkasynyń ekonomıkalyq, álýmettik jáne saıası progresine múmkindik beretin jasampazdyq is-sharalardy ótkizý.

«Bolashaqtyqtardyń» quqyqtary men qyzyǵýshylyqtaryn qorǵaýǵa, birtutas shańyraqqa biriktirip uıymdastyrýdy Qaýymdastyq ózine jaýapkershilikke aldy.

5 jyl buryn (2006) AQSh-tyń mádenıet jónindegi birlesken jıyny men Amerıkalyq geografııa ınstıtýty ózara keńese kele qazaqstandyq belgili ǵalym, Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym akademııasynyń akademıgi Saǵyndyq Satybaldyny halyqaralyq beıbitshilik syılyǵymen marapattady.

Beıbitshilik úshin syılyǵy qoǵamda ózgerister engizgen jáne óziniń erekshe daryndylyǵymen kózge túsken adamdarǵa ǵana beriledi. Bul syılyqty berýdegi maqsat - týma talant tulǵalardyń saıasat, ekonomıka, din jáne etnıkalyq salada asa joǵary nátıjelerge qol jetkizgen eńbekterin nasıhattap qana qoımaı, olardyń keńinen taralýyna jaǵdaı jasaý. S.Satybaldy bul syılyqqa qoǵamdy damytýǵa arnalǵan ekonomıkalyq tyń jobalary úshin ıe bolyp otyr.

Saǵyndyq Satybaldyuly Satybaldın Qostanaı oblysy Semıozer aýdanynyń (qazirgi Áýlıekól) Jangeldın atyndaǵy keńsharda 1937 jylǵy mamyrdyń 5-inde dúnıege keldi. 1960 jyly S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) ekonomıka fakýltetin bitirdi. 1962 jyly halyq sharýashylyǵyn josparlaý kafedrasynyń aǵa oqytýshysy bolyp taǵaıyndaldy. Akademık S.Satybaldın 400-den astam ǵylymı eńbekti, zerteýlerdi, sonyń ishinde 45 ujymdyq monografııalardy, oqýlyqtardy jarııalady. Olar TMD elderinde, AQSh, Vetnam, Ońtústik Koreıa, Japonııa, QHR, Shvetsııa, Pákistan jáne álemniń basqa memleketterinde basyp shyǵarylǵan.

5 jyl buryn (2006) Qazaqstanda Halyqaralyq jazýshylar men pýblıtsıster qaýymdastyǵynyń resmı ókildigi ashyldy. Halyqaralyq qaýymdastyqtyń elimizdegi ókildigi Almatydan oryn aldy.

Álemniń 35 memleketinde 4 jyldan beri tyńǵylyqty jumystar atqaryp kele jatqan qaýymdastyq bizdiń aqyn-jazýshylarymyzdy, pýblıtsıst-jýrnalısterimizdi sol elderge tanytý maqsatynda ister atqaratyn bolady. Qaýymdastyqtyń shtab-páteri Londonda, Ortalyq Eýropa bıýrosy Pragada, baspa ortalyǵy men Basqarma orny Rıgada.

1 jyl buryn (2010) Almaty men Astana qalalarynda 2011 jyly ótetin 7-shi Qysqy Azııa oıyndarynyń bastalýyna qansha kún qalǵanyn esepteıtin keri esepteý tablosy saltanatty túrde iske qosyldy. 2011 jyly 30 qańtar men 6 aqpan aralyǵynda Almaty, Astana qalalarynda 7-shi Qysqy Azııa oıyndary ótti.

Keri esepteý tablosyn iske qosý saltanaty Astanamen bir mezgilde Almaty qalasynda da ótti. Elimizdiń bas qalasynda tablo «Astana-Arena» jańa fýtbol stadıonynyń alańynda ornatylsa, ońtústik astanada ol Balýan Sholaq atyndaǵy sport saraıynyń aldynda oryn tepti.

1 jyl buryn (2010) Islam Konferentsııasy Uıymynyń janynan Qazaqstannyń Turaqty ókildigi ashyldy.

Bul qadam bizdiń elimizdiń álemniń 57 memleketiniń basyn qosyp otyrǵan osynaý bedeldi halyqaralyq birlestikpen ózara qarym-qatynasyn nyǵaıtýǵa baǵyttalyp otyr.

ESІMDER

85 jyl buryn (1926-1991) qoǵam qaıratkeri, Qazaq KSR-niń eńbegi sińgen qurylysshysy YQSANOV Mustahym Biláluly dúnıege keldi.

Batys Qazaqstan oblysy Jánibek aýdanynda týǵan. Almaty temir jol tehnıkýmyn, Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn bitirgen. 1952-1954 jyldary - Almaty qalasy LKJO Frýnze aýdandyq komıtetiniń birinshi hatshysy. 1954-1957 jyldary - «Jetisaıqurylys» tresiniń bastyǵy, bas ınjeneri, óndiristik-tehnıkalyq bóliminiń bastyǵy, proraby. 1957-1961 jyldary - Qazaqtyń ırrıgatsııa qurylysy tresiniń bastyǵy. 1961-1962 jyldary - Ilıchev aýdandyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1962-1963 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy ólkelik sý sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy. 1963-1966 jyldary - Qyzylorda oblystyq partııa komıtetteriniń birinshi hatshysy. 1966-1970 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi tóraǵasynyń orynbasary. 1970-1971 jyldary - Jambyl oblystyq partııa komıtetteriniń birinshi hatshysy. 1971-1975 jyldary - Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq komıtetiniń hatshysy. 1975-1986 jyldary - Oral oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy. 1986 jyldary - Úlken Almaty kanaly jáne Bartoǵaı sý qoımasyn paıdalaný jónindegi basqarmanyń bastyǵy qyzmetterin atqarǵan. 1986 jyly zeınetkerlikke shyqqan.

Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi 6-7-shi shaqyrylymynyń depýtaty. KSRO Joǵarǵy Keńesiniń 7-8, 10-11-shi shaqyrylymdarynyń depýtaty.

Lenın, Qazan revolıýtsııasy, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan. Oral qalasyndaǵy ol turǵan úıge eskertkish taqta ornatylǵan. Yqsanov atyndaǵy ujymdyq sharýashylyq bar.

60 jyl buryn (1951) ekonomıka ǵylymynyń kandıdaty, Halyqaralyq ınjenerler akademııasynyń akademıgi, Halyqaralyq «Integratsııa» qory basqarmasynyń tóraǵasy, «Nur Otan» HDP janyndaǵy «Abyroı» qoǵamdyq-keńes berý keńesiniń tóraǵasy TEREŞENKO Sergeı Aleksandrovıch dúnıege keldi.

