QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 27 maýsym men 3 shildeniń aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi

ÚKІMET

26-27 maýsym kúnderi QR Úkimetiniń basshysy Kárim Másimovtiń Frantsııa memleketine resmı sapary kútilýde.

PARLAMENT

Parlament Májilisiniń Tóraǵasy Oral Muhamedjanovtyń 2011 jylǵy 20 maýsymdaǵy №50 ókimimen QR Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysy 30 maýsymǵa shaqyryldy.

QOǴAM

Rejısser Ǵazız Nasyrovtyń «Gákký» fılmi Qazaqstan atynan 23-29 maýsym aralyǵynda ótetin Halyqaralyq Máskeý kınofestıvaline qatysady.

28 maýsym men 3 shilde aralyǵynda Máskeý qalasyndaǵy Búkilreseılik kórme ortalyǵynda Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna múshe elderdiń Memleketaralyq kórmesi ótedi.

1 shildeden «Jeke maqsatta paıdalaný úshin jeke tulǵalardyń jeńil avtokólikterdi tasymaldaý máseleleri týraly» QR Úkimeti qaýlysynyń merzimi aıaqtalady.

1 shildeden bastap elimizde «Jumyspen qamtý - 2020» baǵdarlamasy júzege asa bastaıdy.

SPORT

29 shilde kúni Beıbit Shúmenov AQSh-tyń Nevada shtatyndaǵy Las-Vegasta Búkilálemdik boks qaýymdastyǵynyń jartylaı aýyr salmaqta Álem chempıony ataǵyn qorǵaıdy. Onyń qarsylasy amerıkandyq Dennı Santıago.

ASTANA

27 maýsymda Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda «Musylman kıimi - ulttyq aıshyqta» atty ulttyq naqyshtaǵy musylman kıimderiniń baıqaýy ótedi. Qazaqstannyń IKU-ǵa tóraǵalyq etýiniń qarsańynda ótkizilip otyrǵan bul baıqaýdyń maqsaty -Qazaqstan musylman áıelderiniń kıim úlgisinde ulttyq stıl men naqyshty jandandyrý bolyp tabylady.Baıqaýǵa Qazaqstan, taıaý jáne shalǵaı shet elderinen 15-ten astam modeler men kýtıýreler saıysqa túsedi.

27 maýsymda Kedendik baqylaý komıtetinde BAQ ókilderine arnalǵan brıfıng ótedi.

27 maýsymda Imperıal hıt-klýbynda Astana kúnine arnalǵan Patrıottyq ánderdiń karaoke-konkýrsy ótedi.

Astanada 28-30 maýsym aralyǵynda Islam konferentsııasy uıymyna múshe memleketter Syrtqy ister mınıstrleri keńesiniń 38-shi sessııasy ótedi.

ALMATY

Almatydaǵy Ortalyq kórmede 25 mamyr - 2 shilde aralyǵynda "Kazakhstan Art Week" qazaqstandyq óner aptalyǵy ótýde.

27 maýsymda «Astana» qonaqúıinde Internet-qaýymdastyǵynyń uıymdastyrýymen «dóńgelek ústel» otyrysy bolady.

27 maýsymda Qazaqstan baspasóz klýbynda «Activ ıdeıalarynyń jastar banki» jobasynyń ekijyldyq jumys qorytyndysyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

27 maýsymda Ulttyq baspasóz klýbynda Qazaqtyń T.Júrgenov atyndaǵy ulttyq óner akademııasynda rejısserlerdiń, operatorlar men stsenarısterdiń joǵary kýrstarynyń ashylý jobasyna arnalǵan baspasóz máslıhaty bolady.

30 maýsym kúni Almatyda bılıardtyń «Erkin pıramıda» túrinen Azııa chempıonaty ótedi.

AIMAQ

AQTÓBE

1 shildeden bastap Aqtóbede qoǵamdyq kólikte jol júrý quny 10 teńgege qymbattap, avtobýs aqysy - 45 teńge, shaǵyn avtobýstar men marshýrttarda jol júrý aqysy 55 teńge bolady.

ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.

MAÝSYMNYŃ 27-SІ, DÚISENBІ

Djıbýtı Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1977). Djıbýtı - Afrıkanyń soltústik-shyǵysynda ornalasqan memleket. Shekarasy Efıopııamen, Somalımen jáne shyǵysynda Aden shyǵanaǵymen shektesedi. Ákimshilik jaǵynan 5 okrýgke bólinedi. Astanasy - Djıbýtı qalasy. Resmı tilderi - frantsýz jáne arab tilderi. Aqsha birligi - djıbýtı franki. Eldi Prezıdent basqarady. Zań shyǵarýshy organy bir palataly parlament - Depýtattar palatasy.

Dúnıejúzilik balyqshylar kúni. 1984 jyldyń shilde aıynan bastap Rımde ótken Balyq aýlaýdy baqylaý jáne damytý jónindegi halyqaralyq konferentsııanyń sheshimi boıynsha jyl saıyn atap ótiledi.

Tájikstannyń ulttyq birligi kúni. Qazaqstan Respýblıkasy men Tájikstan arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1993 jylǵy 7-shi qańtarda ornatyldy.

