QazAqparat-Anons: 2011 jylǵy 22-24 sáýir aralyǵyndaǵy oqıǵalardyń kúntizbesi
ÚKІMET
22 sáýirde Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginde Orman jáne ań aýlaý sharýashylyǵy komıtetiniń tóraǵasy Erlan Nysanbaev pen «Tabıǵat» ekologııalyq qorynyń tóraǵasy Mels Eleýsizovtyń qatysýymen «Jasyl japyraq aktsııasyn ótkizý» taqyrybyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
QAZAQSTAN JÁNE ÁLEM
22 sáýirde saǵat 14:30-da Stambýl ýnıversıtetiniń Eýrazııa ınstıtýtynda (Túrkııa, Stambýl) Stambýl klýbynyń alǵashqy májilisi ótedi
ASTANA
9 sáýirden 15 maýsymǵa deıin Astananyń Jeńis jáne Imanov kóshelerinde jol-qurylys jumystary júrgiziledi.
22 sáýirde Mınıstrlikter úıinde «Qazaqstandyq qoǵamnyń birigýi: qamtamasyz etýdiń joldary men mehanızmderi» semınary ótedi.
22 sáýirde «Nur Otan» HDP-da Oralbaı Ábdikárimov Astanadaǵy memlekettik qyzmetshiler, quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri tarapynan oryn alyp qalatyn quqyq buzýshylyq áreketter boıynsha aryzdary bar azamattardy qabyldaıdy.
20-24 sáýirdiń aralyǵynda Astanadaǵy S.Seıfýllın atyndaǵy Qazaq agrotehnıkalyq ýnıversıtetinde VI jazǵy Ýnıversıadanyń bokstan týrnıri ótedi.
22 sáýirde Mınıstrlikter úıinde«Memlekettik tildegi zań termınderin birizdendirý máseleleri» dóńgelek ústel otyrysy ótedi.
22 sáýirde Mınıstrlikter úıinde QR KKM-degi jemqorlyqqa tosqaýyl qoıý jumystaryn uıymdastyrýǵa arnalǵan otyrys bolady.
22 sáýirde QR TJM ǵımaratynda «Órt qaýipti maýsymdaǵy aldyn alý sharalary» brıfıngi ótedi.
22 sáýirde QR Prezıdenti janyndaǵy Memlekettik basqarý akademııasynda Akademııa men BUU (ıÝNISEF) balalar qory arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıylady.
22 sáýirde Eýrazııa ýnıversıtetinde Qazaqstan tarıhy boıynsha «Tarıh ata» ÚІ respýblıkalyq qashyqtyq olımpıadasynyń resmı ashylýy ótedi.
22 sáýirde Nazarbaev Ýnıversıteti biliktilikti arttyrý qysqa merzimdi baǵdarlamasynyń aıasynda qorytyndy trenıngter serııasyn ótkizedi.
22 sáýir kúni Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Zııatkerlik menshik quqyǵy komıteti, ónertapqysh salasy boıynsha jetistikterdiń 8-shi respýblıkalyq «Shapaǵat-2011» baıqaýynyń jeńimpazdaryn marapattaýǵa arnalǵan saltanatty kesh ótkizedi.
22 sáýirde «Astanalyq» BO-da Talǵat Musabaevtyń qatysýymen «Ǵarysh salasynyń damý bolashaǵy» onlaın-konferentsııa ótedi.
22 sáýirde Prezıdenttik mádenı ortalyqta dástúrli oryndaýshylardyń Ámire Qashaýbaev atyndaǵy ÚІІІ respýblıkalyq baıqaýynyń jabylýy.
21-22 sáýirde Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynda Jeńis kúnine arnalǵan Eske alý sabaǵy ótedi.
22-23 sáýirde Astana qalasyndaǵy «Dáýlet» sport kesheninde Qoıan-qoltyq urystan Respýblıkalyq ulan Qolbasshysy kýbogy jolyndaǵy ІH halyqaralyq týrnır ótedi.
23 sáýir kúni Astana qalasynda jalpyqalalyq senbilik ótedi.
23 sáýirde K.Baıseıitova atyndaǵy opera jáne balet teatrynda Ulttyq teatrlar respýblıkalyq festıvali ótedi.
24 sáýir kúni Astanada tuńǵysh ret "Bolashaq" baǵdarlamasynyń túlegi Alıma Murzabekovanyń Sán úıiniń ashylýy oryn alady
2011 jyldyń 29 sáýirinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynyń kórme zalynda Qazaqstan halqynyń birligi kúnine arnalǵan qoldanbaly óner sheberleriniń kórmesi ótedi. Kórme 15.00 bastalady.
ALMATY
20-22 sáýirdiń aralyǵynda Almatyda el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Uly Jibek jolymen -2011» atty VI Halyqaralyq kitap kórmesi ótedi.
20-22 sáýirde «Atakent» ortalyǵynda KITF týrıstik kórmesi ótedi.
22 sáýirde Saýdany lıberalızatsııalaý men kedendik reformany júzege asyrý (RTLC) USAID jobasy uıymdastyrǵan «Halyqaralyq saýdany ońtaılandyrý: júrgizilgen reformalar jáne 2012 jylǵa arnalǵan josparlar» konferentsııasy ótedi.
22 sáýirde Bilim mınıstri Almaty JOO rektorlarymen kezdesedi.
22 sáýirde KIMEP (KIRC) segizinshi halyqaralyq ǵylymı-zertteý konferentsııa ótkiziledi.
22 sáýirde «Qazirgi zamanǵy ýnıversıtettegi stýdenttik ózin-ózi basqarý: tájirıbe, ınnovatsııalar men bolashaǵy» halyqaralyq stýdentter forýmy ótedi.
22 sáýirde «Qorshaǵan orta men densaýlyq» semınary ótedi.
22 sáýirde Erlan Karınmen kezdesý ótedi
22 sáýirde Chernobyl AES-indegi apatqa 25 jyl tolýyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
22 sáýirde MAB-ta Naýryz merekesi toılanady.
22 sáýirde QR Memlekettik hatshysy Qanat Saýdabaevtyń tóraǵalyǵymen Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyn toılaý jónindegi memlekettik komıssııanyń ekinshi otyrysy qótedi.