Reseı Federatsııasynyń Prımorsk óńirinde týǵan. Qazaq aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Almaty joǵary partııa mektebin bitirgen. 1989-1990 jyldary - Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi tóraǵasynyń orynbasary, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesi tóraǵasynyń birinshi orynbasary, Qazaq KSR Prezıdentiniń orynbasary, Qazaq KSR Prezıdenti Keńsesiniń jetekshisi, Qazaq KSR Prezıdenttik keńesiniń múshesi. 1990-1991 jyldary - Shymkent oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy, Shymkent oblystyq keńesiniń tóraǵasy. 1991-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri. 1992-1993 jyldary - sonymen qatar Qazaqstan Respýblıkasynyń Shetel ınvestıtsııasy jónindegi ulttyq agenttiktiń tóraǵasy. 1993-1994 jyldary - Ulttyq valıýta engizý jónindegi ulttyq komısııanyń tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 1994 jyldan - Halyqaralyq «Integratsııa» qory basqarmasynyń tóraǵasy. 1998-2008 jyldan - «TsentrKredıt banki» AQ, «Transaero» ÁK» AAQ, «Indýstrıalnyı bank Kazahstana» AAQ, «Báıterek» BK AQ, «Vita» AQ-nyń dırektorlar keńesiniń múshesi. 2004 jyldan - Qazaqstan Respýblıkasynyń Saqtandyrý naryǵyna qatysýshylar qaýymdastyǵynyń prezıdenti. 1999 jyldan - «Otan» saıası keńes partııasynyń múshesi. 1998-1999 jyldary - «Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń kandıdatýrasyn qoldaý jónindegi qoǵamdyq shtab» Qoǵamdyq Uıymynyń tóraǵasy. 1999-2002 jyldary - «Otan» partııasy tóraǵasynyń mindetin atqarýshy. 2002-2006 jyldary - Qazaqstan Halyqtary assambleıasy tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2004 jyldan - Qazaqstandaǵy slavıan, orys jáne kazaktar qaýymdastyǵynyń tóraǵasy. 2008 jyldan - «Nur Otan» HDP janyndaǵy «Abyroı» qoǵamdyq-keńes berý keńesiniń tóraǵasy.

Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Keńesiniń 11-12-shi shaqyrylymynyń depýtaty.

«Kazahstan; reforma, rynok», «Sotsıal-demokratııa: ıstorııa, teorııa, praktıka», «Kazahskaıa zemlıa - kolybel moıa (Knıga jıznı)», «Arıfmetıka ýspeha. Algebra vlastı» degen kitaptary bar.

2-shi dárejeli «Barys», 1-shi dárejeli «Dostyq» ordenderimen, medaldarmen, Prezıdent syılyǵynyń laýreaty, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń qurmetti azamaty.

50 jyl buryn (1961) Atyraý oblysynyń prokýrory, zań ǵylymdarynyń kandıdaty, aǵa ádilet keńesshisi SMATLAEV Baýrjan Mamytbekuly dúnıege keldi.

Shymkent qalasynda týǵan. S.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. 1983-1987 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy prokýratýrasynyń tergeýshisi, aǵa tergeýshisi. 1987-1991 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy prokýratýrasynda jumys istegen. 1991-1992 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Eńbekshi aýdany prokýrorynyń orynbasary. 1992-1996 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy Abaı aýdanynyń prokýrory. 1997-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Bas prokýratýrasynyń prokýrory. 1999-2007 jyldary - Semeı qalasynyń prokýrory, Qaraǵandy qalasy Qazybek bı atyndaǵy aýdandyq prokýror, Shyǵys Qazaqstan oblysy prokýratýrasy basqarmasynyń bastyǵy, Aqtóbe oblysy prokýrorynyń orynbasary, Aqtóbe oblysy prokýrorynyń birinshi orynbasary. 2007-2009 jyldary - Pavlodar oblysy prokýrorynyń birinshi orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qarasha aıynan - Atyraý oblysynyń prokýrory.

NAÝRYZDYŃ 31-І, BEISENBІ

OQIǴALAR

5 jyl buryn (2006) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń janynan Qoǵamdyq sarapshylar palatasy quryldy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen Qoǵamdyq sarapshylar palatasy qurylǵan. Sarapshylar palatasy zań shyǵarý úderisin jetildirý, azamattyq qoǵam ınstıtýty men depýtattar arasyndaǵy dıalogty odan ári damytý, sondaı-aq Parlament qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý maqsatynda qurylyp otyr. Palatanyń negizgi mindetteri - áleýmettik salany jańǵyrtý máseleleri jónindegi zańnamalyq jáne ózge de normatıvtik- quqyqtyq aktilerdiń jobalaryna saraptama jasaý, ázirlenip, qaralyp jatqan zań jobalary boıynsha usynystar daıyndaý.

5 jyl buryn (2006) Tehranda belgili Iran jazýshysy, ǵalym, Ortalyq Azııa boıynsha sarapshy, professor Muhammed Hýseın Abedınıdiń «Qazaqstannyń mádenı kelbeti» atty kitaby jaryqqa shyqty.

Parsy tilinde jaryq kórgen bul kitapta Qazaqstandaǵy qazirgi zaman mádenıeti, tarıh pen salt-dástúr týraly málimetter ár túrli derek kózderinen toptastyrylǵan. M. H. Abedını óziniń bul shyǵarmasynda elimizge ıslam dini kelgenge deıingi áńgimeler men ańyzdardy, musylmandyqtyń beký kezeńin, jaǵrafııalyq ornalasýyn, sondaı-aq, qazirgi ýaqyttaǵy saıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaı men bar salada buǵan deıin júrgizilgen reformalardyń júzege asyrylýyn jan-jaqty taldaýǵa tyrysqan.

3 jyl buryn (2008) Elordalyq «Folıant» baspasy semeılik jýrnalıst Dáýlet Seısenulynyń «Shákárim» kitabyn basyp shyǵardy.

Abaıtanýshy, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, Qazaqstannyń Jazýshylar odaǵynyń múshesi Murat Sultanbekovtyń pikirinshe, jańa shyǵarmanyń mazmuny aqyn týraly baı materıal jınaǵan avtordyń úlken eńbegin pash etedi. Shákárim týraly jańa týyndyda oıshyldyń búkil ómiri men shyǵarmashylyq joly sóz bolady. Kitapta aqynnyń ómirbaıanynan faktiler, Shákárimdi jaqsy bilgen adamdardyń estelikteri keltirilgen, belgili ǵalymdardyń suhbattary berilgen.

Dáýlet Seısenuly Shyǵys Qazaqstan oblysy Abaı aýdanynyń Sarjal aýylynda týǵan. QazMÝ-diń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgenen keıin oblystyq «Semeı tańy» gazetinde, «Aqıqat» jýrnalynda jumys istegen, respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetiniń menshikti tilshisi bolǵan. Jýrnalıst «Juldyzdar sónbeıdi» áńgimeler jınaǵynyń jáne úsh derekti kitaptyń avtory.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasy men Azııa Damý Banki arasyndaǵy Qaryz týraly kelisimdi (Jaı operatsııalar) (OAÓEY kólik dálizi [Jambyl oblysyndaǵy ýchaske] [«Batys Eýropa - Batys Qytaı» halyqaralyq tranzıt dálizi] Investıtsııalyq baǵdarlama - 2-joba) ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

ESІMDER

55 jyl buryn (1956) Almaty qalalyq Saýda-ónerkásip jáne kásiptik palatasynyń prezıdenti, «QazEkspo» halyqaralyq kórme kompanııasynyń prezıdenti MOLDAǴALIEVA Marııa Tashkenbaıqyzy dúnıege keldi.