ESTE QALAR OQIǴALAR

6 jyl buryn (2005) Búkilálemdik keden uıymynyń Keden yntymaqtastyǵy keńesiniń 105-shi jáne 106-shy sessııasynda Qazaqstan Búkilálemdik keden uıymy Saıası komıssııasynyń múshesi bolyp saılandy.

Búkilálemdik keden uıymy Saıası komıssııasy 1978 jyly quryldy. Onyń quramyna 17-den asa Búkilálemdik keden uıymy belsendi múshe-memleketter aımaqtyq negiz retinde eki jyldyq merzimge saılanady. Bul uıym búkilálemdik keden júıesiniń qyzmeti men damý suraqtaryn qaraıdy: halyqaralyq konventsııalardy jańartý jáne engizý, keden isi salasyndaǵy basqa da quqyqtyq quraldaryn óńdeıdi.

5 jyl buryn (2006) Malaızııada Elbasynyń «Syndarly 10 jyl» kitabynyń malaı tilindegi aýdarmasynyń tanystyrylymy boldy.

5 jyl buryn (2006) Almatyda Qazaqstan men Reseı Prezıdentteriniń uıymdastyrýymen qurylǵan Eýropa damý banki óz jumysyn bastady.

4 jyl buryn (2007) Almatyda «Dombyra» dep atalatyn jańa jýrnal jaryq kórdi. Ol qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde shyǵady. Mýzyka salasynda qazaq tilinde alǵash ret shyǵyp otyrǵan bul jýrnal ulttyq mýzyka ónerin, ádebıeti men tarıhyn, fılosofııasy men psıhologııasyn, pedagogıkasyn nasıhattaýmen qatar, olardyń rýhanı astarlary osy bir kıeli aspap únimen baılanysty ekenin aıtýdy kózdeıdi. Basylymnyń bas redaktory - jas dombyrashy, sazger Jasaral Eńsepov.

2 jyl buryn (2009) Parıjde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý akademııasy jáne Frantsııanyń Ulttyq ákimshilik mektebi arasynda memorandýmǵa qol qoıyldy.

Memorandýmnyń maqsaty ózara yntymaqtastyqta tájirıbe almasý, qaıta daıarlaý jáne memlekettik bılik, memlekettik basqarý jáne jergilikti ózin-ózi basqarýdyń organdarǵa arnalǵan kadrlarynyń biliktiligin joǵarylatýlarymen shuǵyldanatyn oqý oryndardyń oqý, ádistemelik, ǵylymı jáne kadrlyq qamtamasyz etý salasyn qaıta jańǵyrtý bolyp tabylady.

ESІMDER

50 jyl buryn (1961) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń memlekettik ınspektory ShELPEKOV Balabaı Aqberdiuly dúnıege keldi.

Túrkmenstanda týǵan. I.Gýbkın atyndaǵy Máskeý munaı-hımııa jáne gaz ónerkásibi ınstıtýtyn, Qazaqstan menedjment, ekonomıka jáne boljaý ınstıtýtyn bitirgen. «Ózenmunaı» munaı-gaz óndirisi basqarmasynda qyzmet istegen. 1988-1989 jyldary - Jańaózen qalalyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy. 2002-2005 jyldary - «Qazaqstan Halyq banki» AQ Mańǵystaý oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary. 2005-2006 jyldary - Jańaózen qalasy ákiminiń orynbasary, Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstri Kantselıarııasynyń bas sarapshysy. 2006-2008 jyldary - Mańǵystaý oblysy Túkqaraǵan aýdanynyń ákimi. 2007-2008 jyldary - «Tobol Áleýmettik-kásipkerlik korporatsııasy» Ulttyq kompanııasy» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. Qazirgi qyzmetinde 2008 jyldan bastap isteıdi.

40 jyl buryn (1971) Pavlodar oblysy Qashyr aýdanynyń ákimi BAQAÝOV Bolat Jumabekuly dúnıege keldi.

Pavlodar oblysynyń Jelezın aýdanynda týǵan. Qazaq quqyqtaný jáne halyqaralyq qatynastar ınstıtýtyn, Halyqaralyq bıznes akademııasyn bitirgen. 1993-1996 jyldary - «Ádilet» shaǵyn kásipornynyń dırektory. 1996-1998 jyldary - «Baqaýov» ujymdyq sharýashylyǵynyń basshysy. 1998-2007 jyldary kásipkerlikpen shuǵyldanǵan. 2007-2008 jyldary - «Tolymbek» ujymdyq sharýashylyǵynyń dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2003-2008 jyldary Pavlodar oblystyq maslıhatyna depýtat bolyp saılanǵan. Qazirgi qyzmetinde 2008 jyldyń jeltoqsanynan bastap isteıdi.

Medalmen marapattalǵan.

MAÝSYMNYŃ 28-І, SEISENBІ

Ýkraınanyń Konstıtýtsııa kúni. 1996 jyly táýelsiz Ýkraına memleketiniń Joǵarǵy Radasy eldiń birinshi jańa Konstıtýtsııasyn qabyldady. Qazaqstan Respýblıkasy men Ýkraına arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas 1992 jylǵy shildeniń 22-de ornatyldy.

Musylmandar kúntizbesi boıynsha - Mıǵraj túni. Paıǵambar jeti kókke kóterilgen tún (seısenbiden sársenbige qaraǵan tún) (2011 jylǵy maýsymnyń 28-nen 29-yna qaraǵan tún - 1432 hıjra jylynyń 26- 27-shi erejebi) - musylman merekesi.