22 sáýirde Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵy men alǵashqy ulttyq basylymdar «Aıqap» jýrnaly men «Qazaqstan» gazetiniń jaryqqa shyqqanyna 100 jyl tolýyna arnalǵan ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótedi.
22 sáýirde "Qozy Kórpesh - Baıan sulý» kúnine arnalǵan «Mahabbat aıaldamasy» sharasy ótedi.
22 sáýirde «Ortalyq Azııa - Ortalyq»: ınnovatsııalar arqyly bolashaqqa» qubyr jelisiniń qurylysynyń bastalǵanyna 50 jyl» mereıtoılyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııanyń ashylýyna arnalǵan baspasóz máslıhaty ótedi.
22 sáýirde Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Ǵylym álemi» stýdentter men jas ǵalymdardyń halyqaralyq konferentsııasy nátıjesin shyǵarý jáne jeńimpazdardy marapattaý ótedi.
22 sáýirde Táýelsizdiktiń 20 jyldyǵyna jáne Qazaqstan halqy birligine arnalǵan «Til - dostyq negizi» sharasy ótedi.
21-23 sáýirde «AlmatyTowers» kesheninde Qazaqstannyń sán aptalyǵy (Kazakhstan Fashion Week ) ótedi.
21-24 sáýirdiń aralyǵynda Almatyda «Búgingi frantsýz kınosy» ІІ kınofestıvali ótedi.
22 sáýirde Armat Bektasovtyń «Til bederi - birlik tili» jeke kórmesi ashylady.
22 sáýirde «Dostyq báıteregi» músin kompozıtsııasynyń saltanatty ashylýy ótedi.
22-26 sáýirdiń aralyǵynda Almatyda Stýdentik jáne debıýttik fılmderdiń «Bastaý» І halyqaralyq kınofestıvali ótedi.
ELEÝLІ OQIǴALAR. ATAÝLY KÚNDER. ESІMDER.
SÁÝІRDІŃ 22-І, JUMA
Halyqaralyq Jer-Ana kúni. BUU Bas Assambleıasy sáýirdiń 22-inde Halyqaralyq Jer-Ana kúni dep jarııalaý týraly qarardy biraýyzdan maquldady.
Qarar Bolıvııa usynysymen qabyldandy. 50-den astam BUU-ǵa múshe-memleketter onyń teteavtory bolyp daýys berdi. Sonyń ishinde Qazaqstan da bar.
Bul mańyzdy qujat maqsaty - qazirgi jáne bolashaq urpaqtardyń ekonomıkalyq, áleýmettik jáne ekologııalyq qajettilikteri arasynda ádiletti tepe-teńdikke qol jetkizý.
Jer-Ana kúnin jarııalaý planetamyzdyń jáne onyń ekologııalyq júıesiniń bizdi ómirmen qamtamasyz etip otyrǵanyn túsingenimizdi pash etip, sondaı-aq 1992-nshi jylǵy Rıo-de-Janeıroda ótken qorshaǵan orta jáne ony damytý Konferentsııasynda qabyldanǵan mindetterdi bekite tústi.
OQIǴALAR
40 jyl buryn (1971) sol kezdegi Qazaqstannyń astanasy Almaty qalasyna birinshi ret Tý-154 áýe laıneri kelip qondy. Máskeýden Almatyǵa deıingi aralyqtaǵy - 3 500 shaqyrymdyq joldy laıner ne bári 3 saǵat 45 mınýtta ushyp ótken.
26 jyl buryn (1985) Aqtóbede Keńes Odaǵynyń Batyry Álııa Moldaǵulovanyń (1924-1944) oblystyq memorıaldyq murajaıy ashyldy.
3 jyl buryn (2008) Memleket basshysy UQShU memleketteri temir joldarynyń biryńǵaı júıesin qurý kelisimin ratıfıkatsııalaý týraly zańǵa qol qoıdy.
3 jyl buryn (2008) Ulttyq akademııalyq kitaphanada Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi Til komıtetiniń qoldaýymen jaryq kórgen «Saıası túsindirme sózdiktiń» tusaýkeseri bolyp ótti. Tórt myń danamen basylyp shyqqan 616 bettik túsindirme sózdikke eki myńnan astam saıasattaný, jahandaný, áleýmettaný, mádenıettaný salalarynyń termınderi men anyqtamalary engizilip, olarǵa ǵylymı turǵydan túsinikteme berilgen. «Qazaqstanda saıasattaný mektebi endi qalyptasyp kele jatyr. Bul qazaq tilinde basyp shyǵarylǵan alǵashqy saıası túsindirme sózdik», - deıdi saıasat ǵylymdarynyń kandıdaty Berik Ábdiǵalı. Kitapta Ejelgi Shyǵys, Batys elderiniń jáne Reseı men Qazaqstandaǵy saıasattaný mektepteri men aǵymdarynyń túsinikteri jan-jaqty qamtylǵan. Álemdik jáne otandyq avtorlardyń eńbekterine súıene otyryp jazylǵan sózdik dúnıejúzinde bolyp jatqan kóptegen saıası úrdisterdi túsinýge kómektesip, qazirgi saıasattaný máseleleriniń ózekti problemalarymen neǵurlym jaqynyraq tanysýǵa múmkindik beredi. Qazaq tildi orta jáne joǵary oqý oryndaryna, saıasattanýshylarǵa, áleýmettanýshylar men mádenıettanýshylarǵa arnalǵan sózdikte sondaı-aq, álemdik saıasatta ózindik mektep qalyptastyrǵan saıasattanýshylar men elimizdiń saıası ómirine belsene aralasqan tarıhı tulǵalar da qamtylǵan.
2 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Jyljymaıtyn múlikke quqyqtardy jáne onymen jasalatyn mámilelerdi memlekettik tirkeý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister engizý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna qol qoıdy.