Óskemen qalasynda týǵan. S.M. Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1981-1984 jyldary - komsomoldyq jáne partııalyq jumystar atqarǵan. 1984-1991 jyldary - Respýblıkalyq kórkemóner keńesiniń hatshysy, Qazaqstan sýretshiler odaǵy Kórkemóner qorynyń óner zertteýshisi, aǵa óner zertteýshisi, dırektory, bas dırektory. 1991 jyldan «Qazekspo» halyqaralyq kórme kompanııasynyń prezıdenti. 1994-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Saýda-ónerkásip palatasy tóralqasy tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2001 jyldan - Almaty qalalyq Saýda-ónerkásip jáne kásiptik palatasynyń prezıdenti.

1 SÁÝІR

OQIǴALAR

141 jyl buryn (1870) Peterborda shyǵystanýshy-túriktanýshy Vasılıı Radlov (1837-1918) «Er Tarǵyn» atty qazaqtyń batyrlar jyryn basyp shyǵardy.

90 jyl buryn (1921) orys patshasynyń Sibir jáne Oral kazak áskerıleri úshin tartyp alynǵan jerlerdi qazaq sharýalaryna qaıtarý týraly dekret shyqty. Osy dekretke sáıkes Ertis jaǵalaýyndaǵy 177 myń desıatınadan (1 desıatına 1,09 gektarǵa teń) jáne Oraldyń sol jaǵalaýyndaǵy 208 myń desıatınadan astam jer qazaq sharýalaryna qaıtaryldy.

86 jyl buryn (1925) Aleksandr Vıktorovıch Zataevıchtiń (1869-1936) «Qazaq halqynyń 1000 ánderi men kúıleri» atty kitaby jaryq kórdi. Bul jınaqqa halyq mýzykasynyń ejelgi zamandaǵy qazaq aýyz ádebıetiniń teorııasy men tarıhy, qazaq halqy kompozıtorlarynyń shyǵarmasy men materıaldary endi.

80 jyl buryn (1931) Qazaq medıtsına ınstıtýtynyń (qazirgi Sanjar Aspandııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıteti) sol kezdegi eń alǵashqy jalǵyz emdeý fakýltetinde oqý úrdisi bastaldy. Fakýltette birinshi kýrs stýdentterin qalypty anatomııa, gıstologııa, gıgıena, hımııa, fızıka, bıologııa, dıalektıkalyq materıalızm, saıasat ekonomııasy, dene shynyqtyrý jáne qazaq tili kafedralarynda oqytty.Qazaq medıtsına ınstıtýty respýblıkadaǵy eń birinshi joǵary medıtsınalyq oqý orny boldy. Instıtýttyń birinshi dırektory (rektory), Peterbor áskerı-medıtsınalyq akademııasyn bitirgen, iri ǵalym, talantty uıymdastyrýshy, memleket qaıratkeri Sanjar Jafaruly Aspandııarov edi.

ESІMDER

140 jyl buryn (1871-1927) aqyn, ánshi EShNIıAZULY Kete Júsip dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysy Qarmaqshy aýdanynda týǵan. Ákesi Eshnııaz belgili aıtys aqyny, ánshi bolǵan. Áke ónerin jalǵastyrǵan Kete Júsip 14 jasynan jyr aıtyp, án salǵan. Ol Shákeı sal, Yrysty qyz, Qalysh kelinshek, Qańly Júsip, Qulnazar sekildi taǵy da basqa Syr boıynyń áıgili aqyndarymen aıtysqan. Onyń shyǵystyq sıýjetke qurylǵan 10-ǵa jýyq dastandary bar: «Shahzada», «Sur mergen», «Ótken zaman», «Barymta», t.b. «Úsh aqynnyń aıtysy», «Alty aqynnyń aıtysy», «Shókeısal men alty aqynnyń aıtysy» sekildi poetıkalyq aıtystarǵa qatysý arqyly ol moraldy-etıkalyq jaǵdaılardy óz oıynsha talqyǵa sala bildi. Onyń birqatar ánderi kórkem quraldarǵa jáne tárbıe berý mazmunyna baı bolyp keledi.

SÁÝІRDІŃ 1-І, JUMA

Kúlki kúni. Bul kúndi toılaý Frantsııada bastaý alǵan desedi. Ejelgi rımdikter de aqpannyń on jetisinde «aqymaqtar merekesin» atap ótken. Shyǵys Úndistanda naýryzdyń otyz birinde «qaljyńdaý salty» ejelden etek alǵan eken. Ázilkeshterdiń bul áreketi sáýirdiń birine tap keldi. Sol kezden bastap, bul oıyn halyq qoldaýyna ıe boldy. Ázil qaljyńǵa bir ıyǵyn berip turatyn qazaqta da bul kúnge baılanysty neshe túrli qyzyq áńgimeler bar. Erte kóktemniń ala quıyn minezin qaljyńmen jýyp-shaıǵysy kelgen halyq bul kúni jaqyndaryn aldaýǵa baryn salady.

Halyqaralyq qustar kúni. 1906 jyly qustardy qorǵaý jónindegi Halyqaralyq konventsııaǵa qol qoıyldy. Qustardyń barlyq túrin jumyrtqa salý jáne jyly jaqqa qaıtý mezgilderinde qamqorlyqqa alý, joǵalyp ketý qaýpi bar qus túrlerin qorǵaý, qustardy aýlaýdyń keıbir túrlerine tyıym salý, qus ósirý jáne adamdardy tabıǵatty saqtaýǵa saýattandyrý úshin qoryqtar ashý osy konventsııanyń negizgi qaǵıdalaryna jatady.

Iran Islam Respýblıkasynyń ulttyq meıramy - Respýblıka kúni. 1979 jyly búkilhalyqtyq referendýmnyń nátıjesi boıynsha Aıatolla Homeını Irandy Islam Respýblıkacy dep jarııalady.

Qazaqstan Respýblıkasy men Iran Islam Respýblıkasy arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy qańtardyń 29-da ornatyldy.

OQIǴALAR

96 jyl buryn (1915) Pavlodar qalasynan Ekibastuzǵa deıin 150 shaqyrymǵa sozylǵan telefon jelisin ornatý aıaqtaldy.

16 jyl buryn (1995) Prezıdent Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasynyń Mınıstrler Kabıneti janyndaǵy Keden komıteti quryldy.