Hıjrattan bir jarym jyl buryn erejep aıynyń jıyrma jetinshi túninde Paıǵambarymyz Muhammedke (s.ǵ.s.) - mıǵraj muǵjızasy berildi. Alla taǵalanyń qudyretimen, qalaýymen ǵana bolatyn keremetterdi, aıandy muǵjıza dep ataıdy. Adamzatqa eki dúnıede shapaǵatshy paıǵambarymyz Muhammedke (s.ǵ.s.) teńdesi joq iri-iri ǵajaıyp muǵjızalar berildi. Onyń bastysy - Quran. Odan keıingisi - mıǵraj muǵjızasy. Paıǵambarymyzǵa (s.ǵ.s.) mıǵrajda úsh úlken syılyq berildi: birinshisi - bes ýaqyt namaz. Ekinshisi - Allaǵa sherik qospaǵan jannyń jánnatqa kiretini jaıyndaǵy súıinshi habar. Úshinshisi - Baqara súresiniń sońǵy eki aıaty (Amána-rasýlý). Isra jáne Mıǵraj oqıǵasy mıládı 621 jyly erejep aıynyń 26-synan 27-sine óter túnde, dúısenbide, Mekkeden Medınege hıjrat etýden 18 aı buryn bolyp edi. Keıinirek jyl saıyn bul túndi shyn ıman-yqylas jáne qosymsha nápil ǵıbadattarmen atap ótkizý musylmandar úshin dástúrge aınaldy. Mıǵraj túninde paıǵambarymyz hazireti Muhammed (s.ǵ.s.) Mekkedegi ál-Haram meshi­tinen Quddystaǵy (Ierýsalım) ál-Aqsa meshitine bir sátte ısra jasady. (Túngi sapar arabtarda "ısra" dep atalady). Odan mıǵrajǵa - jeti qat kókke kóterilip, dúnıeden ótken barlyq paıǵambarlarmen kezdesti, únemi qulshylyqta júretin perishtelermen jolyqty. Qudiretti Jaratýshymyzdyń túrli belgi - aıattaryn kórip, Onymen tildesti. Bes ýaqyt namaz osy túnde paryz etildi. Mıǵraj paıǵambarymyz Muhammedtiń (s.ǵ.s.) eń úlken muǵjızalarynyń biri. Muǵjıza - Allanyń qudiretimen júzege asatyn, adamdardan tek paıǵambarlarǵa ǵana tán, tańǵajaıyp qubylys. Alla taǵala jeti paıǵambardy mıǵrajben syılaǵan. Olar: Adam, Ydyrys, Ibrahım, Musa, Júnis, Isa jáne Muhammed (s.ǵ.s.) paıǵambarlar. Árqaısysynyń mıǵrajy ártúrli bolǵan. Sonyń ishinde bizdiń paıǵambarymyz hazireti Muhammedtiń (s.ǵ.s.) mıǵrajy erekshe ótken. Júreginde ıman nury ornyqqan árbir adam Allanyń muǵjızalaryna shúbásiz senedi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

77 jyl buryn (1934) Soltústik Qazaqstan oblystyq memlekettik tuqymdyq ınspektsııa quryldy.

16 jyl buryn (1995) Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Munaı týraly» Zań kúshi bar Jarlyǵy shyqty.

16 jyl buryn (1995) Almatydaǵy Chapaev kóshesi Manas kóshesi bolyp ózgertildi.

9 jyl buryn (2002) Elbasy Nursultan Nazarbaev Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Lenınogorsk qalasynyń ataýyn Rıdder dep ózgertý týraly Jarlyqqa qol qoıdy.

6 jyl buryn (2005) «Habar» agenttigi, «Degdar» qaıyrymdylyq qory men Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti janyndaǵy memlekettik basqarý joǵary mektebi túlekteriniń bastamashy toby qazaqstandyq joǵary oqý oryndaryndaǵy jýrnalıstıka fakýlteti stýdentteri arasynda «Habardyń» bas dırektory bolǵan, marqum Janar Ábdildınany eske alýǵa arnalǵan baıqaý jarııalaý týraly sheshim qabyldady.

Baıqaýdyń maqsaty bolashaq jas jýrnalısterge qoldaý kórsetý, olardyń belsendiligin arttyrý bolmaq.

Janar Ábdildına (1969-2005) Qazaq memlekettik sáýlet-qurylys ınstıtýtyn jáne memlekettik basqarý joǵary mektebin bitirgenine qaramastan 500-den astam adam qyzmet etetin, basym kópshiligin jýrnalıster quraıtyn shyǵarmashylyq ujymdy sheber basqardy jáne onyń qyzmetin jańa deńgeıge kóterdi.

6 jyl buryn (2005) Óskemende «AgromashHoldıng» AQ servıstik ortalyǵynyń tusaý keser rásimi ótti.

«AgromashHoldıng» AQ servıstik ortalyǵy kombaındardi, traktorlardy, jatkalardy, zapas bólshekterdi, pestıtsıdterdi tikeleı jáne lızıng arqyly satady, tehnıkany kepildikten keıin keshendi jáne kepildik qyzmet kórsetý, mehanızatorlardy oqytý jáne qaıta mamandandyrýdy iske asyrady. Servıs ortalyǵy qyzmetiniń basty ıdeıasy árqashan kez-kelgen tehnıkany shyǵarýshy-zaýyttyń baǵasymen alýǵa bolatyn «Agromarket» jelisin qurý.