2 jyl buryn (2009) BUU-nyń Bilim, ǵylym jáne mádenıet máseleleri jónindegi uıymy 32 seriktes uıymmen birlese otyryp Álemdik sandyq nusqadaǵy kitaphana ashty. Bul kitaphananyń qoryn kez-kelgen oqyrman paıdalana alady. www.wdl.org saıtynda mádenıettiń biregeı týyndylarymen, qoljazbalarmen, kartalarmen, sırek kezdesetin kitaptarmen, fılmdermen, aýdıojazbalarmen jáne fotosýrettermen tanysýǵa bolady. Olardyń ishinde ejelgi qytaı mátinderi, arabtyń ǵylymı traktattary, 764 jylǵy «Hyakumanto darani» jazbasy jáne basqa da mádenı qundylyqtar bar. Álemdik sandyq nusqadaǵy kitaphana aǵylshyn, arab, ıspan, qytaı, portýgal, orys jáne frantsýz tilderinde jumys isteıdi.
1 jyl buryn (2010) Elordadaǵy «Qazaqstan» sport saraıynda «Qazaqstan hokkeıi» jýrnalynyń tusaýy kesildi.
Jýrnaldyń tanystyrylymy barysynda BAQ ókilderine suhbat bergen bas redaktor Maksım Kartashov Memleket basshysy aǵymdaǵy jylǵy Joldaýynda sportqa basa nazar aýdarǵandyǵyn jáne 30%-ǵa deıingi qazaqstandyqtar buqaralyq sportqa tartylýy qajettigin atap ótkendigin tilge tıek etti.
Jýrnaldan elimizdiń jetekshi hokkeıshilerimen aradaǵy suhbattardy, olardyń ómirine qatysty materıaldar toptamalaryn, sport jańalyqtaryn oqýǵa bolady.
Sondaı-aq basylymnyń jaryq kórýine memlekettik organdardyń da qoldaý kórsetetine úmittenip otyrǵan bas redaktor jylyna 8 márte orys tilinde jaryq kóretin jýrnaldyń bolashaqta qazaq tilindegi nómiri de oqyrman nazaryna usynylýy múmkin ekendigin joqqa shyǵarmaıdy.
1 jyl buryn (2010) Almatyda Qazaqstandyq «BTIMES.KZ» iskerlik portaly - Ortalyq Azııadaǵy jańa biregeı uqsastyǵy joq aqparattyq bıznes-medıaresýrstyń tusaýkeseri ótti.
Onyń negizgi maqsaty - qazaqstandyq kompanııalarǵa qozǵalmaly damýǵa jaıly jaǵdaılar jasaý tıimdi quraldar paıdalaný arqyly eldegi jáne dúnıejúzindegi ekonomıka, bıznes, damý úrdisi, bedeldi sarapshylardyń pikirleri men taldaýlary jónindegi ýaqytyly jáne sapaly aqparat berý. Portaldyń negizin salýshy Nurıddın Amanquldyń aıtýy boıynsha, katalog aınalymǵa óz mekemesi jáne fırmasy jónindegi aqparatty jaılastyratyn klıentterge de, kerekti ónim jáne qyzmet týraly aqparat izdegen kelýshilerge de óte yńǵaıly. «Klıentterdiń negizgi maqsaty kirýshilergi olardyń kompanııalary týraly búkil aqparat tabylyp usynylýy. Kirýshiler, óz kezeginshe suranymy boıynsha búkil mekemeler jóninde tolyq tizim ala alady. Bar qupııa osynda. Kompanııasy birinshi bolyp tabylǵanyna jáne kirýshi onyń kompanııasyna kóńil bildirýge klıentti tartý mindet», - dedi N.Amanqul.
1 jyl buryn (2010) Elordadaǵy «Qazaqstan» sport saraıynda «Qazaqstan hokkeıi» jýrnalynyń tusaýy kesildi.
Jýrnaldyń tanystyrylymy barysynda BAQ ókilderine suhbat bergen bas redaktor Maksım Kartashov Memleket basshysy aǵymdaǵy jylǵy Joldaýynda sportqa basa nazar aýdarǵandyǵyn jáne 30%-ǵa deıingi qazaqstandyqtar buqaralyq sportqa tartylýy qajettigin atap ótkendigin tilge tıek etti.
Jýrnaldan elimizdiń jetekshi hokkeıshilerimen aradaǵy suhbattardy, olardyń ómirine qatysty materıaldar toptamalaryn, sport jańalyqtaryn oqýǵa bolady.
Sondaı-aq basylymnyń jaryq kórýine memlekettik organdardyń da qoldaý kórsetetine úmittenip otyrǵan bas redaktor jylyna 8 márte orys tilinde jaryq kóretin jýrnaldyń bolashaqta qazaq tilindegi nómiri de oqyrman nazaryna usynylýy múmkin ekendigin joqqa shyǵarmaıdy.
ESІMDER
65 jyl buryn (1946) Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri ÁDІLBAEV Jumadil dúnıege keldi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy Ulan aýdanynda týǵan. Oblystyq «Kommýnızm týy» gazetinde korrektor, ádebı qyzmetker, jaýapty hatshy orynbasary, bólim bastyǵy laýazymdaryn atqarǵan. 1978-1983 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq partııa komıtetiniń nusqaýshysy. 1983-1985 jyldary - oblystyq «Kommýnızm týy» gazetiniń redaktory. 1985-1990 jyldary - Shyǵys Qazaqstan oblystyq partııa komıteti ıdeologııa bóliminiń bastyǵy. 1990 jyldan Shyǵys Qazaqstan oblystyq «Dıdar» gazetiniń bas redaktory bolyp qyzmet atqarǵan.
60 jyl buryn (1951) aqyn, aýdarmashy, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, respýblıkalyq «Jiger» shyǵarmashylyq festıvalininiń laýreaty, Abaıdyń 150 jyldyǵyna oraı ótken jyr músháırasynyń júldegeri JÁLENOVA Qatıra Syzdyqqyzy dúnıege keldi.
Qyzylorda oblysynyń Shıeli aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti) fılologııa fakýltetin bitirip, Qazaq radıosynda 20 jyldan astam jemisti eńbek etken.
1978 jyly «Kel, mahabbat» atty jyr jınaǵy jaryq kórgen. Sodan beri «Ańsaǵan meniń ánimsiń», «Aq gúlder» atty jınaqtary shyqty. Bir top óleńderi «Razbeg» atty ujymdyq jınaqta orys tiline aýdarylyp basylǵan. 2009 jyly «Syrdarııa» jyr jınaǵy jaryq kórgen. Qazirgi kezde kásipkerlikpen aınalysady, «Aı-mır» saýda úıiniń dırektory.