6 jyl buryn (2005) Almatyda «Soltústik Qazaqstan oblysy» entsıklopedııasy basylyp shyqty. Budan buryn Soltústik Qazaqstan óńiriniń tarıhy men qazirgi damýy týraly ártúrli basylymdar bolǵanymen, mundaı irgeli eńbek alǵash ret shyǵaryldy. Kitapta Qazaqstannyń mańyzdy aýyl sharýashylyǵy jáne óndiristik aımaǵy bolyp tabylalatyn Soltústik Qazaqstan oblysy týraly kóptegen málimetter júıelenip, oblystyń geografııalyq ornalasýy, ákimshilik-aýmaqtyq bólinisi, halqynyń quramy, tabıǵı baılyqtary, ekonomıkasy, bilim berý, densaýlyq saqtaý isi, mádenıeti týraly mol maǵlumattar berilgen.

4 jyl buryn (2007) el aýmaǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń «Oıyn kásipkerligi týraly» zańy kúshine enip, soǵan sáıkes buryn berilgen lıtsenzııalardyń merzimi aıaqtalyp, oıyn mekemeleri endi tek ǵana Qapshaǵaı men Býrabaıda ashylatyn boldy.

3 jyl buryn (2008) Almatyda belgili qylqalam sheberi, Shoqan Ýálıhanov atyndaǵy memlekettik syılyqtyń laýreaty, táýelsiz «Tarlan» syılyǵynyń, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, Qazaqstan Respýblıkasynyń Sýretshiler jáne Kınemotografıster odaqtarynyń múshesi Ábdirashıt Sydyhanov týraly kitaptyń tusaýkeser rásimi ótti.

Qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde jaryq kórgen shyǵarmada Ábdirashıt Sydyhanovtyń 100-den astam týyndylary bar. Joba avtory - qylqalam sheberiniń qyzy Záýresh Sydyhanova. Sýretshiniń jeke kórmeleri Reseı, Polsha, AQSh, BAÁ, Frantsııa, Shveıtsarııa, Kanada, Germanııa jáne Túrkııa memleketterinde, sondaı-aq elimizdiń óner murajaılarynda ótkizilgen.

2 jyl buryn (2009) ekinshi qazaqstandyq aýmaq bolyp tabylatyn Jaıyq ózeniniń saǵasy jáne Kaspıı teńizimen irgeles jaǵalaýlar halyqaralyq mańyzdaǵy sý-batpaqty alaptary Ramsar tizimine endi.

Qazaqstan Ramsar konventsııasyna 2007 jylǵy mamyrda qosyldy, sol arqyly óz aýmaǵyndaǵy sý alaptaryn adamzat úshin saqtap qalý mindetin ózine aldy. Buǵan deıin Ramsar tizimine Jaıyq alabynan basqa Teńiz-Qorǵaljyń kólder júıeleri de engizilgen bolatyn.

2 jyl buryn (2009) elordamyzdaǵy Beıbitshilik jáne kelisim saraıynda sheteldik qonaqtardyń qatysýymen halyqaralyq mádenıetter jáne dinder ortalyǵynyń tanystyrylymy ótti. Ortalyqtyń basty mindeti halyqaralyq uıymdarmen ózara is-qımyldy jolǵa qoıý, tózimdiliktiń qazaqstandyq modelin nasıhattaý bolmaq.

1 jyl buryn (2010) Almatyda jańa aqparattyq-qaıyrymdylyq «Semeınyı krýg» atty jýrnal jaryq kórdi. Aıyna bir ret shyǵatyn baspa tegin taratylady. Atalmysh baspada ár túrli taqyryptardy qamtıtyn tolyq aqparat berilgen. «Tvoıa krasota», «Tvoe zdorove», «Mýjskoı dosýg», «Tvoı malysh», «Tvoı dom: tovary ı ýslýgı», «Dosýg», «Blagotvorıtelnost» atty aıdarlarynyń negizindegi maqalalar shyǵyp turady. Eń bastysy, olar otbasy qundylyqtaryn saqtaýǵa baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Astanadaǵy bolashaq opera jáne balet teatrynyń irgetasyna kapsýla qalady. Teatr Saraıshyq pen Táýelsizdik kósheleriniń jáne Turan men Qabanbaı batyr dańǵyldarynyń boıynda ornalasatyn bolady. Jobany «IT Engineering S.A.» atty shveıtsarlyq kompanııasynyń fılıaly qurastyrǵan. Ǵımarattyń aýdany 37,7 myń sharshy metrdi quraıdy. «Qurlysshylar bul nysannyń qurlysyn Qazaqstan táýelsizdiginiń 20 jyldyq mereıtoıyna aıaqtaýǵa ýáde berip otyr. Bul keremet teatr 1200 orynǵa eseptelingen jáne ol demalýǵa bolatyn álemdegi erekshe oryndardyń biri bolmaq», - dedi Elbasy.

55 jyl buryn (1956) Germanııanyń Federaldik barlaý qyzmeti quryldy.

50 jyl buryn (1961) Dnepropetrovsk elektrovoz qurastyrý zaýyty alǵashqy ónimin shyǵara bastady.

45 jyl buryn (1966) Senegalda álemde eń alǵash ret Afrıka óneri halyqaralyq festıvaliniń ashylý saltanaty ótti.

ESІMDER

60 jyl buryn (1951) «Astana aımaqtyq elektr jelili kompanııasy» aktsıonerlik qoǵamynyń bas dırektory KÝShNARENKO Valerıı Anatolevıch dúnıege keldi.

Aqmola oblysy Astrahan aýdanynda týǵan. Tselınograd aýyl sharýashylyq ınstıtýtyn (qazirgi Sáken Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıteti) bitirgen. 1974-1980 jyldary - Tselınograd elektr jelisi kásipornynyń rele qorǵanys jáne avtomatıka qyzmetiniń ınjeneri, aǵa ınjeneri. 1980-1999 jyldary - Tselınograd (Aqmola) qalalyq elektr jelileriniń rele qorǵanys, avtomatıka jáne baılanys qyzmetiniń bastyǵy, kásipodaq komıtetiniń tóraǵasy, bas ınjeneri. 1999-2010 jyldary - Astana qalalyq elektr jelileriniń bas dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2010 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qurmet» ordenimen, «Eren eńbegi úshin» medalimen marapattalǵan.

45 jyl buryn (1966) Aqmola oblysy Іshki ister departamentiniń bastyǵy MÁTKENOV Tilegen Sovetuly dúnıege keldi.

Almaty oblysy Іle aýdanynda týǵan. KSRO Іshki ister Mınıstrliginiń Almaty arnaıy orta mılıtsııa mektebin, KSRO Іshki ister Mınıstrliginiń Almaty mektebin bitirgen. 1988-1989 jyldary - Qapshaǵaı qalalyq ishki ister bóliminiń kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi ýchaskelik ınspektory. 1989-1993 jyldary - Almaty qalasynyń Oktıabr aýdandyq ishki ister basqarmasy qalalyq mılıtsııa bólimshesiniń qylmysty izdestirý bóliminiń operókiletti, aǵa operókiletti. 1993-1995 jyldary - Almaty qalalyq ishki ister basqarmasynyń mańyzdy ister jónindegi aǵa operókiletti, bólim bastyǵynyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - Alataý aýdandyq ishki ister departamentiniń qylmysty izdestirý bóliminiń bastyǵy, Alataý aýdany boıynsha memlekettik tergeý komıtet basqarmasynyń qylmysty izdestirý bóliminiń bastyǵy. 1996-1997 jyldary - Memlekettik tergeý komıteti memlekettik basqarma bastyǵynyń orynbasary, Bostandyq aýdandyq ishki ister departamentiniń bastyǵy. 1997-2001 jyldary - Jetisý aýdandyq ishki ister departamentiniń bastyǵy. 2001-2004 jyldary - Bostandyq aýdandyq Іshki ister departamentiniń bastyǵy. 2004-2008 jyldary - Qaraǵandy oblysy Іshki ister departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary. 2008-2009 jyldary - Qostanaı oblysy Іshki ister departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldyń qańtarynan bastap - qazirgi qyzmetinde.