«AgromashHoldıng» AQ-nyń 9 servıstik ortalyǵy Soltústik Qazaqstan, Qostanaı, Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Batys Qazaqstan, Almaty oblystarynda ornalasqan. Olardyń ornalasqan jeri Qazaqstannyń eń iri egindi alqaptary bolyp tabylady.

4 jyl buryn (2007) Almatyda qazaqstandyq «The Choice» seriktestigi Qazaqstan Respýblıkasynda isker ádebıetiniń birinshi baspahanasynyń ashylýyn jarııalady. Joba «Mann, Ivanov jáne Ferber» reseılik baspahanasymen birge jumys isteı bastady. Qazaqstandyq baspahana shyǵarǵan birinshi kitap taım-menedjment salasyndaǵy tanymal reseılik konsýltant Gleb Arhangelskııdiń «Taım-draıv: kak ýspet jıt ı rabotat» atty jumysy boldy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine órt qaýipsizdigi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy.

ESІMDER

85 jyl buryn (1926-1994) gıdrotehnıka mamandyǵyn meńgergen alǵashqy qazaq áıelderiniń biri, tehnıka ǵylymynyń kandıdaty JAMANMURYNOVA Bıbi Telqyzy dúnıege keldi.

Aqtóbe oblysynyń Yrǵyz aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynyń gıdromelıoratsııa fakýltetin Stalındik stıpendııamen úzdik bitirgen. Sol ınstıtýttyń sý energetıkasy men gıdravlıkasy kafedrasynda assıstent, Shymkent aýyl sharýashylyǵy tehnıkýmynda, Shymkent tehnologııalyq ınstıtýtynda oqytýshy bolǵan. 1960-1967 jyldary Almatydaǵy Qazaq energetıkalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda qyzmet etken. 1968-1981 jyldary Jambyl gıdromelıoratıvtik qurylys ınstıtýtynda oqytýshy, gıdrotehnıkalyq qurylystar kafedrasynyń dotsenti, kásipti jetildirý jónindegi prorektory qyzmetterin atqarǵan.

Ǵalym Amýdarııa ózenindegi asa iri Qyzylaıaq gıdrotorabyn jobalaýǵa qatysqan. Ondaǵan ǵylymı jumystyń avtory.

55 jyl buryn (1956) fılosofııa ǵylymynyń kandıdaty, tarıh ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń úzdigi KAN Georgıı Vasılevıch dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynda týǵan. Qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetin bitirgen. 1980-1988 jyldary osy ınstıtýttyń oqytýshysy, aǵa oqytýshysy bolǵan. 1988-1991 jyldary - Almaty joǵary partııa mektebiniń dotsenti. 1991-1998 jyldary Qazaq KSR Jastar isi jónindegi memlekettik komıteti basqarmasynyń bastyǵy, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń dotsenti, aǵa ǵylymı qyzmetkeri, tarıh fakýltetiniń dekany, shyǵystaný kafedrasynyń meńgerýshisi, professory. 1998 jyldan - «Ádilet» joǵary quqyq mektebiniń saıasattaný jáne ekonomıka páni kafedrasynyń meńgerýshisi, Qazaqstan tarıhy, fılosofııa jáne áleýmettaný páni kafedrasynyń meńgerýshisi, T.Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıka ýnıversıteti saıasattaný kafedrasynyń meńgerýshisi. Qazaqstan koreıleri assotsıatsııasynyń vıtse-prezıdenti, sondaı-aq Qazaqstan halyqtary assambleıasy janyndaǵy ǵylymı-saraptamalyq keńestiń múshesi bolyp tabylady.

Ol 100-den astam ǵylymı eńbektiń jáne «Qazaqstan koreıleri: tarıhı ocherkter», «Qazaqstandaǵy koreılerdiń tarıhı» jáne «Qazaqstan tarıhy» kitaptarynyń avtory. Medaldarmen, Qazaqstan Respýblıkasynyń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.

MAÝSYMNYŃ 29-Y, SÁRSENBІ

Seıshel araldary Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni (1976). Seıshel araldary memleketi Madagaskar aralynyń soltústik-shyǵysynda, Úndi muhıtyndaǵy 115 aralda ornalasqan. Ákimshilik-aýmaqtyq jaǵynan 23 okrýgke bólinedi. Astanasy - Vıktorııa qalasy. Resmı tili - kreol, aǵylshyn jáne frantsýz tilderi. Ulttyq aqsha birligi - seıshel rýpııi.

ESTE QALAR OQIǴALAR

79 jyl buryn (1932) KSRO Aýyr ónerkásip halyq komıssarıatynyń alqasy «Balqash mańy mys qorytý kombınatynyń qurylysy týraly» qaýly qabyldady.

47 jyl buryn (1964) Maqat-Aqtaý temir jolynyń qurylysy aıaqtaldy.

19 jyl buryn (1992) Qazaqstan Respýblıkasy men Lıýksembýrg Uly gertsogtyǵynyń arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatyldy.