Tájik aqyny G.Súleımenovanyń «Qyryq burym» óleńder jınaǵyn aýdarǵan. Sondaı-aq ol Máskeý qalasynda ótken Búkilodaqtyq jas aqyn-jazýshylardyń keńesine qatysqan.
«Aıryqsha qyzmeti úshin» medalimen, Qyzylorda oblysynyń merekelik medalimen marapattalǵan, eki márte oblys ákimi stıpendıanty.
SÁÝІRDІŃ 23-І, SENBІ
Dúnıejúzilik kitaptar jáne avtor quqyǵy kúni. Dúnıejúzilik kitaptar jáne avtor quqyǵy kúni 1995 jyly 15 qarashada ıÝNESKO - nyń 28 sessııasynda jarııalandy (Qarar №3.18).
Sheshim halyqtyń saýatyn ashý maqsatymen, mádenıetti dástúrdiń damýyn uǵyndyrý úshin qabyldandy, jáne de kitap bilim berýdiń eń úlken quraly bolyp tabylady, taǵy da ony eń senimdi ádispen saqtaıdy. Qararda bul kúni kitap kórmeleri men jármeńkelerdiń ótkizilýi áserli bolady dep tanylǵan..
Bul kún 23 sáýir 1616 jyly ómirden qaıtqan Mıgel de Servantes, Ýılıam Shekspır (ıÝlıan kúntizbesi boıynsha), Inka Garsılaso de la Vegany eske alý maqsatynda bekitilgen. Kitaptyń arqasynda eń aldymen bilimge, oıǵa rýhanı moraldyq qundylyqtarǵa, adamzattyń shyǵarmashylyq jetistikterimen ásemdilikti túsinýine jol ashylady. Kitap - bul san alýan mádenıetti álemniń terezesi jáne de ár túrli ýaqyttaǵy órkenıetpen keńistikti jalǵastyryp turatyn kópir.
Dúnıejúzilik kitap jáne avtor quqyǵy kúnin atap óte turyp, biz kitaptyń saqtalýynyń mańyzdylyǵyna erekshe kóńil bólýimiz kerek jáne de ár memleket óz mádenıettin arttyra túsirýi kerek.
OQIǴALAR
15 jyl buryn (1996) Elbasy N.Nazarbaevtyń «HHI ǵasyr tabaldyryǵynda» atty kitabynyń jaryq kórýine oraı baspasóz máslıhaty ótti.
6 jyl buryn (2005) Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııalyq zańyna ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly «Qazaqstan Respýblıkasynyń saılaýy týraly», «Qazaqstan Respýblıkasynyń lıtsenzııalaý suraqtary boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Konstıtýtsııalyq Zańdaryna qol qoıdy.
2 jyl buryn (2009) Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy merekeler týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna ózgerister engizý týraly» Zańǵa qol qoıdy. Zań Naýryz meıramyn merekeleý kúnderin naýryzdyń 21-nen 23-ne deıin ulǵaıtýdy jáne Qazaqstan Respýblıkasy kúnin merekeleýdi alyp tastaýdy kózdeıdi.
2 jyl buryn (2009) Polshadaǵy Velıkopolskı aımaǵynyń astanasy Poznan qalasynda Adam Mıtskevıch atyndaǵy ýnıversıtettiń Shyǵystaný jáne túrkitaný ınstıtýtynda qazaq bólimi ashyldy.
Polshanyń eń iri oqý oryndarynyń birinde qazaq bóliminiń ashylýy polıak ǵylymı-pedagogıkalyq jáne stýdentter qoǵamynyń elimizge, onyń mádenıeti men salt-dástúrlerine, tarıhy men tiline degen qyzyǵýshylyǵyn bildiredi.
1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Elshiligi Tájikstannyń «Ittıloot va mýoshırat» dep atalatyn respýblıkalyq baspasóz ortalyǵynda Elshiliktiń járdemimen Parsy tildes jýrnalıster forýmy «Afrýzda» basylyp, «Qazaqstan - HHІ ǵasyr» dep atalatyn parsy jáne orys tilderinde shyǵarylǵan jýrnaldyń tusaýkeseri ótti.
Atalǵan jýrnalda elimizdiń saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq jáne mádenı ómiri jaıynda tolyqqandy aqparat berilgen. Sonymen birge Qazaqstannyń buqaralyq aqparat quraldaryna jeke tarmaq arnalǵan.
Basylymnyń negizinen parsy tildes oqyrmandarǵa, birinshi kezekte mass-medıa ókilderine baǵdarlanǵanyn eskeretin bolsaq, onyń betterinen qazaqstandyq radıo, teledıdar, Internet-provaıderler, baspasóz jáne elektrondy buqaralyq aqparat quraldary týraly málimetterdi tabýǵa, sondaı-aq bul salany retteıtin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalyq bazasynyń normatıvti qujattarymen tanysýǵa bolady.
1 jyl buryn (2010) Qazaqstan Respýblıkasynyń Elshiligi Tájikstannyń «Ittıloot va mýoshırat» dep atalatyn respýblıkalyq baspasóz ortalyǵynda Elshiliktiń járdemimen Parsy tildes jýrnalıster forýmy «Afrýzda» basylyp, «Qazaqstan - HHІ ǵasyr» dep atalatyn parsy jáne orys tilderinde shyǵarylǵan jýrnaldyń tusaýkeseri ótti.
Atalǵan jýrnalda elimizdiń saıası, áleýmettik-ekonomıkalyq jáne mádenı ómiri jaıynda tolyqqandy aqparat berilgen. Sonymen birge Qazaqstannyń buqaralyq aqparat quraldaryna jeke tarmaq arnalǵan.
Basylymnyń negizinen parsy tildes oqyrmandarǵa, birinshi kezekte mass-medıa ókilderine baǵdarlanǵanyn eskeretin bolsaq, onyń betterinen qazaqstandyq radıo, teledıdar, Internet-provaıderler, baspasóz jáne elektrondy buqaralyq aqparat quraldary týraly málimetterdi tabýǵa, sondaı-aq bul salany retteıtin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamalyq bazasynyń normatıvti qujattarymen tanysýǵa bolady.