45 jyl buryn (1966) «Qazatomprom» UAK» AQ zań departamentiniń dırektory ÁIKENOV Marat Orshanuly dúnıege keldi.

Qaraǵandy qalasynda týǵan. Qaraǵandy polıtehnıkalyq ınstıtýtyn, Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik tergeý komıtetiniń Qaraǵandy joǵary mektebin bitirgen. 1989-1990 jyldary - Lenın aýdandyq Іshki ister bóliminiń júrgizýshisi. 1990-1992 jyldary - shahtadaǵy jer asty sheberi. 1992-1995 jyldary - Qaraǵandy oblystyq Іshki ister basqarmasy arnaıy zerthanasynyń sarapshysy. 1995-2000 jyldary - Lenın aýdandyq Іshki ister departamenti bóliminiń bastyǵy. 2000-2001 jyldary - Qaraǵandy qalasy Іshki ister departamentiniń Jańa-Maıqudyq polıtsııa bólimi bastyǵynyń orynbasary. 2001-2005 jyldary - Qaraǵandy oblystyq Ádilet basqarmasy (departament) bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy. 2005-2006 jyldary - Astana qalalyq Ádilet departamentiniń bastyǵy. 2006-2009 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Zııatkerlik menshik quqyǵy jónindegi komıtet tóraǵasy qyzmetterin atqarǵan. 2009 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna 10 jyl», Blınnıkov atyndaǵy altyn medalmen, Eýrazııa patent mekemesiniń medaldarymen marapattalǵan.

SÁÝІRDІŃ 2-І, SENBІ

Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshteri qurylǵan kún. 1993-inshi jylǵy sáýirdiń 2-sinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti «Qazaqstan Respýblıkasy Áskerı-teńiz kúshterin qurý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

Búkilálemdik aýtızm máselesi týraly aqparat taratý kúni. Birikken Ulttar uıymy Bas Assambleıasy 2007-nshi jylǵy jeltoqsannyń 18-inde arnaıy № A/RES/62/139 qararymen bekitken. 2008-inshi jyldan bastap jyl saıyn sáýirdiń 2-sinde atap ótiledi. Bul Búkilálemdik kún Katar memleketiniń usynysy boıynsha belgilendi, muny Birikken Ulttar uıymynyń Bas Hatshysy 2008-inshi jylǵy joldaýynda atap ótti. Bas Assambleıanyń qararynda, eń aldymen, balalardaǵy aýtızm máselesine kóńil bólindi, aýtızmnen zardap shekkender arasynda balalar úlesiniń joǵary bolýy mazalaıtyny aıtylǵan, neǵurlym erte dıagnoz qoıý jáne tıisti tekserý júrgizý atap kórsetilgen. Qarar qoǵamdy, onyń ishinde otbasylaryn, aýtızmnen zardap shekken balalar týraly habardar etý úshin barlyq sharalardy qabyldaýǵa usynys beredi.

Halyqaralyq balalarǵa arnalǵan kitap kúni. 1956 jyldan bastap Halyqaralyq keńestiń sheshimimen jyl saıyn dat jazýshysy Gans Hrıstıan Andersenniń (1805-1875) týǵan kúnine oraı atap ótiledi.

OQIǴALAR

81 jyl buryn (1930) Qazaqstannyń ǵylymı-zertteý mekemeleri qyzmetkerleriniń 1-shi sezi ótti.

71 jyl buryn (1940) Semeıde Abaıdyń murajaı-úıi ashyldy (Memlekettik tarıhı-mádenı jáne ádebı-memorıaldy Abaı murajaıy).

15 jyl buryn (1996) Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń tegi men ákesiniń atyn qazaqsha jazý tájirıbesin qazaq halqynyń qalyptasqan dástúrlerine sáıkes keltirý jónindegi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Ulty qazaq azamattardyń tegi men ákesiniń atyn jazýǵa baılanysty máselelerdi sheshý tártibi týraly» Jarlyǵy shyqty.

9 jyl buryn (2002) Pavlodarda Qazaqstan halyqtarynyń Kishi Assambleıasynda Qazaqstandaǵy etnıkalyq bolgarlardyń «Slavıane» qory resmı túrde tirkeldi.

3 jyl buryn (2008) Almatydaǵy «Medeý» sport kesheninde «Beıjiń-2008» Olımpıadalyq alaý estafetasy bastaldy. Olımpıadalyq oıyndardyń basty rámizin saltanatty tabys etý rásimin Elbasy Nursultan Nazarbaev ashty. Memleket basshysy muz aıdynynda ornatylǵan tuǵyrǵa fanfar áýenimen kóterildi. Elbasymen birge tuǵyrǵa Qytaıdyń Qazaqstandaǵy elshisi Chjan Sııýn men 1980 jylǵy olımpıadada grek-rım kúresinen chempıon atanǵan tuńǵysh qazaq Jaqsylyq Úshkempirov kóterildi. Alańda sondaı-aq, ár jyldary altyn medal júldesin jeńip alǵan qazaqstandyq sportshylar sap túzedi. Qazaqstan Prezıdenti olımpıadalyq alaýdy Qytaı elshisiniń qolynan qabyldap alyp, ony alǵashqy bolyp ózi alyp júrdi. Osydan keıin Nursultan Nazarbaev Olımpıada alaýyn qazaqstandyq ataqty boksshy, 2004 jylǵy Afıny Olımpıadasynyń chempıony Baqtııar Artaevqa tabys etti. Aıta keteıik, Beıjiń Olımpıadasynyń ashylý rásiminde Qazaqstan jalaýyn alyp júrý qurmeti Baqtııar Artaevqa senip tapsyrylǵan edi.

3 jyl buryn (2008) Almatyda «Qazposhta» AQ ǵımaratynda HHІH Olımpıadalyq oıyndarǵa arnalǵan kórkemsýretti jańa poshta markasynyń tanystyrylymy boldy.

Markanyń avtory - sýretshi Danııar Muhamedjanov. Markada Almatydaǵy Respýblıka alańynyń aıasynda Halyqaralyq olımpıada komıtetiniń, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq olımpıady komıtetiniń jáne Olımpıada alaýy estafetasynyń logotıpy beınelengen.