13 jyl buryn (1998) Taraz memlekettik ýnıversıtetinde XVI ǵasyrda ómir súrgen belgili tarıhshy, ádebıetshi, fılosof, «Tarıhı Rashıdıdiń» avtory M.H.Dýlatıge músintas qoıyldy.

10 jyl buryn (2001) Elbasy Nursultan Nazarbaev «Astana - jańa qala» arnaıy ekonomıkalyq aımaq qurý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy.

6 jyl buryn (2005) Memleket basshysy «Balaly otbasylarǵa beriletin memlekettik járdemaqylar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

6 jyl buryn (2005) Oralda Qarashyǵanaq munaı-gaz kondensaty kenishindegi ekologııalyq jaǵdaıdy jaqsartýǵa baǵyttalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Qorshaǵan ortany qorǵaý mınıstrligi, Batys Qazaqstan oblysy ákimshiligi jáne Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng B.V. kompanııasy arasynda ózara túsinistik jónindegi memorandýmǵa qol qoıyldy.

6 jyl buryn (2005) Semeıde Qazaqstan ǵalymy, abaıtanýshy, professor, jazýshy, dramatýrg, Abaı atyndaǵy syılyqtyń laýreaty Qaıym Muhamedhanovtyń (1916-2004) shyǵarmalar jınaǵynyń birinshi tomy jaryq kórdi.

Shyǵarmalardyń birinshi tomyna «Abaıdyń ádebıet mektebi», «Abaı shyǵarmalarynyń tekstologııasy» eńbekteri jáne tanymal adamdar týraly maqalalary endi. Saıası qýǵyn-súrgin jyldary bul zertteýlerge tyıym salynǵan, al avtordy «halyq jaýy» dep aıyptap 25 jylǵa túrmege qamaǵan.

Jınaqqa kirgen Qaıym Muhamedhanovtyń hattary men sýretteri ǵalymnyń otbasylyq muraǵatynan alynǵan.

2 jyl buryn (2009) Astanada ótken Qala qurylysyn salýshylardyń «Qazaqstan-2009» VIII forýmynda Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Qala qurylysyn salýshylar odaǵynyń Altyn medalimen marapattaldy.

2 jyl buryn (2009) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Astananyń bolashaq sobor meshiti qurylysynyń ornyna eskertkish kapsýlasyn ornalastyrdy jáne ony «Hazret Sultan» dep atady.

Meshittiń sáýlet jobasynyń báıgesine 26 jumys túsken. Sonyń eń úzdigi bolyp «KAZGOR» jobalaý akademııasy tańdalǵan.

Ortalyq bas meshittiń namaz oqıtyn zaly 12 buryshtan turady. 12 burysh negiziniń tóbesi 40 metrlik kúmbezben ornalasady. Meshitte bir mezgilde 5000 adam minajat ete alady.

ESІMDER

70 jyl buryn (1941) hımııa ǵylymynyń doktory, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaq KSR Mınıstrler Keńesi syılyǵynyń jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qanysh Sátbaev atyndaǵy syılyqtyń ıegeri PІRÁLIEV Qaldybaı Jaılaýuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysynyń Saıram aýdanynda týǵan. Qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetin bitirgen. 1965-1994 jyldary - Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń Bekturov atyndaǵy Hımııa ǵylymy ınstıtýtynyń aǵa zerthanashysy, ınjeneri, kishi, aǵa, jetekshi, ǵylymı qyzmetkeri, zerthana meńgerýshisi. 1994-2005 jyldary - Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń Bekturov atyndaǵy Hımııa ǵylymdary ınstıtýty dırektorynyń orynbasary. 1994 jyldan Qazaqstan Ǵylym Akademııasynynyń Bekturov atyndaǵy hımııa ǵylymdary ınstıtýty dári-dármek hımııasy zerthanasynyń meńgerýshisi, Almaty úzdiksiz bilim ýnıversıtetiniń rektory qyzmetterin atqaryp keledi. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Farmakopeıalyq komıtetiniń múshesi, Dıssertatsııalyq keńes tóraǵasynyń orynbasary, Respýblıkalyq irgeli zertteýler keńesiniń múshesi bolyp tabylady. Sondaı-aq «AAPS» Amerıka farmatsevtıka ǵalymdary Assotsıatsııasynyń múshesi, Qazaq KSR Mınıstrler Keńsiniń memlekettik ǵylymı stıpendııasynyń jeńimpazy. Sońǵy jyldary Amerıka azamattyq zertteýler jáne damý qorynyń (CRDF) 3 granty, AQSh-tyń Oklahoma jáne Nıý-Iork ýnıversıteti, INTAS granty boıynsha Belgııanyń Gent ýnıversıtetiniń ǵalymdarymen tyǵyz baılanysta jumystar júrgizýde. Jańa dáýirlik zattardy izdestirý jáne óndiriske engizý jolyndaǵy jetistikteri úshin Amerıka farmatsevtıka ǵalymdarynyń Assotsıatsııasyna múshelikke qabyldanǵan.

Respýblıkada tuńǵysh ret depressııaǵa qarsy jatrylaı sıntetıkalyq dárilik zat - tsefedrın óndirý men medıtsınada qoldanýdy iske asyrǵan.

Ǵalymnyń 700-ge jýyq ǵylymı eńbegi, 200-deı patenti bar. 26 hımııa ǵylymy kandıdatyn, 4 doktoryn daıarlaǵan.