65 jyl buryn (1946) Berlın qalasynda «Noıes Doıchland» atty kúndelikti gazet shyǵa bastady.
ESІMDER
110 jyl buryn (1901-1960) geolog-petrolog, geologııa-mıneralogııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaq KSR ǴA-nyń akademıgi, Qazaq KSR-iniń eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri SERGIEV Nıkolaı Grıgorevıch dúnıege keldi.
Reseıde týǵan. Lenıngrad polıtehnıka ınstıtýtyn bitirgen. 1928-1931 jyldary Ortalyq Qazaqstandy geologııalyq kartaǵa túsirý jumystaryna aralasyp, Qońyrat kenin tabýǵa qatysqan. 1931-1933 jyldary - Lenıngrad polıtehnıka ınstıtýtynyń assıstenti. 1933-1936 jyldary - KSRO ǴA Geologııa ǵylymdary ınstıtýtynyń ǵylymı qyzmetkeri. 1936-1942 jyldary - Lenıngrad polıtehnıka ınstıtýtynyń dotsenti. 1942-1947 jyldary KSRO ǴA Geologııa ǵylymdary ınstıtýtynyń sektor meńgerýshisi jáne ǵylymı hatshysy. 1947-1960 jyldary - Qazaq taý-ken ınstıtýtynda kafedra meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan.
Negizgi ǵylymı eńbekteri effýzııalyq taý jynystarynyń petrologııasyn zertteý máselelerine arnalǵan. Ortalyq Qazaqstan óńirindegi effýzııalyq túzilimderde tereń petrologııalyq zertteýler júrgizgen. Uly Otan soǵysy jyldary qorǵanys ónerkásibine qajetti shıkizattar izdep, osy maqsatqa jaraıtyn qumnyń iri kenin tapqan.
Qyzyl Juldyz, Eńbek Qyzyl Tý ordenderimen jáne medaldarmen marapattalǵan.
75 jyl buryn (1936) «ArselorMıttal Temirtaý» AQ kómir departamentiniń óndiristi damytý jáne jańǵyrtý jónindegi keńesshisi, tehnıka ǵylymynyń doktory, Qazaqstan Respýblıkasy Injenelik akademııasynyń, Qazaqstan Respýblıkasy Mıneraldy resýrstar akademııasynyń, Halyqaralyq ekologııa, adam jáne tabıǵat qaýipsizdigi ǵylym akademııasynyń akademıgi, KSRO Mınıstrler Keńesi syılyǵynyń, Qazaq KSR Mınıstrler Kabıneti syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen qaıratkeri BAIMUHAMETOV Serǵazy Qabıuly dúnıege keldi.
Almaty oblysynyń Qaratal aýdanynda týǵan. Qazaq ken-metallýrgııa ınstıtýtyn bitirgen. Joǵary oqý ornyn bitirgennen keıin «Qaraǵandykómir» kombınatynda ken sheberi, telim bastyǵynyń orynbasary, bastyǵy, bas ınjener orynbasarynyń kómekshisi, bas ınjeneri, shahta dırektory qyzmetterin atqarǵan. 1979-1992 jyldary - «Qaraǵandykómir» Óndiristik bilestiginiń tehnıkalyq dırektory, bas ınjeneri. 1992-1994 jyldary - «Qazaqstankómir» memlekettik korporatsııasynyń, «Kómir» memlekettik holdıngtik kompanııasynyń birinshi vıtse-prezıdenti. 1994-1995 jyldary - Qazaq kómir ǵylymı-zertteý ınstıtýty dırektorynyń orynbasary. 1995-1996 jyldary - «Qaraǵandyshahtakómir» memlekettik kásipornynyń tehnıkalyq dırektory. 1996 jyldan «Ispat-Karmet» AQ Kómir departamentiniń tehnıkalyq dırektory bolyp qyzmet atqarǵan. 2005-2008 jyldary - «ArselorMıttal Temirtaý» AQ kómir departamentiniń óndiristi damytý jáne jańǵyrtý jónindegi dırektory qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.
Birneshe kitaptyń, 80-ge jýyq avtorlyq kýáliktiń ıegeri.
Qazan revolıýtsııasy, Eńbek Qyzyl Tý, RF-nyń «Drýjba» ordenderimen, medaldarmen, «Shahter dańqy» belgisiniń úsh dárejesimen, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
75 jyl buryn (1936) KSRO MQK-iniń qurmetti qyzmetkeri, RF Prezıdenti janyndaǵy Úkimettik baılanys jáne aqparat federaldik agenttiginiń qurmetti qyzmetkeri, Qazaqstan Respýblıkasy UQK-iniń qurmetti qyzmetkeri, qurmetti baılanysshy, general-maıor JAQYPBEKOV Sabet Malǵajdaruly dúnıege keldi.
Qaraǵandy oblysynyń Aqtoǵaı aýdanynda týǵan. Novosibir elektrotehnıkalyq baılanys ınstıtýtyn bitirgen. 1977-1995 jyldary Qazaq KSR-iniń Memlekettik qaýipsizdik komıtetinde laýazymdy qyzmetter atqaryp, Qazaqstan Respýblıkasy UQK Bas úkimettik baılanys basqarmasynyń bastyǵy bolǵan. 1995-1997 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Kúzet qyzmeti bastyǵynyń orynbasary. 1997 jyly zeınet demalysyna shyqqan. 2004 jyldan bastap Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıteti ardagerler keńesiniń tóraǵasy bolyp qyzmet atqarǵan.
«Qurmet belgisi» ordenimen, medaldarmen jáne Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1956) Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti fılologııa fakýlteti, Ádebı shyǵarmashylyq jáne kórkem aýdarma teorııasy kafedrasynyń professory, aqyn, fılologııa ǵylymynyń doktory, Qazaqstan jazýshylar jáne Jýrnalıster odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy syılyǵynyń laýreaty TARAQ Ánýar dúnıege keldi.