3 jyl buryn (2008) Almatyda elimizdiń tarıhyndaǵy alǵash ret Poshta murajaıy ashyldy, sonymen qatar qalalyq poshta bóliminiń aýlasynda poshta alleıasy jáne zamanaýı fılatelıstıkalyq salonyń tanystyrylymy boldy. Murajaı ekspozıtsııasyn poshta qyzmetkerleri jınastyrdy, jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik muraǵatynyń qyzmetkerleri materıaldardy berdi. Murajaıdyń hronologııalyq sheńberi tarıhı kezeńderdi qamtıdy, qazaqstandyq poshta qyzmetiniń qurylýy men damý týraly derekter jınaqtalǵan.

2 jyl buryn (2009) ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Japonııanyń eń úzdik joǵarǵy oqý oryndarynyń biri bolyp tabylatyn Vaseda ýnıversıtetimen (Waseda University) yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Qujattyń basty mazmuny yntymaqtastyqtyń keleshektegi damýy, bilim salasyn qoldaýy, oqytýshylar men stýdentter arasyndaǵy kásibı jáne mádenı ózara qarym-qatynastary bolyp tabylady. Ortaq qyzyǵýshylyq salalary bolyp akademııalyq qyzmettiń damýy, ǵylymı-zertteý salasyndaǵy yntymaqtastyq, stýdentter men mamandardy oqytý anyqtalǵan.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev respýblıkada nátıjege baǵyttalǵan memlekettik josparlaý júıesin ári qaraı engizýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine bıýdjet úderisin jetildirý máseleleri boıynsha ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy. Bul Zań elimizde jekemenshik sot oryndaýshylary ınstıtýtyn engizýge jáne atqarýshy qujattardyń múltiksiz oryndalýynyń qoldanystaǵy júıesin jetildirýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine atqarýshylyq is júrgizý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Atalmysh Zań Qazaqstan Respýblıkasynyń birqatar zańnamalyq aktilerin «Atqarýshylyq is júrgizý jáne sot oryndaýshylarynyń mártebesi týraly» Zańǵa sáıkestendirýge baǵyttalǵan.

1 jyl buryn (2010) Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Kýrchatov qalasynda Mádenıet úıi janynan «KýrchatoV-news» atty jasóspirimderdiń baspasóz-ortalyǵy ashyldy. Baspasóz-ortalyǵynda balalar qalalyq eki gazettiń balalarǵa arnalǵan betteriniń tilshileri, redaktorlary retinde, sonymen qatar jergilikti arnadan kórsetiletin telebaǵdarlamalardyń júrgizýshileri rólinde ózderin synap kóredi.

1 jyl buryn (2010) Soltústik Qazaqstan oblysynyń Mamlıýtka qalasynda Uly Otan soǵysynyń ardageri, KSRO halyq muǵalimi, Mamlıýt orta mektebiniń alǵashqy dırektory Grıgorıı Kýbrakovtyń qurmetine eskertkish taqta ashyldy.

Grıgorıı Maksımovıch Kýbrakov 1920 jyly Soltústik Qazaqstan oblysynyń qazirgi Esil aýdanyndaǵy Petrovka aýylynda dúnıege keldi. Medıtsına tehnıkýmyn jáne Petropavl pedagogıkalyq ınstıtýtyn bitirgen. Aýyl sharýashylyǵy óndirisinde eńbek etti, muǵalim, oblys mektepteriniń dırektory boldy. 1963-1988 jyldary Mamlıýt shıpajaılyq mektep-ınternat dırektory bolyp qyzmet atqardy. Onyń basshylyǵymen oqý-medıtsınalyq mektep respýblıkadaǵy úlgili oqý ornyna aınaldy. Grıgorıı Kýbrakov Manash Qozybaev atyndaǵy Soltústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetiniń dotsenti boldy, «Parasat», Qyzyl juldyz, Otan soǵysy ordenderimen, medaldarmen marapattalǵan.

210 jyl buryn (1801) Peterborda mashına jasaý zaýyty (qazirgi Kırov atyndaǵy) quryldy.

45 jyl buryn (1966) keńestik «Lýna-10» atty spýtnıgi Aıǵa qondy. Bul ǵarysh apparaty bundaı jetistikke álemde eń birinshi bolyp jetken.

20 jyl buryn (1991) Eýropadaǵy qaýipsizdik pen yntymaqtasyq jónindegi keńesine qatysýshy-elder parlamentarıleriniń Madrıdtegi kezdesýi barysynda EQYK Parlamenttik Assambleıasyn (qazirgi EQYU-nyń Parlamenttik Assambleıasy) qurý týraly sheshim qabyldandy. Assambleıanyń quryltaıshy sessııasy 1992 jylǵy shildeniń 3-5-i aralyǵynda Býdapeshtte ótti.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) ónertanýshy, synshy, professor, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri, Reseı Federatsııasynyń eńbek sińirgen óner qaıratkeri ARAVIN ıÝrıı Petrovıchdúnıege keldi. Tver qalasynda (Reseı) týǵan. Qazaqstan Respýblıkasy Kompozıtorlar odaǵy basqarmasynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyǵy jónindegi komıssııasynyń múshesi, «Altyn-Juldyz» teleradıo baǵdarlamalary respýblıkalyq baıqaýynyń laýreaty. Novosibir konservatorııasy tarıhı - teoretıkalyq fakýltetin, Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasynyń aspırantýrasyn (ǵylymı jetekshisi - professor B.G.Erzakovıch) bitirgen. Qurmanǵazy atyndaǵy Almaty memlekettik konservatorııasynda, qazaqtyń memlekettik qyzdar pedagogıkalyq ınstıtýtynda mýzykalyq - tarıhı jáne teorııalyq pánderden dáris bergen. Pedagogıkalyq qyzmetin ǵylymı - zertteý jáne mýzykalyq - aǵartý jumystarymen baılanystyrǵan. Ol halyqtyq - kásibı kompozıtor -kúıshilerdiń ómiri men tvorchestvosyna, sımfonızmniń ándik bastaýlary máseleleri, Qazaqstan kompozıtorlarynyń sımfonııalyq mýzykasyndaǵy mýzykalyq beınelerdiń janrlyq jınaǵy men baǵdarlamalylyǵyna qatysty máselelerdi kóterdi. Onyń mýzykatanýlyq qyzmetin, ǵylymı jáne tvorchestvolyq kóp qyrly izdenisin konferentsııalarda jasaǵan baıandamalary men habarlamalary, radıo men televıdenıeden bergen habarlary, fılarmonııadaǵy lektsııalar tsıkly, merzimdi basylymdarda jarııalanǵan. «Dybystar mýzeıi», «Qazaq mýzykasynyń kishi antologııasy» sııaqty tanymal telehabarlardyń jáne «Totem» radıosyndaǵy «Dala shoqjuldyzy» avtorlyq tsıkldyq habarlardyń avtory. «Qazaqstan» kanalyndaǵy onyń qazaqtyń halyqtyq mýzykasy týraly telehabary Qazaqstandyq telekórermenderdiń eń súıikti habary bolyp tabylady. «Abaı jadyna arnalǵan lırıkalyq poema», «Qazaqstannyń sımfonııalyq poemalarynyń taqyryby máselesi týraly», «Halyq qaћarmandary týraly úsh poema», «Muqan Tólebaevtyń «Qazaqstan» poemasy», «Qazirgi zamandyq uıǵyr sımfonııasynyń bastama kózderi», «Ándik sımfonızm tarıhyna», «Dala shoqjuldyzy: qazaq mýzykasy týraly ocherkter men etıýdter» taǵy basqa shyǵarmalary qazaqtyń ónertanýyna qosylǵan ólsheýsiz úles bolyp tabylady. 100-den astam jarııalanymdardyń avtory.