«KSRO ónertapqyshy» belgisimen, medaldarmen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1971) Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary, halyqaralyq ekonomıkalyq damý boıynsha magıstr ORYNBAEV Erbol Turmahanuly dúnıege keldi.

Ońtústik Qazaqstan oblysy Shymkent qalasynyń turǵyny. Mıhaıl Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetin, Dıýk ýnıversıtetin (AQSh, Soltústik Karolına, Darem qalasy) bitirgen. Eńbek jolyn «Aq bastaý» Shymkent bankiniń mamany bolyp bastaǵan. 1993-1995 jyldary - Máskeý qalasy «Fıýcher» bankiniń basqarma tóraǵasynyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - Shymkent qalasyndaǵy «Weikfield Inspection Services Ltd.» Lıverpýldik sertıfıkattalǵan maqta kompanııasy bas dırektory. 1996-1997 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary. 1997-1998 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Kóshiqon jáne demografııa jónindegi agenttigi tóraǵasynyń orynbasary mindetin atqarýshy. 1998 jyly - Qazaqstan Respýblıkasy strategııalyq josparlaý jáne reforma jónindegi agenttigi bıýdjettik baǵdarlamalaý basqarmasynyń bastyǵy, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Keńsńsiniń bas eksperti. 1998-1999 jyldarym- Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti ákimshiliginiń áleýmettik ekonomıkalyq reformalar máseleleri jónindegi bólimi meńgerýshisiniń orynbasary. 1999-2000 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik ister jónindegi agenttigi memlekettik qyzmetti quqyqtyq qamtamasyz etý departamentiniń dırektory. 2002 jyly - Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik ister jónindegi agenttigi tóraǵasynyń kómekshisi. 2002-2003 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý vıtsemınıstri. 2003-2004 jyldary - «Marketıngtik saraptamalyq zertteýler ortalyǵy» AQ basqarmasynyń tóraǵasy. 2004-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti ákimshiligi basshysynyń orynbasary- ekonomıkalyq saıasat basqarmasynyń bastyǵy. 2005-2006 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti ákimshiligi Áleýmettikekonomıkalyq qabyldaý bóliminiń meńgerýshisi. 2006-2007 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti ákimshiligi basshysynyń orynbasary. 2007-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstri kantselıarııasynyń bastyǵy. 2008 jyly - Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstrdiń orynbasary. Qazirgi qyzmetinde 2011 jyldyń sáýirinen bastap isteıdi.

2009 jyldyń qazanynan bastap Astana jańa ýnıversıteti AQ (2010 jyldyń maýsymynan «Nazarbaev Ýnıversıteti» AQ), dırektorlar keńesiniń múshesi, «SK-Farmatsııa»m JShS qadaǵalaý keńesiniń tóraǵasy bolyp tabylady.

40 jyl buryn (1971) zań ǵylymynyń doktory, Leıden (Nıderandııa) ýnıversıtetiniń zań fakýlteti shyǵaratyn «Review of Central and East European Law» ǵylymı jýrnalynyń redaktsııalyq keńesiniń múshesi, Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıtetiniń professory QARAǴUSOV Farhad Sergeıuly dúnıege keldi.

Almaty qalasynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń zań fakýltetin, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasy Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń aspırantýrasyn bitirgen. Brıtandyq keńes baǵdarlamasy sheńberinde Alen&Overı halyqaralyq zańgerlik fırmasynyń Londondaǵy ofısinde synaq merziminen ótken. 1993-1996 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Ǵylym Akademııasy Memleket jáne quqyq ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri, bólim meńgerýshisiniń mindetin atqarýshysy. 1996-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń zańnama bólimi sektorynyń aǵa sarapshysy, meńgerýshisi. 1997-1998 jyldary - «Qarjy naryqtary ınstıtýty» qoǵamdyq qorynyń prezıdenti. 1998-2000 jyldary - «Kýder Brozers» halyqaralyq zań fırmasynyń Almatydaǵy ofısiniń zańgeri. 2000-2006 jyldary - «Qazaqstan halyq banki» AQ basqarmasy tóraǵasynyń keńesshisi, zań departamentiniń dırektory, basqarýshy dırektory. 2006-2007 jyldary - «Beıker jáne Makenzı» kompanııasynyń keńesshisi. 2007-2009 jyldary - «Qazaqstan halyq banki» AQ bas zań keńesshisi. 2008 jyldan - Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıtetiniń professory, 2010 jyldyń shildesinen - «Sky Bridge Capital» JShS-niń quqyq jónindegi basqarýshy dırektory.

«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy qundy qaǵazdardyń quqyqtyq tártibi», «Investıtsııalyq qorlar: saýaldar men jaýaptar», t.b. kitaptarynyń jáne Qazaqstanda, taıaý jáne alys shetelderde qazaq, aǵylshyn tilderinde jarııalanǵan eńbek qatynasyna, valıýta jáne banki zańnamalaryna, azamattyq quqyq máselelerine arnalǵan 80 ǵylymı maqalanyń avtory. Sonymen qatar Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq quqyq jónindegi oqý quralyn daıyndaǵan avtorlyq ujymnyń quramynda bolǵan.