Almaty oblysynyń Raıymbek aýdanynda týǵan. Qazirgi Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetin bitirgen. 1980-1990 jyldary qazirgi «Jas alash» gazetinde, 1990-1992 jyldary «Parasat» jýrnalynda, 1992-2000 jyldary «Almaty aqshamy» gazetinde istegen. 2000-2002 jyldary «Qazaqstan-Zaman» gazetiniń jaýapty hatshysy qyzmetterin atqarǵan. 2002 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.
Aqynnyń óleńderi «Baspaldaqtar», «Atameken» ujymdyq jınaqtarǵa engen. Sondaı-aq birneshe ánge sóz jazǵan. «Alashtyń aıbyn-ardaǵy - Abylaı han», «Qazaq ádebıetindegi tarıhı tulǵa problemasy (Abylaı han beınesiniń kórkemdik taǵylymy)» monografııalarynyń, «Aýdarma psıhologııasy men mádenıeti», «Aýdarma álemi», «Aýyzsha aýdarma» oqý quraldarynyń, 200-den asa zertteý maqalalarynyń avtory.
SÁÝІRDІŃ 24-І, JEKSENBІ
Halyqaralyq jastar yntymaqtastyǵy kúni. Halyqaralyq jastar yntymaqtastyǵy kúni Dúnıejúzilik demokratııalyq jastar federatsııasynyń sheshimimen jyl saıyn 1957 jyldan bastap atalyp ótedi. Bul ataýly kún buqaralyq aqparat quraldary men memlekettik organdardyń jastar máselelerine nazaryn aýdarýǵa baǵyttalǵan. 1955 jyly Azııa men Afrıka elderiniń Bandýng konferentsııasynda sheshim qabyldanǵan kúnnen bastap, otarshyldyqqa qarsylyq bildirip, beıbitshilikti qoldaıtyn jastardyń halyqaralyq yntymaqtastyǵy kúni retinde atap ótiledi.
Dúnıejúzilik baýyrlas qalalar kúni. Dúnıejúzilik baýyrlas qalalar federatsııasynyń sheshimimen, jyl saıyn sáýirdiń sońǵy jeksenbisinde atap ótiledi. 1943 jyly Stalıngrad qalasyna Anglııanyń Koventrı qalasynan hat keldi. Koventrı turǵyndary 1940-1941 jyldary jaý qolynda qalǵan batyr qalanyń qaharmandyǵyna tań qalyp, Stalıngradpen dostastyq komıtetin qurǵan eken.
1992 jyly Halyqaralyq «Baýyrlas qalalar» qaýymdastyǵy quryldy. Bul uıym TMD aýqymyndaǵy qalalardyń baılanysyn damytyp qana qoımaı, seriktestik qarym-qatynas ornatýǵa múmkindik jasaıdy.
2000 jyly baýyrlas qalalar qaýymdastyǵy 160-tan astam memlekettiń 3500-den asa qalasyn biriktirdi.
Qazaqstan Elordasy - Astanamen álemniń 12 qalasy baýyrlasqan, olardyń arasynda - Berlın, Máskeý, Kıev, Qazan, Tbılısı, Seýl, Pensılvanııa shtatyndaǵy Pıtsbýrg, Italııanyń Mantýıa sııaqty qalalar bar.
Búkil álemdegi armıandardyń aza tutý kúni. Osman ımperııasyndaǵy armıan genotsıdi sharyqtaý shegine jetip, shamamen 1,5 mıllıondaı armıan óltirilgen. Bul kún 1989 jyldan bastap atap ótiledi.
OQIǴALAR
21 jyl buryn (1990) Qazaq KSR Joǵary Keńesiniń sheshimimen Qazaqstannyń tuńǵysh prezıdenti bolyp Nursultan Ábishuly Nazarbaev saılandy.
21 jyl buryn (1990) Qazaq KSR-iniń «Qazaq KSR Prezıdenti qyzmetin bekitý jáne Konstıtýtsııaǵa (Negizgi zań) ózgertýler men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańy, Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń «Qazaq Keńes Sotsıalıstik Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly» Jarlyǵy qabyldandy.
20 jyl buryn (1991) Túrkııada Qazaqstannyń mádenıet jáne óner kúnderi bastaldy. Osy is-shara sheńberinde «Altyn tamyrlar» atty kórme ashyldy. Bul kórme qazaq pen túrik halyqtarynyń tarıhı tamyrlastyǵyn qamtydy.
16 jyl buryn (1995) jazýshy Qasym Qaısenovke, ardagerler Alekseı Kýlakov pen Mýrdın Taıpovke «Halyq qaharmany» ataǵy berildi.
15 jyl buryn (1996) Almatydaǵy 28 gvardııashy-panfılovshylar atyndaǵy saıabaqtaǵy memleket basshylary alleıasyna Elbasy N.Á.Nazarbaev pen jubaıy Sara Alpysqyzy alǵashqy shyrsha aǵashyn otyrǵyzdy.
15 jyl buryn (1996) Elbasy N.Nazarbaevqa eldegi eń joǵarǵy laýazym belgileri - «Altyn Qyran» ordeni, omyraý belgisi jáne Prezıdent baıraǵy tapsyryldy.
11 jyl buryn (2000) Almatyda «Eýrazııa - 2000» ekonomıkalyq sammıti óz jumysyn bastady. Sammıtte Ortalyq Azııa jáne Kavkaz mańy elderi kóshbasshylary ıntegratsııa, globalızatsııa saýaldaryn, Eýrazııanyń bolashaǵyn talqylady.
10 jyl buryn (2001) Almatydaǵy «Atakent» iskerlik áriptestik ortalyǵynda «Uly Jibek jolymen» atty birinshi halyqaralyq kitap jáne polıgrafııa jármeńkesi ashyldy.
5 jyl buryn (2006) Astanada «Taımas» baspa úıinen at sporty men jylqy sharýashylyǵynyń búgingi jaı-kúıine arnalǵan «Qazanat» atty kitap jaryq kórdi. Onyń avtorlary - elimizdegi at sporty men jylqy sharýashylyǵynyń bilikti janashyrlary sanalatyn Keńes Raqyshev pen Sádibek Túgel. Bes bólimnen turatyn bul kitap jylqynyń qadir-qasıeti týrasynda el aýzynda aıtylyp kelgen ańyz-áńgimelermen birge jylqy malynyń bıologııalyq erekshelikteri men tuqym túrleri, respýblıkada atalǵan salany órkendetý men at sportyn damytýdyń naqty múmkindikteri jan-jaqty saralanyp kórsetilgen.