«Parasat» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) tehnıka ǵylymynyń doktory, L.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń professory, Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń tehnologııalyq protsessterdi jáne óndiristi avtomattandyrý kafedrasynyń meńgerýshisi SÚLEIMENOV Batyrbek Aıtbaıuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtyn (qazirgi Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıteti), Máskeý bolat jáne qorytý ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. 1975-1977 jyldary - Qazaq polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń ınjener, aǵa ınjeneri. 1982-1997 jyldary - Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń stajer-oqytýshysy, assıstent, aǵa oqytýshy, dotsent, doktorant. 1998-1999 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrliginiń Memlekettik múlik jáne jekeshelendirý departamentiniń Jekeshelendirýdi baqylaý basqarmasynyń bastyǵy. 1999-2000 jyldary - «Qazaqstan temir joly» RMK jańa tehnologııalar jáne ǵylym departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary. 2000-2001 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik qyzmet akademııasynyń aqparattyq tehnologııalar kýrsynyń jetekshisi qyzmetterin atqarǵan. 2000 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

120-dan astam ǵylymı eńbektiń jáne ónertabystyń avtory.

60 jyl buryn(1951) Almaty qalasynyń sportqa daryndy balalarǵa arnalǵan respýblıkalyq mektep-ınternatynyń dırektory mindetin atqarýshysy,

Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen jattyqtyrýshysy, Qazaqtan Respýblıkasynyń dene tárbıesi men sportyna eńbek sińirgen qaıratker, fılosofııa ǵylymdarynyń kandıdaty, professor, erkin kúresten KSRO-nyń sport sheberi IMANQULOV Asqarbek Sqaquly dúnıege keldi. Almaty oblysynda týǵan. Qazaq dene tárbıesi ınstıtýtyn (qazirgi Qazaq týrızm jáne sport akademııasy), Ekonomıka jáne quqyq akademııasyn bitirgen. 1969-1970 jyldary - erkin kúresten KSRO birinshiliginiń eki dúrkin chempıony, Vengrııadaǵy «Nadejdy Olımpıady» halyqaralyq týrnıriniń jeńimpazy bolǵan. 1971 jyly Máskeý qalasynda ótken KSRO halyqtary V spartakıadasynda 4 orynǵa ıe bolǵan. 1972-1973 jyldary Kýbada ótken halyqaralyq týrnıriniń eki dúrkin jeńimpazy, 1969-1975 jyldary - Qazaqstannyń qurama komandasynyń múshesi, Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony bolǵan. Alǵashqy bapkeri -Q Baıdosov. 1975-1992 jyldary - Respýblıkalyq joǵary sport sheberligi mektebiniń jattyqtyrýshy-ustazy. 1992-1998 jyldary -Almaty qalasy №1 Olıpıadalyq rezervtegi ýchılışe dırektorynyń sport jumystary jónindegi orynbasary. 1998-2002 jyldary - Almaty qalasyndaǵy erkin kúres túrinen respýblıkalyq joǵary sport sheberligi mektebiniń dırektory.2002-2008 jyldary-Almaty qalasyndaǵy kúrester túri boıynsha olımpıadalyq rezervin daıyndaý ortalyǵynyń dırektoryqyzmetterin atqarǵan.

2008 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.

SÁÝІRDІŃ 3-І, JEKSENBІ

Geolog kúni. KSRO Joǵarǵy Keńesi Prezıdıýmynyń 1966 jylǵy naýryzdyń 31-indegi Jarlyǵymen eldiń mıneraldy-shıkizat qoryn qurýda keńes geologtary sińirgen qyzmeti qurmetine oraı bekitildi. Bul Jarlyqtyń shyǵýyna 1966 jyly alǵashqy Batys-Sibir munaıly aımaǵy ken ornynyń ashylýy túrtki boldy. Geolog kúni burynǵy Keńes odaǵynyń barlyq geologııalyq jáne óndirý mekemelerinde atap ótiledi. Geologtarmen qatar bul merekeni marksheıderler, qoparǵyshtar, shahta úńgýshileri, sondaı-aq paıdaly qazbalardy izdeýmen jáne óndirýmen aınalysatyn basqa da adamdar ózderiniń tól merekesi dep esepteıdi. Meıramnyń ótkizilý ýaqyty - sáýirdiń birinshi jeksenbisi - beker tańdalmaǵan, óıtkeni qystyń aıaqtalǵany jazǵy dala jumystary men ekspedıtsııalarǵa daıarlyqtyń bastalýyn bildiredi.

OQIǴALAR

15 jyl buryn (1996) Elbasy Nursultan Nazarbaev Tatarstan Respýblıkasynyń Prezıdenti bolyp ekinshi merzimge saılanǵan M.Shaımıevtiń ulyqtaý rásimine qatysý úshin Qazan qalasyna keldi. Sonymen qatar osy sapar barysynda Qazaqstan men Tatarstan arasyndaǵy saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı yntymaqtastyqtyń negizgi prıtsıpteri týraly kelisimge qol qoıyldy.

5 jyl buryn (2006) Germanııanyń Zoeste qalasynda Islamdy zertteý jónindegi ınstıtýttyń qyzmetkerleri túgendeý jumystaryn júrgizý kezinde muraǵattan ıvrıt tiline aýdarylan Quran kitabyn taýyp aldy. Aýdarma osydan 150 jyl buryn jasalǵan. Kitap Leıptsıgte basylyp shyqqan.

4 jyl buryn (2007) Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda memlekettik ýnıversıtetinde stýdentterdiń «Syr ormany. Bolashaq» qoǵamdyq birlestigi quryldy. Qoǵamdyq birlestiktiń maqsaty memlekettik «Jasyl el» baǵdarlamasyn iske asyrýyna qatysý bolyp tabylady.

3 jyl buryn (2008) Ońtústik Qazaqstan oblysynda Syrdarııa ózeni arqyly ótetin qalqymaly kópir paıdalanýǵa berildi. Qalqymaly kópir Otyrar aýdanynyń Baltakól aýyldyq okrýgynyń jaǵalaýyn biriktirdi. Onyń negizi - 37 arnaıy qaıyq. Olar ózen ústindegi joldy ustap turady, sondyqtan oǵan sýdyń kóterilýi, ne báseńsýi kópirdiń qyzmetine kedergi jasamaıdy. Kópirdiń uzyndyǵy - 110 metr, eni - 4,5 metr.