«Qurmet» ordenimen, medalmen marapattalǵan.

MAÝSYMNYŃ 30-Y, BEISENBІ

Kongo Demokratııalyq Respýblıkasynyń Ulttyq meıramy - Táýelsizdik kúni. Kongo Ortalyq Afrıkada ornalasqan. Batysynda jáne soltústik-batysynda Kongo Respýblıkasymen, soltústiginde Ortalyq Afrıka Respýblıkasymen, soltústik-shyǵysynda Sýdanmen, shyǵysynda Ýganda, Rýanda, Býrýndı, Tanzanııamen, ońtústiginde Zambııamen, ońtústik-batysynda Angolamen shektesedi. Ákimshilik jaǵynan 11 provıntsııaǵa bólinedi. Elde 200-den astam etnıkalyq toptardyń ókilderi turady. Astanasy - Kınshasa qalasy. Resmı tili - frantsýz tili. Aqsha birligi - kongo franki.

ESTE QALAR OQIǴALAR

92 jyl buryn (1919) Óskemen túrmesindegi saıası tutqyndar kolchak áskerlerine qarsy kóterilis uıymdastyrdy.

28 jyl buryn (1983) Qazaq KSR-niń Turǵyn úı kodeksi qabyldandy.

6 jyl buryn (2005) Sultanmahmut Toraıǵyrov atyndaǵy Pavlodar memlekettik ýnıversıtetinde Sotsıologııalyq zertteý ortalyǵy quryldy.

Ortalyq halyqty áleýmettik qorǵaýdyń jańa tehnologııalaryn jáne ataýly áleýmettik kómek júıesin jaqsartý usynystaryn qurastyrady.

4 jyl buryn (2007) Astanada Beıbitshilik jáne kelisim saraıynyń aldynda Halyqtar dostyǵy monýmenti ashyldy. Monýmenttiń saltanatty ashylý rásimine Elbasy Nursultan Nazarbaev pen elimizge qysqa merzimdi jumys saparymen kelgen Ispanııa Koroli Hýan Karlos І jáne Koroleva Sofııa qatysty.

Atalǵan eskertkishtiń avtorlary - sýretshi Tóleýǵazy Baıǵalıev, sáýletshi Samatbek Tájenuly, músinshi Asqar Nartov.

Eskertkishtiń bıiktigi 21 metr. Onyń joǵarǵy jaǵynda elimizdegi sany 100 myńnan asatyn qazaq, orys, nemis jáne káris ulty qyzdarynyń shańyraqty kóterip turǵan músini beınelengen. Eskertkishtiń ortasynda Qazaqstandaǵy ulttar men ulystardyń sanyna sáıkes keregeler men masaq ornalasqan.

2 jyl buryn (2009) Astanadaǵy Táýelsiz saraıy jáne «Qazaq eli» monýmenti ornalasqan Manas kóshesiniń aty Táýelsizdik dańǵyly dep ózgertildi.

2 jyl buryn (2009) Aqmola oblysy Tselınograd aýdany Aqmola aýylyndaǵy «Aqmola-Fenıks» AQ keńsesinde Sotsıalıstik Eńbek Eri Ivan Sharfty máńgi este saqtaý maqsatymen memorıaldy taqta ashyldy.

Ivan Ivanovıch Sharf (1930-2008) Qaraǵandy pedagogıkalyq ınstıtýtynan keıin ustazdyq etip, sońynan Tselınograd zooveterınarlyq tehnıkýmynda, Tselınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynda bilimin jalǵastyrǵan. Eńbek jolyn mektepte muǵalimdikten bastap, talaı jyldar qoǵamdyq, partııa uıymynda, sharýashylyq basshysy qyzmetterinde joǵary baǵaǵa ıe bolǵan. 1975 jyly Tselınograd qus ósirý jónindegi óndiristik birlestiktiń bas dırektory qyzmetine taǵaıyndalǵan. Ol 1993 jyly «Aqmola-Fenıks» aktsıonerlik qoǵamy bolyp qaıta qurylǵan bolatyn. 1986 jyly Sotsıalıstik Eńbek Eri atandy, keıinnen «Qurmet belgisi», «Oktıabr revolıýtsııasy» ordenderine ıe boldy.

«Aqmola-Fenıks» - elordany qus etimen, jumyrtqamen, un jáne nan ónimderimen turaqty qamtamasyz etip kele jatqan óndiris ortalyǵy.

1 jyl buryn (2010) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń birqatar zańnamalyq aktilerin «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy keden isi týraly» Kodekske sáıkes keltirýge baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine kedendik retteý jáne salyq salý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.

ESІMDER

110 jyl buryn (1901-1991) geolog, professor, Qazaqstan Ulttyq Ǵylym Akademııasynyń akademıgi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri, KSRO Memlekettik syılyǵynyń, Lenındik syılyqtyń laýreaty MEDOEV Georgıı Tsaraevıch dúnıege keldi.

Soltústik Osetııa Respýblıkasynyń Dıgora qalasynda týǵan. Lenıngrad (qazirgi Sankt-Peterbýrg) ken ınstıtýtyn bitirgen. Qazaq geologııa tresinde, Semeı geologııalyq-barlaý tehnıkýmynda eńbek etken. 1936 jyldan ómiriniń sońyna deıin qazirgi Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetinde jáne Qazaqstan Ǵylym Akademııasynyń Geologııa ınstıtýtynda qyzmetter atqarǵan.