5 jyl buryn (2006) Qyzylorda oblysy Qarmaqshy aýdandyq ákimdiginde elimizde tuńǵysh ret Saýda-ónerkásip palatasy janyndaǵy quqyqtyq qoldaý ortalyǵy ashyldy. Kásipkerlik salasyn damytý bizdiń elimizdiń aldynda turǵan asa ózekti máselelerdiń biri. Soǵan oraı ortalyq «Advokattyq qyzmet týraly» Zańǵa, «Quqyqtyq qoldaý ortalyqtary týraly» Erejege jáne basqa da Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdary men normatıvtik-quqyqtyq aktilerine saı qyzmet etpek.
ESІMDER
90 jyl buryn (1921) bıologııa ǵylymynyń doktory, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń laýreaty ISAEVA Elena Savelevna dúnıege kelgen.
Reseıdiń Kýrsk oblysynda dúnıege kelgen. Máskeý memlekettik ýnıversıtetin bitirgen. 1954 jyldan Qazaqstanda turady. 1954-1961 jyldary Almatyda orta mektep muǵalimi, 1961-1986 jyldary - Qazaqstan ǴA-nyń Mıkrobıologııa jáne vırýsologııa ınstıtýtynda aǵa, jetekshi ǵylymı qyzmetker, laboratorııa meńgerýshisi qyzmetterin atqarǵan. 1987 jyldan zeınetkerlik demalysta.
Negizgi ǵylymı eńbekteri vırýstardyń bıohımııasy men molekýlalyq bıohımııasyn zertteýge arnalǵan, tumaý mıksovırýsynyń molekýlalyq bıologııasyn zerttedi.
75 jyl buryn (1936) Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Qazaqstan Memlekettik syılyǵynyń, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy syılyǵynyń jáne Platınaly Tarlan syılyǵynyń ıegeri, Abaı atyndaǵy memlekettik syılyqtyń jáne M.Áýezov atyndaǵy ádebı syılyqtyń ıegeri, Tarbaǵataı, Aıagóz jáne Úrjar aýdandarynyń qurmetti azamaty JUMADІLOV Qabdesh dúnıege kelgen.
Qytaı Halyq Respýblıkasy, Shyńjań ólkesiniń Tarbaǵataı aımaǵy, Sháýeshek aýdanynda týǵan. Qazaq memlekettik ýnıversıtetiniń (qazirgi ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıteti) fılologııa fakýltetin támamdaǵan. 1965-1967 jyldary - «Qazaq ádebıeti» gazetinde ádebı qyzmetker, 1967-1976 jyldary - «Jazýshy» baspasynda redaktor, 1976-1981 jyldary - Qazaqstannyń Baspa, polıgrafııa jáne kitap saýdasy isteri jónindegi memlekettik komıtetinde jaýapty qyzmetker bolǵan. 1980 jyldan biryńǵaı shyǵarmashylyq jumysta.
Q.Jumadilovtiń alǵashqy óleńderi 1954 jyldan bastap jergilikti baspasóz betinde jaryq kórgen. «Jamal» atty tyrnaqaldy áńgimesi 1956 jyly Úrimjide shyǵatyn «Shuǵyla» jýrnalynda jarııalandy. 10 roman, 13 povest, 50-den asa áńgime, kóptegen maqala jazǵan, «Jas dáýren» óleńder jınaǵynyń, «Qazdar qaıtyp barady» áńgimeler jınaǵynyń, «Kókeıkesti», «Atameken», «Taǵdyr» romandarynyń, «Daraboz», «Sońǵy kósh» dılogııalarynyń avtory.
«Daraboz» romanynda dańqty qolbasshy - Qarakereı Qabanbaıdyń joryq joldary baıandalady. Sondaı-aq romanda 18-ǵasyrdaǵy qazaq halqynyń tynys-tirshiligi epıkalyq keń tynyspen kórsetilip, Abylaı hannyń, qazaqtyń basqa da batyrlary men bıleriniń kórkem beıneleri somdalǵan. «Atameken», «Taǵdyr» tarıhı romandarynda shalǵaıda júrgen qazaq ultynyń aýyr taǵdyry kórsetilgen. 1998 jyly Q.Jumadilovtiń sońǵy jyldardaǵy kólemdi shyǵarmasy - «Tańǵajaıyp dúnıe» ǵumyrnamalyq romany jaryq kórdi. 2008 jyly jazýshynyń «Máńgilik maıdan» kitaby, al 2010 jyly «Tozaq oty» povester men áńgimeleri jaryqqa shyqty. Jazýshynyń pýblıtsıstıkalyq maqalalary «Qalyń elim, qazaǵym» jınaǵynda jarııalandy. Q.Jumadilov shyǵarmalary kóptegen shetel tilderinde, sonyń ishinde orys, ýkraın, belarýs, ózbek, uıǵyr, qyrǵyz tilderinde basylyp shyqqan.
«Parasat» ordenimen, el mádenıeti damýyna qosqan súbeli úlesi úshin «Kúltegin» medalimen, Qazaq SSR Joǵarǵy Keńesiniń Qurmet gramotasymen marapattalǵan.
60 jyl buryn (1951) Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń «Tirshilik qaýipsizdigi» kafedrasynyń professory, Halyqaralyq Ekologııa, adam jáne tabıǵat qaýipsizdigi ǵylym akademııasynyń akademıgi, KSRO ónertapqyshy, eńbek sińirgen ǵylym qaıratkeri ÓTEPOV Erqasyn Balapanuly dúnıege keldi.