3 jyl buryn (2008) Ońtústik Qazaqstan oblystyq «Nur Otan» HDP músheleri jáne jaýynger-ınternatsıonalıster Batyrlar alleıasyn qurdy. Batyrlar alleıasy Maqtaaral aýdanynyń Atakent aýylynda jasalǵan.

2 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń mádenı qundylyqtardy urlaýǵa qarsy kúrestegi jáne olardy qaıtarýdy qamtamasyz etýdegi yntymaqtastyǵy týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly», «Keden odaǵynda taýarlardyń, jumystardy oryndaýdyń, qyzmet kórsetýlerdiń eksporty men ımporty kezinde janama salyqtardy alý qaǵıdattary týraly kelisimdi ratıfıkatsııalaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańdaryna qol qoıdy.

2 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrliginde 2010-2015 jyldarǵa arnalǵan Birikken Ulttar Uıymynyń Qazaqstan Respýblıkasy damýyna kómek kórsetý jónindegi sheńberli baǵdarlamasyna (ıÝNDAF) qol qoıyldy. 2010-2015 jyldarǵa arnalǵan atalmysh baǵdarlama bes jylda bir ret qabyldanady. ıÝNDAF - Qazaqstan-BUU yntymaqtastyǵyn anyqtaıtyn negizgi qujat. Bul baǵdarlamanyń negizgi mindeti Qazaqstannyń basym maqsattaryn júzege asyrý, sondaı-aq damý salasyndaǵy basqa da halyqaralyq mindettemeler aıasyndaǵy máselelerdi sheshýdegi BUU júıesimen birlesken, kelisilgen jáne yqpaldasqan kómek kórsetý bolyp tabylady. Yntymaqtastyqtyń negizgi strategııalyq qujaty bolǵandyqtan, ıÝNDAF BUUDB, ıÝNISEF, ıÝNFPA, ıÝNIFEM, ıÝNEIDS sııaqty BUU-nyń arnaıy qurylymdarymen qarym-qatynastyń jalpy baǵytyn aıqyndaıdy.

2 jyl buryn (2009) Almatyda «Qazposhta» AQ el aýmaǵynda «Eýropa» serııasy boıynsha Halyqaralyq astronomııa jylyna arnalǵan eki marka engizilgenin málim etti. Jańa markalarda Galıleıdiń portreti men tabıǵat aıasyndaǵy teleskop beınelengen. Árqaısysy 230 teńge turatyn markalardyń pishini - 33h27,5 mm, taralymy - 150 myń dana.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) jazýshy DOSMURATULY Baltabek dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Qyzylqum aýdanynda týǵan. Almaty medıtsına ınstıtýtyn (qazirgi Sanjar Asfendııarov atyndaǵy Qazaq ulttyq medıtsına ýnıversıteti) bitirgen.

«Syr jaǵasy», «Arǵyn ata urpaǵy», «Zamandas kelbeti» atty derekti, «Jeti qaraqshynyń shómishi», «Sozaq eli» atty derekti prozalyq kitaptary men hıssalary, «Asyldyń tuıaǵy» atty tragedııalyq dramasy jaryq kórgen.

65 jyl buryn (1946) aqyn, jazýshy, aýdarmashy, synshy ALDAMJAROV Bekdildá dúnıege keldi.

Qyzylorda oblysynyń Qazaly aýdanynda týǵan. S.M.Kırov atyndaǵy Qazaq memlekettik ýnıversıtetin (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) bitirgen. «Lenınshil jas» gazetinde (qazirgi «Jas alash»), «Jazýshy» baspasynda, Qazaq teledıdary mýzyka redaktsııasynda jumys istegen. Qazir «Juldyz» jýrnalynyń bólim meńgerýshisi bolyp qyzmet atqarady.

Onyń «Nóser», «Jyl mezgilderi», «Aıly túnder», «Nur men túnek», «Іzdedim seni», «Mızam aıy», t.b. óleńder kitaby, «Qara nóser», «Jyqpyl», «Uly sel», t.b. romandary jaryq kórgen. Ol Fırdoýsıdiń «Shahnama» eposynyń «Mánýshehir» jáne «Keı Hosroý» dastandaryn, gýrzın shaıyry Otar Chelıdzeniń balalarǵa arnalǵan «Alhan men Shalhan» dastanyn jáne Aleksandr Pýshkın, Aleksandr Blok, Pablo Nerýda, Evgenıı Evtýshenko, Andreı Voznesenskıı, t.b. aqyndardyń óleńderin qazaq tiline aýdarǵan. Syn janrynda da qalam tartqan.

50 jyl buryn (1961) Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 4-shaqyrylymynyń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne aımaqtyq damý jónindegi komıtetiniń múshesi, Shyǵys Qazaqstan oblysy Besqaraǵaı aýdanynyń qurmetti azamaty RAHMETOV Erjan Orazuly dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Úrjar aýdanynda týǵan. Almaty temir jol kóligi ınjenerleri ınstıtýtyn (qazirgi Muhamedjan Tynyshpaev atyndaǵy Qazaq kólik jáne kommýnıkatsııa akademııasy), Turar Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıka ınstıtýtyn bitirgen. 1985-1992 jyldary - Almaty «Metallıst» zaýyty elektr-tehanıkalyq bóliminiń energetıgi, bas energetıgi, tseh bastyǵy. 1992-1999 jyldary - «Sonar munaı ónimderi» JShS-iniń tehnıkalyq dırektory, basqarma bastyǵy, vıtse-prezıdenti, bas dırektorynyń orynbasary, bas dırektory. 1999-2004 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Ekologııa máseleleri jáne tabıǵatty paıdalaný jónindegi komıtetiniń múshesi. 2004-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 3-shaqyrylymynyń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne aımaqtyq damý jónindegi komıtetiniń múshesi qyzmetterin atqarǵan. 2007 jylǵy qyrkúıektiń 18-inen bastap - Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń 4-shaqyrylymynyń depýtaty, Ekonomıkalyq reforma jáne aımaqtyq damý jónindegi komıtetiniń múshesi.

Qurmet ordenimen, «Qazaqstan Respýblıkasy táýelsizdigine 10 jyl» mereıtoılyq medalimen marapattalǵan.

35 jyl buryn (1976) Aqtóbe oblysy Mártók aýdanynyń ákimi ELEÝSІZOV Mádı Qanatbaıuly dúnıege keldi.

Qudaıbergen Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik ýnıversıtetin, Reseı keden akademııasyn bitirgen. 1997-2009 jyldary - «ıÝjbozoı» aktsıonerlik qoǵamynyń, Aqtóbe oblysy boıynsha Keden basqarmasynyń ekonomısi. 2009-2010 jyldary - Aqtóbe oblysy ákimi apparat jetekshisiniń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2010 jyldyń sáýirinen bastap isteıdi.