Negizgi ǵylymı eńbekteri Qazaqstannyń geologııasy men geomorfologııasyn, tektonıkasyn, výlkanızmderdi, sonyń ishinde, Qaraǵandy kómir alabynyń geologııalyq qurylysyn zertteý máselelerine arnalǵan. Sondaı-aq ol Ortalyq Qazaqstannyń metallogenııa kartasyn jasaýǵa qatysqan.

«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen marapattalǵan.

70 jyl buryn (1941) jazýshy, jýrnalıst, aýdarmashy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri ıÝSÝP Keńes Silámhanuly (Túsip Rahmetýllın) dúnıege keldi.

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Ulan aýdanynda týǵan. Semeıdegi ózen sharýashylyǵy ýchılışesin támamdap, Joǵary Ertis keme sharýashylyǵynda eńbek etti. Keıin Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti) jýrnalıstıka fakýltetin bitirdi. 1968-1996 jyldary Shyǵys Qazaqstan oblystyq «Kommýnızm týy» (qazirgi «Dıdar»), «Sotsıalıstik Qazaqstan» (qazirgi «Egemen Qazaqstan») gazetterinde, «Qazaqstan kommýnısi» (qazirgi «Aqıqat»), «Juldyz» jýrnaldarynda bólim meńgerýshisi, jaýapty hatshy qyzmetterin atqarǵan. 1997 jyldan Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Baspasóz qyzmetiniń bas sarapshysy qyzmetin atqarǵan.

Jazýshynyń «Aqıqat sapar», «Qarashadaǵy kóktem», «Ohapka polevyh tsvetov» povesteri men áńgimeler jınaǵy, «Jelqaıyq» kitaby jaryq kórgen. Sonymen qatar onyń termınoologııa, qazaq tilinde is júrgizý máselelerine arnalǵan «Qujat tili» kitaby 2001 jyly Pavlodar oblystyq «Altyn til» baǵdarlamasy sheńberinde jaryq kórip, «Jalyn» baspasy uıymdastyrǵan jabyq báıgeniń ekinshi júldesin jeńip alǵan. Sondaı-aq «Anyqtama sózdigi», «Eki tilde is júrgizý» atty kitaptary shyqqan. Gabrıel Garsıa Markestiń «Júz jyldyq jalǵyzdyq» romanyn, bolgar jazýshylarynyń «Gúljazıra» áńgimeler men povester jınaǵyn qazaq tiline aýdarǵan.

Birneshe medalmen marapattalǵan.

60 jyl buryn (1951) «Muǵaljar neftestroı» JShS-iniń dırektory ILıÝBAEV Qýanysh Dalabaıuly dúnıege keldi.

Aqtóbe oblysy Muǵadjar aýdanynda týǵan. Batys Qazaqstan aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtyn, Qazaqstan Respýblıkasy Іshki ister mınıstrligi Qaraǵandy Joǵary mektebin bitirgen. Keńshar ekonomısti, Aqtóbe oblystyq qarjy bóliminiń aǵa baqylaýshysy bolǵan. 1984-2001 jyldary - Aqtóbe oblysy Іshki ister basqarmasy sotsıalıstik jeke menshikti talan-tarajǵa salýmen kúres jónindegi bólimniń aǵa jedel ýákili, Aqtóbe oblystyq ishki ister basqarmasy qarjy sharýashylyq salasyndaǵy qylmystarmen kúres jónindegi aýdanaralyq bóliminiń bastyǵy, ekonomıkalyq qylmyspen kúres jónindegi basqarmanyń bastyǵy, Memlekettik tergeý komıtetiniń Aqtóbe oblysy boıynsha departamenti bastyǵynyń orynbasary. 2001-2002 jyldary - Aqtóbe oblysy ákiminiń keńesshisi. 2004 jyly - Aqtóbe qalasy ákiminiń orynbasary. 2004-2005 jyldary - Aqtóbe oblysy boıynsha Tártiptik keńes tóraǵasy. 2005-2008 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń Aqtóbe oblysy boıynsha departament dırektory. 2008-2009 jyldary - «Tıtan Aqtóbe» kommertsııalyq fırmasy» JSS-iniń dırektory. Qazirgi qyzmetinde 2009 jyldan bastap isteıdi. 2010 jyldyń naýryzynan - Aqtóbe oblystyq maslıhatynyń depýtaty.

«Qazaqstan Respýblıkasynyń táýelsizdigine 10 jyl», «Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııasyna 10 jyl» merekelik medaldarymen marapattalǵan.

40 jyl buryn (1971) shahmattan halyqaralyq dárejedegi sheber BALABAEV Tımýr Farıtuly dúnıege keldi. Alǵashqy jattyqtyrýshysy - ákesi, Balabaev Farıt Ǵazızuly.

Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń mehanıka jáne qoldanbaly matematıka fakýltetin bitirgen (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti). Sibir, Ortalyq Azııa jáne Qıyr Shyǵys stýdentter spartakıadasynyń QazMÝ komandasy quramyndaǵy jeńimpazy (Almaty, 1992). Novokýznetsk qalasynda ótken halyqaralyq týrnırdiń jeńimpazy (2002, Chehııa).