Aqtóbe qalasynda týǵan. G.I.Nosov atyndaǵy Magnıtogorsk ken-metallýrgııa ınstıtýtyn, Máskeý bolat jáne qorytpalar ınstıtýty aspırantýrasyn, osy oqý ornynyń doktorantýrasyn bitirgen. 1974-1979 jyldary - «Aqtóbeaýylmash» zaýytynyń ınjener-tehnology, aǵa sheberi, aýysym bastyǵy. 1982-1989 jyldary - Vladımır polıtehnıkalyq ınstıtýtynyń Mýrom fılıaly ǵylymı-zertteý sektorynyń aǵa ınjeneri, aǵa oqytýshysy, dotsenti. 1997-2005 jyldary - Qazaqstan Respýblıkasy JAK Sarapshylar keńesiniń sarapshysy, tóraǵa orynbasary. 2005-2008 jyldary - Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń «Tirshilik qaýipsizdigi» kafedrasynyń meńgerýshisi. 2008 jyldyń shildesinen bastap - qazirgi qyzmetinde.
450-den astam ǵylymı eńbektiń, onyń ishinde 15 ónertabystyń, 20 monografııanyń jáne 10 oqý quralynyń avtory. Sonymen qatar onyń basshylyǵymen 1 doktorlyq, 11 kandıdattyq dıssertatsııa qorǵaldy.
Qanysh Sátbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq tehnıkalyq ýnıversıtetiniń «Aıryqsha eńbegi úshin» medalimen, KSRO Halyq sharýashylyǵy jetistikteri kórmesiniń qola medalimen, Halyqaralyq Ekologııa, adam jáne tabıǵat qaýipsizdigi ǵylym akademııasynyń M.Lomonosov atyndaǵy medalimen marapattalǵan.
55 jyl buryn (1956) Aqtóbe oblystyq «Aqtıýbe» gazeti bas redaktorynyń orynbasary, aqyn, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet qaıratkeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń Shákárim Qudaıberdıev atyndaǵy, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń Tóleýbaı Ydyrysov atyndaǵy syılyqtardyń jáne Aqtóbe qalasy ákimi syılyǵynyń laýreaty, Halyqaralyq «Daraboz» báıgesiniń júldegeri AShYQBAEV Ertaı Ahatuly dúnıege keldi.
Aqtóbe oblysynyń Temir aýdanynda týǵan. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń jýrnalıstıka fakýltetin bitirgen. 1983-2000 jyldary Temir aýdandyq «Jumysshy týy» - «Rabochee znamıa», Torǵaı oblystyq «Torǵaı tańy» gazetterinde qyzmet atqarǵan. 2000 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.
Alǵashqy óleńderi «Temirqanat», «Aq sáýle», «Bastaý» jınaqtaryna engen. «Qos meń», «Jaqsy baǵa», «Uıa», «Ashyq sabaq», «Ǵashyqtar mektebi», «Qańtardaǵy qus», «Qobylandynyń qonysy» atty óleń kitaptary, «Bizdiń kerýen» esseler jınaǵy jaryq kórgen. «Jalyn» baspasy uıymdastyrǵan balalar men jasóspirimderge arnalǵan úzdik shyǵarmalardyń respýblıkalyq jabyq konkýrsynda tórt dúrkin júldegeri atanǵan. Aǵylshyn aqyny Djon Kıtstiń, cheh jazýshysy ıAroslav Seıferttiń, nemis aqyndary Stefan Georgeniń jáne Nobel syılyǵynyń laýreaty German Gesseniń, polıak aqyny Zbıgnev Herberttiń shyǵarmalaryn qazaq tiline aýdarǵan.
55 jyl buryn (1956) bokstan Qazaqstan Respýblıkasyna eńbegi sińgen sport sheberi, halyqaralyq sanattaǵy tóreshi, álem chempıony (1978) RAChKOV Valerıı Aleksandrovıch dúnıege keldi.
Almaty qalasynda týǵan. Sportqa kelýine V.Rachkov óz jattyqtyrýshysy S.Boldyrevke qaryzdar. 1973 jylǵy Búkilodaqtyq jastar oıyndarynyń jeńimpazy (Sverdlovsk), 1977-1978 jyldardaǵy KSRO chempıony, Monerl olımpıada oıyndaryna qatysyp (1976), alǵashqy eki jekpe-jeginde jeńiske jetip, úshinshisinde bolashaq olımpıada chemıony I.Bahfeldten (GDR) jeńilis tapty. Ekinshi match-revanshta I.Bahfeldty jeńedi. 213 ret jekpe-jekke shyǵyp, onyń 190-yn jeńispen aıaqtady. 1981 jyldan ákimshilik jumystarmen aınalysty, 1993 jyldan bıznespen shuǵyldanady.
40 jyl buryn (1971) Shymkent qalasynyń ákimi JETPІSBAEV Arman Sháribaıuly dúnıege keldi.
Jambyl oblysynyń Jambyl aýdanynda týǵan. Qazaq hımııa-tehnologııa ınstıtýtyn, T.Rysqulov atyndaǵy Qazaq ekonomıkalyq ýnıversıtetin bitirgen. 1993-1998 jyldary - «Mıster D jáne K» fırmasynyń dırektory, «Shymkent-Telbone» BK-niń dırektory, «Energotehservıs» kompanııasynyń dırektory, «Interservıs» JShS-niń dırektory. 1998-1999 jyldary - «Avtoservıs jáne saýda» AQ-nyń vıtse-prezıdenti, «Alaýgaz» AQ-nyń vıtse-prezıdenti, «Alataýtransgaz» Ońtústik Qazaqstan jerasty gaz qoımasy JShS-niń dırektory. 1999 jyly - «ıÝjgaz» JShS-niń dırektory, «Shymkentgaz Ońtústik Qazaqstan gaz qoımasy» JShS-niń dırektory. 1999-2000 jyldary - «Qazkommertsbank» AAQ Shymkent fılıaly dırektorynyń orynbasary. 2000-2002 jyldary - «Qazkommertsbank» AQ Qyzylorda fılıalynyń dırektory. 2003-2005 jyldary - «Qyrǵyzavtobank» AQ basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary, «Qazkommertsbank Qyrǵyzstan» basqarmasy tóraǵasynyń birinshi orynbasary. 2003-2005 jyldary - «ARNA Korporatsııasy» AQ-nyń atqarýshy dırektory, basqarma tóraǵasy. 2005-2006 jyldary - «Ońtústik» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy dırektsııasynyń dırektory. 2006-2008 jyldary - Ońtústik Qazaqstan oblysy ákiminiń orynbasary qyzmetterin atqarǵan. 2008 jyldan bastap - qazirgi qyzmetinde.
